Choice of metadata Статьи ППС
Page 3, Results: 38
Report on unfulfilled requests: 0
21.
Подробнее
63
Б 82
Боранбаева, Б. С.
Өлкемізде күштеп ұжымдастыру саясаты қалай жүргізілді? [Текст] / Б. С. Боранбаева // Өркен. - 2023. - 30 маусым. - №6. - Б. 6.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
тарих -- күштеп ұжымдастыру -- тоталитарлық үстемдік -- Қазақ елі -- Батыс Қазақстан облысы -- өңірлік комиссия -- колхоз -- Кеңес өкімет -- сталиндік күштеп ұжымдастыру -- архив -- Орал округ -- БКП(б) Орталық Комитетінің БКП(б) Орталық Комитетінің
Аннотация: Кеңес өкіметі жүргiзген жаппай тəркілеу, күштеп ұжымдастыру, отырықшыландыру, бай-кулактарды тап жауы ретінде жою, мемлекетке ет, астық тапсыру сияқты саяси науқандарының салдарынан қазақ халқы ХХ ғасырдың 20-30 жылдарында орны толмас зұлматқа ұшырады. Алайда тарихтың бұл шындығын кеңестік тоталитарлық үстемдік жағайында ашық айту мүмкін болмады. Қазақ елінің тəуелсіздігі ғана ұлттық тарихымызды жаңаша ой тұрғысынан пайымдауға кең жол ашты.
Держатели документа:
ЗКУ
Б 82
Боранбаева, Б. С.
Өлкемізде күштеп ұжымдастыру саясаты қалай жүргізілді? [Текст] / Б. С. Боранбаева // Өркен. - 2023. - 30 маусым. - №6. - Б. 6.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
тарих -- күштеп ұжымдастыру -- тоталитарлық үстемдік -- Қазақ елі -- Батыс Қазақстан облысы -- өңірлік комиссия -- колхоз -- Кеңес өкімет -- сталиндік күштеп ұжымдастыру -- архив -- Орал округ -- БКП(б) Орталық Комитетінің БКП(б) Орталық Комитетінің
Аннотация: Кеңес өкіметі жүргiзген жаппай тəркілеу, күштеп ұжымдастыру, отырықшыландыру, бай-кулактарды тап жауы ретінде жою, мемлекетке ет, астық тапсыру сияқты саяси науқандарының салдарынан қазақ халқы ХХ ғасырдың 20-30 жылдарында орны толмас зұлматқа ұшырады. Алайда тарихтың бұл шындығын кеңестік тоталитарлық үстемдік жағайында ашық айту мүмкін болмады. Қазақ елінің тəуелсіздігі ғана ұлттық тарихымызды жаңаша ой тұрғысынан пайымдауға кең жол ашты.
Держатели документа:
ЗКУ
22.
Подробнее
81.2
М 12
Мақсотов, Д. Ж.
Бұрынғы Жалпақтал ауданы ауылдарының ономастикасы [Текст] / Д. Ж. Мақсотов // Махамбет Өтемісовтің 220 жылдығына арналған «Университет ғылымының жетістіктері мен болашағы» атты 80-ші республикалық ғылыми-тәжірибелі конференциясының материалдары. - Орал, 2023. - 12 сәуір. - Б. 150-153.
ББК 81.2
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
ономастика -- Жалпақтал ауданы -- Ақпәтер ауылы -- Казталов ауылы -- Қараөзен ауылы -- Батыс Қазақстан облысы -- Ержанова Ұлдай Рысқалиевна -- Түркітанушы-топонимистер -- Ақпәтер
Аннотация: Жалпақтал – 1928-1997 жылдары аудан орталығы. Аудан орталығы – Казталов ауылынан шығысқа қарай 60 км. жерде, Қараөзеннің сол жағалауындағы бетеге, боз, ақселеу және әртүрлі астық тұқымдас шөптесін өсімдіктер өсетін шалғынды, қоңыр топырақты дала белдемінде орналасқан. Тұрғыны 5,2 мың адам.Жалпақтал ауданы – 1928-1930 және 1935-1997 жылдары болған Қазақ КСР-нің (1936 ж. дейін – Қазақ АКСР, 1991 ж. бастап – Қазақстан Республикасы) Орал округі мен Батыс Қазақстан облысының (1962-1992 жж. – Орал) әкімшілік бөлінісі. Орталығы – Жалпақтал ауылы (1936 жылға дейін - Сламихино, 1936-1993 жылдары - Фурманово) [1].Аудан қазіргі таңда Казталов ауданы құрамындағы ең үлкен елді мекен. Аймақтың топонимикалық жүйесін зерттеу кезінде аудан құрамындағы бұрынғы Жалпақтал ауданы құрамындағы ауылдардың атаулары бір-біріне ұқсас екенін байқаймыз. Мысалы Қарасу, Қараөзен, Ақкөл, Қаракөл,Ақсуат, Сарықұдық сияқты өзен-көл мен түр-түске қатысты атаулар және Жалпақтал, Көктерек, Талдыапан, Талдықұдық, Қарақоға, т.б. ағашпен байланысты ойконимдер. Кез келген аймақтың топонимикалық жүйесі секілді Казталов ауданы ауылдарының атаулары бір-бірімен тығыз байланысты. Бұл атаулар жергілікті халықтың шаруашылығы, табиғатпен байланысы, әдет-ғұрпы мен салт-санасына қатысты туындайтыны анық. Атаулардың біріне-бірі өте жақын екенін терең зерттемей-ақ байқауға болады. Дегенмен кей жағдайда атаудың шығу тарихы мүлде бөлек болады. Сол себепті бұрынғы Жалпақтал ауданы құрамында болған Ақпәтер, Қараөзен және Көктерек ауылдары тарихына үңіліп көрейік.
Держатели документа:
ЗКУ
М 12
Мақсотов, Д. Ж.
Бұрынғы Жалпақтал ауданы ауылдарының ономастикасы [Текст] / Д. Ж. Мақсотов // Махамбет Өтемісовтің 220 жылдығына арналған «Университет ғылымының жетістіктері мен болашағы» атты 80-ші республикалық ғылыми-тәжірибелі конференциясының материалдары. - Орал, 2023. - 12 сәуір. - Б. 150-153.
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
ономастика -- Жалпақтал ауданы -- Ақпәтер ауылы -- Казталов ауылы -- Қараөзен ауылы -- Батыс Қазақстан облысы -- Ержанова Ұлдай Рысқалиевна -- Түркітанушы-топонимистер -- Ақпәтер
Аннотация: Жалпақтал – 1928-1997 жылдары аудан орталығы. Аудан орталығы – Казталов ауылынан шығысқа қарай 60 км. жерде, Қараөзеннің сол жағалауындағы бетеге, боз, ақселеу және әртүрлі астық тұқымдас шөптесін өсімдіктер өсетін шалғынды, қоңыр топырақты дала белдемінде орналасқан. Тұрғыны 5,2 мың адам.Жалпақтал ауданы – 1928-1930 және 1935-1997 жылдары болған Қазақ КСР-нің (1936 ж. дейін – Қазақ АКСР, 1991 ж. бастап – Қазақстан Республикасы) Орал округі мен Батыс Қазақстан облысының (1962-1992 жж. – Орал) әкімшілік бөлінісі. Орталығы – Жалпақтал ауылы (1936 жылға дейін - Сламихино, 1936-1993 жылдары - Фурманово) [1].Аудан қазіргі таңда Казталов ауданы құрамындағы ең үлкен елді мекен. Аймақтың топонимикалық жүйесін зерттеу кезінде аудан құрамындағы бұрынғы Жалпақтал ауданы құрамындағы ауылдардың атаулары бір-біріне ұқсас екенін байқаймыз. Мысалы Қарасу, Қараөзен, Ақкөл, Қаракөл,Ақсуат, Сарықұдық сияқты өзен-көл мен түр-түске қатысты атаулар және Жалпақтал, Көктерек, Талдыапан, Талдықұдық, Қарақоға, т.б. ағашпен байланысты ойконимдер. Кез келген аймақтың топонимикалық жүйесі секілді Казталов ауданы ауылдарының атаулары бір-бірімен тығыз байланысты. Бұл атаулар жергілікті халықтың шаруашылығы, табиғатпен байланысы, әдет-ғұрпы мен салт-санасына қатысты туындайтыны анық. Атаулардың біріне-бірі өте жақын екенін терең зерттемей-ақ байқауға болады. Дегенмен кей жағдайда атаудың шығу тарихы мүлде бөлек болады. Сол себепті бұрынғы Жалпақтал ауданы құрамында болған Ақпәтер, Қараөзен және Көктерек ауылдары тарихына үңіліп көрейік.
Держатели документа:
ЗКУ
23.
Подробнее
26.82
Б 49
Берлигужин, М. Т.
Батыс Қазақстан және оған іргелес аймақтарда орта және кеш плейстоцендік шөгінділерін зерттеу тарихы [Текст] / М. Т. Берлигужин, Д. Б. Якупова // «Иванов оқулары – 2023» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2023. - 12 қазан. - Б. 116-119.
ББК 26.82
Рубрики: Физическая география
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан -- фауна -- ғылыми зерттеу -- плейстоцен -- географиялық зерттеулер -- табиғат -- ландшафт -- Каспий теңізі -- палеонтология
Аннотация: Батыс Қазақстан аумағындағы плейстоцен кезеңінің фаунасын ғылыми зерттеу жұмыстары жүз жылдан астам уақыт бұрын басталған. Алайда, бұл аймақтың фаунасын зерттеу тарихы XVIII ғасырдың алғашқы онжылдықтарынан әлдеқайда ертерек басталады. Петр I бұйрығымен Хива хандығына А. Бекович-Черкасскийдің әскери экспедициясы Каспий маңы аймағы арқылы жіберілді. Ол 1715 жылы Каспий теңізінің шығыс жағалауларын барлау және картаға түсіру жұмыстарын жүргізді, ал 1717 жылы Хиваға әскери экспедицияға аттанды. Біраз уақыттан кейін, осы отряд қайтыс болғаннан кейін, Ф.Беневеллидің дипломатиялық миссиясы осы бағыт бойынша жүрді [1]. Каспий маңы даласынан өту кезінде әскери отрядтармен және дипломаттармен қозғалатын инженерлер гидрографиялық, геологиялық зерттеулер жүргізді, аймақтың географиялық сипаттамаларын жасады. 1719-1720 жылдары К.Верденнің басшылығымен жұмыс істеген Ф.И.Соймонов алдымен Каспий теңізінің батыс және оңтүстік, содан кейін шығыс жағалауларының егжей-тегжейлі сипаттамаларын құрастырды, аймақтың алғашқы гидрографиялық зерттеулерін жүргізді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Якупова, Д.Б.
Б 49
Берлигужин, М. Т.
Батыс Қазақстан және оған іргелес аймақтарда орта және кеш плейстоцендік шөгінділерін зерттеу тарихы [Текст] / М. Т. Берлигужин, Д. Б. Якупова // «Иванов оқулары – 2023» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2023. - 12 қазан. - Б. 116-119.
Рубрики: Физическая география
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан -- фауна -- ғылыми зерттеу -- плейстоцен -- географиялық зерттеулер -- табиғат -- ландшафт -- Каспий теңізі -- палеонтология
Аннотация: Батыс Қазақстан аумағындағы плейстоцен кезеңінің фаунасын ғылыми зерттеу жұмыстары жүз жылдан астам уақыт бұрын басталған. Алайда, бұл аймақтың фаунасын зерттеу тарихы XVIII ғасырдың алғашқы онжылдықтарынан әлдеқайда ертерек басталады. Петр I бұйрығымен Хива хандығына А. Бекович-Черкасскийдің әскери экспедициясы Каспий маңы аймағы арқылы жіберілді. Ол 1715 жылы Каспий теңізінің шығыс жағалауларын барлау және картаға түсіру жұмыстарын жүргізді, ал 1717 жылы Хиваға әскери экспедицияға аттанды. Біраз уақыттан кейін, осы отряд қайтыс болғаннан кейін, Ф.Беневеллидің дипломатиялық миссиясы осы бағыт бойынша жүрді [1]. Каспий маңы даласынан өту кезінде әскери отрядтармен және дипломаттармен қозғалатын инженерлер гидрографиялық, геологиялық зерттеулер жүргізді, аймақтың географиялық сипаттамаларын жасады. 1719-1720 жылдары К.Верденнің басшылығымен жұмыс істеген Ф.И.Соймонов алдымен Каспий теңізінің батыс және оңтүстік, содан кейін шығыс жағалауларының егжей-тегжейлі сипаттамаларын құрастырды, аймақтың алғашқы гидрографиялық зерттеулерін жүргізді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Якупова, Д.Б.
24.
Подробнее
63
Г 93
Ғұбай, А. С.
Мерген ауылының әлеуметтік-экономикалық жағдайы [Текст] / А. С. Ғұбай // Кушаев оқулары ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы. - Орал, 2023. - Б. 154-160.
ББК 63
Рубрики: Тарихи
Кл.слова (ненормированные):
Мерген -- ауыл -- Батыс Қазақстан облысы -- Совхоз -- Мәдениет үйі -- клуб -- кітапхана -- акушерлік және фельдшерлік пункт -- трактористер -- комбайнерлер -- жүргізушілер -- механизаторлар
Аннотация: Мерген – ауыл, Батыс Қазақстан облысы, Ақжайық ауданының әкімшілік округ орталығы. Жайық өзенінің оң жақ жағасында орналасқан. Жері шалғынды қоңыр, бозғылт қоңыр топырақты. Астық тұқымдас шөптер аралас, бетеге, қау, боз шөптері өседі. Тұрғыны 1797 адам (2005). Іргесі 1963 жылы Куйбышев атындағы қой кеңшарының құрылуына байланысты қаланды.1997 ж. округ болды. Оған Горячкин, Жолан ауылдары қарайды. Жерінің көлемі 6124 га, оның ауыл шаруашылығына жарамдысы 61089 га, одан шабындығы – 5547 га, жайылымы – 5542 га. Шаруа қожалықтары 24,46 адам шағын кәсіпкерлікпен айналысады.Тұрғындары мал шаруашылығымен шұғылданады. Көкөніс, картоп, бау-бақша өсіреді. 2924 бас ірі, 6183 бас қой-ешкі, 235 бас жылқы, 2520 бас құс бар. 2 мектеп, дәрігерлік –акушерлік және 2 фельдшерлік пункт жұмыс жасайды. Мәдениет үйі (2), клуб, 3 кітапхана бар
Держатели документа:
ЗКУ
Г 93
Ғұбай, А. С.
Мерген ауылының әлеуметтік-экономикалық жағдайы [Текст] / А. С. Ғұбай // Кушаев оқулары ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы. - Орал, 2023. - Б. 154-160.
Рубрики: Тарихи
Кл.слова (ненормированные):
Мерген -- ауыл -- Батыс Қазақстан облысы -- Совхоз -- Мәдениет үйі -- клуб -- кітапхана -- акушерлік және фельдшерлік пункт -- трактористер -- комбайнерлер -- жүргізушілер -- механизаторлар
Аннотация: Мерген – ауыл, Батыс Қазақстан облысы, Ақжайық ауданының әкімшілік округ орталығы. Жайық өзенінің оң жақ жағасында орналасқан. Жері шалғынды қоңыр, бозғылт қоңыр топырақты. Астық тұқымдас шөптер аралас, бетеге, қау, боз шөптері өседі. Тұрғыны 1797 адам (2005). Іргесі 1963 жылы Куйбышев атындағы қой кеңшарының құрылуына байланысты қаланды.1997 ж. округ болды. Оған Горячкин, Жолан ауылдары қарайды. Жерінің көлемі 6124 га, оның ауыл шаруашылығына жарамдысы 61089 га, одан шабындығы – 5547 га, жайылымы – 5542 га. Шаруа қожалықтары 24,46 адам шағын кәсіпкерлікпен айналысады.Тұрғындары мал шаруашылығымен шұғылданады. Көкөніс, картоп, бау-бақша өсіреді. 2924 бас ірі, 6183 бас қой-ешкі, 235 бас жылқы, 2520 бас құс бар. 2 мектеп, дәрігерлік –акушерлік және 2 фельдшерлік пункт жұмыс жасайды. Мәдениет үйі (2), клуб, 3 кітапхана бар
Держатели документа:
ЗКУ
25.
Подробнее
83
М 91
Мутиев, З.
Ақын поэзиясындағы Жайық тақырыбы [Текст] / З. Мутиев // Жайық үні. - 2024. - 11 шілде. - №28. - Б. 6-7
ББК 83
Рубрики: әдебиеттану
Кл.слова (ненормированные):
әдебиет -- Мутиев З. -- ақын -- поэзия -- БҚУ -- М.Қтемісов
Аннотация: Батыс өлкенің адуынды өзені қай заманда да өлең -сөзге қонақ болған. Жайықты жағалай қонған ел-жұрттың ортақ асыраушысына айналған өзеннің өлең объектесіне айналуы ауыз әдебиеті мұраларынан да көрініс табады. Жыраулар поэзиясының литмотивіне айналған құтты мекеннің ғұмыр тарихы бүгінгі әдебиетте прозада Х. Есенжановтың "Ақ Жайық" роман-трилогиясында сипат тапса, ал поэзияда А. Бақтыгереева шығармашылығында терең тамыр жайды. Өткен ғасырдың 80-жылдары "Жайық қызы" жыр жинағы берген ақынның аталған тақырыпты алғаш қаузауы сол кітапқа енген "Жайыққа оралғанда", "Ақ Жайықтың айдыны", "Сағындым, Жайық" аталған өлеңдерден бастау алады.
Держатели документа:
БҚУ
М 91
Мутиев, З.
Ақын поэзиясындағы Жайық тақырыбы [Текст] / З. Мутиев // Жайық үні. - 2024. - 11 шілде. - №28. - Б. 6-7
Рубрики: әдебиеттану
Кл.слова (ненормированные):
әдебиет -- Мутиев З. -- ақын -- поэзия -- БҚУ -- М.Қтемісов
Аннотация: Батыс өлкенің адуынды өзені қай заманда да өлең -сөзге қонақ болған. Жайықты жағалай қонған ел-жұрттың ортақ асыраушысына айналған өзеннің өлең объектесіне айналуы ауыз әдебиеті мұраларынан да көрініс табады. Жыраулар поэзиясының литмотивіне айналған құтты мекеннің ғұмыр тарихы бүгінгі әдебиетте прозада Х. Есенжановтың "Ақ Жайық" роман-трилогиясында сипат тапса, ал поэзияда А. Бақтыгереева шығармашылығында терең тамыр жайды. Өткен ғасырдың 80-жылдары "Жайық қызы" жыр жинағы берген ақынның аталған тақырыпты алғаш қаузауы сол кітапқа енген "Жайыққа оралғанда", "Ақ Жайықтың айдыны", "Сағындым, Жайық" аталған өлеңдерден бастау алады.
Держатели документа:
БҚУ
26.
Подробнее
26.8
Е 83
Есимбекова, А. С.
Шежін бір өзенінің жағалауындағы су өсімдіктерінің алуантүрлілігі [Текст] / А. С. Есимбекова // Қаныш Сәтбаевтың 125 жылдық мерейтойына арналған 81-ші халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2024. - 12 сәуір . - Б. 115-120.
ББК 26.8
Рубрики: География
Кл.слова (ненормированные):
Шежін -- Батыс Қазақстан облысы -- Геоморфология -- Жалпы Сырт -- георафия -- Флористика -- Экологиялық талдау
Аннотация: Шежін-1 өзені Батыс Қазақстан облысында орналасқан. Шежін-1 өзені алабының ауданы 822 км². Алап солтүстіктен оңтүстікке қарай 72 км-ге және батыстан шығысқа қарай 33 км-ге созылған. Шежін-1 өзені алабының физикалық-географиялық орнының ерекшелігі келесі белгілермен сипатталады: Шежін-1 өзені алабының ауданы Еуразия құрлығының ішкі ауданында және Атлант мұхиты мен оның теңіздерінен 2,5 мың км аралығында жатыр. Сәйкесінше, Солтүстік Мұзды мұхитынан да алшақ орналасқан. Бұл өз кезегінде ауданның климатының шұғыл континентті болуына себепші. Геоморфологиясы жағынан алаптың ауданы Жалпы Сырт пен Орал алды үстіртімен көрініс табады. Жер бедері жазықты болып келеді. Алаптың көтеріңкі бөлігі 192 м Жалпы Сырт құрылымымен сәйкес келеді. Алаптың ең төменгі бөлігі теңіз деңгейінен 12 м-де орналасқан Шежін-1 өзені сағасы шекарасына тең. Шежін-1 өзені алабы қоңыржай климаттық белдеуінің қоңыржай- континентті және континетті климаттық зоналарында орналасқан. Сәйкесінше, алапқа дала табиғат зонасы тән
Держатели документа:
ЗКУ
Е 83
Есимбекова, А. С.
Шежін бір өзенінің жағалауындағы су өсімдіктерінің алуантүрлілігі [Текст] / А. С. Есимбекова // Қаныш Сәтбаевтың 125 жылдық мерейтойына арналған 81-ші халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2024. - 12 сәуір . - Б. 115-120.
Рубрики: География
Кл.слова (ненормированные):
Шежін -- Батыс Қазақстан облысы -- Геоморфология -- Жалпы Сырт -- георафия -- Флористика -- Экологиялық талдау
Аннотация: Шежін-1 өзені Батыс Қазақстан облысында орналасқан. Шежін-1 өзені алабының ауданы 822 км². Алап солтүстіктен оңтүстікке қарай 72 км-ге және батыстан шығысқа қарай 33 км-ге созылған. Шежін-1 өзені алабының физикалық-географиялық орнының ерекшелігі келесі белгілермен сипатталады: Шежін-1 өзені алабының ауданы Еуразия құрлығының ішкі ауданында және Атлант мұхиты мен оның теңіздерінен 2,5 мың км аралығында жатыр. Сәйкесінше, Солтүстік Мұзды мұхитынан да алшақ орналасқан. Бұл өз кезегінде ауданның климатының шұғыл континентті болуына себепші. Геоморфологиясы жағынан алаптың ауданы Жалпы Сырт пен Орал алды үстіртімен көрініс табады. Жер бедері жазықты болып келеді. Алаптың көтеріңкі бөлігі 192 м Жалпы Сырт құрылымымен сәйкес келеді. Алаптың ең төменгі бөлігі теңіз деңгейінен 12 м-де орналасқан Шежін-1 өзені сағасы шекарасына тең. Шежін-1 өзені алабы қоңыржай климаттық белдеуінің қоңыржай- континентті және континетті климаттық зоналарында орналасқан. Сәйкесінше, алапқа дала табиғат зонасы тән
Держатели документа:
ЗКУ
27.
Подробнее
28.6
К 21
Карагойшин, Ж. М.
Қазақстан аумағында қазақстан аумағында құндыздың (Castor Fiber) қазіргі кездегі таралуы мен саны [Текст] / Ж. М. Карагойшин, Р. Қ. Анатолий // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы . - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 6-8.
ББК 28.6
Рубрики: Зоология
Кл.слова (ненормированные):
құндыз -- Шағын өзендер -- Жайық өзені -- Батыс Қазақстан облысы
Аннотация: Құндыз-жартылай суда тіршілік етуге бейімделген кеміргіш. Олардың мекендейтін қоныстарының типтері мен жүйесі Хопер қорығында [1], Коми АССР-да [2], Жоғары Печеро бассейнінде [3], Белоруссияда [4] жан-жақты зерттелген. Жайық өзені жағдайында алғаш рет 1997-2000 жылдары жан-жақты зерттеліп, нәтижелері баспа беттерінде жарық көрген. Құндызлардың бір жерде ұзақ тіршілік етуі су режимі мен азық қорына байланысты. Жағасы жайпақ, суы тайыз, қорегі аз мекендерді олар қоныстана бермейді. Көктемгі су тасуы кезінде өзеннің жайылмасындағы ескі арналар мен көлдер суға толған кезде олар уақытша мекендерін орман ішіндегі немесе биіктеу жердегі суларға қоныстанған ауыстырады. Су көп болған жылдары құндызды әртүрлі сулы ойпаттан, тіпті далалық жерлердегі көздерден де кездестіруге болады. Мәселен, Жылбасы селосы маңындағы ескі арна толып, қоныстары тарылған кезде кәмшат ауыл маңындағы үйілген шөп үстіне келіп қоныстанған (қорықшалардың ауызша мәліметі). Алысқа ұзап таралу уақыты да осы көктемгі су тасу уақытына сәйкес келеді. Жазда су тартылған мезгілде құндыз бұрынғы қоныстарына қайтып оралады немесе жаңа қолайлы жерлерде қалып қояды. Мысалы, Қарашығанақ газ кешені маңындағы Тұңғыш елді-мекеніндегі Қоншыбай сайын (Березовка өзенінің саласы) құндыз 1993 жылдан қоныстана бастаған. Су деңгейі өте төмен, әрі Елек өзенінен (40 шақырым) алыста орналасқан. Қазір бұл жерде құндыздың бір қонысы ғана бар. Сол жердегі тұрғындардың айтуы бойынша, бұрын болмаған, тек 1993-94 жылдары су тасуы кезінде келіп қоныстанған. Бұл жерде құндыздың қоректері-терек, ақтал, ақ терек, бұталы талдардың түрлері және шөптесін өсімдіктер мол. Кирсанов қорықшасындағы құндыз мекендері жағалауы ін қазуға өте ыңғайлы жайылма көлдер, өзен салалары және ескі арналар бойы.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Анатолий, Р.Қ.
К 21
Карагойшин, Ж. М.
Қазақстан аумағында қазақстан аумағында құндыздың (Castor Fiber) қазіргі кездегі таралуы мен саны [Текст] / Ж. М. Карагойшин, Р. Қ. Анатолий // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы . - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 6-8.
Рубрики: Зоология
Кл.слова (ненормированные):
құндыз -- Шағын өзендер -- Жайық өзені -- Батыс Қазақстан облысы
Аннотация: Құндыз-жартылай суда тіршілік етуге бейімделген кеміргіш. Олардың мекендейтін қоныстарының типтері мен жүйесі Хопер қорығында [1], Коми АССР-да [2], Жоғары Печеро бассейнінде [3], Белоруссияда [4] жан-жақты зерттелген. Жайық өзені жағдайында алғаш рет 1997-2000 жылдары жан-жақты зерттеліп, нәтижелері баспа беттерінде жарық көрген. Құндызлардың бір жерде ұзақ тіршілік етуі су режимі мен азық қорына байланысты. Жағасы жайпақ, суы тайыз, қорегі аз мекендерді олар қоныстана бермейді. Көктемгі су тасуы кезінде өзеннің жайылмасындағы ескі арналар мен көлдер суға толған кезде олар уақытша мекендерін орман ішіндегі немесе биіктеу жердегі суларға қоныстанған ауыстырады. Су көп болған жылдары құндызды әртүрлі сулы ойпаттан, тіпті далалық жерлердегі көздерден де кездестіруге болады. Мәселен, Жылбасы селосы маңындағы ескі арна толып, қоныстары тарылған кезде кәмшат ауыл маңындағы үйілген шөп үстіне келіп қоныстанған (қорықшалардың ауызша мәліметі). Алысқа ұзап таралу уақыты да осы көктемгі су тасу уақытына сәйкес келеді. Жазда су тартылған мезгілде құндыз бұрынғы қоныстарына қайтып оралады немесе жаңа қолайлы жерлерде қалып қояды. Мысалы, Қарашығанақ газ кешені маңындағы Тұңғыш елді-мекеніндегі Қоншыбай сайын (Березовка өзенінің саласы) құндыз 1993 жылдан қоныстана бастаған. Су деңгейі өте төмен, әрі Елек өзенінен (40 шақырым) алыста орналасқан. Қазір бұл жерде құндыздың бір қонысы ғана бар. Сол жердегі тұрғындардың айтуы бойынша, бұрын болмаған, тек 1993-94 жылдары су тасуы кезінде келіп қоныстанған. Бұл жерде құндыздың қоректері-терек, ақтал, ақ терек, бұталы талдардың түрлері және шөптесін өсімдіктер мол. Кирсанов қорықшасындағы құндыз мекендері жағалауы ін қазуға өте ыңғайлы жайылма көлдер, өзен салалары және ескі арналар бойы.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Анатолий, Р.Қ.
28.
Подробнее
28.088л6
М 12
Маңғыстау облысында үстірт арқарының (Ovis Vignei Arkal) таралуы мен экологиялық жағдайы [Текст] / Ж. М. Карагойшин, С. А. Бекеева, Д. Т. Утеулиева [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 521-533.
ББК 28.088л6
Рубрики: Заповедники. Заказники. Национальные парки
Кл.слова (ненормированные):
фауна -- табиғи қаумал -- популяция -- уриал -- муфлон -- құлжа -- саулық -- қозықа -- көкпек
Аннотация: Мақалада Маңғыстау облысында мекендейтін Үстірт арқарының таралуы мен саны және тіршілік ортасында жүргізілген экологиялық зерттеулердің нәтижелері келтірілген. Үстірт арқары Қазақстанда тек Маңғыстау облысының аумағында, соның ішінде тау ойпаттарында, тау жоталарының тік беткейлерінде, аласа таулар мен тау бастарында мекендейді. Үстірт арқары немесе Маңғыстау облысындағы Үстірт уриалы Үстірттің шыңдарында; Маңғышлақ түбегінің, сондай-ақ таулы ландшафт сақталған Каспий теңізінің бірқатар жағалау учаскелерінде кең таралған. Жыл сайын Маңғыстау облысы аумағында мекендейтін Үстірт арқарының есебі алынып, мониторинг жүргізілді. 2022 жылғы зерттеулер бойынша тау жоталарында 3019 дарақ Үстірт арқары есепке алынса, 2021 жылмен салыстырғанда бұл жұптұяқтылардың саны 25,17% - ға өскендігін көрсетеді. Үстірт пен Маңғышлақта, оның ішінде Үстірт қорығының аумағында 607, «Қызылсай» өлкелік паркі аумағында және іргелес жатқан жерлерде – 1836, қалған аумақта 576 Үстірт арқары мекендейді. Үстірт арқары Қазақстан, Түркіменстан және Өзбекстан аумағында саны жыл сайын азайып бара жатырған 3 санаттағы сирек кездесетін түр ретінде 3 елдің де Қызыл кітабына енгізілген. Үстірт арқары санының жыл сайынғы өсуі, мекендейтін жерлерінде тиісті қорғауды ұйымдастырумен байланысты: тіршілік ету ортасының көп бөлігі республикалық, жергілікті маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақтар құрамына кіреді. Оларды қорғау мақсатында таралатын аумақтарын қорғауға алып кеңейту және экологиялық жағдайы бұзылған аймақтарды қайтадан қалпына келтіру шараларды жүргізу.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Карагойшин, Ж.М.
Бекеева, С.А.
Утеулиева, Д.Т.
Акимжанов, Д.Ш.
Акоев, М.Т.
М 12
Маңғыстау облысында үстірт арқарының (Ovis Vignei Arkal) таралуы мен экологиялық жағдайы [Текст] / Ж. М. Карагойшин, С. А. Бекеева, Д. Т. Утеулиева [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 521-533.
Рубрики: Заповедники. Заказники. Национальные парки
Кл.слова (ненормированные):
фауна -- табиғи қаумал -- популяция -- уриал -- муфлон -- құлжа -- саулық -- қозықа -- көкпек
Аннотация: Мақалада Маңғыстау облысында мекендейтін Үстірт арқарының таралуы мен саны және тіршілік ортасында жүргізілген экологиялық зерттеулердің нәтижелері келтірілген. Үстірт арқары Қазақстанда тек Маңғыстау облысының аумағында, соның ішінде тау ойпаттарында, тау жоталарының тік беткейлерінде, аласа таулар мен тау бастарында мекендейді. Үстірт арқары немесе Маңғыстау облысындағы Үстірт уриалы Үстірттің шыңдарында; Маңғышлақ түбегінің, сондай-ақ таулы ландшафт сақталған Каспий теңізінің бірқатар жағалау учаскелерінде кең таралған. Жыл сайын Маңғыстау облысы аумағында мекендейтін Үстірт арқарының есебі алынып, мониторинг жүргізілді. 2022 жылғы зерттеулер бойынша тау жоталарында 3019 дарақ Үстірт арқары есепке алынса, 2021 жылмен салыстырғанда бұл жұптұяқтылардың саны 25,17% - ға өскендігін көрсетеді. Үстірт пен Маңғышлақта, оның ішінде Үстірт қорығының аумағында 607, «Қызылсай» өлкелік паркі аумағында және іргелес жатқан жерлерде – 1836, қалған аумақта 576 Үстірт арқары мекендейді. Үстірт арқары Қазақстан, Түркіменстан және Өзбекстан аумағында саны жыл сайын азайып бара жатырған 3 санаттағы сирек кездесетін түр ретінде 3 елдің де Қызыл кітабына енгізілген. Үстірт арқары санының жыл сайынғы өсуі, мекендейтін жерлерінде тиісті қорғауды ұйымдастырумен байланысты: тіршілік ету ортасының көп бөлігі республикалық, жергілікті маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақтар құрамына кіреді. Оларды қорғау мақсатында таралатын аумақтарын қорғауға алып кеңейту және экологиялық жағдайы бұзылған аймақтарды қайтадан қалпына келтіру шараларды жүргізу.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Карагойшин, Ж.М.
Бекеева, С.А.
Утеулиева, Д.Т.
Акимжанов, Д.Ш.
Акоев, М.Т.
29.
Подробнее
28.6
К 21
Карагойшин, Ж. М.
Қазақстан аумағында Қазақстан аумағында құндыздың (Castor Fiber) қазіргі кездегі таралуы мен саны [Текст] / Ж. М. Карагойшин, Р. Қ. Анатолий // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары . - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 6-8.
ББК 28.6
Рубрики: Зоология
Кл.слова (ненормированные):
Зоология -- құндыз -- су режимі -- Өзен құндызы
Аннотация: Құндыз-жартылай суда тіршілік етуге бейімделген кеміргіш. Олардың мекендейтін қоныстарының типтері мен жүйесі Хопер қорығында [1], Коми АССР-да [2], Жоғары Печеро бассейнінде [3], Белоруссияда [4] жан-жақты зерттелген. Жайық өзені жағдайында алғаш рет 1997-2000 жылдары жан-жақты зерттеліп, нәтижелері баспа беттерінде жарық көрген. Құндызлардың бір жерде ұзақ тіршілік етуі су режимі мен азық қорына байланысты. Жағасы жайпақ, суы тайыз, қорегі аз мекендерді олар қоныстана бермейді. Көктемгі су тасуы кезінде өзеннің жайылмасындағы ескі арналар мен көлдер суға толған кезде олар уақытша мекендерін орман ішіндегі немесе биіктеу жердегі суларға қоныстанған ауыстырады. Су көп болған жылдары құндызды әртүрлі сулы ойпаттан, тіпті далалық жерлердегі көздерден де кездестіруге болады. Мәселен, Жылбасы селосы маңындағы ескі арна толып, қоныстары тарылған кезде кәмшат ауыл маңындағы үйілген шөп үстіне келіп қоныстанған (қорықшалардың ауызша мәліметі). Алысқа ұзап таралу уақыты да осы көктемгі су тасу уақытына сәйкес келеді. Жазда су тартылған мезгілде құндыз бұрынғы қоныстарына қайтып оралады немесе жаңа қолайлы жерлерде қалып қояды. Мысалы, Қарашығанақ газ кешені маңындағы Тұңғыш елді-мекеніндегі Қоншыбай сайын (Березовка өзенінің саласы) құндыз 1993 жылдан қоныстана бастаған. Су деңгейі өте төмен, әрі Елек өзенінен (40 шақырым) алыста орналасқан. Қазір бұл жерде құндыздың бір қонысы ғана бар. Сол жердегі тұрғындардың айтуы бойынша, бұрын болмаған, тек 1993-94 жылдары су тасуы кезінде келіп қоныстанған. Бұл жерде құндыздың қоректері-терек, ақтал, ақ терек, бұталы талдардың түрлері және шөптесін өсімдіктер мол. Кирсанов қорықшасындағы құндыз мекендері жағалауы ін қазуға өте ыңғайлы жайылма көлдер, өзен салалары және ескі арналар бойы
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Анатолий, Р.Қ.
К 21
Карагойшин, Ж. М.
Қазақстан аумағында Қазақстан аумағында құндыздың (Castor Fiber) қазіргі кездегі таралуы мен саны [Текст] / Ж. М. Карагойшин, Р. Қ. Анатолий // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары . - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 6-8.
Рубрики: Зоология
Кл.слова (ненормированные):
Зоология -- құндыз -- су режимі -- Өзен құндызы
Аннотация: Құндыз-жартылай суда тіршілік етуге бейімделген кеміргіш. Олардың мекендейтін қоныстарының типтері мен жүйесі Хопер қорығында [1], Коми АССР-да [2], Жоғары Печеро бассейнінде [3], Белоруссияда [4] жан-жақты зерттелген. Жайық өзені жағдайында алғаш рет 1997-2000 жылдары жан-жақты зерттеліп, нәтижелері баспа беттерінде жарық көрген. Құндызлардың бір жерде ұзақ тіршілік етуі су режимі мен азық қорына байланысты. Жағасы жайпақ, суы тайыз, қорегі аз мекендерді олар қоныстана бермейді. Көктемгі су тасуы кезінде өзеннің жайылмасындағы ескі арналар мен көлдер суға толған кезде олар уақытша мекендерін орман ішіндегі немесе биіктеу жердегі суларға қоныстанған ауыстырады. Су көп болған жылдары құндызды әртүрлі сулы ойпаттан, тіпті далалық жерлердегі көздерден де кездестіруге болады. Мәселен, Жылбасы селосы маңындағы ескі арна толып, қоныстары тарылған кезде кәмшат ауыл маңындағы үйілген шөп үстіне келіп қоныстанған (қорықшалардың ауызша мәліметі). Алысқа ұзап таралу уақыты да осы көктемгі су тасу уақытына сәйкес келеді. Жазда су тартылған мезгілде құндыз бұрынғы қоныстарына қайтып оралады немесе жаңа қолайлы жерлерде қалып қояды. Мысалы, Қарашығанақ газ кешені маңындағы Тұңғыш елді-мекеніндегі Қоншыбай сайын (Березовка өзенінің саласы) құндыз 1993 жылдан қоныстана бастаған. Су деңгейі өте төмен, әрі Елек өзенінен (40 шақырым) алыста орналасқан. Қазір бұл жерде құндыздың бір қонысы ғана бар. Сол жердегі тұрғындардың айтуы бойынша, бұрын болмаған, тек 1993-94 жылдары су тасуы кезінде келіп қоныстанған. Бұл жерде құндыздың қоректері-терек, ақтал, ақ терек, бұталы талдардың түрлері және шөптесін өсімдіктер мол. Кирсанов қорықшасындағы құндыз мекендері жағалауы ін қазуға өте ыңғайлы жайылма көлдер, өзен салалары және ескі арналар бойы
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Анатолий, Р.Қ.
30.
Подробнее
28
Д 20
Дарбаева, Т. Е.
Богатск ауылы маңындағы Жайық өзенінің жайылмалы шалғындарының мия қауымдастықтары [Текст] / Т. Е. Дарбаева, А. Е. Аубакірова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 32-36.
ББК 28
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
Богатск ауылы -- Жайық өзені -- мия қауымдастықтары -- жайылмалы шалғындар -- Жалпы Сырт -- аймақ -- Жер -- Батыс Қазақстан облысы -- геология -- Погодаево ауылы -- Жалаңаш мия
Аннотация: Байтерек ауданының көлемі 7700 шаршы шақырымды құрайды. Ол облыстың оң жақ жағалауының оңтүстігінде орналасқан және солтүстігінде Ресей Федерациясымен, оңтүстігінде Ақжайық, батысында Тасқала, шығысында Батыс Қазақстан облысының Теректі, солтүстік-шығысында Бөрлі аудандарымен шектеседі. Теректі ауданымен шекаралас, ортасында Орал қаласының жерлері солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Ауданның орталығы- Переметное кенті
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Аубакірова, А.Е.
Д 20
Дарбаева, Т. Е.
Богатск ауылы маңындағы Жайық өзенінің жайылмалы шалғындарының мия қауымдастықтары [Текст] / Т. Е. Дарбаева, А. Е. Аубакірова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 32-36.
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
Богатск ауылы -- Жайық өзені -- мия қауымдастықтары -- жайылмалы шалғындар -- Жалпы Сырт -- аймақ -- Жер -- Батыс Қазақстан облысы -- геология -- Погодаево ауылы -- Жалаңаш мия
Аннотация: Байтерек ауданының көлемі 7700 шаршы шақырымды құрайды. Ол облыстың оң жақ жағалауының оңтүстігінде орналасқан және солтүстігінде Ресей Федерациясымен, оңтүстігінде Ақжайық, батысында Тасқала, шығысында Батыс Қазақстан облысының Теректі, солтүстік-шығысында Бөрлі аудандарымен шектеседі. Теректі ауданымен шекаралас, ортасында Орал қаласының жерлері солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Ауданның орталығы- Переметное кенті
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Аубакірова, А.Е.
Page 3, Results: 38