Электронный каталог

63
А 37
Айжарикова, А. С.
    Мақаш Бекмұхамедов және оның ұрпақтары [Текст] / А. С. Айжарикова // М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің 90 жылдығына арналған «Ғылым және білім берудегі дәстүрлер мен инновациялар: тарих, қазіргі жағдай, перспективалар» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары (Орал, 5 қазан 2022 ж.). - Орал, 2022. - Б.2. - Б. 20-23.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Мұхаметжан Шолтырұлы Бекмұхамбетов -- Мақаш Әкім -- тарих -- Ішкі Орда -- Атырау облысы -- Мақаш-правитель
Аннотация: Ел арасында үлкен беделге ие болып, аса зор құрметпен «Мақаш Әкім» деп атаған Мұхаметжан Шолтырұлы Бекмұхамбетов-белгілі қоғам қайраткері, ағартушы-ғалым. 12 ата Байұлының шеркеш руынан шыққан. Алғаш Жәңгір мектебінде сауат ашқан соң, 1844-1851 жылдары Орынбордағы Неплюев кадет корпусында оқып, кіші унтер-офицер атағын (зауряд-жүзбасы) шені алып шығады.Билік дарыған Түрке би әулетінің жалғасы болған Мақаш (Мұхамеджан) 1830 жылы Ішкі Орда, қазіргі Атырау облысындағы Құрманғазы ауданының Сасықтау деген жерінде, дәулетті отбасында дүниеге келді. Көзі тірісінде халық құрметпен "Мақаш-правитель" (әкім, әмірші, басқарушы Мақаш) деп атаған Мұхамеджан шолтырұлы Бекмұхаметов ресми анықтамалықтарда қазақ ауыз әдебиеті үлгілерін жинаушы, этнограф, шешен, би, әкім, күйші делінеді. Мақаш тумысында Шеркеш, одан Қойыс, Қойыстың Дербіс бөлімінен. Шеркештен-Аққұба, Бөтік атты екі ұл туады. Бөтіктен -Қойыс, Жайық; Қойыстан-Тоқтағұл, Қашқыншы, Сүйініш, Сақау, Еламан; Жайықтан-Дербіс өрбиді. Ол төрт әйел алған. Бірінші әйелінен-Құлмас, Жамас, Нәзік. Екінші әйелі Зылихадан (Қаракемпір) -Тоқтар, Қошқар, Базар. Үшінші әйелінен -Сатай, Сатылған. Төртінші әйелінен Рахиладан-Түрке туады. Түрке-Мақаштың жетінші атасы көрінеді
Держатели документа:
ЗКУ

74.58
Ш 15
Шагиева, Б. С.
    Орал педагогикалық институтының құрылуы және даму кезеңдері (1932-1945 ж.ж.) [Текст] / Б. С. Шагиева // Махамбет Өтемісовтің 220 жылдығына арналған «Университет ғылымының жетістіктері мен болашағы» атты 80-ші республикалық ғылыми-тәжірибелі конференциясының материалдары. - Орал, 2023. - 12 сәуір. - Б. 153-160.
ББК 74.58

Рубрики: Высшее образование

Кл.слова (ненормированные):
Орал педагогикалық институты -- Орал қаласы -- қыздар гимназиясы -- Оқытушы-ғалымдар -- В.С.Бойко -- М.С.Лапатухин -- К.Ф.Васильев -- Ж.К.Құлымбетов -- Ф.А.Юсупов -- И.Н.Әзербаев -- С.А.Аяпбергенов -- Н.Блауберг -- И.Р.Васильев -- Н.В.Волков -- В.Е.Зайцев -- Қ.Жұмалиев -- Г.И.Куликов -- К.И.Семенова -- В.И.Шмелев -- мұғалімдер -- Қазақ тілі кафедрасы -- Тұңғыш кафедра меңгерушісі -- Меңтай Қошқаров -- Ұлы Отан соғысы -- профессор-оқытушылар құрамы
Аннотация: Орал педагогикалық институтының құрылуы өткен ғасырдың ең ауыр отызыншы жылдарына түсті. Содан кейін, бір жағынан, индустрияландырудың іргетасы қаланды, ал екінші жағынан, тоталитарлық үкіметтің азық-түлік ресурстарын күштеп тартып алуы Қазақстанды қоғамдық дамуда ондаған жылдарға артқа тастаған теңдессіз ашаршылыққа және барлық қазақ отбасына дерлік ұмытылмас қайғылы оқиғаларды әкелді. Осындай қиын жағдайда Ұлы далада жоғары білімді ұлттық кадрлардың шығуына негіз қаланды
Держатели документа:
ЗКУ

71.0
О-63
Оразбаева, Д. Е.
    Уақыт модустарындағы батырлық феномені (Тарихи модуста) [Текст] / Д. Е. Оразбаева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 304-321.
ББК 71.0

Рубрики: Культурология

Кл.слова (ненормированные):
батырлық феномені -- уақыт модусі -- батыр бейнесі -- қайсар рух -- ескерткіш -- мəдени жады -- қаһарман -- тарих
Аннотация: Мақалада батырлық феномені мəдени уақыт модусында қарастырылады, оның қазақ халқының ұлттық бірегейлігін қалыптастырудағы орны зерделенеді. Батырлық дəстүрі ұлттық рухани кодын, мəдени тұтастығын жəне тарихи сабақтастығын бейнелейтін маңызды мəдени феномен ретінде қарастырылады. Батырлық феномені өткен мен бүгіннің мəдени диалогы ретінде ұлттық сана мен тарихи тəжірибеміздің өзара байланысын көрсетеді. Мақалада «қазақ батырларының бейнесі əртүрлі уақыт модусында қалай репрезентацияланды жəне ұлттық жадынын қалай қалыптастырады?» деген сұраққа жауап беруге тырысамын. Зерттеудің мақсаты - батырлық феноменін мəдени уақыт модусы тұрғысынан кешенді талдау жəне оның тарихи-мəдени репрезентациясын айқындау. Зерттеу жұмысының теориялық бөлімінде батырлық феномені тарихи оқиғалар, түрлі дискурстар жəне тарихи-мəдени жады ұғымдары арқылы зерделенеді. Бұл тұрғыда батырлық бейненің қоғамдағы орнына, ұжымдық жадтағы, тарихи нарративтегі көрінісіне баса назар аударылады. Зерттеудің эмпирикалық бөлімінде ел тəуелсіздігі жолында ерлік көрсеткен Ер Жəнібек Бердəулетұлы, Малайсары Тоқтауылұлы, Шақшақ Жəнібек Қошқарұлы, Ақжолтай Ағыбай, Қанжығалы Бөгенбай, батырлардың ерліктері мен оларға орнатылған ескерткіштердің маңыздылығына талдау жасалады. Мақалада қолданылған суреттер мен оған қатысты ақпараттар Солтүстік Қазақстан, Орталық Қазақстан өңірлерінде жүргізілген далалық зерттеулердің нəтижесінде алынды
Держатели документа:
ЗКУ