Choice of metadata Статьи ППС
Page 157, Results: 1582
Digitizing pages:
No results! 1000
Report on unfulfilled requests: 0
1561.
Подробнее
22.161.6
А 89
Арызахметов, Е. А.
Сингулярно возмущенное квазилинейное уравнение с импульсами Ахмета-Чага [Текст] / Е. А. Арызахметов // Материалы международной научно-практической конференции «Цифровая наука и искусственный интеллект» «Таймановские чтения-2026» посвящённой научно-педагогической деятельности доктора физико-математических наук, академика А.Д. Тайманова. - Уральск, 2026. - 27 февраля. - С. 23-24.
ББК 22.161.6
Рубрики: Дифференциальные, интегральные и интегро-дифференциальные уравнения
Кл.слова (ненормированные):
Сингулярно возмущенные уравнения -- Квазилинейные уравнения -- Импульсные воздействия -- Импульсы Ахмета-Чага -- Теорема Тихонова -- Малый параметр -- Асимптотический анализ -- Вырожденная система -- Динамические системы
Аннотация: Сингулярно возмущенные дифференциальные уравнения помогают описать множество процессов физики, химической кинетики и биологии. Одним из главных полученных результатов в этом направлении является теорема Тихонова, которая дает условия существования и стремления решений к решениям вырожденной системы. Дальнейшее развитие сингулярно возмущенных уравнений связано с включением импульсных воздействий в работе Баинова Д., Ковачева В. Новым классом сингулярных дифференциальных уравнений является добавление малого параметра в импульсную часть, которая впервые была рассмотрена в работе Ахмета М., Чага С.
Держатели документа:
ЗКУ
А 89
Арызахметов, Е. А.
Сингулярно возмущенное квазилинейное уравнение с импульсами Ахмета-Чага [Текст] / Е. А. Арызахметов // Материалы международной научно-практической конференции «Цифровая наука и искусственный интеллект» «Таймановские чтения-2026» посвящённой научно-педагогической деятельности доктора физико-математических наук, академика А.Д. Тайманова. - Уральск, 2026. - 27 февраля. - С. 23-24.
Рубрики: Дифференциальные, интегральные и интегро-дифференциальные уравнения
Кл.слова (ненормированные):
Сингулярно возмущенные уравнения -- Квазилинейные уравнения -- Импульсные воздействия -- Импульсы Ахмета-Чага -- Теорема Тихонова -- Малый параметр -- Асимптотический анализ -- Вырожденная система -- Динамические системы
Аннотация: Сингулярно возмущенные дифференциальные уравнения помогают описать множество процессов физики, химической кинетики и биологии. Одним из главных полученных результатов в этом направлении является теорема Тихонова, которая дает условия существования и стремления решений к решениям вырожденной системы. Дальнейшее развитие сингулярно возмущенных уравнений связано с включением импульсных воздействий в работе Баинова Д., Ковачева В. Новым классом сингулярных дифференциальных уравнений является добавление малого параметра в импульсную часть, которая впервые была рассмотрена в работе Ахмета М., Чага С.
Держатели документа:
ЗКУ
1562.
Подробнее
32.813
И 42
Иксебаева, Ж. С.
Использование методов машинного обучения и математического моделирования в экспертных системах [Текст] / Ж. С. Иксебаева // Материалы международной научно-практической конференции «Цифровая наука и искусственный интеллект» «Таймановские чтения-2026» посвящённой научно-педагогической деятельности доктора физико-математических наук, академика А.Д. Тайманова. - Уральск, 2026. - 27 февраля. - С. 46-47.
ББК 32.813
Рубрики: Искусственный интеллект
Кл.слова (ненормированные):
Экспертные системы -- Машинное обучение -- Математическое моделирование -- Грантовые конкурсы -- Автоматизация проверки -- Бинарная классификация -- Многоуровневая классификация -- Текстовая аналитика
Аннотация: Современные грантовые конкурсы характеризуются значительным ростом количества заявок и усложнением требований к их содержанию. Традиционная ручная проверка становится неэффективной, увеличивая риск субъективных ошибок и административных издержек. Автоматизация проверки на соответствие технической документации позволяет формализовать задачи в терминах классификации текстовых документов.
Держатели документа:
ЗКУ
И 42
Иксебаева, Ж. С.
Использование методов машинного обучения и математического моделирования в экспертных системах [Текст] / Ж. С. Иксебаева // Материалы международной научно-практической конференции «Цифровая наука и искусственный интеллект» «Таймановские чтения-2026» посвящённой научно-педагогической деятельности доктора физико-математических наук, академика А.Д. Тайманова. - Уральск, 2026. - 27 февраля. - С. 46-47.
Рубрики: Искусственный интеллект
Кл.слова (ненормированные):
Экспертные системы -- Машинное обучение -- Математическое моделирование -- Грантовые конкурсы -- Автоматизация проверки -- Бинарная классификация -- Многоуровневая классификация -- Текстовая аналитика
Аннотация: Современные грантовые конкурсы характеризуются значительным ростом количества заявок и усложнением требований к их содержанию. Традиционная ручная проверка становится неэффективной, увеличивая риск субъективных ошибок и административных издержек. Автоматизация проверки на соответствие технической документации позволяет формализовать задачи в терминах классификации текстовых документов.
Держатели документа:
ЗКУ
1563.
Подробнее
74.263.2
Б 65
Бисенова, Ж. К.
Информатика пәнінде компьютерлік бағдарламаларды пайдалану арқылы оқушылардың бойына ұлттық құндылықтарды қалыптастыру [Текст] / Ж. К. Бисенова // Физика-математика ғылымдарының докторы, академик А.Д.Таймановтың ғылыми-педагогикалық шығармашылығына арналған «Тайманов оқулары – 2026» «Цифрлық ғылым және жасанды интеллект» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2026. - 27 ақпан. - Б. 139-143.
ББК 74.263.2
Рубрики: Методика преподавания информатики и вычислительной техники
Кл.слова (ненормированные):
Информатика -- Компьютерлік технологиялар -- Ұлттық құндылықтар -- Салт-дәстүрлер -- Практикалық жаттығулар -- Тәрбие моделі -- Ақпараттық мәдениет -- Пәнаралық байланыс
Аннотация: Мақалада информатика сабақтарында компьютерлік бағдарламаларды қолдану арқылы оқушылардың бойында ұлттық құндылықтарды қалыптастырудың әдістемелік жолдары қарастырылады. Автор заманауи ақпараттық технологиялардың мүмкіндіктерін пайдалана отырып, қазақ халқының салт-дәстүрін, қолөнерін, музыкалық аспаптары мен ұлттық ойындарын оқу үдерісіне кіріктірудің тиімділігін негіздейді. Жұмыста әртүрлі бағдарламалық орталарда орындалатын практикалық тапсырмалар арқылы оқушыларға ұлттық тәрбие берудің моделі ұсынылған. Зерттеу нәтижелері информатика пәнін тек техникалық білім көзі емес, сонымен қатар рухани-мәдени құндылықтарды насихаттау құралы ретінде пайдалануға бағытталған.
Держатели документа:
ЗКУ
Б 65
Бисенова, Ж. К.
Информатика пәнінде компьютерлік бағдарламаларды пайдалану арқылы оқушылардың бойына ұлттық құндылықтарды қалыптастыру [Текст] / Ж. К. Бисенова // Физика-математика ғылымдарының докторы, академик А.Д.Таймановтың ғылыми-педагогикалық шығармашылығына арналған «Тайманов оқулары – 2026» «Цифрлық ғылым және жасанды интеллект» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2026. - 27 ақпан. - Б. 139-143.
Рубрики: Методика преподавания информатики и вычислительной техники
Кл.слова (ненормированные):
Информатика -- Компьютерлік технологиялар -- Ұлттық құндылықтар -- Салт-дәстүрлер -- Практикалық жаттығулар -- Тәрбие моделі -- Ақпараттық мәдениет -- Пәнаралық байланыс
Аннотация: Мақалада информатика сабақтарында компьютерлік бағдарламаларды қолдану арқылы оқушылардың бойында ұлттық құндылықтарды қалыптастырудың әдістемелік жолдары қарастырылады. Автор заманауи ақпараттық технологиялардың мүмкіндіктерін пайдалана отырып, қазақ халқының салт-дәстүрін, қолөнерін, музыкалық аспаптары мен ұлттық ойындарын оқу үдерісіне кіріктірудің тиімділігін негіздейді. Жұмыста әртүрлі бағдарламалық орталарда орындалатын практикалық тапсырмалар арқылы оқушыларға ұлттық тәрбие берудің моделі ұсынылған. Зерттеу нәтижелері информатика пәнін тек техникалық білім көзі емес, сонымен қатар рухани-мәдени құндылықтарды насихаттау құралы ретінде пайдалануға бағытталған.
Держатели документа:
ЗКУ
1564.
Подробнее
74.262.21
З-63
Зинекеева, А. Ә.
Пирамида тақырыбына арналған есептерді шығаруда АКТ қолдану [Текст] / А. Ә. Зинекеева // Физика-математика ғылымдарының докторы, академик А.Д.Таймановтың ғылыми-педагогикалық шығармашылығына арналған «Тайманов оқулары – 2026» «Цифрлық ғылым және жасанды интеллект» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2026. - 27 ақпан. - Б. 190-196.
ББК 74.262.21
Рубрики: Методика преподавания математики
Кл.слова (ненормированные):
Пирамида -- Стереометрия есептері -- АКТ -- Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар -- Визуализация -- Кеңістіктік ойлау -- Компьютерлік модельдеу -- Геометриялық қималар -- Дидактикалық мүмкіндіктер
Аннотация: Мақалада стереометрия курсындағы «Пирамида» тақырыбына арналған есептерді шығаруда ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолданудың тиімділігі зерделенген. Автор дәстүрлі сызбалардың статикалық сипатынан туындайтын қиындықтарды талдай отырып, үш өлшемді нысандарды визуализациялаудың маңыздылығын негіздейді. Жұмыста М.И. Рагулина, Л.В. Смолина және В.А. Далингер сияқты ғалымдардың зерттеулеріне сүйене отырып, компьютерлік модельдеудің оқушылардың кеңістіктік ойлау қабілетін дамытудағы және зерттеушілік қызметін қалыптастырудағы рөлі айқындалған. Зерттеу нәтижелері пирамиданың биіктіктерін, қималарын тұрғызуда және көлемін есептеуде интерактивті ортаның дидактикалық мүмкіндіктерін пайдалану бойынша әдістемелік ұсыныстар береді.
Держатели документа:
ЗКУ
З-63
Зинекеева, А. Ә.
Пирамида тақырыбына арналған есептерді шығаруда АКТ қолдану [Текст] / А. Ә. Зинекеева // Физика-математика ғылымдарының докторы, академик А.Д.Таймановтың ғылыми-педагогикалық шығармашылығына арналған «Тайманов оқулары – 2026» «Цифрлық ғылым және жасанды интеллект» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2026. - 27 ақпан. - Б. 190-196.
Рубрики: Методика преподавания математики
Кл.слова (ненормированные):
Пирамида -- Стереометрия есептері -- АКТ -- Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар -- Визуализация -- Кеңістіктік ойлау -- Компьютерлік модельдеу -- Геометриялық қималар -- Дидактикалық мүмкіндіктер
Аннотация: Мақалада стереометрия курсындағы «Пирамида» тақырыбына арналған есептерді шығаруда ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолданудың тиімділігі зерделенген. Автор дәстүрлі сызбалардың статикалық сипатынан туындайтын қиындықтарды талдай отырып, үш өлшемді нысандарды визуализациялаудың маңыздылығын негіздейді. Жұмыста М.И. Рагулина, Л.В. Смолина және В.А. Далингер сияқты ғалымдардың зерттеулеріне сүйене отырып, компьютерлік модельдеудің оқушылардың кеңістіктік ойлау қабілетін дамытудағы және зерттеушілік қызметін қалыптастырудағы рөлі айқындалған. Зерттеу нәтижелері пирамиданың биіктіктерін, қималарын тұрғызуда және көлемін есептеуде интерактивті ортаның дидактикалық мүмкіндіктерін пайдалану бойынша әдістемелік ұсыныстар береді.
Держатели документа:
ЗКУ
1565.
Подробнее
22.151.1
Т 82
Тулегенова, М. Г.
Үшбұрыш бұрышының биссектрисасын табу әдіс-тәсілдері [Текст] / М. Г. Тулегенова // Физика-математика ғылымдарының докторы, академик А.Д.Таймановтың ғылыми-педагогикалық шығармашылығына арналған «Тайманов оқулары – 2026» «Цифрлық ғылым және жасанды интеллект» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2026. - 27 ақпан. - Б. 350-354
ББК 22.151.1
Рубрики: Основания геометрии. Аксиоматика
Кл.слова (ненормированные):
Үшбұрыш биссектрисасы -- Инцентр -- іштей сызылған шеңбер центрі -- Евклид геометриясы -- Биссектриса қасиеті -- Формулаларды қорыту -- Қолданбалы геометрия -- Теоремаларды дәлелдеу
Аннотация: Мақалада үшбұрыш бұрышы биссектрисасының қасиеттері мен оның геометриялық есептерді шығарудағы рөлі қарастырылған. Автор биссектриса ұғымының Евклидтен бастау алған тарихи даму жолына шолу жасай отырып, қазіргі оқу бағдарламаларында кездесе бермейтін формулаларды қорытып шығару әдістерін ұсынады.
Держатели документа:
ЗКУ
Т 82
Тулегенова, М. Г.
Үшбұрыш бұрышының биссектрисасын табу әдіс-тәсілдері [Текст] / М. Г. Тулегенова // Физика-математика ғылымдарының докторы, академик А.Д.Таймановтың ғылыми-педагогикалық шығармашылығына арналған «Тайманов оқулары – 2026» «Цифрлық ғылым және жасанды интеллект» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2026. - 27 ақпан. - Б. 350-354
Рубрики: Основания геометрии. Аксиоматика
Кл.слова (ненормированные):
Үшбұрыш биссектрисасы -- Инцентр -- іштей сызылған шеңбер центрі -- Евклид геометриясы -- Биссектриса қасиеті -- Формулаларды қорыту -- Қолданбалы геометрия -- Теоремаларды дәлелдеу
Аннотация: Мақалада үшбұрыш бұрышы биссектрисасының қасиеттері мен оның геометриялық есептерді шығарудағы рөлі қарастырылған. Автор биссектриса ұғымының Евклидтен бастау алған тарихи даму жолына шолу жасай отырып, қазіргі оқу бағдарламаларында кездесе бермейтін формулаларды қорытып шығару әдістерін ұсынады.
Держатели документа:
ЗКУ
1566.
Подробнее
65
П 60
Портнягина, Н.
От идеи до бизнес-проекта [Текст] / Н. Портнягина // Казахстанская правда. - 2026. - 11 апреля. - №68. - С. 6.
ББК 65
Рубрики: Экономика
Кл.слова (ненормированные):
День науки -- Startup DNA Jective -- ЗКУ им. М. Утемисова -- студенческие стартапы -- искусственный интеллект -- технологическое предпринимательство -- экологический мониторинг -- Jective Hub
Аннотация: В рамках празднования Дня науки в Западно-Казахстанском университете им. М. Утемисова второй год подряд успешно проводится конкурс стартап-проектов Startup DNA Jective. По словам ректора ЗКУ Нурлана Сергалиева, данная инициатива подтверждает статус университета как центра развития науки и инноваций и является важной частью системной работы вуза по формированию современной образовательной и инновационной экосистемы, направленной на поддержку студенческих идей и их трансформацию в практико-ориентированные проекты. Startup DNA Jective демонстрирует устойчивую динамику развития и высокий уровень вовлеченности студентов в инновационную деятельность.
Держатели документа:
ЗКУ
П 60
Портнягина, Н.
От идеи до бизнес-проекта [Текст] / Н. Портнягина // Казахстанская правда. - 2026. - 11 апреля. - №68. - С. 6.
Рубрики: Экономика
Кл.слова (ненормированные):
День науки -- Startup DNA Jective -- ЗКУ им. М. Утемисова -- студенческие стартапы -- искусственный интеллект -- технологическое предпринимательство -- экологический мониторинг -- Jective Hub
Аннотация: В рамках празднования Дня науки в Западно-Казахстанском университете им. М. Утемисова второй год подряд успешно проводится конкурс стартап-проектов Startup DNA Jective. По словам ректора ЗКУ Нурлана Сергалиева, данная инициатива подтверждает статус университета как центра развития науки и инноваций и является важной частью системной работы вуза по формированию современной образовательной и инновационной экосистемы, направленной на поддержку студенческих идей и их трансформацию в практико-ориентированные проекты. Startup DNA Jective демонстрирует устойчивую динамику развития и высокий уровень вовлеченности студентов в инновационную деятельность.
Держатели документа:
ЗКУ
1567.
Подробнее
83
Н 11
Нұрманова, М. С.
Түркі әдебиетіндегі сатираның жанрлық дербестігі мен эволюциясы [Текст] / М. С. Нұрманова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 63-68.
ББК 83
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
сатира -- күлкі -- әзіл-оспақ -- әзіл феномені -- зерттеу материалдары -- Түркі әдебиеті
Аннотация: Бұл мақала түрік фольклорындағы әзіл-оспақ зерттеулерінің, әсіресе сатираға қатысты зерттеулердің саны мен сапасын бағалауға бағытталған. Біздің зерттеуіміз жан-жақты әзіл библиографиясын қамтамасыз етуді талап етпейді. Ол тиісті зерттеулер мен жарияланымдарды бағалауға негізделген. Бұл зерттеуде күлкінің табиғаты мен оның күлкі мен әзілден тыс атқаратын қызметтері қысқаша қарастырылып, соның ішінде түркі әлеміне назар аудара отырып, әзілге қатысты ғылыми зерттеулер мен жарияланымдар жүйелі түрде қарастырылады. Бұл зерттеудің негізгі мақсаттарының бірі – түркі тілдес халықтардың фольклорындағы әзіл-оспақ зерттеуінде қолданылған нақты тақырыптар мен тәсілдерге тоқталу. Бұл зерттеудің материалды көлемі негізінен әртүрлі институттарда жүргізілген докторантура мен аспирантурадан, ғылыми жиналыстардың жарияланымдарынан және ғылыми негізделген басылымдарға, кітаптарға және мерзімдік мақалаларға басымдық беріледі. Белгілі бір тақырыптарға арналған зерттеулерді библиографиялық және библиографиялық сындар арқылы талдау қазіргі жағдайды түсінуге көмектеседі және болашақ зерттеулерге бағыт береді. Алынған зерттеу материалдары екі түрлі тәсіл арқылы талданған. Библиографиялық зерттеулердің мазмұны мен әдістемесі туралы ақпарат берілсе, басқа зерттеулер олардың библиографиялық дәйексөздері арқылы біздің зерттеуімізге негізінен енгізілді
Держатели документа:
ЗКУ
Н 11
Нұрманова, М. С.
Түркі әдебиетіндегі сатираның жанрлық дербестігі мен эволюциясы [Текст] / М. С. Нұрманова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 63-68.
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
сатира -- күлкі -- әзіл-оспақ -- әзіл феномені -- зерттеу материалдары -- Түркі әдебиеті
Аннотация: Бұл мақала түрік фольклорындағы әзіл-оспақ зерттеулерінің, әсіресе сатираға қатысты зерттеулердің саны мен сапасын бағалауға бағытталған. Біздің зерттеуіміз жан-жақты әзіл библиографиясын қамтамасыз етуді талап етпейді. Ол тиісті зерттеулер мен жарияланымдарды бағалауға негізделген. Бұл зерттеуде күлкінің табиғаты мен оның күлкі мен әзілден тыс атқаратын қызметтері қысқаша қарастырылып, соның ішінде түркі әлеміне назар аудара отырып, әзілге қатысты ғылыми зерттеулер мен жарияланымдар жүйелі түрде қарастырылады. Бұл зерттеудің негізгі мақсаттарының бірі – түркі тілдес халықтардың фольклорындағы әзіл-оспақ зерттеуінде қолданылған нақты тақырыптар мен тәсілдерге тоқталу. Бұл зерттеудің материалды көлемі негізінен әртүрлі институттарда жүргізілген докторантура мен аспирантурадан, ғылыми жиналыстардың жарияланымдарынан және ғылыми негізделген басылымдарға, кітаптарға және мерзімдік мақалаларға басымдық беріледі. Белгілі бір тақырыптарға арналған зерттеулерді библиографиялық және библиографиялық сындар арқылы талдау қазіргі жағдайды түсінуге көмектеседі және болашақ зерттеулерге бағыт береді. Алынған зерттеу материалдары екі түрлі тәсіл арқылы талданған. Библиографиялық зерттеулердің мазмұны мен әдістемесі туралы ақпарат берілсе, басқа зерттеулер олардың библиографиялық дәйексөздері арқылы біздің зерттеуімізге негізінен енгізілді
Держатели документа:
ЗКУ
1568.
Подробнее
63
K16
Kairullina, А.
The history of the study of the Bayanaul outer district [Текст] / А. Kairullina, Abdullah Gündoğdu // Bulletin WKU. - 2026. - №1. - Р. 178-183
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Баянаул -- внешний округ -- волостные управители -- административно-управленческая система -- историография -- старший султан -- колониальная политика -- Российская империя -- Шон би -- Муса Шорманов
Аннотация: В статье представлен историографический обзор трудов, связанных с деятельностью окружного и волостного правления Баянаульского внешнего округа. В связи с проведением реформ 20 годы 19 века административно-управленческая система в казахской степи переживает глубокие перемены, связанные с политической организацией казахского общества. Изучается материал по вопросам установления новой системы управления, организации местной власти на примере Баянаульского округа. Анализируется научные труды дореволюционного периода, работы, написанные в советское время, и исследования, которые опубликованы учеными независимого Казахстана. Основными источниками статьи являются материалы исторического фольклора, экспедиционные материалы и источники личного происхождения к которым относятся путевые заметки, воспоминания путешественников и исследователей из среды российской интеллигенции, а также монографии известных ученых советского и современного периодов. Отмечено, что в советское время деятельность волостных управителей освещается с точки зрения политических и идеологических установок, но все источники содержат богатый фактический материал. Анализ историографии показывает, что деятельность Баянаульского внешнего округа не становилась предметом специального изучения, поэтому в ходе написания статьи требовалась систематизация материала, а также сравнительный анализ исторических данных.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Abdullah Gündoğdu
K16
Kairullina, А.
The history of the study of the Bayanaul outer district [Текст] / А. Kairullina, Abdullah Gündoğdu // Bulletin WKU. - 2026. - №1. - Р. 178-183
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Баянаул -- внешний округ -- волостные управители -- административно-управленческая система -- историография -- старший султан -- колониальная политика -- Российская империя -- Шон би -- Муса Шорманов
Аннотация: В статье представлен историографический обзор трудов, связанных с деятельностью окружного и волостного правления Баянаульского внешнего округа. В связи с проведением реформ 20 годы 19 века административно-управленческая система в казахской степи переживает глубокие перемены, связанные с политической организацией казахского общества. Изучается материал по вопросам установления новой системы управления, организации местной власти на примере Баянаульского округа. Анализируется научные труды дореволюционного периода, работы, написанные в советское время, и исследования, которые опубликованы учеными независимого Казахстана. Основными источниками статьи являются материалы исторического фольклора, экспедиционные материалы и источники личного происхождения к которым относятся путевые заметки, воспоминания путешественников и исследователей из среды российской интеллигенции, а также монографии известных ученых советского и современного периодов. Отмечено, что в советское время деятельность волостных управителей освещается с точки зрения политических и идеологических установок, но все источники содержат богатый фактический материал. Анализ историографии показывает, что деятельность Баянаульского внешнего округа не становилась предметом специального изучения, поэтому в ходе написания статьи требовалась систематизация материала, а также сравнительный анализ исторических данных.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Abdullah Gündoğdu
1569.
Подробнее
63
У 84
Утемис, Н. У.
ХХ ғасырдың I жартысындағы Қаратөбе өңірінің әлеуметтік-экономикалық жағдайы: тарихи сабақтастықтар мен өзгерістер [Текст] / Н. У. Утемис, Б. С. Боранбаева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 184-193
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Қаратөбе өңірі -- байларды тәркілеу -- ұжымдастыру -- кеңестік аграрлық саясат -- дәстүрлі мал шаруашылығы -- ашаршылық -- әлеуметтік құрылым -- демографиялық апат -- аймақтық тарих -- қуғын-сүргін
Аннотация: Бұл мақалада ХХ ғасырдың бірінші жартысындағы Қаратөбе өңірінің әлеуметтік-саяси және экономикалық даму ерекшеліктері аймақтық деректер негізінде талданады. Зерттеу барысында 1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалыс, 1917-1920 жылдардағы қоғамдық-саяси өзгерістер, кеңестік биліктің орнығуы және 1928 жылғы әкімшілік реформалар кезеңіндегі қоғамдық үдерістер қарастырылды. Соналы болысындағы көтеріліс жергілікті халықтың отарлық саясатқа қарсылығының көрінісі ретінде бағаланып, оның өңірдің саяси белсенділігінің артуына тигізген ықпалы айқындалды. 1928 жылғы әкімшілік-аумақтық негізде қайта құру нәтижесінде Қаратөбе ауданы құрылып, кеңестік басқару жүйесіне енгізілді. Архив құжаттары мен статистикалық деректер негізінде ауданның демографиялық ахуалы, шаруашылық құрылымы, сауда айналымы мен әлеуметтік инфрақұрылымы сараланды. Мал шаруашылығының басымдығы, егіншіліктің нашар дамуы және кооперативтік жүйенің енгізілуі экономикалық трансформацияның негізгі бағыттарын көрсетті. 1928 жылғы байларды тәркілеу науқаны мен күштеп ұжымдастыру дәстүрлі шаруашылық жүйесін күйретіп, әлеуметтік жіктелуді күшейтті және ашаршылықтың алғышарттарын қалыптастырды. Сонымен қатар саяси қуғын-сүргін мен соғыс жылдарындағы демографиялық ахуал өңірдің дамуына ұзақ мерзімді зардап әкелді. Қаратөбе ауданы мысалында кеңестік аграрлық реформалардыңаймақтық деңгейдегі салдары ғылыми тұрғыда тұжырымдалды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Боранбаева, Б.С.
У 84
Утемис, Н. У.
ХХ ғасырдың I жартысындағы Қаратөбе өңірінің әлеуметтік-экономикалық жағдайы: тарихи сабақтастықтар мен өзгерістер [Текст] / Н. У. Утемис, Б. С. Боранбаева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 184-193
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Қаратөбе өңірі -- байларды тәркілеу -- ұжымдастыру -- кеңестік аграрлық саясат -- дәстүрлі мал шаруашылығы -- ашаршылық -- әлеуметтік құрылым -- демографиялық апат -- аймақтық тарих -- қуғын-сүргін
Аннотация: Бұл мақалада ХХ ғасырдың бірінші жартысындағы Қаратөбе өңірінің әлеуметтік-саяси және экономикалық даму ерекшеліктері аймақтық деректер негізінде талданады. Зерттеу барысында 1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалыс, 1917-1920 жылдардағы қоғамдық-саяси өзгерістер, кеңестік биліктің орнығуы және 1928 жылғы әкімшілік реформалар кезеңіндегі қоғамдық үдерістер қарастырылды. Соналы болысындағы көтеріліс жергілікті халықтың отарлық саясатқа қарсылығының көрінісі ретінде бағаланып, оның өңірдің саяси белсенділігінің артуына тигізген ықпалы айқындалды. 1928 жылғы әкімшілік-аумақтық негізде қайта құру нәтижесінде Қаратөбе ауданы құрылып, кеңестік басқару жүйесіне енгізілді. Архив құжаттары мен статистикалық деректер негізінде ауданның демографиялық ахуалы, шаруашылық құрылымы, сауда айналымы мен әлеуметтік инфрақұрылымы сараланды. Мал шаруашылығының басымдығы, егіншіліктің нашар дамуы және кооперативтік жүйенің енгізілуі экономикалық трансформацияның негізгі бағыттарын көрсетті. 1928 жылғы байларды тәркілеу науқаны мен күштеп ұжымдастыру дәстүрлі шаруашылық жүйесін күйретіп, әлеуметтік жіктелуді күшейтті және ашаршылықтың алғышарттарын қалыптастырды. Сонымен қатар саяси қуғын-сүргін мен соғыс жылдарындағы демографиялық ахуал өңірдің дамуына ұзақ мерзімді зардап әкелді. Қаратөбе ауданы мысалында кеңестік аграрлық реформалардыңаймақтық деңгейдегі салдары ғылыми тұрғыда тұжырымдалды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Боранбаева, Б.С.
1570.
Подробнее
63
V99
VІІ-Х ғасырлардағы еуразияның әскери атты әскері: дереккөздер, ұйым, қару-жарақ және тактика [Текст] / Н. Қ. Молдабекова, Г. К. Кадиркулова, У. К. Оржанова, С. М. Жолымбетов // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 204-210
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
атқыштар -- катафрактар -- түріктер -- үзеңгі -- жалаңқат сауыт -- Хазар қағанаты -- Византия -- Араб халифаты
Аннотация: Мақала VІІ-Х ғасырлардағы Еуразияның әскери атты әскерлерінің дамуын жан-жақты талдауға арналған. Ерте орта ғасырлардағы жазбаша деректер (дала тайпалары, Византия, Араб, Батыс Еуропа және ескі орыс дереккөздері), сондай-ақ дала қағанаттарындағы, Византия империясындағы, Араб халифатындағы, франк мемлекетіндегі атты әскерлерді ұйымдастыру, қару-жарақ, қорғаныс құралдары, тактикасы мен стратегиялық әдістері. Киев Русі археологиялық және әскери-тарихи зертеулер негізінде қарастырылады. Жеңіл және ауыр атты әскердің рөлін өзгертуге, үзеңгілердің таралуына, жалаңқат және қабыршақты сауыттардың дамуына, VІІ-Х ғасырларда ерте феодалдық рыцарлықтың қалыптасуына ерекше назар аударылады. Сондай-ақ, жұмыста табиғи-географиялық жағдаулардың атты әскерді қолдану ерекшелігіне, отырықшы мемлекеттер үшін көшпелі әскери дәстүрдің мағыздылығына әсері, сондай-ақ әртүрлі мәдени –саяси орталықтар арасындағы қару-жарақ пен тактикалық модельдерді алу процестері талданады. Әскери иерархия, жауынгерлерді даярлау, атты әскерді материалдық қамтамасыз ету және оның мемлекеттік билік жүйесіндегі рөлі мәселелері қарастырылады. Кавалерия эволюциясы қоғамның әлеуметтік құрылымын өзгертуге, әскери дворяндарды нығайтуға және кейінгі ғасырлардағы ортағасырлық әскери өнердің келбетін анықтаған. Соғыс жүргізудің жаңа принциптері қалыптастыруға ықпал еткені бөлек атап өтілді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Молдабекова, Н.Қ.
Кадиркулова, Г.К.
Оржанова, У.К.
Жолымбетов, С.М.
V99
VІІ-Х ғасырлардағы еуразияның әскери атты әскері: дереккөздер, ұйым, қару-жарақ және тактика [Текст] / Н. Қ. Молдабекова, Г. К. Кадиркулова, У. К. Оржанова, С. М. Жолымбетов // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 204-210
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
атқыштар -- катафрактар -- түріктер -- үзеңгі -- жалаңқат сауыт -- Хазар қағанаты -- Византия -- Араб халифаты
Аннотация: Мақала VІІ-Х ғасырлардағы Еуразияның әскери атты әскерлерінің дамуын жан-жақты талдауға арналған. Ерте орта ғасырлардағы жазбаша деректер (дала тайпалары, Византия, Араб, Батыс Еуропа және ескі орыс дереккөздері), сондай-ақ дала қағанаттарындағы, Византия империясындағы, Араб халифатындағы, франк мемлекетіндегі атты әскерлерді ұйымдастыру, қару-жарақ, қорғаныс құралдары, тактикасы мен стратегиялық әдістері. Киев Русі археологиялық және әскери-тарихи зертеулер негізінде қарастырылады. Жеңіл және ауыр атты әскердің рөлін өзгертуге, үзеңгілердің таралуына, жалаңқат және қабыршақты сауыттардың дамуына, VІІ-Х ғасырларда ерте феодалдық рыцарлықтың қалыптасуына ерекше назар аударылады. Сондай-ақ, жұмыста табиғи-географиялық жағдаулардың атты әскерді қолдану ерекшелігіне, отырықшы мемлекеттер үшін көшпелі әскери дәстүрдің мағыздылығына әсері, сондай-ақ әртүрлі мәдени –саяси орталықтар арасындағы қару-жарақ пен тактикалық модельдерді алу процестері талданады. Әскери иерархия, жауынгерлерді даярлау, атты әскерді материалдық қамтамасыз ету және оның мемлекеттік билік жүйесіндегі рөлі мәселелері қарастырылады. Кавалерия эволюциясы қоғамның әлеуметтік құрылымын өзгертуге, әскери дворяндарды нығайтуға және кейінгі ғасырлардағы ортағасырлық әскери өнердің келбетін анықтаған. Соғыс жүргізудің жаңа принциптері қалыптастыруға ықпал еткені бөлек атап өтілді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Молдабекова, Н.Қ.
Кадиркулова, Г.К.
Оржанова, У.К.
Жолымбетов, С.М.
Page 157, Results: 1582