Электронный каталог

83
М 11
Мұқтар, Ә. Қ.
    Хамза Есенжанов романдарындағы тарихи кейіпкерлер [Текст] / Ә. Қ. Мұқтар, А. Акжигитова // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 97-101.
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
Хамза Есенжанов -- жазушы -- өлең -- әңгіме -- Ақ Жайық -- Көп жылдар өткен соң -- Ағайынды Жүнісовтер -- азамат соғысы -- ұжымдастыру -- Батыс Қазақстан -- әдебиет
Аннотация: Хамза Ихсанұлы Есенжанов 1908 жылы 25 желтоқсанда қазіргі Орал облысы, Чапаев ауданы, Шалқар көлінің жағасында орта шаруаның отбасында дүниеге келген. Ол өзінің жазушылық жолын 1930 жылдары өлеңдер мен әңгімелер жазудан бастады. Осы кезеңде Республикалық басылымдарда «Өлеңінің жағасында», «Қызыл құмақ», «Күшке күш» сияқты әңгімелері және «Жер шарында» атты сахналық шығармасы жарияланды. 1956 жылдан бастап Хамза Есенжанов шығармашылық жолында үлкен жетістіктерге жетіп, өнімді шығармашылық еңбегін бастады. Оның «Ақ Жайық» трилогиясында азамат соғысының Батыс Қазақстандағы ауыр шындығы суреттелсе, «Көп жылдар өткен соң» романында азамат соғысы аяқталған соң Орал өңірінің шаруашылығын қалпына келтіру кезеңі және бірінші бесжылдық жоспардың қабылдануы баяндалады. Ал «Ағайынды Жүнісовтер» романында азамат соғысы мен ұжымдастыру жылдарындағы Орал қаласы мен Батыс Қазақстан облысындағы өмір шындығы көрсетілген.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Акжигитова, А.

63.3(0)4
М 92
Мухамадеев, А. Р.
    Нравы и мировоззрение печенегов (IX – XIII вв.) [Текст] / А. Р. Мухамадеев // Вестник ЗКУ. - 2025. - №4. - С. 183-195.
ББК 63.3(0)4

Рубрики: Средние века (V в. — 1640 г.)

Кл.слова (ненормированные):
Печенеги -- источники -- религия -- шаманизм -- обычаи -- верования -- воинственность -- договоры -- Византия -- Киевская Русь -- Венгрия
Аннотация: Тюркоязычные племена печенегов, появившиеся на восточноевропейских просторах в IX веке, оставили неизгладимый след в истории этого обширного региона. В целом, источников для полного научного изучения истории печенегов не так много, сведения о них оставлены представителями других народов и государств, контактировавших с ними, в том числе, о событиях рассматриваемого периода (Византия, Киевская Русь, Венгрия и пр.) и касаются в основном военно-политической сферы. Источниковая база о других областях жизнедеятельности печенежского сообщества еще более скудна. Это относится и к информации о нравах, мировоззрении и религии печенегов. В настоящей статье на основании источников и научной литературы автором рассмотрены зафиксированные случаи взаимоотношений, связанные с нравственно-поведенческими и религиозными нормами как внутри печенежского сообщества, так и во взаимоотношениях с другими народами. При боевых действиях печенегам был присущ суровый нрав, обусловленный кочевым образом жизни, жестокость и воинственность. Относительно верований и мировоззрения имеется довольно противоречивая информация (сжигание или закапывание покойников, отношение к смерти и загробной жизни и пр.). Относительно религии, считается, что печенеги придерживались шаманизма, хотя исследователи не уверены, какой конкретно религии придерживались кочевнические номады в VIII — IX веках. Отмечается свобода в половых отношениях. Несмотря на торжественность при заключении договоров, современники обвиняют печенегов в частом их неисполнении.
Держатели документа:
ЗКУ

71.0
О-63
Оразбаева, Д. Е.
    Уақыт модустарындағы батырлық феномені (Тарихи модуста) [Текст] / Д. Е. Оразбаева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 304-321.
ББК 71.0

Рубрики: Культурология

Кл.слова (ненормированные):
батырлық феномені -- уақыт модусі -- батыр бейнесі -- қайсар рух -- ескерткіш -- мəдени жады -- қаһарман -- тарих
Аннотация: Мақалада батырлық феномені мəдени уақыт модусында қарастырылады, оның қазақ халқының ұлттық бірегейлігін қалыптастырудағы орны зерделенеді. Батырлық дəстүрі ұлттық рухани кодын, мəдени тұтастығын жəне тарихи сабақтастығын бейнелейтін маңызды мəдени феномен ретінде қарастырылады. Батырлық феномені өткен мен бүгіннің мəдени диалогы ретінде ұлттық сана мен тарихи тəжірибеміздің өзара байланысын көрсетеді. Мақалада «қазақ батырларының бейнесі əртүрлі уақыт модусында қалай репрезентацияланды жəне ұлттық жадынын қалай қалыптастырады?» деген сұраққа жауап беруге тырысамын. Зерттеудің мақсаты - батырлық феноменін мəдени уақыт модусы тұрғысынан кешенді талдау жəне оның тарихи-мəдени репрезентациясын айқындау. Зерттеу жұмысының теориялық бөлімінде батырлық феномені тарихи оқиғалар, түрлі дискурстар жəне тарихи-мəдени жады ұғымдары арқылы зерделенеді. Бұл тұрғыда батырлық бейненің қоғамдағы орнына, ұжымдық жадтағы, тарихи нарративтегі көрінісіне баса назар аударылады. Зерттеудің эмпирикалық бөлімінде ел тəуелсіздігі жолында ерлік көрсеткен Ер Жəнібек Бердəулетұлы, Малайсары Тоқтауылұлы, Шақшақ Жəнібек Қошқарұлы, Ақжолтай Ағыбай, Қанжығалы Бөгенбай, батырлардың ерліктері мен оларға орнатылған ескерткіштердің маңыздылығына талдау жасалады. Мақалада қолданылған суреттер мен оған қатысты ақпараттар Солтүстік Қазақстан, Орталық Қазақстан өңірлерінде жүргізілген далалық зерттеулердің нəтижесінде алынды
Держатели документа:
ЗКУ

85.103
Д 42
Джумагалиева, В. С.
    Өнер мен ұрпаққа адал өмір [Текст] / В. С. Джумагалиева // Өркен. - 2025. - 28 қараша. - №10. - Б. 9.
ББК 85.103

Рубрики: Искусствоведение

Кл.слова (ненормированные):
Қуандық Мәдір Насихатұлы -- М. Өтемісов атындағы БҚУ -- мерейтой -- 60 жас -- суретші-график -- композитор -- Тұран сыйлығы -- өнертанушы -- ұстаздық еңбек -- Орал мәдениеті -- шығармашылық кеш
Аннотация: Мақала суретші-график, композитор, ҚР Мәдениет саласының үздігі, қауымдастырылған профессор Қуандық Мәдір Насихатұлының 60 жасқа толған мерейтойы мен «Пайым пернесі қиял кеңістігі» атты шығармашылық кешіне арналған. Туындыда автордың көпқырлы өнер әлемі — бейнелеу өнерінен бастап музыкалық туындыларына дейін сараланып, оның М. Өтемісов атындағы БҚУ-дағы ұстаздық еңбегі мен шәкірт тәрбиелеудегі бірегей әдістемесі баяндалады. Қуандық Мәдірдің қоғам қайраткері және өнертанушы ретіндегі рөлі, сондай-ақ қазіргі таңдағы саз мектебінің директоры ретіндегі басқарушылық қызметі мен шығармашылық ізденістері мақаланың негізгі өзегі болып табылады.
Держатели документа:
ЗКУ

32.813
М 92
Мухамбетова, Г. Г.
    «Білім берудегі заманауи ЖИ технологияларын қолданып, мультимодальды контент генерациялау мүмкіндіктері» тренингі [Текст] / Г. Г. Мухамбетова // Өркен. - 2026. - 31 наурыз. - №3. - Б. 6.
ББК 32.813

Рубрики: Искусственный интеллект

Кл.слова (ненормированные):
Жасанды интеллект -- Мультимодальды контент -- Цифрлық аватар -- PixVerse.ai -- Suno.ai -- HeyGen.ai -- ChatGPT -- Gemini -- Цифрлық құзыреттілік
Аннотация: Материал М. Өтемісов атындағы БҚУ-дың физика-математика факультетінде өткен практикалық тренингтің барысын баяндайды. Тренингтің басты мақсаты — болашақ педагогтер мен IT мамандарын әртүрлі ақпарат түрлерін (мәтін, аудио, сурет, видео) біріктіретін мультимодальды контент жасауға үйрету.
Держатели документа:
ЗКУ

85
О-92
Оханова, Ы. Н.
    Сандық өнер революциясы дәуірінде шығармашылық толқынын тудырудағы суретшілер мен жасанды интеллект (ЖИ) арасындағы ынтымақтастық [Текст] / Ы. Н. Оханова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 424-430.
ББК 85

Рубрики: Искусство

Кл.слова (ненормированные):
Жасанды интеллект -- ЖИ -- шығармашылық -- суретшілер -- сандық өнер -- Сандық өнер революциясы -- Шығармашылық процесс -- Суретшілер
Аннотация: Өнер әлемі технологиялық жетістіктерге, әсіресе жасанды интеллект (ЖИ) саласына байланысты айтарлықтай өзгерді. Суретшілер технологияны шығармашылық процеске оң ықпал ететін көмекші құрал ретінде қарастырады. Бұл зерттеудің мақсаты - сандық өнер революциясы дәуірінде жасанды интеллекттің шығармашылық толқынын тудыруға әсерін талдау, ЖИ қолданатын алгоритмдерден бастап, шығармашылықтың пайда болуын қолдау үшін ЖИ пайдаланудан бастап, шығармашылық процесте суретшілер үшін ЖИ құралы ретінде пайдалануға дейін шолу. Зерттеу әдісіне суретшілер мен ЖИ-ге қатысты әртүрлі маңызды әдебиеттерден алынған деректерді талдау және сол әдебиеттерді зерттеу кіреді. Нәтижесінде өнер әлемін өзгертетін шығармашылық толқынды жасау үшін жасанды интеллектті пайдаланудың оңтайлы әдістері ұсынылады. Мысалы, ЖИ суретшілерге аудиторияның қалауын түсінуге, өнер үрдістерін талдауға немесе тіпті AR немесе VR сияқты заманауи технологияларды пайдалану арқылы көпшілікпен өзара әрекеттесе алатын өнер туындыларын жасауға көмектесе алады. Бұл ынтымақтастық суретшілерге бұрын қол жеткізу мүмкін емес немесе қол жеткізу қиын болған тұжырымдамаларды талдап, зерттеуге үлкен мүмкіндік береді. ЖИ арқылы шығармашылық процесс нәтижелі болады және суретшілерге өнермен айналысуға толық мүмкіндік береді. Суретшілер алгоритмдер мен деректерге негізделген мәдени және әлеуметтік өзгерістерге динамикалық түрде жауап беру арқылы цифрлық қоғамның динамикасының ортасында өзекті және резонансты туындылар жасай алады.
Держатели документа:
ЗКУ

85.14
Ж 11
Жұмағалиева, В.
    «Қылқаламды қалап еді…» еске алу кеші өтті [Текст] / В. Жұмағалиева, М. Отаров // Өркен. - 2026. - 29 сәуір. - №4. - Б. 5.
ББК 85.14

Рубрики: Живопись

Кл.слова (ненормированные):
Айбар Ғалымұлы Сейтимов -- Қылқаламды қалап еді -- еске алу кеші -- БҚУ -- Бейнелеу өнері -- дизайн -- Қазақстан суретшілер одағы -- қылқалам шебері -- қазақ бейнелеу өнері -- ұстаз және шәкірт -- рухани мұра -- Орал
Аннотация: Сурет өнері – адамзаттың рухани əлемін бейнелейтін, ұлттың болмыс-бітімі мен мəдени құндылықтарын??айшықтайтын ерекше өнер саласы. Қылқалам шеберлері арқылы қоғамның тыныс-тіршілігі, тарихи кезеңдер??мен ішкі жан дүниенің терең иірімдері көркем тілмен көрініс табады. Əрбір туынды – суретшінің жүрек??сүзгісінен өткен ойы мен сезімінің айнасы, ал шынайы өнер уақыт өткен сайын өз құндылығын жоғалтпай,??ұрпақтан-ұрпаққа рухани мұра болып жалғасады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Отаров, М.