Электронный каталог

63
Д 82
Дүйсенбин, П.
    105-ші батыр. [Текст] / П. Дүйсенбин // Егемен Қазақстан. - 2021. - №115.-21 маусым. - Б. 11
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
батыр -- Совет энциклопедиясы -- Ұлттық энциклопедия -- дүниежүзілік соғыс -- Филипп Рубахо -- снайпер -- Қызыл армия -- неміс
Аннотация: 2010 жылы Ұлы Жеңістің 65 жылдығына орай қазақтан шыққан батырлар туралы бар деректерді түрлі жинақтардан , энциклопедиялардан , әсіресе 1988 жылы Мәскеуден шыққан екі томдық "Герои Советского Союза " кітабында қамтылған батырлар туралы мәліметтерді сүзе қарап, қай халықтан шыққан қаһарман екенін жан-жақты саралауға тура келді.
Держатели документа:
БҚУ

63
С 28
Сейдуллаұлы , Т.
    600 солдатпен 40 мың фашисті тойтарған Бауыржан [Текст] / Т. Сейдуллаұлы // Таң-шолпан. - 2021. - №4. - Б. 13-34
ББК 63

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
бауыржан баталеоны -- тайфун операциясы -- тайфунның екі межесі -- гитлершілердің жеңісті жорықтары -- можайдағы соғыс -- мәскеу соғысы -- можай түзігіндегі жаңа әскерлер -- панфиловшылар шебі -- мәскеудегі дүрбелең -- шенді маршалдар -- фашист шабуылы -- гитлерлік қолбасшылар -- можай линиясы -- қызыл әскер
Аннотация: Мақалада Төлеген Сейдулланың "600 солдатпен 40 мың фашисті тойтарған Бауыржан" атты зерттеу берілген.
Держатели документа:
БҚУ

83
С 14
Садақбаева, Г.
    "Әл - Фараби еңбектері туралы" мақаланың ғылым тарихындағы ізі [Текст] / Г. Садақбаева // Ақиқат. - 2022. - №4. - б. 30-33
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Әл-Фарабидің ғылыми мұрасы -- Машанов Ақжан Жақсыбекұлы -- ғалым
Аннотация: Мақалада 1971 жылы Мәскеуде өткен халықаралық конгрестің мәжілісінде Батыс пен Шығыс ғалымдарының бәрі араб ғалымы деп білетін әйгілі Әбу Насыр әл-Фараби арабтың да, түріктің де ғалымы емес, қазақтың тікелей бабасы екенін әлем ғалымдарына мойындатқан геолог ғалым Ақжан Машанов туралы баяндалған.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ

63
А 13
Әбсадық, А.
    Үмітпен өткен ғұмыр: Бадрисафа Байтұрсын келінінің Е. Пешковаға жазған хаттары [Текст] / А. Әбсадық // Егемен Қазақстан. - 2022. - №180. - Б. 12
ББК 63

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
Ахмет Байтұрсынұлы патша заманы -- Семей түрмесі -- Бадрисафа Мұхамедсалыққызы -- Бадрисафа Байтұрсын келін -- мұрағат -- Екатерина Павловна
Аннотация: Ахмет Байтұрсынұлы патша заманында да, кеңестік кезеңде де қуғын-сүргін көріп, бірнеше рет түрмеге жабылған. Оның адам еркіндігін шектейтін абақты атты тар құрсауда ұзақ мерзімде отырған кезеңі – 1909-1910 жылдардағы Семей және 1929 жылы қамалған Мәскеудегі Бутырка түрмесі. Семей түрмесінде ол 7 айдан астам уақыт жапа шексе, Алматы-Мәскеу түрмелерінде 20 ай қамақта отырды. Алаш ардақтысының жазықсыз жазаға тартылғанына күйініп, оны құтқару үшін билік орындарына арыз-шағым жазған кісілердің бірі – жұбайы Бадрисафа Мұхамедсалыққызы (Байтұрсынова). Бадрисафа Байтұрсын келінінің билік органдарына жолдаған шағымдары мен хат-хабарлары архив мұрағаттарында сақталған. Патша заманында абақтыға қамалған отағасын құтқармақ болып жанұшыра қимылдаған Бадрисафаның маңдайына кеңестік бәлшебектік билік тұсында сол тағдыр одан да ауыр жолдармен жазылған еді...
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ

83
К 88
Қуат, Д.
    Шерхан Соқпақ [Текст] / Д. Қуат // Qazaq adebieti. - 2022. - №37.- 23 қыркүйек. - Б. 1,6-11
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Шерхан Мұртаза -- 90 жыл -- мәскеу мемлекеттік университеті -- Шерханның шекпенінен шыққан -- шерханның бозбала шағынан естелік -- Мәскеуден жазылған хаттар -- Жастық шақтың көктемі -- аудармашы студент -- Шерағаңның кииі -- Беске толы аттестат
Аннотация: Мақалада Шерхан Мұртазаның бозбала шағынан естеліктер берілген.
Держатели документа:
БҚУ

83
Б 19
Байділдаұлы, М.
    Күрес - ғұмыр [Текст] / М. Байділдаұлы // Ana tili. - 2022. - №43.- 27 қазан - 2 қараша. - Б. 9
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
АлтынбеК Сәрсенбайұлы -- Тұлғалық теориясы -- Әйгілі психолог Леонтьев -- Тәуелсіздік -- Биліктегі текетірес -- Баспасөз
Аннотация: Алтынбек – Сәрсенбай ақсақалдың үйіндегі төртінші перзент болатын. Хан Тәңірінің етегінде, Нарынқол деген ғажап өлкеде өмірге келген ол, қатар құрбы-құрдастарынан кем болмай өсті. Ата-анасынан дарыған еңбекқорлық, адалдық, ақыл-парасат үнемі оны алға сүйреді. Білуге құмарлық, үздіксіз ізденіс, кәсіби ынта КазГУ мен МГУ-де оқыған студенттік жылдарында ерекше байқалып тұратын. Пікірталас кезінде уәжге айтқан өткір ойлары айналасындағы достары мен әріптестерін таңғалдыратын. Мәскеуден Алматыға оралған соң, Қазақ телеграф агенттігінде, «Арай – Заря» журналында, «Өркен–Горизонт» газетінде атқарған журналистік жұмыстары оның көзқарасын саясаткер ретінде қалыптастыруға жәрдемдесті. Отыздан жаңа асқан кезінде тәуелсіз елдің алғашқы Баспасөз және бұқаралық ақпарат министрі болып тағайындалды. Оның осыдан кейінгі бүкіл өмірі мен қызметі Қазақ мемлекеттігін қалыптастыру мен нығайтуға бағытталды. Өйткені Алтынбек студент кезінен-ақ афиналық демократияның атасы Периклдің еңбектерінен бастап, көрнекті неміс ойшылы Макс Вебердің ұлттық мемлекет туралы пайымдауларымен таныс болатын. Ұлт – мемлекеттің ұйыстырушы қазығы, сондықтан ұлт мүддесі бәрінен жоғары тұру керек деген қағидаларды іске асыруды ойлады. Ол тәй-тәй басқан ұлттық мемлекеттілігімізді ар-ұяттың өлшемі деп, ең жоғары адами құндылықтардың бірі деп қарастырды.
Держатели документа:
БҚУ

83
А 93
Аупбаев , Ж.
    Ақынның қызы ... Аягөз! [Текст] / Ж. Аупбаев // Ana tili. - 2022. - №44.- 3-9 қараша. - Б. 1,6
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Ақын Асқар Тоқмағамбетов -- Қызылорда қаласы -- облыстық өлкетану музейі -- Асқар Тоқмағамбетовке арналған стенд -- Роза, Ботагөз және Аягөз атты қыздары -- Аягөз Асқарқызы
Аннотация: Ақын Асқар Тоқмағамбетов! 60-жылдарғы арманшыл жастар – біз бұл есіімді ең алғаш рет мектеп қабырғасында жүргенде естіп, білгеніміз бар. Әдебиет оқулығы беттерінде ол кісінің кең маңдайлы, жылы жүзді суреті тұратын. Ал хрестоматияда: «Тауды тіліп, тасты бұзып, Тамшылатып ащы тер! Жан жүрмеген, жан баспаған, Жан көрмеген тасты жер. Қырдан асып, белді басып, Жолды салған қандай ер?! Ол қайратты, ол қажырлы, қайтпас, қайсар жұмыскер!» деген өлең жолдары сол кездегі еңбек адамының құдіретті гимні секілді әсер қалдыратын. Кейін мектеп бітіріп, университетке оқуға түскенімізде, өзіміз міндетті түрде оқуға тиіс «Кеңестік дәуірдегі қазақ әдебиеті» пәнінен бұл тұлғаның тарихи адам екеніне көз жеткізе бастадық. Олай дейтініміз, Асқар Тоқмағамбетов жасөспірім кезінде атақты Ғани Мұратбаевтың алдын көрген. Жеткіншек жасында ауыл-аймақты таңғалдырып, «Еңбекші қазақ» газетінде тырнақалды өлеңі шыққан. Жігіттік шағында тегеурінді таланттар Сәкен Сейфуллин, Ілияс Жансүгіровпен бірге Мәскеудегі КСРО жазушыларының І съезіне қатысып, атақты Максим Горькийдің қолынан одақ мүшелігінің куәлігін алған. Сондай-ақ бізге дәріс берген ғалымдарымыз ол кісінің ақын ретінде лирикалық, азаматтық өлеңдер ғана емес, поэзиядағы поэма, прозадағы роман, драматургиядағы пьеса, скетч жанрларын да қажырлылықпен игерген жан-жақты шығармашылық иесі болғандығынан хабардар еткені бар.
Держатели документа:
БҚУ

83
С 15
Сәки, Қ.
    "Абылай туралы жыр" және Жауғаш батыр [Текст] / Қ. Сәки // Qazaq adebieti. - 2022. - №45.- 18 қараша. - Б. 20-21
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Абылай хан -- Шоқан Уәлиханов -- Абылай туралы жыр -- Жырдың басты кейіпкерлері -- Әлкей Марғұлан -- Бабалар сөзі -- Жалаңаш қажы -- Жалаңаяқ Әздер әулие -- Тұрсынбай батыр -- Ханның сенімді нөкері -- Жауғаш Қырбасұлы -- Қарабалтада Жауғаш батыр көшесі бар
Аннотация: Шоқан Уәлихановтай кемеңгердің кейінгі ұрпаққа қалдырған мұрасының ішінен алмастай жарқырап «Абылай туралы жыр» көзге түседі. Бұл жырды Шоқан 1855 жылы ел аузынан өз қолымен алғашқы болып хатқа түсірген. Араб жазуымен жазылған жырдың түпнұсқасы Мәскеуде сақталып, оны академик Әлкей Марғұлан 1984 жылы Ш.Уәлихановтың бес томдық шығармалар жинағына араб жазуымен кіргізіп, соңына Ж.Қармышева екеуі жасаған орысша аудармасын қоса берді.
Держатели документа:
БҚУ

71
А 45
Әлпейісов, Ә.
    Алаш күресін жалғастырған [Текст] / Ә. Әлпейісов // EGEMEN QAZAQSTAN . - 2023. - 9 қаңтар. - №4. - Б. 11.
ББК 71

Рубрики: Мәдениет

Кл.слова (ненормированные):
кеңес одағы халқы -- сая­сат -- парасаттылық -- қазақ халқының қилы -- мәдениет
Аннотация: Кеңестік «жылымықтан» кейін кеңес одағы халқы еркіндікті ептеп сезіне бастады. Сол тұста Мәскеуде оқитын ұлттың мұңын мұңдап, жоғын жоқтаған жастар Мұрат Әуезовтің төңірегіне топтасты. Бәріне себепші ұлы Мұқаң болса керек... Әкесімен хат жазысып, пікір алыс барысында Мұрат Мұхтарұлы көп толғанды. Ол қазақтың дамымай, тарих толқынынан жағаға шығып қалу себептерін іздеді. Ұлтының тарихын білуге ұмтылды. Қоғамның саяси жүйедегі өзгерістерден тыс қалып отырғанын зерттеді.
Держатели документа:
БҚУ

63
К 18
Кәмелов, Ж.
    Тұлғалар тағылымы [Текст] / Ж. Кәмелов // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 12 желтоқсан. - №237. - Б. 5.
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
Байырғы Ақмола -- Ақмола бекінісі -- Хайретдин Болғанбай -- Смағұл Садуақасұлы -- Алаш қайраткері -- ескерткіш
Аннотация: Байырғы Ақмоланың 1609 жылы негізі қаланып, 1962 жабылған «Қараөткел» мұсылман қорымы бүгінгі Астананың 1 млн 200 мыңнан асқан тұрғынын бейжай қалдырмауы керек. Мұнда Ақмола бекінісіне шабуыл жасап шаһит болған Кенесары ханның екі жүз батыры, әйгілі имам-шейхтар, төре-сұлтандар, мұсылман көпестері, олардың ұрпағы, Алаш қайраткері Хайретдин Болғанбайдың жастай шетінеген сәбилері жерленген. Ең соңғы қойылған тұлға – 1933 жылы қайтқан, бірақ сүйегінің күлі 2010 жылы елордаға Мәскеуден әкелінген Смағұл Садуақасұлы.
Держатели документа:
БҚУ