Электронный каталог

63
V99

    VІІ-Х ғасырлардағы еуразияның әскери атты әскері: дереккөздер, ұйым, қару-жарақ және тактика [Текст] / Н. Қ. Молдабекова, Г. К. Кадиркулова, У. К. Оржанова, С. М. Жолымбетов // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 204-210
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
атқыштар -- катафрактар -- түріктер -- үзеңгі -- жалаңқат сауыт -- Хазар қағанаты -- Византия -- Араб халифаты
Аннотация: Мақала VІІ-Х ғасырлардағы Еуразияның әскери атты әскерлерінің дамуын жан-жақты талдауға арналған. Ерте орта ғасырлардағы жазбаша деректер (дала тайпалары, Византия, Араб, Батыс Еуропа және ескі орыс дереккөздері), сондай-ақ дала қағанаттарындағы, Византия империясындағы, Араб халифатындағы, франк мемлекетіндегі атты әскерлерді ұйымдастыру, қару-жарақ, қорғаныс құралдары, тактикасы мен стратегиялық әдістері. Киев Русі археологиялық және әскери-тарихи зертеулер негізінде қарастырылады. Жеңіл және ауыр атты әскердің рөлін өзгертуге, үзеңгілердің таралуына, жалаңқат және қабыршақты сауыттардың дамуына, VІІ-Х ғасырларда ерте феодалдық рыцарлықтың қалыптасуына ерекше назар аударылады. Сондай-ақ, жұмыста табиғи-географиялық жағдаулардың атты әскерді қолдану ерекшелігіне, отырықшы мемлекеттер үшін көшпелі әскери дәстүрдің мағыздылығына әсері, сондай-ақ әртүрлі мәдени –саяси орталықтар арасындағы қару-жарақ пен тактикалық модельдерді алу процестері талданады. Әскери иерархия, жауынгерлерді даярлау, атты әскерді материалдық қамтамасыз ету және оның мемлекеттік билік жүйесіндегі рөлі мәселелері қарастырылады. Кавалерия эволюциясы қоғамның әлеуметтік құрылымын өзгертуге, әскери дворяндарды нығайтуға және кейінгі ғасырлардағы ортағасырлық әскери өнердің келбетін анықтаған. Соғыс жүргізудің жаңа принциптері қалыптастыруға ықпал еткені бөлек атап өтілді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Молдабекова, Н.Қ.
Кадиркулова, Г.К.
Оржанова, У.К.
Жолымбетов, С.М.

26.82
Х 69
Ходжанова, Б. Х.
    Латвия Республикасының экономикалық даму және әлеуметтік тұрақтылық мүмкіндіктері [Текст] / Б. Х. Ходжанова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 260-273
ББК 26.82

Рубрики: Физическая география

Кл.слова (ненормированные):
Латвия Республикасы -- Рига -- Балтық теңізі -- Атлант мұхиты -- Лиепая -- Елтава -- Юрмала -- Вентспилс -- Резекне -- Валмиер -- Екабпилс -- ДСҰ -- НАТО және ЕО
Аннотация: Мақаланың мазмұны. Латвия Республикасының кеңес одағы ыдырағаннан кейінгі, әлеуметтік-экономикалық даму жағдайына жан-жақты сипаттама беріледі. Латвия Республикасы Балтық теңізі жағалауында орналасқан теңізге, ұлы мұхитарға шығатын жолы бар мемлекеттердің бірі. Физикалық географиялық тұрғыда тиімді орналасуы мемлекеттің экономикалық тұрғыда дамуына өте қолайлы жағдай туындатып отыр.Латвия Дүниежүзілік сауда ұйымына ресми түрде 1999 жылы ақпанда қосылды. Сыртқы саясаттағы басты мақсат ЕО мүшелігіне 2004 жылы қол жеткізді. ЕО мүше болу Еуропа елдерімен сауда-саттық байланыс жасауына тиімді, елдіңәлеуметтік-экономикалық дамуына да өз ықпалын тигізеді.
Держатели документа:
ЗКУ

20.1
У 34
Ұзақбаев, М. Т.
    Батыс Қазақстан облысы аумағында таралған Jurinea kirghisorum Janisch. түзетін өсімдік қауымдастықтарының ерекшеліктері [Текст] / М. Т. Ұзақбаев // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 348-356.
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
Jurinea kirghisorum Janisch -- Asteraceae -- қауымдастықтар -- көпжылдық өсімдік -- борлы эндемиктері -- флористикалық талдау -- географиялық талдау -- экологиялық талдау -- ксерофиттер -- Қазақстан флорасы
Аннотация: Бұл мақалада эндемик түр – Jurinea kirghisorum Janisch. (Батыс Қазақстан облысының «Жасыл кітабына» енгізілген) түзетін үш өсімдік қауымдастығы қарастырылады. Қауымдастықтарға флористикалық, биоморфологиялық, экологиялық және географиялық талдаулар жүргізіліп, өсімдіктердің шаруашылық топтары анықталған. Зерттеу нәтижесінде қауымдастықтар құрамында астық тұқымдастар, күрделігүлділер және алабұталар тұқымдастарының басым екендігі анықталды. Тіршілік формалары бойынша көпжылдық поликарпты өсімдіктер, ал экологиялық топтар ішінде ксерофиттер басым. Зерттелген қауымдастықтардың доминантты түрі Asteraceae тұқымдасына, Jurinea туысына жататын Jurinea kirghisorum болып табылады. Аталған түрдің кальцефильді ксерофит екендігі және бор жыныстары жер бетіне шығып жатқан ашық сазды-карбонатты беткейлерде өсетіні анықталды. Түрдің табиғи ортаның өзгерістеріне жоғары сезімталдығы, сондай-ақ антропогендік жүктеменің, әсіресе мал жаюдың әсерінен популяциялар санының азаю қаупі бар екендігі көрсетілді. Осыған байланысты доминантты түр популяцияларын тұрақты мониторингтеу, оның табиғи мекен ету ортасын сақтау қажеттілігі негізделіп, түр мен оған тән қауымдастықтарды қорғаудың маңыздылығы атап өтілді.
Держатели документа:
ЗКУ

28.693.32
Ш 98

    Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданындағы Церковка өзеніндегі № 1, 2 тоғандарының қазіргі жағдайы және ихтиофаунасы [Текст] / Б. К. Карменова, К. Б. Алипина, Г. Е. Садыканова [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 366-380.
ББК 28.693.32

Рубрики: Рыбы. Ихтиология

Кл.слова (ненормированные):
Шығыс Қазақстан облысы -- Глубокое ауданы -- Церковка өзені -- №1 тоған -- №2 тоған -- ихтиофауна -- экологиялық жағдай -- биологиялық көрсеткіштер -- популяция
Аннотация: Мақалада Шығыс Қазақстан облысы, Глубокое ауданындағы Церковка өзенінде орналасқан №1 және №2 тоғандарының қазіргі жағдайы мен ихтиофаунасы терең зерттеледі. Зерттеу барысында су айдындарының экологиялық жағдайы, су ресурстарының ластануы, гидрологиялық режимнің өзгеруі, сондай-ақ антропогендік факторлардың әсері қарастырылған. Тоғандардағы балық популяцияларының биологиялық көрсеткіштері, оның ішінде ұзындық, салмақ және жас құрылымы бойынша деректер ұсынылып, өңірлер арасындағы айырмашылықтар мен өзгерістер анықталған.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Карменова, Б.К.
Алипина, К.Б.
Садыканова, Г.Е.
Құмарбекұлы, С.
Шарипханова, А.С.

74.58
Б 11

    БҚУ Қытай Халық Республикасымен ынтымақтастықты нығайтуда [Текст] // Өркен. - 2026. - 29 сәуір. - №4. - Б. 3.
ББК 74.58

Рубрики: Высшее образование

Кл.слова (ненормированные):
М. Өтемісов атындағы БҚУ -- Батыс Қазақстан университеті -- Қытай Халық Республикасы -- халықаралық ынтымақтастық -- білім және ғылым -- академиялық ұтқырлық -- студенттермен алмасу
Аннотация: Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті ректоры Қытай Халық Республикасының Елшілігі делегациясымен ғылым жəне білім саласындағы ынтымақтастықты дамыту мəселелерін талқылады. Делегация құрамында Қытай Халық Республикасының Ақтөбедегі Бас консулдығы өкілдері - Бас консул Го Юй жəне консул Чжан Шэнп болды. Кездесу барысында тараптар академиялық жəне ғылыми ынтымақтастықты дамыту перспективаларын, академиялық ұтқырлық бағдарламаларын кеңейту мəселелерін, сондай-ақ бірлескен білім беру жəне ғылыми-зерттеу жобаларын іске асыру мүмкіндіктерін талқылады. Сонымен қатар Қытай университеттерімен серіктестік байланыстарды нығайтуға жəне студенттер мен оқытушылар алмасуына жаңа мүмкіндіктер қалыптастыруға ерекше назар аударылды. Кездесу халықаралық академиялық ынтымақтастықты нығайтудағы маңызды қадам болып, студенттер, оқытушылар жəне зерттеушілер үшін жаңа мүмкіндіктерге жол ашады.
Держатели документа:
ЗКУ

74.58
М 12
Мақсот, Г.
    Физика-математика факультетінде ашық есік күні [Текст] / Г. Мақсот // Өркен. - 2026. - 29 сәуір. - №4. - Б. 3.
ББК 74.58

Рубрики: Высшее образование

Кл.слова (ненормированные):
Физика-математика факультеті -- БҚУ -- Ашық есік күні -- пәндік олимпиада -- кәсіптік бағдар беру -- мамандық таңдау -- Батыс Қазақстан облысы -- математика -- физика -- информатика -- дарынды жастар -- білім мен ғылым сабақтастығы
Аннотация: Физика-математика факультетінде Батыс Қазақстан облысының қала жəне ауыл мектептерінің 9–11-сынып оқушыларына арналған пəндік олимпиада форматындағы ашық есік күні жоғары деңгейде ұйымдастырылды. Іс-шараның басты мақсаты - оқушыларға кəсіптік бағдар беру, олардың болашақ мамандықты саналы түрде таңдауына бағыт-бағдар көрсету, сондай-ақ университеттің білім беру бағдарламаларымен жан-жақты таныстыру болды.
Держатели документа:
ЗКУ

85.31
М 92
Мухамбетжанова, А.
    Мұхиттың ән мұрасы - ұлт руханиятының асыл қазынасы [Текст] / А. Мухамбетжанова // Өркен. - 2026. - 29 сәуір. - №4. - Б. 11.
ББК 85.31

Рубрики: Музыка

Кл.слова (ненормированные):
Мұхит Мералыұлы -- 185 жылдық -- Мұхиттың ән мұрасы -- лекция-концерт -- БҚУ -- Ғ. Құрманғалиев атындағы БҚО филармониясы -- Ақжайық әншілік мектебі -- дәстүрлі ән өнері -- Сағадат Рахметжанов -- Қайрат Какимов -- Серік Абдрахманов -- Күләш Қуанышқалиева
Аннотация: Ғ.Құрманғалиев атындағы Батыс Қазақстан облыстық академиялық филармониясы əртістерінің қатысуымен М. Өтемісов??атындағы БҚУ-да өткен «Мұхиттың əн мұрасы» атты лекция-концерт - қазақтың дəстүрлі өнеріне арналған тағылымы мол??рухани кештердің бірі болды. Бұл ерекше шара Ақжайық өңірінің əншілік мектебін кеңінен насихаттап, ұлттық мұрамыздың??тереңдігін танытуға бағытталды.
Держатели документа:
ЗКУ

83
К 11
Қыдыршаев, А.
    Білім мен еңбек - бәрін де жеңбек (Жүсіп Баласағұн жалпыадамзаттық, ұлттық құндылықтар туралы) [Текст] / А. Қыдыршаев, Ж. Сейітжанова, А. Көшкімбаева // Өркен. - 2026. - 29 сәуір. - №4. - Б. 11.
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
Ұлттық құндылықтар -- жалпыадамзаттық құндылықтар -- құнды білім -- еңбекқорлық -- еңбек тәрбиесі -- Жүсіп Баласағұн -- Құтты білік -- Құтадғу біліг -- Күнтуды -- Айтолды -- Өгдүлміш -- Одғұрмыш -- ақыл-парасат -- тәлім-тәрбие -- тіл мәдениеті -- қазақ ақын-жыраулары
Аннотация: Бұл мәтінде адам өмірінің рухани өзегі саналатын жалпыадамзаттық және ұлттық құндылықтардың мән-маңызы талқыланады. Автор қоғам дамуының басты қозғаушы күші ретінде білім мен еңбек құндылықтарына ерекше тоқталып, олардың адами капиталды арттырудағы ролін заманауи тұрғыдан (Мемлекет басшысы Қ. Тоқаевтың тұжырымдарымен байланыстыра) негіздейді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сейітжанова, Ж.
Көшкімбаева, А.

32.813
К 11
Қыдыршаев, А. С.
    Жасанды интеллект: тиімділігі мен қауіпі [Текст] / А. С. Қыдыршаев, А. Көшкімбаева // Өркен. - 2026. - 29 сәуір. - №4. - Б. 15.
ББК 32.813

Рубрики: Искусственный интеллект

Кл.слова (ненормированные):
Жасанды интеллект -- ЖИ -- цифрландыру -- Мемлекет басшысы -- Джон Маккарти -- нейрожелі -- ChatGPT -- OpenAI -- Siri -- чат-боттар -- ақпараттық қауіпсіздік -- антиплагиат -- жұмыссыздық қаупі -- эмоциялық интеллект -- зияткерлік әлеует
Аннотация: Жасанды интеллект дəуіріндегі Қазақстан. Бұл??əлемдік жаңа дəуір мен көз ілестірмес даму үрдісіндегі??заман ағымына шұғыл əрі уақытылы ілесу қажеттілігін??айқындаса керек-ті. Мемлекет басшысы: «Қазіргі заман??бұлыңғыр, тұрақсыз болса да, біз бəріміз жаппай??цифрландыру жəне жасанды интеллект дəуіріне қадам??бастық. Жасанды интеллектінің қарқынды дамуы??қазірдің өзінде халықтың, əсіресе, жастардың мінез-??құлқы мен болмыс-бітіміне əсер етіп жатыр. Басқаша??болуы мүмкін емес. Себебі бұл үрдіс бүкіл əлемде??қалыптасқан тəртіпті жəне адамдардың өмір сүру??салтын біржола өзгертуде. Біз бұған дайын болып,??батыл əрекет етуіміз керек. Əйтпесе, артта қалудың??салдары өте ауыр болады. Сондықтан мен алдымызға??өте маңызды стратегиялық мақсат қойдым», - дей??келе, Қазақстанның үш жыл ішінде міндетті түрде жаппай??цифрлық ел болуы керектігі тұрғысында нақты тапсырма??бергені мəлім
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Көшкімбаева, А.