Электронный каталог

63
К 23
Каримов, Қ. С.
    Өзбекәлі Жәнібековтің өмірі мен қоғамдық-саяси қызметі: тарихи деректерге негізделген зерттеу [Текст] / Қ. С. Каримов // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 117-125.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Өзбекәлі Жәнібеков -- тарихи тұлға -- қоғамдық-саяси қызмет -- архив құжаттары -- деректану -- естеліктер -- мемуарлық деректер -- дереккөздік талдау
Аннотация: Соңғы жылдары отандық тарих ғылымында мемлекет пен қоғамға елеулі еңбек сіңірген тұлғалардың өмір жолын зерттеу басты бағыттардың біріне айналды. Ұлттық мүдде жолында қызмет атқарған қайраткерлердің өмірі мен олардың қоғамдық-саяси қызметі бүгінгі таңда өзекті ғылыми мәселелер қатарында қарастырылуда. Қазіргі таңда Қазақстан тарихында жеке тұлғалардың деректік негізде зерттелуі арқылы жаңа тарихи мәліметтерді ғылыми айналымға енгізу жұмыстары жүйелі түрде жүргізілуде. Солардың ішінде кеңестік кезеңдегі көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері Өзбекәлі Жәнібековтің өмір жолы мен атқарған қызметін зерттеу айрықша маңызға ие. Осы ғылыми мақалада Өзбекәлі Жәнібековтің өмірі мен қоғамдық-саяси қызметіне қатысты тарихи деректер жан-жақты қарастырылады.Ғылыми зерттеудің негізгі мақсаты – Өзбекәлі Жәнібековтің өмір жолы мен қоғамдық-саяси қызметіне қатысты деректерді (мұрағаттық құжаттар, естеліктер, мемуарлар, хаттар, жеке құжаттар және т.б.) кешенді түрде жинақтап, жан-жақты ғылыми талдау жүргізу болып табылады.Материалдар мен әдістер. Негізгі дереккөздер ретінде архивтік материалдар, тұлғаның өмірі мен қызметіне қатысты естеліктер, мемуарлар, хат-хабарлар, жеке құжаттар пайдаланылды. Зерттеу барысында тарихи мәні жоғары, мазмұны терең түрлі деңгейдегі деректерге талдау жүргізілді. Нәтижелер. Зерттеу нәтижесінде Өзбекәлі Жәнібековтің өмірі мен қоғамдық-саяси қызметіне қатысты бұрын белгісіз болып келген тың мәліметтер анықталды. Сонымен қатар, тұлға туралы естеліктерден үзінділер мен архивтік құжаттар ғылыми айналымға енгізіліп, олардың негізінде Жәнібековтің адамгершілік болмысы мен қызмет ерекшеліктері жан-жақты сипатталады.Қорытынды. Бұл зерттеу жұмысында Өзбекәлі Жәнібековтің өмір жолы мен қоғамдық-саяси қызметіне байланысты тарихи деректер кешенді түрде қарастырылып, соның нәтижесінде бұрын ғылыми айналымға енбеген жаңа мәліметтер анықталды
Держатели документа:
ЗКУ

63
A12
Abdikhanova, A.
    Kazakh «Socialists»: from the history of the creation of the «Ush zhuz» party [Текст] / A. Abdikhanova, Zh. Akhmetova, M. Kasimbekova // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Р. 126-133.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Социалистическая партия «Уш жуз» -- К. Тогусов -- интеллигенция -- казахская автономия -- революция -- большевики -- национальное самосознание
Аннотация: В статье на основе архивных материалов и опубликованных научных исследований рассматриваются идеологические инициативы, программа и общие «социал-демократические» принципы партии «Уш жуза» – первой «социалистической» партии, созданной в казахской степи в начале XX века. В переломные моменты истории интерес общества к своему прошлому возрастает. Ведь именно в прошлом и истории мы ищем корни современных проблем, вопросы и возможные ответы на них, а также основу для прогнозирования будущего. История долгое время писалась в соответствии с интересами господствующей идеологии и не отражала в полной мере реальную жизнь и противоречивые процессы ее развития. Целью исследования является изучение истории становления Социалистической партии «Уш жуз» и в ее рамках проведение исследования истории национально-освободительных и демократических движений начала ХХ века.При этом одним из определяющих факторов поступательного развития исторической науки является осмысление деятельности представителей национально-освободительного движения, боровшихся за независимость и свободу.Проанализировать общественно-политическую деятельность представителей интеллигенции казахского общества на основе архивных документов и опубликованных научных исследований, а также определить «социалистическое» направление политической борьбы, которую вела партия «Уш жуз». Объективная оценка лидеров партии «Уш жуз», созданной в ответ на требования времени, их «мирной», а не «революционной» позиции и их роли на исторической сцене. Мы отмечаем, что деятельность, идейные инициативы и программные основы деятелей партии «Уш жуза», не исключавших себя и активно участвовавших в общественной жизни, являлись одним из важнейших моментов прошедшей истории нашей страны.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Akhmetova, Zh.
Kasimbekova, M.

63
О-75
Оспанова, А. К.
    Қазақстанмен Түркия арасындағығылым саласындағы ынтымақтастық пен интеграция [Текст] / А. К. Оспанова, А. П. Алиакбарова, А. Ж. Габдулина // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 166-177.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Қазақстан -- Түркия -- ғылыми ынтымақтастық -- интеграция -- білім беру -- академиялық алмасулар -- ғылыми зерттеулер
Аннотация: Қазақстан мен Түркия арасындағы ғылым саласындағы ынтымақтастық пен интеграциялық үдерістер тарихи, мәдени және тілдік байланыстары негізінде қалыптасып, дамып келе жатқан маңызды бағыттардың бірі. Бұл зерттеу екі елдің ғылыми байланыстарын тереңірек түсінуге және олардың тиімділігін арттыруға жаңа көзқарас ұсынуды көздейді.Мақалада Қазақстан мен Түркия арасындағы ғылым саласындағы ынтымақтастық ерекшеліктері, жетістіктері мен болашақ мүмкіндіктері талданып, екі елдің білім беру жүйелері мен ғылыми-зерттеу институттарының өзара ықпалдастығының болашақтағы даму мүмкіндіктері қарастырылған. Зерттеудің негізгі мақсаты –түркітілдес елдер арасындағы тарихи байланыстар негізінде қалыптасқан ғылыми интеграцияның маңыздылығын ашып көрсету,екі мемлекет арасындағы ғылыми және білім беру саласындағы өзара қарым-қатынастардың ерекшеліктерін және даму әлеуетін талдау. Зерттеуде тарихи-аналитикалық, салыстырмалы талдау әдістері, статистикалық талдау тәсілдер қолданылды. Аталған әдістер арқылы алынған деректер сапалық және сандық тұрғыдан талданып, Қазақстан мен Түркия арасындағы ғылым саласындағы ынтымақтастықтың қалыптасу тарихы мен перспективалары анықталды. Зерттеу әдістемесі екі ел арасындағы ынтымақтастықтың негізгі аспектілерін тереңірек түсінуге және болашақтағы бағыттарын айқындауға мүмкіндік берді. Мақалада интеграцияның білім саласындағы маңызы мен оның екі елдің ғылыми қауымдастығы үшін әсері қарастырылады. Зерттеу нәтижелері Қазақстан мен Түркия арасындағы ғылыми ынтымақтастықтың өзара тиімді және тұрақты дамуындағы мүмкіндіктерді түсінуге мүмкіндік береді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Алиакбарова, А.П.
Габдулина, А.Ж.

63
У 84
Утемис, Н. У.
    ХХ ғасырдың I жартысындағы Қаратөбе өңірінің әлеуметтік-экономикалық жағдайы: тарихи сабақтастықтар мен өзгерістер [Текст] / Н. У. Утемис, Б. С. Боранбаева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 184-193
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Қаратөбе өңірі -- байларды тәркілеу -- ұжымдастыру -- кеңестік аграрлық саясат -- дәстүрлі мал шаруашылығы -- ашаршылық -- әлеуметтік құрылым -- демографиялық апат -- аймақтық тарих -- қуғын-сүргін
Аннотация: Бұл мақалада ХХ ғасырдың бірінші жартысындағы Қаратөбе өңірінің әлеуметтік-саяси және экономикалық даму ерекшеліктері аймақтық деректер негізінде талданады. Зерттеу барысында 1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалыс, 1917-1920 жылдардағы қоғамдық-саяси өзгерістер, кеңестік биліктің орнығуы және 1928 жылғы әкімшілік реформалар кезеңіндегі қоғамдық үдерістер қарастырылды. Соналы болысындағы көтеріліс жергілікті халықтың отарлық саясатқа қарсылығының көрінісі ретінде бағаланып, оның өңірдің саяси белсенділігінің артуына тигізген ықпалы айқындалды. 1928 жылғы әкімшілік-аумақтық негізде қайта құру нәтижесінде Қаратөбе ауданы құрылып, кеңестік басқару жүйесіне енгізілді. Архив құжаттары мен статистикалық деректер негізінде ауданның демографиялық ахуалы, шаруашылық құрылымы, сауда айналымы мен әлеуметтік инфрақұрылымы сараланды. Мал шаруашылығының басымдығы, егіншіліктің нашар дамуы және кооперативтік жүйенің енгізілуі экономикалық трансформацияның негізгі бағыттарын көрсетті. 1928 жылғы байларды тәркілеу науқаны мен күштеп ұжымдастыру дәстүрлі шаруашылық жүйесін күйретіп, әлеуметтік жіктелуді күшейтті және ашаршылықтың алғышарттарын қалыптастырды. Сонымен қатар саяси қуғын-сүргін мен соғыс жылдарындағы демографиялық ахуал өңірдің дамуына ұзақ мерзімді зардап әкелді. Қаратөбе ауданы мысалында кеңестік аграрлық реформалардыңаймақтық деңгейдегі салдары ғылыми тұрғыда тұжырымдалды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Боранбаева, Б.С.

63
V99

    VІІ-Х ғасырлардағы еуразияның әскери атты әскері: дереккөздер, ұйым, қару-жарақ және тактика [Текст] / Н. Қ. Молдабекова, Г. К. Кадиркулова, У. К. Оржанова, С. М. Жолымбетов // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 204-210
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
атқыштар -- катафрактар -- түріктер -- үзеңгі -- жалаңқат сауыт -- Хазар қағанаты -- Византия -- Араб халифаты
Аннотация: Мақала VІІ-Х ғасырлардағы Еуразияның әскери атты әскерлерінің дамуын жан-жақты талдауға арналған. Ерте орта ғасырлардағы жазбаша деректер (дала тайпалары, Византия, Араб, Батыс Еуропа және ескі орыс дереккөздері), сондай-ақ дала қағанаттарындағы, Византия империясындағы, Араб халифатындағы, франк мемлекетіндегі атты әскерлерді ұйымдастыру, қару-жарақ, қорғаныс құралдары, тактикасы мен стратегиялық әдістері. Киев Русі археологиялық және әскери-тарихи зертеулер негізінде қарастырылады. Жеңіл және ауыр атты әскердің рөлін өзгертуге, үзеңгілердің таралуына, жалаңқат және қабыршақты сауыттардың дамуына, VІІ-Х ғасырларда ерте феодалдық рыцарлықтың қалыптасуына ерекше назар аударылады. Сондай-ақ, жұмыста табиғи-географиялық жағдаулардың атты әскерді қолдану ерекшелігіне, отырықшы мемлекеттер үшін көшпелі әскери дәстүрдің мағыздылығына әсері, сондай-ақ әртүрлі мәдени –саяси орталықтар арасындағы қару-жарақ пен тактикалық модельдерді алу процестері талданады. Әскери иерархия, жауынгерлерді даярлау, атты әскерді материалдық қамтамасыз ету және оның мемлекеттік билік жүйесіндегі рөлі мәселелері қарастырылады. Кавалерия эволюциясы қоғамның әлеуметтік құрылымын өзгертуге, әскери дворяндарды нығайтуға және кейінгі ғасырлардағы ортағасырлық әскери өнердің келбетін анықтаған. Соғыс жүргізудің жаңа принциптері қалыптастыруға ықпал еткені бөлек атап өтілді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Молдабекова, Н.Қ.
Кадиркулова, Г.К.
Оржанова, У.К.
Жолымбетов, С.М.

26.82
Д 31

    Демографиялық үдерістерді мемлекеттік реттеудің әдістері мен қағидалары [Текст] / Ж. М. Бұлақбай, З. Т. Ауезова, А. Б. Сагынбаева [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 238-248
ББК 26.82

Рубрики: Физическая география

Кл.слова (ненормированные):
халық -- демография -- демографиялық үдеріс -- мемлекеттік реттеу -- мемлекеттік реттеу әдістері -- мемлекеттік басқару әдістері -- табиғи өсім -- туу -- өлім-жітім -- көші қон -- әлеуметтік экономикалық жағдай -- нарықтық экономика -- адамның даму индексі
Аннотация: Қазіргі таңда халықтың демографиялық жағдайын реттеуде мемлекеттің алатын орны ерекше. Жалпы халықтың демографиялық жағдайы мен өмір сүру сапасын бағалау мемлекеттің алдында тұрған әлеуметтік-экономикалық саясаттың ең маңызды мәселесі болып табылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Бұлақбай, Ж.М.
Ауезова, З.Т.
Сагынбаева, А.Б.
Байгукин, Г.Т.
Байжанова, М.С.

75.81
К 57

    Қоғамдық Wi-Fi деректері негізінде туристік белсенділікті AI-бағдарламалы мониторингтеу [Текст] / Ж. А. Заминова, А. Е. Молдагалиева, А. С. Актымбаева [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 249-259.
ББК 75.81

Рубрики: Туризм

Кл.слова (ненормированные):
туристік ағым -- Wi-Fi сенсорлары -- жасанды интеллект -- smart tourism -- over-tourism -- кеңістіктік-уақыттық талдау -- мониторинг -- Media Access Control Address
Аннотация: Мақалада туристік ағымдарды талдаудың тиімді құралы ретінде қоғамдық Wi-Fi деректері мен жасанды интеллект (AI) алгоритмдерінің интеграциясына негізделген цифрлық мониторинг моделі ұсынылады. Дәстүрлі есепке алу әдістерінің шектеулерін еңсеру мақсатында, зерттеуде device-free tracking технологиясы, MAC-адрестерді SHA-256 хэштеу арқылы анонимдеу және DBSCAN, LSTM алгоритмдерін қолдану негізделген. Барселонаның smart-тәжірибесі мен wifimap.io ашық деректері базасында Алматы қаласының туристік кластерлеріне (Көктөбе, Панфилов, Шымбұлақ) кеңістіктік-уақыттық талдау жүргізілді. Нәтижесінде қала бойынша туристік жүктеме индексі (0,52) және келушілердің орташа қозғалыс маршруты (6,4 км) есептеліп шығарылды. Бұл тәсіл ресми статистикада көрінбейтін бейресми туристер мен жергілікті қауымдастықтың белсенділігін бағалауға мүмкіндік береді. Зерттеу қорытындылары Smart Tourism экожүйесін дамытуға, over-tourism қаупін болжауға және қала бюджетін деректерге (Big Data) сүйене отырып оңтайландыруға ғылыми-практикалық негіз болады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Заминова, Ж.А.
Молдагалиева, А.Е.
Актымбаева, А.С.
Саткали, И.Қ.
Абдреева, Ш.Т.

26.82
Х 69
Ходжанова, Б. Х.
    Латвия Республикасының экономикалық даму және әлеуметтік тұрақтылық мүмкіндіктері [Текст] / Б. Х. Ходжанова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 260-273
ББК 26.82

Рубрики: Физическая география

Кл.слова (ненормированные):
Латвия Республикасы -- Рига -- Балтық теңізі -- Атлант мұхиты -- Лиепая -- Елтава -- Юрмала -- Вентспилс -- Резекне -- Валмиер -- Екабпилс -- ДСҰ -- НАТО және ЕО
Аннотация: Мақаланың мазмұны. Латвия Республикасының кеңес одағы ыдырағаннан кейінгі, әлеуметтік-экономикалық даму жағдайына жан-жақты сипаттама беріледі. Латвия Республикасы Балтық теңізі жағалауында орналасқан теңізге, ұлы мұхитарға шығатын жолы бар мемлекеттердің бірі. Физикалық географиялық тұрғыда тиімді орналасуы мемлекеттің экономикалық тұрғыда дамуына өте қолайлы жағдай туындатып отыр.Латвия Дүниежүзілік сауда ұйымына ресми түрде 1999 жылы ақпанда қосылды. Сыртқы саясаттағы басты мақсат ЕО мүшелігіне 2004 жылы қол жеткізді. ЕО мүше болу Еуропа елдерімен сауда-саттық байланыс жасауына тиімді, елдіңәлеуметтік-экономикалық дамуына да өз ықпалын тигізеді.
Держатели документа:
ЗКУ

26.82
М 91
Мусабекова, А. Т.
    Физикалық география бөлімін электронды оқулық арқылы оқытудың тиімділігі [Текст] / А. Т. Мусабекова, Ж. Т. Тилекова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 274-280
ББК 26.82

Рубрики: Физическая география

Кл.слова (ненормированные):
электронды оқулық -- мультимедиялық технологиялар -- интерактивті тапсырмалар -- цифрлық білім беру ресурстары -- функционалдық сауаттылық -- физикалық география
Аннотация: Мақалада география пәнінде электронды оқулық тапсырмаларын құрастыруда мультимедиялық технологияларды қолданудың әдістемесі қарастырылады. Қазіргі білім беру жүйесінде оқушылардың функционалдық сауаттылығын арттыру, танымдық белсенділігін дамыту және цифрлық ортада жұмыс жасау дағдыларын қалыптастыру өзекті міндеттердің бірі болып табылады. Осыған байланысты география пәнін оқытуда электронды оқулықтардың мазмұнын мультимедиялық элементтермен толықтыру және оларды сабақ үдерісіне жүйелі енгізу оқытудың тиімділігін арттырудың маңызды бағыты ретінде сипатталады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Тилекова, Ж.Т.

26.82
Г 35

    Геодеректерді визуализациялау үшін веб қосымшаны әзірлеу [Текст] / Т. Қ. Тоқмамбетова, Д.Б. Қумар, О. П. Кузнецова, Н. З. Баширова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 300-308
ББК 26.82

Рубрики: Физическая география

Кл.слова (ненормированные):
веб-ГАЖ -- кеңістіктік деректер -- урбанизация -- ArcGIS Online -- ArcGIS Experience Builder -- интерактивті карталар -- бұлтты технологиялар -- кеңістіктік талдау -- деректерді визуализациялау -- геоақпараттық жүйе
Аннотация: Мақалада мысал ретінде Қазақстан аймақтарындағы урбанизация көрсеткіштерін пайдалана отырып, географиялық деректерді қарау және талдау үшін веб-қосымшаны әзірлеу қарастырылады. Зерттеудің өзектілігі кеңістіктік деректер көлемінің ұлғаюымен және оларды интерактивті веб-құралдар көмегімен талдау мен интерпретациялау қажеттілігінен туындайды.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Тоқмамбетова, Т.Қ.
Қумар, Д.Б.
Кузнецова, О.П.
Баширова, Н.З.