Электронный каталог

26.22
Р 81
Рсалы, А. Р.
    Глубинное көлінің зоопланктон қауымдастықтарына сипаттама [Текст] / А. Р. Рсалы // Махамбет Өтемісовтің 220 жылдығына арналған «Университет ғылымының жетістіктері мен болашағы» атты 80-ші республикалық ғылыми-тәжірибелі конференциясының материалдары. - Орал, 2023. - 12 сәуір. - Б. 197-201.
ББК 26.22

Рубрики: Гидрология

Кл.слова (ненормированные):
Көл -- табиғи бассейндер -- Глубинное көлі -- зоопланктон -- табиғи су қоймасы -- Батыс Қазақстанның көлдері -- Жайық өзені -- Су биоценоздар -- гидробионттар -- гидроценоздар
Аннотация: Көл – табиғи бассейндердің сумен толтырылуы нәтижесінде пайда болатын табиғи су қоймасы.Берг (1945), Посохов (1955), Филонец (1974), Муравлев (1973) еңбектерінде Қазақстан көлдерін зерттеу бойынша құнды материалдар жинақталған. Қазақстан аумағында 48 000 – нан астам табиғи көл бар, оның 90% - ға жуығы шағын, ауданы 1 шаршы км-ден аз. Су объектілерін жүйелі зерттеу негізінен 1950-1980 жылдары жүргізілді
Держатели документа:
ЗКУ

66
А 36
Аймағамбет, А.
    Ел несібесі-ауылда [Текст] / А. Аймағамбет // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 23 қараша. - №224. - Б. 1, 3.
ББК 66

Рубрики: Саясат

Кл.слова (ненормированные):
ауыл шаруашы­лығы -- отан­дық экономика -- кооператив -- аграрлық сектор -- БҰҰ- -- Төлеутай Рахымбеков -- ұлттық статистика
Аннотация: Президент былтырғы сайлауалды бағ­дар­ламасында ауыл шаруашы­лығы мәсе­лесіне айрықша ден қойып, отан­дық экономиканың лидері болу­ға қабі­летті осы саланың кем-кеті­гіне көңіл бөлді. Әсіресе ауылшаруа­шы­­лық кооперативтерді дамыту қажет­­тігін баса айтты. Мемлекет басшы­­сының сөзінше, осы мақсатта 1 трлн теңге бөлінеді және сәтімен орын­­дал­ған жағдайда бастама 1 мил­лион­­нан астам ауыл тұрғынының хал-ауқа­тын­ жақсартуға септігін тигі­зе­ді. Сай­лауалды бағдарламада бұдан басқа тағы бірнеше бастама көтерілген.
Держатели документа:
ЗКУ

81.2
Р 95
Рысбаева , Г.Қ.
    Түркi мәдениетiнiң басты рухани элементтерiнiң бiрi – бата-тiлек сөздер [Текст] / Г.Қ. Рысбаева // Вестник ЗКГУ=БҚМУ хабаршысы. - 2019. - №1. - Б. 208-215
ББК 81.2

Рубрики: Частное языкознание. Языки мира

Кл.слова (ненормированные):
бата -- бата-тiлек сөздер -- бата беру -- оң бата -- ақ бата -- алғыс бата -- теріс бата -- қарғыс мәнді сөз тіркесі -- жағымды образ -- дүниетанымдық түсiнiк -- ақсақал -- Наурыз батасы -- Рамазан батасы -- Алғыс -- алғыш -- Алғыс бата -- тілек -- қазақ дәстүр -- Қарғыс -- рухани-мәдени өмір -- түркі халқы
Аннотация: Мақалада түркі халықтарында кездесетін түркi мәдениетiнiң басты рухани элементтерiнiң бiрі – бата, бата-тiлек сөздер туралы және бата берудің негізгі ерекшеліктері суреттеледі. Бата мен тілек, екеуі синонимдес ұғым. Онда бүкіл халық болмысының наным-сенімі, рухани-мәдени өмір тәжірибесі суреттелген
Держатели документа:
БҚМУ

74.58
П 54
Поляничко, М. В.
    Роль социально-гуманитарного образования в высших учебных заведениях [Текст] / М. В. Поляничко // Вестник ЗКУ. - 2024. - №2. - С. 62-67.
ББК 74.58

Рубрики: Высшее образование

Кл.слова (ненормированные):
социально – гуманитарное образование -- формирование личности -- семья -- образовательные программы в вузах -- высшее профессиональное образование -- общество -- гуманизация
Аннотация: Двадцать первый век ознаменовался целым рядом открытий в точных и естественных науках. Достижения научно-технического прогресса дали человечеству небывалые возможности в сферах генной инженерии, энергетики, нано-технологий и гиперзвука, использования антигравитации, клонирования, робототехники, виртуальной реальности, искусственного интеллекта. Но, к сожалению, в противовес триумфу прогресса и научных открытий, 2023 год стал для России рекордным по количеству разводов за всю историю существования страны: по данным официальной статистики [1] на каждые десять браков приходится семь разводов. Неслучайно 2024 год провозглашён президентом В.В. Путиным «Годом семьи», ведь именно в семье начинается воспитание и развитие личности человека. В статье разбирается, какую роль играет формирование социально – гуманитарного образования в нашем обществе и почему оно жизненно необходимо выпускникам любых высших учебных заведений, независимо от их направленности.
Держатели документа:
ЗКУ

63
Ж 24
Жалекенова, Г. Т.
    Почему в Китае до сих пор помнят опиумные войны? [Текст] / Г. Т. Жалекенова, Э. И. Сапашева // Сборник материалов «Профессиональное мастерство педагога». - Уральск, 2024. - С. 80-92.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Китай -- опиумные войны -- экспорт -- импорт -- экспансия -- колонизация -- фактория -- первая опиумная война -- вторая опиумная война -- миссионер -- полуколония -- контрибуция -- неравноправные договоры -- Нанкинский договор -- Тяньзинские трактаты -- Пекинский протокол -- Симоносекский мирный договор (договор Магуань) -- боксерские восстания
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сапашева, Э.И.

82
Б 20
Балтабаева, Н. С.
    Түркі халықтарына ортақ эпикалық шығармаларында полигамиялық некенің көркем бейнеленуі [Текст] / Н. С. Балтабаева, Н. А. Мажиева // А.С. Қыдыршаевтың 60 жас мерейтойына арналған «Қазіргі қоғамдағы және білім беру саласындағы шешендіктанудың өзекті мәселелері» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2023. - Т.2. - 17 қараша. - Б. 62-66.
ББК 82

Рубрики: Фольклор. Фольклористика

Кл.слова (ненормированные):
эпостық жырлар -- қазақ эпостар -- Полигамиялық неке -- Полигамия -- Эпос -- көркемдеу тәсілдері -- наным-сенім -- салт-дәстүр -- Қазақ халқы
Аннотация: Түркі халықтарының фольклорындағы елеулі жанрдың бірі – эпостық жырлар. Әйтсе де қазақ эпостарының сан алуан сипаттары мен кейбір қырлары әлі де түбегейлі зерттеле қоймағаны белгілі. Мақала қазақ эпостарында кездесетін полигамиялық неке түріне жан-жақты барлау жасалды. Қазақ және әлем эпостарындағы полигамиялық неке түрінің ерекшеліктері туралы толыққанды тың пайымдаулар жасалған. Осы мәселенің қазақ тарихындағы түп- тамырын тереңдей қарастыру, дәстүр жалғастығын анықтау, қазақ эпостарында көріну жағдайларын талдау, қазақы тұрмыс-тіршіліктің тағы бір қырын түбегейлі танып, өзіндік ерекшеліктері туралы айтылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мажиева, Н.А.

63
А 15
Абилева, Н.
    Орталық Азия елдері қыш ісінің бейзаттық аспектісі: аңыз-әңгімелер мен нанымдар [Текст] / Н. Абилева, С. Рахимжанова, Ж. Аккошкарова // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 219-230.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
саз -- қыш ісі -- материалдық емес мәдени мұра -- Орталық Азия -- этнография -- тірі мұра
Аннотация: Мақалада қыш ісіне қатысты аңыз-әңгімелер мен нанымдар материалдық емес мәдени мұраның бір бағыты ретінде ғылыми деректер мен этнографиялық материалдарға негізделіп, рухани мұра ретінде қарастырылады. Дала жұмыстары барысында алынған этнографиялық мәліметтер мен ғылыми материалдар негізінде Орта Азия елдері қыш ісінің материалдық емес аспектісін зерттеу. Аталған мәселені зерделеу кезінде этнографияны зерттеудің негізгі әдістері, атап айтқанда сауалнама және анкета әдістері қолданылды. Сонымен қатар, қыш ісі туралы аңыздар мен рәсімдердің даму процесін анықтауға ықпал еткен сарқыншақ әдісінің ерекше маңыздылығын атап өткен жөн. Алынған мәліметтер негізінде қыш ісіне қатысты аңыз-әңгімелер мен нанымдар материалдық емес мәдени мұра ретінде дәстүрлі дінмен өзгеріске ұшырап, немесе жылдан жылға өз өзектілігін жоғалтып барады. Орталық Азия елдері қыш ісінің материалдық емес мәдени мұрасын зерделеу негізінде мәліметтердің мардымсыз екені анықталып, аталған сұрақ жан-жақты зерттеуді қажет ететіндігі, сонымен қатар бар ақпарат негізінде материалдық емес мәдени мұра элементтерін қайта жаңғыртып, артынан тізімдеу жүргізу қажет етеді деген қорытынды жасалды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Рахимжанова, С.
Аккошкарова, Ж.

20.1
T15
Taichikova, K.
    Environmental problems of Kazakhstan in the 1980s and early 2000s [Текст] / K. Taichikova // Bulletin WKU. - 2024. - №4. - Р. 266-279.
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
экология -- загрязнение -- вредные выбросы -- промышленные регионы -- природные ресурсы -- разработка месторождений -- утилизация -- токсичные отходы -- охрана природы -- инвестиции
Аннотация: В статье рассматривается влияние развития промышленности на загрязнение окружающей среды в Казахстане в 80-е и начале 2000-х годов. Особое внимание уделяется сравнению социально-экологической политики страны в поздне-советский и постсоветский периоды. Проблема влияния индустриализации на окружающую среду и пути предотвращения ее возможного загрязнения были наиболее актуальны для нашей республики, где расположена одна из самых мощных промышленных баз. Необходимость мер по коренной перестройке охраны природы была продиктована ухудшением состояния окружающей среды. В то же время правильное использование природных ресурсов в Казахстане диктовалось и специфическими природно-климатическими условиями, связанными с недостаточностью водных ресурсов. Казахстан относился и продолжает относиться к категории стран с большим дефицитом водных ресурсов, а водохранилища интенсивно загрязнялись промышленными предприятиями и представляли реальную экологическую угрозу. Недостаточный учет природных особенностей, а в некоторых случаях и просто их игнорирование привели к необратимым процессам во многих промышленных регионах Казахстана. В результате все более очевидной становилась несовместимость природной среды и некоторых существующих технологических процессов, направленных в основном на получение видимой прибыли без учета ущерба, наносимого окружающей среде. Отсталая технология производства - недостаточная оснащенность предприятий системами водоочищения, а главное, отсутствие безотходной технологии привели к разрушению крупных водохранилищ страны. Выбросы вредных веществ в реки и озера, возникновение общественного "зеленого" движения за сохранение экологически чистой природы, критическое положение в некоторых центрах промышленности, заставили по-новому организовать производство в отрасли, уделять большое внимание охране природы, социальным проблемам рабочих, их здоровью. Основываясь на статистических данных, автор приходит к выводу, что в постсоветскую эпоху удалось добиться относительного улучшения экологической ситуации в Казахстане, однако многие проблемы остаются нерешенными
Держатели документа:
ЗКУ

20.1
S65
Sitpayeva, G. T.
    Analysis of the current range of Pyrus Regelii rehder in Kazakhstan and Central Asia [Текст] / G. T. Sitpayeva, A. Abdukhadyr, N. E. Zverev // Bulletin WKU. - 2025. - №2. - Р. 495-511.
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
Pyrus regelii -- гербарий -- карта распространения -- экология -- флора -- ареал -- популяция -- район произрастания -- географические точки
Аннотация: В целях выявления современного ареала и составления карты распространения вида P. regelii Rehder (Груша Регеля) был проведен анализ гербарных фондов ботанических организаций, датированных 1880-2022 гг. Обработаны и проанализированы материалы гербарного фонда РГП «Института ботаники и фитоинтродукции» КЛХЖМ МЭПР РК (АА) – 133 гербарных листа, Ботанического института им. В.Л. Комарова РАН (LE) - 153 гербарных листа, Республики Узбекистан (TASH) – 90 гербарных листов, просмотрены точки распространения на сайтах Плантариум и GBIF. В результате анализа выявлены и нанесены на карту 56 точек произрастания P. regelii в Каратау, Западном Тянь-Шане и Киргизском Алатау, с территории Кыргызстана выявлены 28 точек, Узбекистана - 42 точки и территории Таджикистана - 8 точек. Выявлено, что форма P. regelii f. simplicifolia встречается гораздо реже чем форма P. regelii f. Koopmani. Возможные процессы внутриродовой гибридизации между среднеазиатскими грушами требуют дальнейших эколого-биологических и молекулярно-генетических исследований. При критическом просмотре экологических условий произрастания P. regelii было установлено, что вид на территории Казахстана, Кыргызстана и Таджикистана распространен по южным, восточным, юго-западным, реже северным склонам гор под углом 34° в поясе кустарниковой растительности, в Узбекистане в сообществе с доминированием можжевельника. Почва произрастания P. regelii каменисто-мелкозернисто-щебнистая, популяции приурочены к горным склонам вдоль рек на высоте от 613 до 2600 м над уровнем моря в зависимости от экологических условий ущелий
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Abdukhadyr, A.
Zverev, N.E.