Электронный каталог

42.2
Т 11

    Түйе шаруашылығында табиғи жайылымдарды пайдаланудың ұтымды тәсілі [Текст] / Н. Н. Алибаев, А. Баймұқанов, Ж. Тулеубаев [и др.] // Қазақстан Республикасы ұлттық ғылым академиясының баяндамалары. - 2021. - №1. - Б. 34-38
ББК 42.2

Рубрики: Кормопроизводство. Кормовые растения

Кл.слова (ненормированные):
нар түйе -- ұрғашы түйе -- сораң жайылым -- жемшөп мөлшері -- өнімділік -- желінгіштік
Аннотация: Зерттеудің мақсаты – табиғи жайылымдық аумақты өнімді түйе шаруашылығында пайдаланудың ұтымды тәсілін әзірлеу. Зерттеу нәтижесі көрсеткендей, Арвана тұқымды ұрғашы түйелерді тәжірибелік жайылым аймағында бір күн жаю барысында (I топ) жайылым түрлерінің жемшөп өнімділігі жоғары болып шықты және көктемгі-жазғы жайылым маусымында тиісінше 2,07 және 2,52 ц/га құрады. Жайылымның азық өнімділігінің ұқсас көрсеткіштері шартты тәжірибелік аймақтарға (бақылау тобы) бөлінбестен әрбір жайылым аймағын қатарынан 3 күн (II топ) және дәстүрлі жайылымда пайдалану барысында айтарлықтай төмен болды және жайылым түрлері бойынша тиісінше құрғақ азықтық масса 3,80 (1,70) және 3,90 (2,05); 2,60 (1,15) және 2,85 (1,54) ц/га. Түрлі жүктемемен жайылымды пайдалану режимі шөлді жайылым түрлерінің шөбінің жемдік құндылығына айтарлықтай әсер етті. Әрбір шартты айдау аймағын (0,67 және 0,77 жемшөп бірлігі, 68,9 және 75,0 г сіңірілетін протеин) бір күн бойы пайдаланғанда жайылымдық шөптің жемдік құндылығымен салыстыр- ғанда ұрғашы түйелер әрбір тәжірибелік аймақта қатарынан үш күн (0,38 және 0,43 жемшөп бірлігі, 59,1 және 66,6 г сіңірілетін протеин) және дәстүрлі жүйесіз пайдалануда (0,31 және 0,35 жемшөп бірлігі, 48 және 53 г сіңірілетін ақуыз) шөптің жемдік құндылығы айтарлықтай төмен болды, бұл сайып келгенде жалпы жем өніміне, шөлді жайылымның негізгі түрлерінің азықтық сыйымдылығына әсер етті. Тұтастай алғанда, ұтымды пайдалану режимінде (жайылымды ұйымдастырудың шартты-өрістік әдісімен) сазды сұр топырақтағы бұталы-эфемерлі құмды және жартылай бұталы-эфемерлі жайылымның жемшөп өнімділігі 1 га-дан 1,90 және 2,90 ц шартты жемшөп протеин бірліктерін құрайды, бұл бақылау тобымен (81,58 және 80,35%) және II тәжірибе тобымен (60,0 және 59,65%) салыстырғанда едәуір жоғары. Барлық тәжірибелік топтағы сауын түйелер маусымдық сораң жайылымда бірдей азық мөлшерін тұтынады (22,80-23,95). Күзгі маусымда (қыркүйек-қазан) І, ІІ және ІІІ тәжірибелік топтағы ұрғашы түйелердің орташа тәуліктік сауымы орташа есеппен 9,32, 10,0 және 11,50 кг құрады, бұл сауын түйелерді нормаланған азықтандырудың жайылымдық ұстау жағдайында сүт өнімділігіне оң әсерін көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Алибаев, Н.Н.
Баймұқанов, А.
Тулеубаев, Ж.
Есембекова, З.Т.
Зияева, Г. К.
Абуов, Г.С.
Есимбекова, А.Т.

30.16
А 90
Асембаева, Э. К.
    Пребиотикалық қасиеттері бар көмірсулар композициясын қолдануды негіздеу [Текст] / Э. К. Асембаева, З. Ж. Сейдахметова, А. Б. Токтамысова // Қазақстан Республикасы ұлттық ғылым академиясының баяндамалары. - 2021. - №4. - Б. 13-20
ББК 30.16

Рубрики: Техническая биология

Кл.слова (ненормированные):
түйе сүті -- симбиотикалық ұйытқы -- сүтқышқылды өнім -- пребиотик -- шәрбат -- рН -- сүтқышқылды бактериялар
Аннотация: тағамдық биотехнология емдік-профилактикалық мақсаттағы және арнайы бағыттағы тамақ өнімдерін жасаудың теориясы мен тәжірибесін дамытатын биотехнологияның бір бөлімі. Синбиотикалық тағам өнімдері осы талаптарға жауап береді, яғни пребиотиктер мен пробиотиктерді құрамдастыру адам ағзасын жоғары физиологиялық әсерге қол жеткізуіне мүмкіндік береді, ішек микрофлорасын жақсартуға көмектеседі.Бүгінгі таңда сүтқышқылды өнімдердің ішінде түйе сүтінен жасалған тағамдар ерекше орын алады. Түйе сүті мен шұбат дәстүрлі өнім болғанымен, Қазақстанда түйе сүтінің басқа өнімдерін өндіретін өндірістер ауқымды емес. Олардың өнімдерінің түрлері санаулы ғана. Түйе сүті ақуыз бен майдың көзі болып табылатыны белгілі. Оның құрамы маңызды минералды заттар: кальций, магний, цинк, кобальт темір, калий, фосфор және А, С, және В тобындағы дәрумендерге бай. Түйе сүтінің майлылығы сиыр сүтіне қарағанда аз болғанымен, майының құрамындағы жартылайқанықпаған майқышқылдарының мөлшері айтарлықтай көп болады. Түйе сүті туберкулез, асқазан-ішек жолдары аурулары, қант диабеті, аллергия және т.б. көптеген ауруларға емдік-профилактикалық мақсатта қолданылады. Бұл мақалада түйе сүтінен алынатын сүтқышқылды өнімге қосылатын пребиотикалық қасиеттері бар көмірсулар композициясын қолдану негізделді және оның оңтайлы мөлшері анықталды. Түйе сүтін пребиотикалық қасиеттері бар көмірсулар композицияларынан тұратын шәрбәтпен және шәрбәтсіз ашыту кезіндегі белсенді қышқылдықтың және сүт қышқылды бактериялар жасушаларының санының өзгеру динамикасын анықтау мақсатында жүргізілген зерттеу нәтижелері келтірілген.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сейдахметова, З.Ж.
Токтамысова, А.Б.

5
Қ 17
Қалқаманова, Ж.
    Иммунитетке қажет 5 дәрумен. [Текст] / Ж. Қалқаманова // Денсаулық. - 2023. - №3. - Б. 22-24
ББК 5

Рубрики: Денсаулық сақтау

Кл.слова (ненормированные):
дәрумендер -- ақуыздар -- Д дәрумені -- иммунитет -- А дәрумені -- Токоферол немесе Е дәрумені -- аскорбин қышқылы
Аннотация: Иммундық жүйе организмді бөгде бактериялардың, вирустардың және ақуыздардың енуінен қорғайды, онкологияны тудыруы мүмкін ақаулы жасушаларды жояды. Иммундық жүйенің жұмысы түгел зерттелмеген, бірақ қалыпты жұмысы дәрумендерге байланысты екені бұрыннан белгілі.
Держатели документа:
БҚУ

36
А 61
Аманбай, Ж.
    Тағам қауіпсіздігінің адам денсаулығына әсері. [Текст] / Ж. Аманбай // Биология және салауаттылық негізі . - 2023. - №4. - Б. 14-21
ББК 36

Рубрики: Тағам өндірісі

Кл.слова (ненормированные):
фаст-фуд -- гендік инженерия -- ауылшаруашылық -- азық-түлік -- бәліштер -- ГМО -- мутация -- ақуыз -- жеңіл тағамдар -- экожүйе -- гамбургер -- тез дайындалатын лапша -- қытырлақ нан -- чипсы
Аннотация: Еліміздегі кеңінен сұранысқа ие , кез келген жерден кездестіруге болатын ГМО өнімдері мен фаст-фуд тағамдарының денсаулыққа кері әсері ететіндігін дәлелдеу, мектеп оқушылары арасында салауатты тамақтануды насихаттау.
Держатели документа:
БҚУ