Электронный каталог

63
Ж 88
Жумагазиев, А.М.
    Деятельность официальных служителей мусульманской религии и незарегистрированных безмечетных мулл в 1980-е гг. в Западном Казахстане [Текст] / А.М. Жумагазиев // Сборник республиканской научно-практической конференции «Уроки независимости: горизонты будущего». - Уральск, 2023. - 10 декабря. - С. 53-59.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
мусульманская религия -- официальные служители мусульманской религии -- безмечетные муллы -- Западный Казахстан -- история -- мечети -- религия -- Уральская мечеть -- Актюбинское религиозное объединение мусульман -- незарегистрированные муллы -- объединение мусульман
Аннотация: Цель настоящего исследования – рассмотреть деятельность официальных служителей мусульманской религии и незарегистрированных безмечетных мулл в 1980-е гг. в Западном Казахстане. Изучение деятельности официальных служителей мусульманской религии и незарегистрированных безмечетных мулл в 1980-е годы в Западном Казахстане помогает пролить свет на историю ислама в стране, в частности на роль неофициальных религиозных лидеров и их взаимодействие с официальными властями. Также исследование данной темы позволяет проанализировать, как религиозные свободы и права соблюдались в СССР, и как это влияло на деятельность мусульманских объединений. На ряду с этим, изучение деятельности мусульманских служителей и мулл помогает оценить степень влияния ислама на общественную жизнь Казахстана в тот период.
Держатели документа:
ЗКУ

74
С 14
Сағындықова, А.
    Желтоқсан жаңғырығы ұмытылмайды [Текст] / А. Сағындықова // Өркен. - 2024. - 25 желтоқсан. - №11. - Б. 5.
ББК 74

Рубрики: білім

Кл.слова (ненормированные):
БҚУ -- Жұбан орталығы -- Ақжайық ауданы -- «Қазақ барда Жұбан рухы мəңгілік» -- Іс-шара -- Аудандық орталықтандырылған кітапхана -- Жұбан ақын -- Халық үшін құрбандық
Аннотация: Таяуда біздің тобымыз Ақжайық ауданының орталығы Чапаев ауылына барды. Онда Жұбан орталығында өткен «Қазақ барда Жұбан рухы мəңгілік» атты іс-шараға қатысты. Аудандық орталықтандырылған кітапханамен ұйымдастырылған іс-шара барысында Жұбан ақынның 1986 жылдың желтоқсанында азаматтық арын ту етіп көтеріп, жазықсыз жапа шеккен қазақ жастарына араша түскендігі, тоталитарлық жүйені батыл айыптағаны, халқы үшін өзін тайсалмастан құрбандыққа шалғаны айтылды.
Держатели документа:
БҚУ

63
А 37
Айтенов, Ж. К.
    Влияние строительства пограничных укреплений в XVIII в. на топонимию Среднего Прииртышья [Текст] / Ж. К. Айтенов // Вестник ЗКУ. - 2025. - №2. - С. 178-187.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
присоединение Казахстана к России -- Среднее Прииртышье -- русская колонизация -- оборонительная линия -- крепостные сооружения -- русская топонимика -- водные объекты
Аннотация: Топонимия современной территории Среднего Прииртышья имеет многовековую историю и отражает основные этапы развития региона, в пределах которого в ходе тех или иных исторических событий, смешивались и взаимодействовали пласты лексики представителей разных языковых групп, что получило отражение в названиях рек, гор, озер, населенных пунктов и т.д., рассматриваются некоторые особенности формирования и развития топонимии Среднего Прииртышья, связанные со строительством в крае в XVIII в. пограничных укрепленных линий. Эта система оборонительных сооружений, организованная по инициативе правительства Российской империи, не только имела стратегическое значение для контроля над казахскими степями и их колонизации, но и оказала большое влияние на трансформацию пространственной структуры региона, отраженную в ее топонимии и имеющую преимущественно славянскую основу. На конкретных примерах прослеживается возникновение и функционирование русских топонимов связанных с наименованиями крепостей и маяков, часть которых продолжают существовать в настоящее время в виде городских и сельских поселений. В ходе исследования выявлено, что многие из появившихся в тот период времени названий укрепленных пунктов были перенесены со старого места жительства переселявшимися сюда людьми или являлись производными от них; часть из них была связана с особенностями близлежащих водных объектов. Эти названия стали важным элементом культурного ландшафта региона, символизируя историческую связь между пространственным освоением территории и многонациональным взаимодействием в процессе ее интеграции в состав Российской империи
Держатели документа:
ЗКУ

20.1
К 38
Киізбай, А. К.
    Шымкент қаласының қоршаған орта компоненттеріне өндірістік аймақтардан ластау шығындыларының әсерін бағалау [Текст] / А. К. Киізбай, Ш. К. Шапалов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №2. - Б. 488-494.
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
қоршаған орта -- экологиялық жағдай -- индустриялық аймақ -- техногендік әсер -- шаң -- парниктік газдар -- ластану көздері -- ластаушы заттар -- жел бағыты -- атмосфераға шығарындылар
Аннотация: Бұл мақалада өнеркәсіптік аймақтардан қоршаған ортаны ластау мәселесі қарастырылады. Өнеркәсіптік шығарындылардың теріс әсері туралы жалпы ақпарат берілген. Автор парниктік газдар мен атмосфераны ластаушы заттардың шығарылуына назар аударады. Өнеркәсіптік аймақтардағы өндірістік қызмет нәтижесінде қаланың қоршаған ортаға күйе, азот оксидтері, күкірт диоксиді, көміртегі тотығы, металдар және олардың қосылыстары сияқты заттар шығарылады. Судың ластануы және қатты тұрмыстық қалдықтар (ҚТҚ) шығарындылары да орын алады. Өнеркәсіптік шығарындылардың негізгі құрамдас бөлігі бейорганикалық шаң болып табылады. Парниктік газдар мен ластаушы заттар шығарындыларының көлемі туралы ақпарат берілген. Қолданыстағы өнеркәсіптік өндірістің әсерін бағалауды талдау нәтижелері бойынша қоршаған ортаға зиянды әсерді азайту шаралары ұсынылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Шапалов, Ш.К.

83
У 52
Умарова, Г. С.
    Экзистенциальная проблема в романе М.Магауина «Смутное время» [Текст] / Г. С. Умарова, Н. К. Менсейт // Материалы 82-й Республиканский научно-практической конференции посвященной Дню работников науки Казахстана 12 апреля и 100-летию академика Евнея Букетова. - Уральск, 2025. - 7-11 апреля. - С. 101-106.
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
экзистенциализм -- свобода выбора -- смысл жизни -- одиночество -- кризис сознания -- катастрофичность бытия -- художественное отражение -- философской мысли -- Ораз-Мухамед -- М. Магауин -- Смутное время -- уникальность человеческого бытия -- абсурдная ситуация -- интуиция -- гуманитарная наука
Аннотация: В контексте статьи исследуется разрешение экзистенциальной проблемы свободы выбора и смысла жизни через образ казахского султана Ораз-Мухамеда, который постоянно встречается с тем, что ему необходимо сделать тот или иной выбор, влияющий на его дальнейшую жизнь. Через образ главного героя романа «Смутное время» современного казахского писателя М.Магауина доказывается мысль об абсолютной уникальности бытия человека, достигаемую интуитивно, а не только умозаключением; способность человека сохранить свою жизнь, не потеряв себя в абсурдных жизненных ситуациях.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Менсейт, Н.К.

71
Ж 33
Жапаров, Е. Ж.
    Еуропа елдері құндылықтарына еліктеу қажет пе? [Текст] / Е. Ж. Жапаров // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 143-148.
ББК 71

Рубрики: Культура

Кл.слова (ненормированные):
ұлттық мәдениет -- қазақ мәдениеті -- тәуелсіздік -- дәстүрлі құндылықтар -- тарихи қиындықтар -- мәдени сана -- шовинизм -- космополитизм -- жастар -- болашақ ұрпақ
Аннотация: Мақалада тәуелсіздік алған Қазақстандағы ұлттық мәдениеттің дамуы, оның тарихи қиындықтардан кейінгі жағдайы және қазіргі заманғы сын-қатерлер талданады. Кеңестік, тоталитарлық және социалистік кезеңдерде ұлттық мәдениеттің қалыптасуына әсер еткен факторлар қарастырылады, соның ішінде дәстүрлі құндылықтардың бұрмалануы мен мәдени кеңістіктің тарылуы атап көрсетіледі. Зерттеу барысында қазіргі қоғамдағы ұлттық сана мен дәстүрді сақтаудағы қиындықтар, шовинизм, космополитизм және нигилизм сияқты құбылыстардың мәдениетке әсері талданады. Мақалада қазақ мәдениетінің көшпенділік өмір салтымен, салт-дәстүрлерімен, тіл мен ділмен сабақтас ерекшеліктері, сондай-ақ қазіргі қоғамдағы «лайықты» және «лайықсыз» іс-әрекеттердің ұлттық мәдениет пен болашақ ұрпаққа ықпалы қарастырылады. Автордың пайымдауынша, ұлттық мәдениетті сақтау мен дамыту әрбір азаматтың жауапкершілігі болып табылады.
Держатели документа:
ЗКУ

51.21
А 22

    Автокөліктердің шығарылған газдарының адам денсаулығына əсері [Текст] / И. К. Жумагалиев, М. Ж. Махамбетов, Ш. Қ. Шапалов, К. Х. Кенесарина // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 457-466.
ББК 51.21

Рубрики: Коммунальная гигиена. Гигиена населенных мест

Кл.слова (ненормированные):
автомобиль көлігі -- шығарылған газдар -- ауаның ластануы -- денсаулық -- азот оксидтері -- қалқымалы бөлшектер -- онкология
Аннотация: Бұл мақалада шығарылған заттардың адам денсаулығына əсері қарастырылады. Көлік шығарындыларының құрамындағы негізгі улы заттарға ерекше назар аударылады: азот оксидтері, көміртегі тотығы, күкірт диоксиді, күйе бөлшектері жəне жеңіл органикалық қосылыстар. Мақалада ауаның ластану деңгейі мен тыныс алу жолдары ауруларының, жүрек-қан тамырлары ауруларының жəне онкологиялық аурулардың дамуы арасындағы байланысты растайтын зерттеулердің нəтижелері берілген. Бұл мақала қала тұрғындары үшін шығарылған газдар мəселесі қаншалықты қауіпті екенін түсінуге көмектеседі. Шығарылған газдар дегеніміз не, олардың адамға қандай зиянды əсері бар жəне олардан өзіңізді қорғауға болатынын қарастырылады. Шығарылған газдардың құрамында көптеген химиялық қосылыстар бар, олардың көп бөлігі улы жəне канцерогенді болып табылады. Бұл заттардың адам ағзасына əсері қысқа мерзімді жəне ұзақ мерзімді əсер ету кезінде ауыр зардаптарға əкелуі əбден мүмкін. Бұл мақаланың мақсаты - шығарылған газдардың құрамын, олардың ағзаға əсер ету механизмдерін жəне адам денсаулығына ықтимал қауіптерді талдау.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Жумагалиев, И.К.
Махамбетов, М.Ж.
Шапалов, Ш.Қ.
Кенесарина, К.Х.