Электронный каталог

63
У 84
Утегенов, М. З.
    Солтүстік Қазақстандағы жаппай ұжымдастыру және «бай мен кулактарды» тап ретінде жою (1930–1932 жж.) тарихынан [Текст] / М. З. Утегенов, Ш. Т. Бектасов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №2. - Б. 139-154.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
ұжымдастыру -- бай мен кулактарды тап ретінде жою -- қуғын-сүргін саясаты -- жер аудару -- Петропавл округі -- Ақмола округі
Аннотация: Мақалада Ақмола және Петропавл округтерінің құрамына кірген аудандардағы жаппай ұжымдастыру және «байлар мен кулактарды» тап ретінде жою науқаны қарастырылған. Авторлар жергілікті мемлекеттік биліктің жоғары органдарының нұсқауларын орындауға бағытталған әрекеттерін Ақмола, Солтүстік Қазақстан облыстары, Астана қаласы, Қазақстан Республикасы Президентінің архивтері қорларында сақталған мұрағаттық құжаттар негізінде талдайды. Мақалада ұжымдастыру мен «байлар мен кулактарды» жоюға қатысты жүзеге асырылған іс-шаралардың мерзімдері мен сипаты, оларды жүзеге асыру әдістері, сондай-ақ жергілікті халықтың билік органдарының әрекеттеріне қатынасы туралы ақпарат берілген. Авторлардың пікірінше, мұндай аймақтық зерттеулер бүкіл ел бойынша ұжымдастыру мен «байлар мен кулактарды» тап ретінде жою науқандарының заңдылықтарын, принциптерін және механизмдерін ашуға мүмкіндік береді. Авторлардың ойынша, БКП(б) өлкелік, округтік және аудандық партия комитеттері ұжымдастыру барысын бақылау мен басқарудың негізгі органдары болды, бұл ауыл тұрғындарынан саяси, әлеуметтік-экономикалық бағыныштылықты талап етті. Бұл өз кезегінде биліктің репрессиялық саясатында көрініс тапқан әлеуметтік-саяси және экономикалық дағдарысқа әкеліп соқты. Мемлекеттің жаппай ұжымдастыруға бағытталған аграрлық саясаты Солтүстік Қазақстандағы қазақ ауылы, орыс-украин селоларындағы әлеуметтік қарым-қатынастар жүйесін түпкілікті өзгертті
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Бектасов, Ш. Т.

63
K16
Kairullina, А.
    The history of the study of the Bayanaul outer district [Текст] / А. Kairullina, Abdullah Gündoğdu // Bulletin WKU. - 2026. - №1. - Р. 178-183
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Баянаул -- внешний округ -- волостные управители -- административно-управленческая система -- историография -- старший султан -- колониальная политика -- Российская империя -- Шон би -- Муса Шорманов
Аннотация: В статье представлен историографический обзор трудов, связанных с деятельностью окружного и волостного правления Баянаульского внешнего округа. В связи с проведением реформ 20 годы 19 века административно-управленческая система в казахской степи переживает глубокие перемены, связанные с политической организацией казахского общества. Изучается материал по вопросам установления новой системы управления, организации местной власти на примере Баянаульского округа. Анализируется научные труды дореволюционного периода, работы, написанные в советское время, и исследования, которые опубликованы учеными независимого Казахстана. Основными источниками статьи являются материалы исторического фольклора, экспедиционные материалы и источники личного происхождения к которым относятся путевые заметки, воспоминания путешественников и исследователей из среды российской интеллигенции, а также монографии известных ученых советского и современного периодов. Отмечено, что в советское время деятельность волостных управителей освещается с точки зрения политических и идеологических установок, но все источники содержат богатый фактический материал. Анализ историографии показывает, что деятельность Баянаульского внешнего округа не становилась предметом специального изучения, поэтому в ходе написания статьи требовалась систематизация материала, а также сравнительный анализ исторических данных.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Abdullah Gündoğdu