Электронный каталог

63
О-57
Омирханов, М. Е.
    Мұстақым Малдыбаевтың ағартушылық қызметі [Текст] / М. Е. Омирханов, Б. Ж. Атантаева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 97-108.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Мұстақым Малдыбаев -- ағарту қызметі -- Ұлттық білім -- ұлт мұраты -- мәдениет -- қоғамдық даму -- Алаш -- тарих
Аннотация: Мақала ХХ ғасырдың басындағы қазақ ұлттық интеллигенциясының аз зерттелген өкілдерінің бірі – Мұстақым Малдыбаевтың (1887–1937) педагогикалық және қоғамдық-саяси мұрасын зерттеуге арналған. «Алаш» қозғалысының танымал қайраткерлерімен салыстырғанда, оның есімі жиынтық еңбектерде сирек аталады, сондықтан оның қызметін зерделеу ұлттық жаңғыру үдерістерін түсіну үшін ерекше маңызды. Жұмыста Малдыбаевтың өмірі мен қызметінің негізгі кезеңдері талданады: ұлттық мектептің қалыптасуына қатысуы, Мамания мектебі мен Семей мұғалімдер семинарындағы педагогикалық тәжірибесі, қазақ балаларына арналған алғашқы оқу құралдарын құрастыруы, сондай-ақ қоғамдық және мәдени ұйымдардағы белсенді еңбегі. Арнайы назар оның ұлттық жазудың дамуына, оқу орындарын ұйымдастыруға және мәдени бастамаларды насихаттауға қосқан үлесіне аударылады. Сонымен қатар, мақалада оның «Алаш» қозғалысындағы ағартушылық және саяси қызметі қарастырылады: съездерге қатысуы, земство мен ұлттық комитеттер құруы, Алаш-Орда қарулы күштерін ұйымдастыруы. Архивтік құжаттарды, мемуарлық деректерді, публицистиканы және жаңа историографияны талдау негізінде Малдыбаевтың қазақ қоғамын жаңғырту үдерісіндегі шығыс білім дәстүрлері мен еуропалық педагогикалық тәсілдерді ұштастырған ірі тұлға болғаны айқындалады. Алынған нәтижелер оның есімін ұлттық ағартушылық пен мәдени жаңғыру тарихының ажырамас бөлігі ретінде қарастыруға мүмкіндік береді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Атантаева, Б.Ж.

63
К 23
Каримов, Қ. С.
    Өзбекәлі Жәнібековтің өмірі мен қоғамдық-саяси қызметі: тарихи деректерге негізделген зерттеу [Текст] / Қ. С. Каримов // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 117-125.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Өзбекәлі Жәнібеков -- тарихи тұлға -- қоғамдық-саяси қызмет -- архив құжаттары -- деректану -- естеліктер -- мемуарлық деректер -- дереккөздік талдау
Аннотация: Соңғы жылдары отандық тарих ғылымында мемлекет пен қоғамға елеулі еңбек сіңірген тұлғалардың өмір жолын зерттеу басты бағыттардың біріне айналды. Ұлттық мүдде жолында қызмет атқарған қайраткерлердің өмірі мен олардың қоғамдық-саяси қызметі бүгінгі таңда өзекті ғылыми мәселелер қатарында қарастырылуда. Қазіргі таңда Қазақстан тарихында жеке тұлғалардың деректік негізде зерттелуі арқылы жаңа тарихи мәліметтерді ғылыми айналымға енгізу жұмыстары жүйелі түрде жүргізілуде. Солардың ішінде кеңестік кезеңдегі көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері Өзбекәлі Жәнібековтің өмір жолы мен атқарған қызметін зерттеу айрықша маңызға ие. Осы ғылыми мақалада Өзбекәлі Жәнібековтің өмірі мен қоғамдық-саяси қызметіне қатысты тарихи деректер жан-жақты қарастырылады.Ғылыми зерттеудің негізгі мақсаты – Өзбекәлі Жәнібековтің өмір жолы мен қоғамдық-саяси қызметіне қатысты деректерді (мұрағаттық құжаттар, естеліктер, мемуарлар, хаттар, жеке құжаттар және т.б.) кешенді түрде жинақтап, жан-жақты ғылыми талдау жүргізу болып табылады.Материалдар мен әдістер. Негізгі дереккөздер ретінде архивтік материалдар, тұлғаның өмірі мен қызметіне қатысты естеліктер, мемуарлар, хат-хабарлар, жеке құжаттар пайдаланылды. Зерттеу барысында тарихи мәні жоғары, мазмұны терең түрлі деңгейдегі деректерге талдау жүргізілді. Нәтижелер. Зерттеу нәтижесінде Өзбекәлі Жәнібековтің өмірі мен қоғамдық-саяси қызметіне қатысты бұрын белгісіз болып келген тың мәліметтер анықталды. Сонымен қатар, тұлға туралы естеліктерден үзінділер мен архивтік құжаттар ғылыми айналымға енгізіліп, олардың негізінде Жәнібековтің адамгершілік болмысы мен қызмет ерекшеліктері жан-жақты сипатталады.Қорытынды. Бұл зерттеу жұмысында Өзбекәлі Жәнібековтің өмір жолы мен қоғамдық-саяси қызметіне байланысты тарихи деректер кешенді түрде қарастырылып, соның нәтижесінде бұрын ғылыми айналымға енбеген жаңа мәліметтер анықталды
Держатели документа:
ЗКУ

63
V99

    VІІ-Х ғасырлардағы еуразияның әскери атты әскері: дереккөздер, ұйым, қару-жарақ және тактика [Текст] / Н. Қ. Молдабекова, Г. К. Кадиркулова, У. К. Оржанова, С. М. Жолымбетов // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 204-210
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
атқыштар -- катафрактар -- түріктер -- үзеңгі -- жалаңқат сауыт -- Хазар қағанаты -- Византия -- Араб халифаты
Аннотация: Мақала VІІ-Х ғасырлардағы Еуразияның әскери атты әскерлерінің дамуын жан-жақты талдауға арналған. Ерте орта ғасырлардағы жазбаша деректер (дала тайпалары, Византия, Араб, Батыс Еуропа және ескі орыс дереккөздері), сондай-ақ дала қағанаттарындағы, Византия империясындағы, Араб халифатындағы, франк мемлекетіндегі атты әскерлерді ұйымдастыру, қару-жарақ, қорғаныс құралдары, тактикасы мен стратегиялық әдістері. Киев Русі археологиялық және әскери-тарихи зертеулер негізінде қарастырылады. Жеңіл және ауыр атты әскердің рөлін өзгертуге, үзеңгілердің таралуына, жалаңқат және қабыршақты сауыттардың дамуына, VІІ-Х ғасырларда ерте феодалдық рыцарлықтың қалыптасуына ерекше назар аударылады. Сондай-ақ, жұмыста табиғи-географиялық жағдаулардың атты әскерді қолдану ерекшелігіне, отырықшы мемлекеттер үшін көшпелі әскери дәстүрдің мағыздылығына әсері, сондай-ақ әртүрлі мәдени –саяси орталықтар арасындағы қару-жарақ пен тактикалық модельдерді алу процестері талданады. Әскери иерархия, жауынгерлерді даярлау, атты әскерді материалдық қамтамасыз ету және оның мемлекеттік билік жүйесіндегі рөлі мәселелері қарастырылады. Кавалерия эволюциясы қоғамның әлеуметтік құрылымын өзгертуге, әскери дворяндарды нығайтуға және кейінгі ғасырлардағы ортағасырлық әскери өнердің келбетін анықтаған. Соғыс жүргізудің жаңа принциптері қалыптастыруға ықпал еткені бөлек атап өтілді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Молдабекова, Н.Қ.
Кадиркулова, Г.К.
Оржанова, У.К.
Жолымбетов, С.М.

75.81
К 57

    Қоғамдық Wi-Fi деректері негізінде туристік белсенділікті AI-бағдарламалы мониторингтеу [Текст] / Ж. А. Заминова, А. Е. Молдагалиева, А. С. Актымбаева [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 249-259.
ББК 75.81

Рубрики: Туризм

Кл.слова (ненормированные):
туристік ағым -- Wi-Fi сенсорлары -- жасанды интеллект -- smart tourism -- over-tourism -- кеңістіктік-уақыттық талдау -- мониторинг -- Media Access Control Address
Аннотация: Мақалада туристік ағымдарды талдаудың тиімді құралы ретінде қоғамдық Wi-Fi деректері мен жасанды интеллект (AI) алгоритмдерінің интеграциясына негізделген цифрлық мониторинг моделі ұсынылады. Дәстүрлі есепке алу әдістерінің шектеулерін еңсеру мақсатында, зерттеуде device-free tracking технологиясы, MAC-адрестерді SHA-256 хэштеу арқылы анонимдеу және DBSCAN, LSTM алгоритмдерін қолдану негізделген. Барселонаның smart-тәжірибесі мен wifimap.io ашық деректері базасында Алматы қаласының туристік кластерлеріне (Көктөбе, Панфилов, Шымбұлақ) кеңістіктік-уақыттық талдау жүргізілді. Нәтижесінде қала бойынша туристік жүктеме индексі (0,52) және келушілердің орташа қозғалыс маршруты (6,4 км) есептеліп шығарылды. Бұл тәсіл ресми статистикада көрінбейтін бейресми туристер мен жергілікті қауымдастықтың белсенділігін бағалауға мүмкіндік береді. Зерттеу қорытындылары Smart Tourism экожүйесін дамытуға, over-tourism қаупін болжауға және қала бюджетін деректерге (Big Data) сүйене отырып оңтайландыруға ғылыми-практикалық негіз болады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Заминова, Ж.А.
Молдагалиева, А.Е.
Актымбаева, А.С.
Саткали, И.Қ.
Абдреева, Ш.Т.

74.58
М 12
Мақсот, Г.
    Физика-математика факультетінде ашық есік күні [Текст] / Г. Мақсот // Өркен. - 2026. - 29 сәуір. - №4. - Б. 3.
ББК 74.58

Рубрики: Высшее образование

Кл.слова (ненормированные):
Физика-математика факультеті -- БҚУ -- Ашық есік күні -- пәндік олимпиада -- кәсіптік бағдар беру -- мамандық таңдау -- Батыс Қазақстан облысы -- математика -- физика -- информатика -- дарынды жастар -- білім мен ғылым сабақтастығы
Аннотация: Физика-математика факультетінде Батыс Қазақстан облысының қала жəне ауыл мектептерінің 9–11-сынып оқушыларына арналған пəндік олимпиада форматындағы ашық есік күні жоғары деңгейде ұйымдастырылды. Іс-шараның басты мақсаты - оқушыларға кəсіптік бағдар беру, олардың болашақ мамандықты саналы түрде таңдауына бағыт-бағдар көрсету, сондай-ақ университеттің білім беру бағдарламаларымен жан-жақты таныстыру болды.
Держатели документа:
ЗКУ

74.58
Ж 24
Жалекенова, Г. Т.
    Ашық есік күні аясында пәндік олимпиада [Текст] / Г. Т. Жалекенова // Өркен. - 2026. - 29 сәуір. - №4. - Б. 4.
ББК 74.58

Рубрики: Высшее образование

Кл.слова (ненормированные):
Тарих -- экономика және құқық факультеті -- БҚУ -- Ашық есік күні -- пәндік олимпиада -- кәсіптік бағдар беру -- Қазақстан тарихы -- Дүниежүзі тарихы -- Құқық негіздері -- жасанды интеллект -- интеллектуалдық ойындар -- мамандық таңдау -- мектеп оқушылары
Аннотация: «Ашық есік» күніне орай тарих, экономика жəне құқық факультетінде 10–11 сынып оқушыларына арналған пəндік олимпиада ұйымдастырылды. Білім сайысы «Қазақстан тарихы», «Дүниежүзі тарихы» жəне «Құқық негіздері» пəндері бойынша өткізілді.
Держатели документа:
ЗКУ

85.14
Ж 11
Жұмағалиева, В.
    «Қылқаламды қалап еді…» еске алу кеші өтті [Текст] / В. Жұмағалиева, М. Отаров // Өркен. - 2026. - 29 сәуір. - №4. - Б. 5.
ББК 85.14

Рубрики: Живопись

Кл.слова (ненормированные):
Айбар Ғалымұлы Сейтимов -- Қылқаламды қалап еді -- еске алу кеші -- БҚУ -- Бейнелеу өнері -- дизайн -- Қазақстан суретшілер одағы -- қылқалам шебері -- қазақ бейнелеу өнері -- ұстаз және шәкірт -- рухани мұра -- Орал
Аннотация: Сурет өнері – адамзаттың рухани əлемін бейнелейтін, ұлттың болмыс-бітімі мен мəдени құндылықтарын??айшықтайтын ерекше өнер саласы. Қылқалам шеберлері арқылы қоғамның тыныс-тіршілігі, тарихи кезеңдер??мен ішкі жан дүниенің терең иірімдері көркем тілмен көрініс табады. Əрбір туынды – суретшінің жүрек??сүзгісінен өткен ойы мен сезімінің айнасы, ал шынайы өнер уақыт өткен сайын өз құндылығын жоғалтпай,??ұрпақтан-ұрпаққа рухани мұра болып жалғасады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Отаров, М.

28.69
Б 19
Бакиев, С. С.
    Животные-индикаторы: наблюдение за состоянием природы [Текст] / С. С. Бакиев // Өркен. - 2026. - 29 сәуір. - №4. - С. 7.
ББК 28.69

Рубрики: Систематика животных

Кл.слова (ненормированные):
ЗКУ им. М. Утемисова -- естественно-географический факультет -- С. С. Бакиев -- открытая лекция -- индикация состояния окружающей среды -- животные-индикаторы -- биоиндикация -- экологический мониторинг -- охрана биоразнообразия -- рациональное природопользование -- устойчивое развитие Казахстана
Аннотация: В рамках методического месяца на тему??«Интеграция естественнонаучного образования:??от теории к практике» 30 апреля 2026 года на есте-??ственно-географическом факультете Западно-??Казахстанского университета имени М.Утемисова??состоялось открытое лекционное занятие по??дисциплине «Индикация состояния окружающей??среды». Тема лекционного занятия - «Животные-??индикаторы и оценка природных ресурсов» была??посвящена изучению важной роли животных в??мониторинге состояния экосистем. В современных??условиях глобальных экологических изменений,??таких как загрязнение водоемов, вырубка лесов,??сокращение биоразнообразия и изменение??климата, эта тема становится особенно актуальной.??Животные-индикаторы - виды, чувствительные??к изменениям окружающей среды - позволяют??своевременно выявлять признаки экологического??неблагополучия, оценивать качество экосистем??и разрабатывать меры по охране природы, что??имеет стратегическое значение для устойчивого??развития Казахстана.
Держатели документа:
ЗКУ

    Үздіктерге құрмет көрсетілді [Текст] // Өркен. - 2026. - 29 сәуір. - №4. - Б. 8
ББК 72

Рубрики: Наука

Кл.слова (ненормированные):
Махамбет университеті -- БҚУ -- ғылым айлығының жабылуы -- Ғылым қызметкерлері күні -- салтанатты марапаттау -- кәсіби шеберлік -- жас ғалымдар -- ғылыми конференциялар -- ашық дәрістер -- ғылым мен өнердің үйлесімі -- Орал
Аннотация: Махамбет университетінде ғылым айлығының жабылуына арналған салтанатты марапаттау кеші өтті. Ғылым қызметкерлері күніне орай ұйымдастырылған бұл іс-шараларлегі мазмұнды бағдарламалармен ерекшеленіп, өз мəресіне жетті. Айлық аясында өткен зияткерлік ойындар, ашық дəрістер,тəжірибелік жұмыстар мен ғылыми конференциялар университеттің өңірдегі жетекші ғылыми орталық ретіндегі мəртебесін тағы бір мəрте айқындады. Қорытынды кеш –білім мен ізденіс, идея мен шабыт тоғысқан маңызды сəт ретінде есте қалды. Кеш барысында ғылым мен білім саласында табандылық танытып, кəсіби шеберлігімен ерекшеленген оқытушылар мен қызметкерлер марапатталды.
Держатели документа:
ЗКУ