Электронный каталог

74.266.3
И 85
Исабек, М. Қ.
    Репрессияланған əйелдер тарихын оқытудың ғылыми-педагогикалық моделі (Оңтүстік Қазақстан мысалында) [Текст] / М. Қ. Исабек, Г. Д. Сугирбаева, Г. Ж. Орынбасарова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 62-74
ББК 74.266.3

Рубрики: Тарихты оқыту әдістемесі

   Методика преподавания истории

Кл.слова (ненормированные):
репрессия -- əдістеме -- педагогика -- модель -- тарих -- Оңтүстік Қазақстан -- ғылым -- оқыту -- əйелдер тарихы
Аннотация: Мақалада репрессияланған əйелдер тарихын оқытудағы ғылыми-педагогикалық модельдің мақсаты, құрылымы жəне ғылыми негізіне талдау жасалады. Репрессия тарихы, саяси қудалауға ұшыраған əйелдердің тағдыры Оңтүстік Қазақстан өңірі мысалында қарастырылады. Негізгі дереккөз ретінде өңірлік архив, музей деректері, саяси қуғын-сүргін құрбандарын ақтау жөніндегі мемлекеттік комиссия материалдары мен жекелеген зерттеушілердің еңбектері қарастырылған. Зерттеудің негізгі өзектілігі мектепте тарих пəнінен репрессияланған əйелдер тарихын оқытуда оқушылардың тарихи санасын, танымдық белсенділігін жəне зерттеушілік қабілетін арттырудың моделін ұсыну, тəжірибеден өткізу. Бұл модель негізінде репрессияланған əйелдердің өмір жолы мен қоғамдағы орнын, қайраткерлік қызметін оқушыларға оқу бағдарламасына кіріктіру арқылы жүзеге асырылады. Зерттеу барысында тарихи деректерді іріктеу, оларды тарих пəні бойынша оқу бағдарламасына кіріктіру жəне тиімді оқыту əдістері ұсынылады. Ғылыми-педагогикалық модель білім алушылардың сыни ойлауын дамытуға, тарихи фактілерді талдауға бағытталған. Мақалада тарихи-деректік, тарихи-салыстырмалы, интерактивті оқыту əдістері мен жалпығылыми модельдеу əдісі тиімді қолданылған. Аталған əдістерді кешенді түрде қолдану репрессияланған əйелдер тарихын оқытудың ғылыми-педагогикалық моделін құруға мүмкіндік береді. Ұсынылған модель тарихты оқытуда жаңа əдіс-тəсілдерді енгізуге мүмкіндік беріп, репрессияланған əйелдер тағдырын терең түсінуге жағдай жасайды.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сугирбаева, Г.Д.
Орынбасарова, Г.Ж.

63.3(5Каз)
Е 70
Ережепова, Р. Г.
    Религиозное просвещение и образование на полуострове Мангыстау в XIX–XX вв. [Текст] / Р. Г. Ережепова, Ш. П. Тулешова, Г. Е. Өтесова // Вестник ЗКУ. - 2026. - №2. - С. 157-171
ББК 63.3(5Каз)

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
полуостров Мангышлак -- мечети и медресе -- школы -- религиозное образование -- ислам -- паломничество -- религиозные ограничения -- колониальная политика царизма -- Закаспийское генерал-губернаторство
Аннотация: Научный акцент направлена на состояние религиозного образования на полуострове Мангышлак в конце XIX – начале XX века в контексте политики Российской империи. Основное внимание уделено традиционной системе религиозного образования, сложившейся в данном регионе, а также деятельности русско-туземных школ, открытых в рамках колониальной политики Российской империи.??В работе проводится анализ мер царской власти, направленных на ограничение и контроль мусульманства на казахских землях, приводятся фактические данные на основе архивных документов, в частности, материалов переписки канцелярии Закаспийской области.??Кроме того, рассматриваются мероприятия Российской империи, связанные с антиисламской политикой в Туркестанском и Оренбургском генерал-губернаторствах, а также во Внутренней Орде в 80-е годы XIX века, в сопоставлении с действиями в области религиозного образования в Закаспийском регионе.??В результате в статье представлены статистические данные по уездам и волостям о количестве, состоянии и составе учащихся мечетей-медресе, а также русско-туземных и еврейских школ, возникших на полуострове Мангышлак в конце XIX века.??Также в контексте религиозного образования рассматривается вопрос паломничества (хаджа) в Мангистауском регионе. Представленные в статье материалы наглядно демонстрируют стремление царского правительства к установлению ограничений и контроля в религиозной сфере на казахских землях??
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Тулешова, Ш.П.
Өтесова, Г.Е.

63.3(5Қаз)
С 60

    Солтүстік Қазақстанның əскери жəне азаматтық отарлану тарихынан [Текст] / М. З. Утегенов, А. Т. Шукеева, Т. А. Уалиев, К. Б. Алибеков // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 200-210
ББК 63.3(5Қаз)

Рубрики: Қазақстан тарихы

Кл.слова (ненормированные):
Солтүстік Қазақстан -- Ақмола облысы -- қонысаудару саясаты -- қонысаударушылар -- этникалық топтар -- отарлау саясаты -- көшпелі тұрғындар -- отырықшы тұрғындар -- қалалар -- ауылдар
Аннотация: Мақалада Солтүстік Қазақстан аумағындағы əскери жəне азаматтық отарлау үдерістерінің тарихи динамикасы мен олардың аймақтың этнодемографиялық құрылымына ықпалы кешенді түрде қарастырылады. Зерттеу Ресей империясының қазақ даласын игерудегі стратегиялық тəсілдерін талдауға негізделіп, отарлау саясатының екі негізгі бағытын – əскери-казактік экспансия мен шаруаларды қоныстандыру арқылы жүзеге асқан аграрлық отарлауды – өзара сабақтастықта зерделейді. Авторлар əскери бекіністердің, шептік жүйелердің жəне казак станицаларының құрылуы империялық биліктің əкімшілік-институционалдық орнығуының басты құралы болғанын көрсетеді. Ал XIX ғасырдың соңы – XX ғасырдың басындағы жаппай қоныс аудару саясаты Солтүстік Қазақстанның этникалық құрылымын түбегейлі өзгертіп, аймақты полиэтникалық кеңістікке айналдырды.??Зерттеуде 1897 жылғы Бүкілресейлік халық санағының материалдары, Ақмола облысының статистикалық шолулары, Ф. Щербина экспедициясының деректері мен архивтік құжаттар кеңінен пайдаланылып, халық санының динамикасы, этникалық құрамдағы өзгерістер жəне қоныс аудару ауқымы талданады. Сонымен қатар, жер қатынастарының қайта бөлінуі, қазақтардың дəстүрлі көшпелі шаруашылығының дағдарысы жəне əлеуметтік-экономикалық трансформациялар мəселелері қарастырылады. Зерттеу нəтижелері Солтүстік Қазақстандағы отарлау үдерістерінің аймақтың тарихи дамуына ұзақ мерзімді ықпал еткенін айқындайды.??
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Утегенов, М.З.
Шукеева, А.Т.
Уалиев, Т.А.
Алибеков, К.Б.

63.3(5Қаз)
П 20

    Патша үкіметінің саясаты жəне бөкей ордасындағы молдалар мен қожалар [Текст] / Ж. Ахан, К. Ускембаев, С. Ескалиев, А. Туякова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 232-246
ББК 63.3(5Қаз)

Рубрики: Қазақстан тарихы

Кл.слова (ненормированные):
Бөкей Ордасы -- Жəңгір хан -- Патшалық Ресей -- қожалар -- молдалар -- ислам -- діни саясат
Аннотация: Бұл мақалада Патшалық Ресейдің діни саясаты жəне Бөкей Ордасындағы молдалар мен қожалардың қоғамдағы орны мен атқарған қызметтері қарастырылады. Автор ислам дінінің бұл өңірде дамуының өзіндік ерекшеліктерін, Жəңгір ханның дінді мемлекеттік саясат құралы ретінде пайдалануын жəне діни элитаның қалыптасу үдерісін сипаттайды. Сонымен қатар, қожалардың əлеуметтік мəртебесі мен сұлтандармен қарым-қатынасы, молдалардың діни-ағартушылық жəне құқықтық функциялары талданады. Зерттеу барысында архивтік жəне тарихи деректерге сүйене отырып, Бөкей Ордасында ислам институттарының қалыптасуы мен қоғамдағы ықпалы анықталған. Исламның əлеуметтік құрылымға енуі Бөкей Ордасының саяси жəне рухани өмірінде маңызды рөл атқарғаны көрсетіледі
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ахан, Ж.
Ускембаев, К.
Ескалиев, С.
Туякова, А.

79 (5Қаз)
Т 48
Тілепбергенұлы, С.
    Байтұрсынұлы түсірген жалғыз фото [Текст] / С. Тілепбергенұлы // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №170. - 9 қыркүйек. - Б. . 8.
ББК 79 (5Қаз)

Рубрики: Тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау. Музейтану. Көрмелерді ұйымдастыру. Мұрағат ісі

   Охрана памятников истории и культуры. Музейное дело. Выставочное дело. Архивное дело

Кл.слова (ненормированные):
ұлы ұстаз ахмет байтұрсынұлы -- гүлнар міржақыпқызы -- шындық шырағы кітабы -- шолпан ахметқызы -- орталық мемлекеттік музей -- райхан имаханбет -- бадрисафа байтұрсынова -- мәшен байтұрсынұлы -- фотоаппарат
Аннотация: Ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлы ғалымдығы, қайраткерлігінен бөлек фотографиямен де айналысқан болатын. Бұл жайында Гүлнар Міржақыпқызы «Шындық шырағы» кітабында: «Ахаңның фотоаппараты болатын, көңілінің зауқы түскенде, қолы босағанда балаларды суретке түсіретін. Кешкі шайды сыртқа үстел шығарып, самаурыннан құйғызып, газет оқып отырып ішетін, сонда көзінің астымен әркімнің психологиясын бақылайтын», деп жазған.
Держатели документа:
БҚУ

79 (5Қаз)
М 94
Мұқаш, М.
    Сайын ағаның суреттері [Текст] / М. Мұқаш // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №170. - 9 қыркүйек. - Б. . 8.
ББК 79 (5Қаз)

Рубрики: Тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау. Музейтану. Көрмелерді ұйымдастыру. Мұрағат ісі

   Охрана памятников истории и культуры. Музейное дело. Выставочное дело. Архивное дело

Кл.слова (ненормированные):
фотобейне -- естелік сурет -- сайын мұратбеков -- жангелді дәуешов -- нұржан жангелдіұлы -- майра мұратбекова -- сақыпжамал мұратбекова
Аннотация: Фотобейне деген де – өткен заманалардың айшықты айғағы, мәңгілік кеңістікте жалт еткен мезеттің нақты куәсі. Қағаз бетінде ұйып қалған қас-қағым сәт. Және бұлар тек жеке отбасының немесе шағын ұжымның ғана емес, тұтастай бір дәуірдің, небір дүбірлі оқиғалардың дәлме-дәл сақталған құнды белгісі, бірегей құжаты ретінде бағаланады.
Держатели документа:
БҚУ

79.1
П 84
Прохоров, И.
    Устроитель школ и подвижник [Текст] / И. Прохоров // Казахстанская правда. - 2026. - 18 сентября. - №177. - С. 10.
ББК 79.1

Рубрики: Музейное дело. Музеи

Кл.слова (ненормированные):
Ыбырай Алтынсарин -- музей -- мемориальный музей -- просветительство -- образование Казахстана -- педагогическое наследие -- история Казахстана -- музейная педагогика -- цифровые технологии -- искусственный интеллект -- архивные документы -- историко-культурное наследие -- женское образование -- музейные экспозиции -- культурная память
Аннотация: О том, как превратить видного просветителя в героя для поколения TikTok, избежать превращения музея в «мавзолей» и заставить архивные документы говорить на языке современности, мы беседуем с директором Костанайского областного мемориального музея Ыбырая Алтынсарина Маргуланом Оспановым.
Держатели документа:
ЗКУ

76.02(5Каз)
Т 89
Турысбекова, А
    "Aqiqat" - свидетель и голос эпохи [Текст] / А Турысбекова // Казахстанская правда. - 2026. - 22 сентября. - №179. - С. 10
ББК 76.02(5Каз)

Рубрики: Периодическая печать Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
журнал «Aqiqat» -- казахская журналистика -- периодическая печать Казахстана -- общественно-политический журнал -- история журнала -- 105-летие -- Дауыржан Толебаев -- Дина Имамбай -- Қызыл Қазақстан -- Казахстанский коммунист -- Камал Смаилов -- история Казахстана -- печатные СМИ -- казахская интеллигенция -- публицистика -- национальная история -- цифровизация СМИ -- архивные материалы -- общественная мысль
Аннотация: Менялись страна и общество, но неизменным оставалось стремление журнала «Aqiqat» отражать важнейшие события, осмысливать современность и сохранять связь с национальной историей.
Держатели документа:
ЗКУ