Электронный каталог

84(5каз)
Ж 83
Жуасбаева, Г.
    Оппозициядағы Жасарал ағаның рөлі зор [Текст] / Г. Жуасбаева // Аңыз адам . - 2019. - №11(215). - Б. 32
ББК 84(5каз)

Рубрики: Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
Жасарал Қуанышәлин -- саясаткер -- оппозициялық көзқарас -- позиция -- кеңес заманы -- азат азаматтық қозғалысы -- жалпы ұлт тұтастығы -- тәуелсіздік
Аннотация: Оппозициялық көзқарастағы тұлғалардың, белсенділердің арасында Жасарал Қуанышәлин ағаның алатын орны ерекше. Өйткені басқа оппозиционерлермен салыстырғанда, оның ұстанатын позициясы, биліктің қитұрқы әрекеттеріне деген наразылығы әлдеқайда биік. Күрескерлігі де сондай дәрежеде
Держатели документа:
БҚМУ

83.3(5Каз)
К 11
Қыдырәлі, Д.
    Түркістанның ең ұлық ақыны - Абай [Текст] / Д. Қыдырәлі // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2019. - 19 тамыз. - №158. - Б. 7
ББК 83.3(5Каз)

Рубрики: Литературоведение Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Мұстафа Шоқай -- Яш Түркістан -- Мағжан -- Шолпан -- абай құнанбаев -- қазақ тілі -- рухани -- тарихи -- әдеби
Аннотация: Тағдыр айдап шетел асқан Мұстафа Шоқайдың қажырлы қайраты мен мұқалмас мұраты арқылы Берлин қаласында шығып тұрған «Яш Түркістан» жорналы тұтас Түркістанға – түгел түркі әлемі мен Орталық Азияға қатысты көптеген құнды мұраны қойнауына бүгіп жатыр. Олай дейтініміз, біріншіден, «Яш Түркістан» жорналы қазіргі қазақ тіліне түгелдей аударылып, ғылыми, әдеби айналымға толық түсе қойған жоқ. Екіншіден, тұтас Түркістанның тәуелсіздігі мен тұтастығын мұрат тұтқан бұл жорналдың негізгі бағыты саяси сипатта болғанымен, басылым бетінде мәдени, рухани, тарихи, әдеби туындылар мен мақалалар жиі жарық көріп тұрған. Мәселен, шетел оқырмандары Мағжан мен Шолпанның жырларын алғаш рет «Яш Түркістан» арқылы оқыған. Мұстафа Шоқай бастаған азаттық ерлері кеңестік Түркістанда болып жатқан оқиғаларға наразылық білдірумен ғана шектелмеген, олар ұлттық тұрғыдан өзіндік ұстанымдарын да айқын аңғартып отырған.
Держатели документа:
БҚМУ

Қыдырәлі, Д.
    Ұлтшыл күрескер [Текст] / Д. Қыдырәлі // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2019. - 2 шілде. - №124. - Б. 9.
ББК 84(5каз)

Рубрики: Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
Рысқұлов жасырын ұйымға мүше болған ба? -- Тұрар Рысқұлов - 125 жыл -- ырыққа көну ме, ымыраға келу ме? -- түркістанның тәуелсіздігі мен тұтастығы жолындағы күрес -- Мұстафа Шоқай
Аннотация: Биыл ұлтымызға қызмет етудің ұлық үлгісін көрсеткен, сонысы үшін қызыл империяның қасап қырғынына ұшыраған Алаштың ардақты ұлдарының бірі, мемлекет қайраткері Тұрар Рысқұловтың туғанына 125 жыл толып отыр. Әрине, Тұрар туралы, оның бүгінгі "Егемен" - "Еңбекші қазақ" газетіне басшылық жасағаны және басқада қайраткерлік қызметі туралы көп жазуға болады. Біз бүгінгі мақаламызда оның бұрын аса айтылмаған қыры - жасырын ұлттық ұйымдармен байланысы туралы әңгімелеуді мақсат еттік.
Держатели документа:
БҚМУ

63(5каз)
К 64
Қоңыратбаев, О.
    Түркі тұтастығын аңсаған [Текст] / О. Қоңыратбаев // ANA TILI. - 2019. - 26 желтоқсан. - №52. - Б. 1-4
ББК 63(5каз)

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Тұрар Рысқұлов-125 жыл -- ұлт-азаттық қозғалыс -- қоғам және мемлекет қайраткері -- ірі ғалым -- публицист -- тарихшы -- дипломат
Аннотация: 26 желтоқсан - түркі халықтары ұлт-азаттық қозғалысының көсемі, аса көрнекті қоғам және мемлекет қайраткері, ірі ғалым, публицист, тарихшы, дипломат Тұрар Рысқұловтың туған күні. Бүгін оның туғанына - 125 жыл!
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Шілдебай , С.

74
Ш 64
Ширинбаева , Г. К.
    Өзін-өзі тану пәні қоршаған ортаға құндылықты қатынасты дамытудың әдістемесі ретінде [Текст] / Г. К. Ширинбаева , Ж. Убанова // Әлеуметтік және өзін-өзі тану педагогика. - 2019. - №5-6. - Б. 4-5
ББК 74

Рубрики: Педагогика

Кл.слова (ненормированные):
өзін-өзі тану -- құндылықты қатынас -- экологиялық дағдарыс -- рухани адамгершілік -- адамзаттық мәдениет -- қоршаған әлем -- жеке тұлға
Аннотация: Қазіргі белең алған ғаламдық экологиялық дағдарыс адамзаттың жалпы планеталық тұтастығын арттырады. "Адамзаттың жалпы дүниежүзілік тұтастығы" дегеніміз - дүниежүзілік көлемде өндірісті дамыту мен әлемдік мәселелердің туындауы негізінде пайда болған адамдар мен халықтардың өзара тығыз байланысты мен өзара тәуелділігі
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Убанова, Ж.

83(5каз)
К 98
Қыдырәлі, Д.
    Зәки Уәлиди Тоған. "Естеліктер" [Текст] / Д. Қыдырәлі // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2020. - 27 ақпан . - №40. - Б. . 9
ББК 83(5каз)

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
Башқұрт халқы -- Бақұрт автономиясы -- ғалым Зәки Уәлиди Тоған-130 жыл -- Патшалық Ресей -- Алаштың азаттығы -- Түркістан -- ұлт қайраткерлері -- Естеліктер кітабы -- Алаш
Аннотация: Биыл башқұрт халқының даңқты перзенті, Башқұрт автономиясын жариялаған және басқарған қайраткер, ғалым Зәки Уәлиди Тоғанның 130 жылдығы. Патшалық Ресейдің қоластындағы түрк халықтарының бостандығы үшін күрескен З.Тоған Алаштың азаттығы, Тұркістанның тұтастығы жолындағы ұлт қайраткерлерімен тізе қосқан болатын. Біз бүгін оның "Естеліктер" кітабынан Алашқа қатысты тұстарынан үзінді беруді жөн көріп отырмыз.
Держатели документа:
БҚМУ

63.3(5каз)
Т 50
Тоғызбаев , Е.
    Бөрібай батыр кім еді? [Текст] / Е. Тоғызбаев // Үш қоңыр . - 2020. - 28 ақпан . - №9. - Б. . 6
ББК 63.3(5каз)

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Бөрібай батыр -- Керей хан -- Жәнібек хан -- қазақ хандығы атауы -- Кене хан -- Мұхаммеджан Тынышбаев -- проза
Аннотация: Қазақ хандығы атауымен құрылған, Керей мен Жәнібек хандар негізін қалаған, ұлттық мемлкетіміз, хан Кене қаза тапқанға дейінгі - 412 жылдық тарихында елінің тәуелсіздігі мен жерінің тұтастығыүшін өзіне қауіп төндірген жаулардың бәріне қарсы табанды түрде күрес жүргізіп келді. Басқасына бармай-ақ қазақ-қалмақ соғыстары туралы айтсақ, бұл қарулы қақтығыстар Алаш ардақтысы Мұхаммеджан Тынышбаевтың жазуынша: "қалмақтардың бір одаққа бірігуінен (1399-1400) басталып, қалмақ түгел жойылған 1757 жылға дейін ұласқан" екен.
Держатели документа:
БҚМУ

63
Ш 58
Шілдебай, С.
    Тұңғыш төраға [Текст] / С. Шілдебай // ANA TILI. - 2020. - №8.- 27 ақпан - 4 наурыз. - Б.5.
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
Тұңғыш төраға -- Алаш қозғалысы -- Сейітқали Меңдешов -- ҚАКСР Кеңестерінің Құрылтай сьезі -- Сейітқали Меңдешов кім? -- Рәзия Меңдешова -- Саяси күрес -- Сәкен Сейфуллин
Аннотация: Мақалада бүгінгі тәуелсіз Қазақстанға негіз болған кеңестік қазақ мемлекеттілігінің қалыптасуы мен дамуына үлкен үлес қосқан бірегей тұлға, қазақ жерінің тұтастығын қалпына келтіру және кеңестік билік органдарын қазақтандыру жолында, қазақ ағарту және ғылым салаларының негізін қалауға ерен еңбек сіңірген қайраткер Сейітқал Меңдешов туоалы.
Держатели документа:
БҚМУ

80
Б 11
Біләл, Қ.
    Терроризмге қарсы күрес - мемлекеттің діни саясатының құрамдас бір бөлшегі [Текст] / Қ. Біләл // Жалын . - 2020. - №3. - Б. 45-62
ББК 80

Рубрики: Филологические науки

Кл.слова (ненормированные):
терроризм -- мемлекет -- саясат -- қоғам
Аннотация: Біз діни құндылықтар туралы білмейінше, халықтың мәдени тұтастығын, құндылықтар рөлін анықтай алмаймыз. Діни құндылықтар – ұлт үшін немесе жеке адам үшін қасиетті сенімдер жүйесі. Дін – бүгінгі күні жалпы адамзат өркениеті мен мәдениетінің дамуына үлкен әсер етіп отырған әлеуметтік феномен деп айтуға толық негіз бар. Біздің еліміздің ерекшелігі біз көпэтностық, көп-тілді және көпконфессионалды болғандықтан, бүкіл посткеңестік кеңістікте сияқты, исламмен қатар басқа діндер де жаңғырып, дами бастады. Сондықтан қазіргі таңдағы дәстүрлі діндер мемлекеттің, елдің тұрақтылығын сақтауына негіз бола отырып, діни конфессиялары арасында рухани келісімді, халықтар арасындағы бірлікті нығайтуға себеп болады. Қазіргі әлемнің, оның ішінде қазіргі Қазақстанның міндеті жалпы адамзаттық, гуманистік және толеранттылық құндылықтарды, конфессияаралық келісім, диалог-ты ғасырлар бойы әлемдік және дәстүрлі діндердің негізгі прин-циптері мен қағидаларын қазіргі жалпы әлемдік, адамзаттық өркениеттегі бейбітшілікті сақтап қалу үшін, сан алуан этностары мен конфессиялардан тұратын көптеген мемлекеттердің бейбіт қатар өмір сүруі үшін белсенді пайдалануға саяды. Сондықтан мәселені ұлттық тұрғыда саралағанда «қысқа жіп күрмеуге келмейді.» Оны білеміз. Білген соң ғой «Әттең тонның келтесі-ай» деген әнді өмірге әкелгеніміз. Келтенің аты келте. Олай тарт, бұлай тарт, бәрібір жетпейді. Жетпеген соң… Иә. Тағдырыңа налисың. Жауабы жоқ сансыз сауалдар жаныңды мазалайды. Ол сауалдардың дені «Ол неге олай, бұл неге бұлай?» деген сияқты болып келеді. Әлгіндей сауалдарды қоймасқа тағы да лажың жоқ. Өйткені… Иә. Айналамызда болып жатқан нәрсенің бәрі әділетсіз сияқты көріне береді дә. Егер бәрі әділетті болса ғой… Сол біз күткен күн келді делік. Біз сан сауалдармен мазасын алған Алла (Бұрын бізді мазалаған сауалдардың бәрі Аллаға жолданатын) ақыры әділеттілігін орнатты. Бәрі жауап беруде. Кезек бізге де жетті. Біздікі сол баяғы «қысқа жіп» қой. Қысқа болған соң, жауабы да жеңіл. Ал Алла біз сұраған нәрсенің бәрін бере бергенде не болар еді? Мынандай бір тәмсіл бар. Бір өте кедей кісі Мұса пайғамбарға: «Кедейліктен өлуге айналдым. Қанша ғибадат жасасам да дүние-мүлкім көбеймей-ақ қойды. Сондықтан Аллаға маған көп дүние-мүлік берсін деп дұға жаса» дейді. Мұса (ғс) Тур тауына барып дұға жасайды. Алла Мұсаға: «Ол құлымнан байлықты осы дүниеде берейін бе, жоқ әлде аxиретте берейін бе?» деп сұра дейді. Мұса кедейге келіп, Алланың қалауды өзіне қалдырғанын айтқанда, кедей: «Мен байлықты осы дүниеде қалаймын» деп жауап береді. Мұса оған: «Үш күндік байлықты не қыласың? Бір күні барлығын тастап кетесің ғой. Сен байлықты аxиретте сұра» деп кеңес береді. Кедей: «Таңдау маған берілді, мен байлықты осы дүниеде қалаймын» дейді. Мұса Тур тауына қайта барып, Аллаға кедейдің өтінішін жеткізеді. Алла: «Қалауы сол болса, онда сұраған байлығын осы дүниеде бердім» дейді. Кедей тез-байып шыға келеді. Алайда ол дүниесін мұқтаж адамдарға үлестірумен болады. Кедей-кепшіктерге өзі іздеп барып, қажетті бұйымдарын алып беріп, қарыздарын төлеп, жетімдерге қамқорлық жасайды. Қанша жұмсаса да дүниесі еселеніп көбейе береді. Ал ол өзгелерге қамқорлық қолын созумен болады. Уақыты жетіп, әлгі адам қайтыс болады. Мұса оның жәннатта зәулім сарайлар ішінде жүргенін көріп, оның себебін сұрағанда, Алла: «Ол байлықты дүниеде қалағанымен ол байлыққа дүниеде өзіне сарай салдырған жоқ. Бар байлығын менің ризашылығымды алу үшін кедей-кепшікке таратып, жәннат сарайларын сатып алды» дейді. Білген жөн. Біз қиялымыз арқылы иелік ететін байлықты әлгі кедей тәрізді ойша өзгелерге таратып берсек, сол сауапқа біз де қауышамыз. Себебі, сараң адам қиялындағы байлықтан да бөгде біреуге бір сабақ жіп ұстатпайды. Діндер адамзат тарихында ізгіліктің құралы болғаны анық. Бірақ саяси күштер дінді саясаттың құралы етіп алып, қатыгез саяси мақсаттарын жүзеге асырады. Технология мен ғылым дамыған кезде діни экстремизм деген ұғым жиі қолданылуда. Діни экстремизм дегеніміз – саяси күштердің өз мақсаттарына жету үшін дін атынан мемлекетке қарсы жасалған немесе бағытталған күресі. Соған орай дініміз өтірік айтқанды қоштамайды.
Держатели документа:
БҚУ

86
Б 11
Біләл, Қ.
    Діни татулық - ел тұтастығының кепілі [Текст] / Қ. Біләл // Жалын . - 2020. - №4. - Б. 35-47
ББК 86

Рубрики: Религия

Кл.слова (ненормированные):
дін -- татулық -- ел тұтастығы -- экстремизм -- термин -- ұлттық дәстүр
Аннотация: Біз діни құндылықтар туралы білмейінше, халықтың мәдени тұтастығын, құндылықтар рөлін анықтай алмаймыз. Діни құндылықтар – ұлт үшін немесе жеке адам үшін қасиетті сенімдер жүйесі. Дін – бүгінгі күні жалпы адамзат өркениеті мен мәдениетінің дамуына үлкен әсер етіп отырған әлеуметтік феномен деп айтуға толық негіз бар. Біздің еліміздің ерекшелігі біз көпэтностық, көп-тілді және көпконфессионалды болғандықтан, бүкіл посткеңестік кеңістікте сияқты, исламмен қатар басқа діндер де жаңғырып, дами бастады. Сондықтан қазіргі таңдағы дәстүрлі діндер мемлекеттің, елдің тұрақтылығын сақтауына негіз бола отырып, діни конфессиялары арасында рухани келісімді, халықтар арасындағы бірлікті нығайтуға себеп болады. Қазіргі әлемнің, оның ішінде қазіргі Қазақстанның міндеті жалпы адамзаттық, гуманистік және толеранттылық құндылықтарды, конфессияаралық келісім, диалог-ты ғасырлар бойы әлемдік және дәстүрлі діндердің негізгі прин-циптері мен қағидаларын қазіргі жалпы әлемдік, адамзаттық өркениеттегі бейбітшілікті сақтап қалу үшін, сан алуан этностары мен конфессиялардан тұратын көптеген мемлекеттердің бейбіт қатар өмір сүруі үшін белсенді пайдалануға саяды. Сондықтан мәселені ұлттық тұрғыда саралағанда «қысқа жіп күрмеуге келмейді.» Оны білеміз. Білген соң ғой «Әттең тонның келтесі-ай» деген әнді өмірге әкелгеніміз. Келтенің аты келте. Олай тарт, бұлай тарт, бәрібір жетпейді. Жетпеген соң… Иә. Тағдырыңа налисың. Жауабы жоқ сансыз сауалдар жаныңды мазалайды. Ол сауалдардың дені «Ол неге олай, бұл неге бұлай?» деген сияқты болып келеді. Әлгіндей сауалдарды қоймасқа тағы да лажың жоқ. Өйткені… Иә. Айналамызда болып жатқан нәрсенің бәрі әділетсіз сияқты көріне береді дә. Егер бәрі әділетті болса ғой… Сол біз күткен күн келді делік. Біз сан сауалдармен мазасын алған Алла (Бұрын бізді мазалаған сауалдардың бәрі Аллаға жолданатын) ақыры әділеттілігін орнатты. Бәрі жауап беруде. Кезек бізге де жетті. Біздікі сол баяғы «қысқа жіп» қой. Қысқа болған соң, жауабы да жеңіл. Ал Алла біз сұраған нәрсенің бәрін бере бергенде не болар еді? Мынандай бір тәмсіл бар. Бір өте кедей кісі Мұса пайғамбарға: «Кедейліктен өлуге айналдым. Қанша ғибадат жасасам да дүние-мүлкім көбеймей-ақ қойды. Сондықтан Аллаға маған көп дүние-мүлік берсін деп дұға жаса» дейді. Мұса (ғс) Тур тауына барып дұға жасайды. Алла Мұсаға: «Ол құлымнан байлықты осы дүниеде берейін бе, жоқ әлде аxиретте берейін бе?» деп сұра дейді. Мұса кедейге келіп, Алланың қалауды өзіне қалдырғанын айтқанда, кедей: «Мен байлықты осы дүниеде қалаймын» деп жауап береді. Мұса оған: «Үш күндік байлықты не қыласың? Бір күні барлығын тастап кетесің ғой. Сен байлықты аxиретте сұра» деп кеңес береді. Кедей: «Таңдау маған берілді, мен байлықты осы дүниеде қалаймын» дейді. Мұса Тур тауына қайта барып, Аллаға кедейдің өтінішін жеткізеді. Алла: «Қалауы сол болса, онда сұраған байлығын осы дүниеде бердім» дейді. Кедей тез-байып шыға келеді. Алайда ол дүниесін мұқтаж адамдарға үлестірумен болады. Кедей-кепшіктерге өзі іздеп барып, қажетті бұйымдарын алып беріп, қарыздарын төлеп, жетімдерге қамқорлық жасайды. Қанша жұмсаса да дүниесі еселеніп көбейе береді. Ал ол өзгелерге қамқорлық қолын созумен болады. Уақыты жетіп, әлгі адам қайтыс болады. Мұса оның жәннатта зәулім сарайлар ішінде жүргенін көріп, оның себебін сұрағанда, Алла: «Ол байлықты дүниеде қалағанымен ол байлыққа дүниеде өзіне сарай салдырған жоқ. Бар байлығын менің ризашылығымды алу үшін кедей-кепшікке таратып, жәннат сарайларын сатып алды» дейді. Білген жөн. Біз қиялымыз арқылы иелік ететін байлықты әлгі кедей тәрізді ойша өзгелерге таратып берсек, сол сауапқа біз де қауышамыз. Себебі, сараң адам қиялындағы байлықтан да бөгде біреуге бір сабақ жіп ұстатпайды.
Держатели документа:
БҚУ