Электронный каталог

24
К 88
Қуанышқалиева, Ж. А.
    Диатомит кендерін түрлі салаларда пайдалану жолдары мен тиімділігі [Текст] / Ж. А. Қуанышқалиева // «Иванов оқулары – 2023» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2023. - 12 қазан. - Б. 103-107.
ББК 24

Рубрики: Химия

Кл.слова (ненормированные):
Диатомиттер -- Гидравликалық қоспалар -- модификациялау -- кремний диоксиді -- бор -- фосфор -- алюминий -- титан -- қалайы -- цирконий
Аннотация: Күрделі құрылыс саласындағы міндеттердің бірі бетонның сапасын жақсарту болып табылады. Сонымен қатар, бұл материалдың сыйымдылығы мен құнын төмендетуді қамтиды. Бетонның сапасын жақсартудың ең технологиялық және тиімді әдісі цемент жүйелеріне әртүрлі функционалды мақсаттағы қоспаларды енгізу болып табылады [1, 2]. Авторлар [3-5] химиялық түрлендірілген диатомит негізінде цемент жүйелеріне минералды қоспалар әзірледі, оларды цемент массасының 1-1,5% мөлшерінде цемент композиттеріне енгізу цемент тасын оның ортасында сығу кезінде беріктігін 40% дейін арттыруға мүмкіндік береді. Бұл қоспаларды қолданудың тиімділігі олардың цемент жүйесіндегі жаңа фазалардың кристалдану процестеріне қатысуымен байланысты деп болжанады.
Держатели документа:
ЗКУ

20.1
Т 12

    Тағамдық май қалдықтары қоспасының реологиялық қасиеттерін зерттеу жолымен қоршаған ортаға антропогендік әсерін төмендету [Текст] / Г. С. Жумагулова, Б. Н. Корганбаев, Е. Н. Кочеров [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №2. - Б. 444-463.
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
тағамдық май қалдықтары -- қажетке жарату -- сабынды-сілтілі ерітінді -- реологиялық қасиеттер -- тұтқырлық
Аннотация: Дайындау үрдісі мен сақтау шарттарына тәуелді қолданылған тағамдық май қалдықтары бос май қышқылдарының, ылғалдың, минералдардың, ішінара ацилглициридтердің, сонымен қатар көмірсутектердің, альдегидтердің, кетондардың, пероксидтердің, олигомерлердің, құрамында фосфор, күкірт және азот мазмұндайтын және т.б. қосылыстардан тұрады. Мұнан бөлек, қолданылған тағамдық майлардың негізгі бөлігі (95% дейін) тазартылған триацилглицердтерге сәйкес келгенімен, ондағы қоспалар май қалдықтарын азық-түлік немесе жемдік мақсаттарда қолдануға жарамсыз етіп қоймай, сонымен қатар кейінгі түрлендірулер үшін де күрделі мәселелі шикізатқа айналдырады. Осы аталған себептерге орай, қолданылған тағамдық май қалдықтарын ары қарай түрлендіруден бұрын оларды алдын ала өңдеуді талап етпейтін қажетке жарату әдісін жасау өзекті мәселе болып табылады. Қолданылған тағамдық май қалдықтарының тұрмыстық химиялық заттарды, санитарлық гигиеналық тазалық өнімдерін алуда қайталама шикізат ретінде қолданылу бойынша зерттеу нәтижелері ұсынылған. Сабынның шоғырына тәуелсіз 60-90°С температуралар аралығында псевдопластиналық қасиетті Ньютондық емес сұйықтықтар болып табылатын натрийлі сабын ерітіндісінің тұтқырлық модельі өңделді. Модельдік өңдеулер мицеллалардың геометриялық пішіні және өлшемімен, мицеллалардағы молекулалардың орналасу формаларымен және осы формалардың гексабұрышты және ламеллярлы құрылымдардың кристалдық торларында орналасуымен анықталатын сабынның фазалық құрамы мен құрылымын қарастыруға негізделген. Тұтқырлықты сипаттау үшін эмперикалық формулалар құрастырылды. Формулалардың дұрыстығы есептік және тәжірибелік мәліметтерді салыстыру жолымен тексерілді: орташа қате мәні салыстырмалы түрде 10%. Ұсынылған зерттеу нәтижелері тағамдық май қалдықтарын екіншілей шикізат ретінде қолданып, санитарлық гигиеналық сабын алу үрдісін жетілдіруде қолданбалы
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Жумагулова, Г.С.
Корганбаев, Б.Н.
Кочеров, Е.Н.
Раматуллаева, Л.И.
Колесников, А.С.

20.1
Э 40

    Экологические аспекты состава и применения инновационного органоминерального удобрения на основе донных отложений озер [Текст] / П. С. Дмитриев, И. Н. Катаева, И. А. Зубань [и др.] // Вестник ЗКУ. - 2025. - №2. - С. 464-474.
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
экологические аспекты -- экологическая безопасность -- зеленые технологии -- донные отложения -- сапропель -- органоминеральные удобрения -- сельское хозяйство -- урожайность -- устойчивое развитие -- химический состав
Аннотация: В статье рассматриваются экологические аспекты состава и применения органоминерального удобрения на основе донных отложений озер Северо-Казахстанской области. Представлено возможное решение актуальной проблемы снижения уровня гумуса и плодородия земель и как следствие урожайности сельскохозяйственных культур, посредством применения созданного удобрения «Сапролин». Описан состав и свойства этого инновационного удобрения, включающего макро- и микроэлементы (азот, фосфор, калий, магний, кальций, сера и др.), и его экологическая безопасность. Рассмотрены методы применения удобрения, включая предпосевную обработку семян и внекорневую подкормку растений, которые способствуют повышению урожайности и качественных характеристик продукции. Результаты лабораторных и полевых исследований показывают, что «Сапролин» активизирует рост и урожайность сельскохозяйственных культур, минимизирует необходимость применения минеральных химических удобрений. Приведен пример результатов использования жидкого удобрения на сорте овса (Avenasativa L.) «Скакун». Делается вывод о перспективности использования данного удобрения для устойчивого развития сельского хозяйства, повышения экологической безопасности и внедрения зеленых технологий в аграрный сектор
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Дмитриев, П.С.
Катаева, И.Н.
Зубань, И.А.
Фомин, И.А.
Островной, К.А.
Исмагулова, С.М.

20.1
М 11
Мұхтар, Т. Ж.
    Фосфор қосылыстары негізіндегі бейорганикалық ингибиторлардың экологиялық қауіпсіздігі және болаттың коррозиясына қарсы тиімділігі [Текст] / Т. Ж. Мұхтар, Г. Ж. Сдикова, Н. С. Далабаева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 468-475.
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
коррозия -- болат -- бейорганикалық ингибитор -- натрий ортофосфаты -- қорғаныс қабықша -- коррозия жылдамдығы -- экологиялық қауіпсіздік -- агрессивті орта
Аннотация: Мақалада болаттың коррозияға ұшырауын бәсеңдету үшін фосфор қосылыстары негізіндегі бейорганикалық ингибиторлардың тиімділігі мен экологиялық қауіпсіздігі зерттеледі. Натрий ортофосфаты (Na₃PO₄) және оның туындылары коррозияны тежейтін қорғаныс қабықшаларын түзе отырып, болаттың бетін агрессивті ортадан оқшаулайды. Зерттеу барысында гравиметриялық әдіс арқылы коррозия жылдамдығы анықталып, әртүрлі концентрациядағы ингибитор ерітінділерінің әсері салыстырылды. Сонымен қатар, қолданылған фосфатты ингибиторлардың қоршаған ортаға әсері талданып, улы қалдықтардың түзілмейтіні, яғни олардың экологиялық қауіпсіздігі дәлелденді. Нәтижелер фосфор негізіндегі бейорганикалық ингибиторларды металл құрылымдарын қорғауда тиімді әрі экологиялық балама ретінде пайдалануға болатынын көрсетті. Бұл зерттеу экологияға зияны аз технологияларды дамытуға үлес қосады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сдикова, Г.Ж.
Далабаева, Н.С.

24.5
A29
Akatyev, N. V.
    Development and investigation of snp-inhibitor for protection of carbon steel in 0.5 mol·dm⁻³ HCl [Текст] / N. V. Akatyev, D. Zh. Asanova // Сборник материалов международной научно-практической конференции «Ивановские чтения – 2025», посвященной 120-летию со дня рождения профессора В.В.Иванова. - Уральск, 2025. - 25-26 сентября. - Р. 169-175.
ББК 24.5

Рубрики: Физическая химия (Коррозия)

Кл.слова (ненормированные):
ингибиторы коррозии -- многокомпонентные системы -- синергетический эффект -- SNP-ингибиторы -- углеродистая сталь -- кислая среда -- зеленая химия -- неорганические фосфаты -- фенилендиамины -- сульфокислоты -- защита металлов
Аннотация: В данной работе рассматриваются преимущества многокомпонентных систем ингибирования коррозии, основанных на эффекте синергизма. Автор описывает переход к экологически безопасным («зеленым») ингибиторам и приводит примеры эффективности систем на основе бора, азота и фосфора. Основное внимание уделено разработке новой трехкомпонентной системы (SNP-ингибитора), включающей неорганические фосфаты, фенилендиамины и сульфокислоты. Исследование направлено на изучение защитных свойств данной композиции для углеродистой стали в условиях агрессивных кислых сред.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Asanova, D.Zh.

24.5
С 27
Сдикова, Г. Ж.
    Фосфор қосылыстары негізіндегі бейорганикалық ингибиторлардың болаттың коррозиясына қарсы тиімділігі [Текст] / Г. Ж. Сдикова, Т. Ж. Мұхтар // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 184-187.
ББК 24.5

Рубрики: Физикалық химия

Кл.слова (ненормированные):
коррозия -- болат -- бейорганикалық ингибитор -- натрий ортофосфаты -- қорғаныс қабықша -- коррозия жылдамдығы -- агрессивті орта
Аннотация: Мақалада болаттың коррозияға ұшырауын бәсеңдету мақсатында фосфор қосылыстары негізіндегі бейорганикалық ингибиторлардың, соның ішінде натрий ортофосфаты Na₃PO₄ және оның туындыларының тиімділігі зерттеледі. Бұл қосылыстар болаттың бетінде қорғаныс қабықшаларын түзе отырып, металл бетін агрессивті ортадан оқшаулайды. Зерттеу барысында гравиметриялық әдіс арқылы коррозия жылдамдығы анықталып, ингибитордың әртүрлі концентрациялардағы әсері салыстырылды. Бұл зерттеу коррозияға төзімді металл құрылымдарын жобалау мен қорғау саласындағы қолданбалы маңызы бар ғылыми негіз ұсынады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мұхтар, Т. Ж.

26.35
Т 11

    Түркістан облысының аумағындағы гидрохимиялық көрсеткіштер бойынша жер үсті суларының сапасына экологиялық мониторинг жəне болжау [Текст] / З. А. Бұқарбай, Г. У. Бектуреева, А. Н. Тілеуберді, Р. Ж. Кожагалиева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 533-541.
ББК 26.35

Рубрики: Гидрогеология

Кл.слова (ненормированные):
жерүсті сулары -- гидрохимиялық талдау -- экологиялық мониторинг -- су сапасы -- экологиялық болжау -- Түркістан облысы -- гидрохимиялық көрсеткіштер
Аннотация: Мақалада Түркістан облысының жер үсті суларының гидрохимиялық көрсеткіштері негізінде олардың экологиялық жағдайына жүргізілген мониторинг пен су сапасын болжау нəтижелері баяндалған. Зерттеу 2023–2024 жылдар аралығындағы бақылау деректеріне сүйеніп, аймақтың негізгі су нысандарын – Сырдария, Келес, Арыс, Бадам, Ақсу, Бөген өзендері мен Шардара су қоймасын қамтыған. Талдау нəтижелері өзен суларының гидрохимиялық құрамының кеңістіктік жəне уақыттық тұрғыда айтарлықтай өзгеретінін көрсетті. Көптеген су нысандарында аммоний иондары, сульфаттар, магний, қалқыма заттар жəне жалпы фосфор концентрацияларының рұқсат етілген нормативтерден тұрақты түрде асып кететіні анықталды. Ең жоғары экологиялық тəуекелдер Келес пен Арыс өзендеріне тəн, ал Сырдария, Бөген жəне Шардара су қоймасы соңғы кезеңде су сапасының жақсарғанын байқатты. Ақсу өзені зерттеу кезеңі бойы жоғары сапалы сулар санатына (I класс) жатқызылды. Алынған нəтижелер антропогендік жүктемені азайту, ағынды суларды тазарту жүйелерін жетілдіру жəне бақылау желісін кеңейту бойынша кешенді шаралардың қажеттілігін көрсетеді. Жер үсті сулары сапасының болжамы қосымша табиғатты қорғау іс-шаралары болмаған кезде проблемалы учаскелерде тұрақсыздықтың сақталуын көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Бұқарбай, З.А.
Бектуреева, Г.У.
Тілеуберді, А.Н.
Кожагалиева, Р.Ж.