Электронный каталог

74
G10
Görgeç, Celâl
    Yabancılara Türkçe Öğretiminde Diller Arası Homonim Sözcüklerin Öğretim Sürecine Etkileri: Türkçe-Rusça Örneği [Текст] / Celâl Görgeç // Bilim. - 2024. - №2. - Р. 23-32.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
шетелдіктерге түрік тілін үйрету -- гомофондық құрылымдар -- қос тілді оқыту -- орыс тілі -- тіл үйрету -- тіларалық омонимдер
Аннотация: Тіл үйрету процесінде омонимдер шет тілін үйренушілерге айтарлықтай әсер етеді. Омоним сөздердің пайда болу себептері сан алуан. Бұл жағдай көбіне- се тілдердің күрделі даму процестеріне байланысты болса да, бұл жағдай кейде тілдердің бір-бірінен өзара әсерінен немесе өздерінің даму үрдісінен туындай- ды. Бұл мақалада түрік пен орыс тіліндегі мағынасы әртүрлі, бірақ жазылуы мен айтылуы бірдей сөздердің шетелдіктерге түрік тілін үйретуге қалай әсер еткені қарастырылады. Мұндай сөздер оқушылардың оқу процесінде түсінбеушіліктері мен қателіктерін тудыруы мүмкін. Әсіресе Түркияның Ыстамбұл, Анталья сияқты қалаларында орыс студенттері ұлттық білім жүйесіне енгізілген. Бұл жағдай орыс студенттерінің түрік тілін үйренуін қажет етеді. Бұл зерттеу орыс студенттерінің түрік тілін үйренуде осы сөздермен кездескен кездегі қиындықтарын, бұл сөз- дердің оларды оқыту стратегияларына тигізетін әсерін және бұл қиындықтарды жеңу жолдарын қарастыруды мақсат етеді. Сондай-ақ тіл үйретуде гомофондық құрылымдардың қандай артықшылық немесе кемшілік тудыратынын анықтау қа- жет. Бұл зерттеуде сапалы зерттеу әдістері қолданылды. Зерттеу жұмысында салы- стырмалы лингвистика әдісі арқылы грамматикалық және лексика талдаулары жа- салып, оқыту үрдісінде қолдануға болатын стратегиялар да сөз болды. Түрік тілін үйренетін және ана тілі орысша оқитын студенттермен жүргізілген бақылаулар мен әдебиеттерді шолудан алынған мәліметтер талданды. Зерттеудің шектеулері арасында тек ана тілі орыс тілінде оқитын студенттер бағаланып, түрік және орыс тілдерінің омоним сөздері талқыланды.
Держатели документа:
ЗКУ

74
S17
Salamatova, Zh. T.
    Rural School Students’ Motivational Orientations in Learning English as a Foreign Language [Текст] / Zh. T. Salamatova // Bilim. - 2024. - №2. - Р. 53-62.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
жаһандану -- ауыл мектептері -- Ағылшын шет тілі ретінде -- мотивация -- отбасы ықпалы
Аннотация: Білім алушылардың ағылшын тілін шет тілі ретінде меңгеру мотивация- сы жайлы оның әлемдегі маңыздылығының күшеюі мен жаһандану ықпалын еске- ре отырып көптеген эмпирикалық зерттеулер жүргізілді. Бірақ Қазақстанда өткен зерттеулерде мектеп білім алушыларының ойы, әсіресе, ауылдық жерлерде мүл- дем ескерілмеген. Сондықтан бұл зерттеудің мақсаты – ауыл мектептерінің бірін- де ағылшын тілін шет тілі ретінде оқытудағы мотивациялық бағдарларды зерттеу болды. Ол үшін келесі зерттеу сұрақтары құрастырылды: 1) Ағылшын тілін шет тілі ретінде үйренуде студенттердің мотивациясы қандай? 2) Мотивациясын арт- тыру үшін қандай стратегиялар пайдалы деп саналады? Зерттеуде Дорни (2005) ұсынған Motivational Language 2 System теориясы қолданылды. Ол үш құрамдас бөліктен құрылған: Ideal 2 Self; Ought 2 Self; Language 2 learning experience. Зерт- теу сапалы әдіс арқылы жүргізілді. Деректер 9-сыныптың тоғыз оқушысымен жар- тылай құрылымдық жеке сұхбат арқылы жиналды. Деректерді талдау үшін Браун және Кларк (2013) әзірлеген тақырыптық талдаудың алты кезеңі пайдаланылды. Зерттеу оқушыларда Ideal 2 Self Ought 2 Self -тен басым болатынын анықтады, мұн- да отбасы мен болашақ жоспарлары ықпал ететін факторлар болып табылды. Осы зерттеуден ағылшын тілінде сабақ өткізу, мектепішілік жарыстар ұйымдастыру, қо- сымша сыныптар қосу, ауылда жеке репетиторлық орталықтарды ашу сияқты бір- неше ұсыныстар айтылды.
Держатели документа:
ЗКУ

74
Z62
Zhumabekov, A. S.
    Research of Professional Preferences of Teachers in Kazakhstan: Analysis of Teaching Methods and Training Courses [Текст] / A. S. Zhumabekov, O. V. Pak, A. I. Tasmagambetova // Білім=Образование. - 2024. - №2. - Р. 120-129.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
біліктілікті арттыру -- педагогтер -- оқыту әдістері -- оқу курстары -- сандық талдау -- педагогикалық практика
Аннотация: Осы зерттеу Қазақстандағы мұғалімдердің оқыту әдістемесі мен оқыту курстары саласындағы кәсіби таңдаулары мен қажеттіліктерін анықтауға бағыт- талған. Зерттеуге еліміздің әр өңірінен 41 231 мұғалім қатысты, бұл көрсеткіш де- ректерді алуға мүмкіндік берді. Зерттеудің негізгі мақсаты – мұғалімдер арасын- да біліктілікті арттырудың қай бағыттары көбірек сұранысқа ие екенін және бұл таңдаулардың аймаққа, еңбек өтіліне және оқытылатын пәндерге байланысты қалай бөлінетінін анықтау болды. Зерттеу әдістері сауалнамалар арқылы жүргізіл- ген сандық талдауды қамтыды. Талдау көрсеткендей, мұғалімдердің басым бөлігі өз пәнін оқыту әдістемесі бойынша курстарға, сондай-ақ оқытудың интерактивті және инновациялық әдістерін қолдануға, цифрлық технологияларды интеграци- ялауға және оқушыларды олимпиадаға дайындауға байланысты курстарға қы- зығушылық танытады. Мұғалімдердің қалауы олардың тәжірибесіне байланысты өзгеретіні анықталды: жаңадан келген мұғалімдер жалпы біліктілікті арттыру кур- старына көбірек қызығушылық танытса, тәжірибелі мұғалімдер өздерінің кәсіби деңгейін арттыру үшін арнайы курстарды қалайды. Алынған мәліметтер негізінде әдістемелік дайындыққа, заманауи білім беру технологияларына және оқытудың инновациялық тәсілдеріне баса назар аударылған педагогтардың біліктілігін арт- тырудың білім беру бағдарламаларын әзірлеу бойынша ұсыныстар тұжырымдал- ды. Бұл нәтижелер Қазақстандағы оқытудың сапасын және жалпы білім беру үдерісінің нәтижелілігін арттыруға көмектесуі мүмкін
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Pak, O. V.
Tasmagambetova, A. I.

74
S12
Sadvakasova, K.
    Using of virtual reality and artificial intelligence in education: literature review [Текст] / K. Sadvakasova, A. I. Kydyrbekova, Oguz Chetin // Білім=Образование. - 2024. - №3. - Р. 10-18.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
виртуалды шынайылық -- жасанды интеллект -- білім беру ресурстары -- оқу үдерісі -- білім беру технологиясы
Аннотация: Көпшілік жаңа технологиялар білім беруді өзгертуші күшке айналды деп санайды. Оқушылардың оқу тәжірибесін жақсарту мүмкіндіктерін анықтау мақсатында оқу процесіне әртүрлі технологиялар кіріктірілді. Соңғы зерттеулер- ге сәйкес, жасанды интеллект (AI) және виртуалды шындық (VR) сияқты жаңадан әзірленген кейбір технологиялар оқыту мен оқу процестерін айтарлықтай жақсар- туға мүмкіндік береді. Мақалада білім беруде виртуалды шындық пен жасанды ин- теллект ресурстарын пайдаланудың өзектілігі талқыланады. Жүйелі әдебиеттерді шолуды пайдалана отырып, бұл мақалада VR және AI қосымшаларының студент- тердің оқу тәжірибесіне әсерін зерттеген бірқатар ғалымдардың жұмысының жи- нақталған мета-талдауы ұсынылған. Авторлар бұл технологияларды оқу үдерісіне енгізудің артықшылықтары оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттыруға, күрделі тақырыптарды тиімді түсіндіруге, жаңа технологияларға ашықтық мәде- ниетін қалыптастыруға негізделгенін анықтады. Мақаланың қорытындылары осы тақырып бойынша жергілікті академиялық түсінікті кеңейтуге ықпал етеді және сонымен қатар білім беру технологияларын біріктіретін орта білім мен жоғары оқу орындарындағы шешім қабылдаушылар үшін пайдалы.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Kydyrbekova, A. I.
Oguz Chetin

74
U51

    Understanding EMI and CLIL: Literature review [Текст] / A. Amanova, G. Dzhumazhanova, K. Kazhimova, K. Bissekova // Білім=Образование. - 2024. - №3. - Р. 19-27.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
EMI -- CLIL -- әдеби шолу -- ағылшын тілі
Аннотация: Білім беру контексттерін зерттей отырып, бұл әдебиет шолуында ағыл- шын тілінде сабақ беру (English Medium Instruction) және Мазмұн мен тілді біріктірілген оқыту (Content and Language Integrated Learning) арасындағы айыр- машылықтар қарастырылады. Оқытудың екі стилі де пәндік біліммен қатар тілді меңгеруді арттыруды мақсат еткенімен, оларда әртүрлі педагогикалық тәсілдер, мақсаттар және жүзеге асыру стратегиялары қолданылады. Ағылшын тілінде сабақ беру (EMI) бірінші кезекте мазмұнды жеткізуге баса назар аударып, тіл дамытуды екінші орынға қояды. Ал Content and Language Integrated Learning (CLIL) керісінше екі бағытты да бір уақытта жақсартуға ықпал ететін мазмұн мен тілдік мақсаттарды мұқият біріктіреді. Бұл шолу EMI мен CLIL арасындағы кейбір айырмашылықтары мен ұқсастықтарын жан-жақты түсіну үшін соңғы зерттеулерді мұқият талдайды. Шолудың жүйелік тәсілін қолдана отырып, Scopus, Web of Science, ERIC, Google Scholar және JSTOR сияқты әртүрлі академиялық дерекқорларда 2010-2024 жылдар аралығында жарияланған сәйкес зерттеулерді анықтау үшін мақсатты іздеу тер- миндері арқылы жан-жақты қарастырылды. Зерттеу нәтижелері мұғалімдерге, са- ясаткерлерге және зерттеушілерге құнды түсініктер ұсынатын және мұғалімдерді дайындау мен институционалдық қолдаудың салдарын көрсететін әрбір тәсілдің әртүрлі аспектілерін айғақтайды. Нақты білім беру контексттері мен мақсаттарын ескере отырып негізделген шешімдер қабылдау үшін осы оқу айырмашылықта- рын мұқият түсінудің маңыздылығын атап көрсетеді. Мұндай мәлімет әртүрлі оқу орталарында оқу нәтижелерін жақсартатын екітілді және көптілді білім беру стра- тегиялары туралы дамып келе жатқан дискурсқа үлес қосу үшін өте маңызды.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Amanova, A.
Dzhumazhanova, G.
Kazhimova, K.
Bissekova, K.

74
T44

    The correct formulation of reading tasks and effective application of cognitive strategies in the development of functional literacy in students [Текст] / A. Z. Iskakova, K. N. Bulatbayeva, E. Alkaya, S. A. Sultanbekova // Білім=Образование. - 2024. - №3. - Р. 28-46.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
функционалдық сауаттылық -- оқу сауаттылығы -- PISA халықаралық зерттеуі -- бағалау -- ішкі және сыртқы бағалау -- критерий -- метакогнитивтік және когнитивтік стратегиялар -- PISA үлгісіндегі оқу мәтіндері мен тапсырмалары
Аннотация: Оқу тапсырмаларын құрастыру және когнитивтік стратегияларды қолда- ну функционалдық сауаттылықты дамытуда маңызды рөл атқарады. Функционал- дық сауаттылық негізгі оқу дағдыларынан асып түседі; ол ақпаратты тиімді түсіну, талдау және синтездеу қабілетін қамтиды, бұл академиялық және кәсіби жағдай- ларда өте маңызды. Оқу тапсырмаларын нақты тұжырымдау; Когнитивтік страте- гияларды қолдану; Функционалдық сауаттылықты дамыту. Оқу тапсырмаларын дұрыс құрастыру және когнитивтік дағдыларды стратегиялық қолдану функцио- налдық сауаттылықты дамытудың негізі болып табылады. Бұл тәжірибелер білім алушыларға мәтіндермен белсенді араласуға, түсінуді жақсартуға және академи- ялық жетістікке және одан тыс өмірге қажетті өмір бойы оқу дағдыларын дамы- туға мүмкіндік береді. Осы элементтерді біріктіру арқылы педагогтар оқушыларды оқу мен оқу орталарының әртүрлі ауқымында өркендеуге тиімді дайындай алады. Мақалада қазақстандық оқушылардың функционалдық сауаттылық өлшемі бо- лып табылатын PISA зерттеуіндегі оқу сауаттылығы бойынша төмен көрсеткіштері және олардың тапсырмаларды орындаудағы қиындықтары айтылады. Бұл ретте мұғалімдердің өздері жасаған PISA тапсырмаларын қолданудың зерттеу тәжіри- бесі мен нәтижелері және оларды оқыту әдістемесі (когнитивті стратегиялар) жан- жақты талданады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Iskakova, A.Z.
Bulatbayeva, K.N.
Alkaya, E.
Sultanbekova, S.A.

78
К 68
Коробковский, В. А.
    Разработка алгоритма автоматизации ретроконверсии для создания электронного каталога [Текст] / В. А. Коробковский, Н. Н. Горлушкина, М. А. Белинская // Научные и технические библиотеки. - 2025. - №2. - С. 144-161.
ББК 78

Рубрики: Библиотечное дело

Кл.слова (ненормированные):
организация электронных библиотек -- электронный каталог -- автоматизированные информационные системы -- алгоритм -- библиографических данных -- Python -- программирование -- нейронные сети -- библиографический поиск -- библиографическая карточка -- RUSMARC
Аннотация: При создании электронных каталогов, значительно упрощающих читателям доступ к нужной информации, возникают определённые сложности. Проблемы, связанные с созданием современного цифрового фонда, особенно актуальны для библиотек, имеющих длительную историю и большие фонды хранения. В статье рассматривается вопрос расширения возможностей библиографического поиска по фондам российских библиотек на основе пополнения электронных каталогов информацией со сканов каталожных бумажных карточек. Описаны существующие способы перевода бумажных карточек в электронный каталог. В рамках исследования были проанализированы преимущества и недостатки различных методов создания электронного каталога, а также проведён обзор различных технических средств, которые могли бы подойти для решения задачи автоматизации создания или пополнения электронного каталога. C помощью «дообучения» и применения нейронных сетей был реализован алгоритм на языке программирования Python, позволяющий выполнять задачи предобработки, локализации необходимых областей, распознавания текста и, что самое главное, конвертирование считанного текста на поля и подполя формата RUSMARC. С его помощью решение задач ретроконверсии библиографических данных происходит значительно быстрее по сравнению с ручным вводом.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Горлушкина, Н. Н.
Белинская, М. А.

66
Б 28

    "Батырларға тағзым" порталы іске қосылды [Текст] // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 26 сәуір. - № 79. - Б. 3
ББК 66

Рубрики: саясат

Кл.слова (ненормированные):
Мәдениет және ақпарат министрлігі -- Екінші дүниежүзілік соғыс -- Қазақстан майдангерлері -- еске алу -- «Батырларға тағзым» порталы -- онлайн-платформа -- https://batyrlarga-tagzym.kz -- патриоттық тәрбие -- батырларға тағзым ету
Аннотация: Мәдениет және ақпарат министрлігі Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан Қазақстан майдангерлерін еске алу мақсатында «Батырларға тағзым» (https://batyrlarga-tagzym.kz/ru/) атты бірегей онлайн-порталды іске қосты.
Держатели документа:
БҚУ

81. 2 Анг
Д 79
Дукенова, А.Д.
    Анализ банка ресурсов английского языка средней школы согласно критериям PISA по навыкам чтения [Текст] / А.Д. Дукенова, Г.К. Исмагулова // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2025. - №1. - С. 61-70
ББК 81. 2 Анг

Рубрики: Языковедение

Кл.слова (ненормированные):
навыки чтения -- рамка PISA -- когнитивные процессы -- анализ -- reading skill -- PISA framework -- cognitive processes -- analysis
Аннотация: Это исследование направлено на анализ ресурсов английского языка в средних школах на основе критериев оценки навыков чтения, изложенных в PISA. Он дает представление о соответствии этих ресурсов стандартам PISA, уделяя особое внимание когнитивным процессам, для понимания насколько материалы поддерживают или препятствуют развитию навыков мышления высокого поряд-ка, что необходимо для разработки эффективных образовательных стратегий. Для оценки материалов из банка ресурсов, созданных учителями в 21средних школах Казахстана, был использован анализ документов. Задания и тексты были проана-лизированы по форматам текстов, жанров и когнитивным процессам чтения, опи-санным в рамке PISA. Результаты исследования показывают, что наиболее часто используемым текстовым форматом является сплошной текст, при этом преобла-дают повествовательные и пояснительные тексты. Кроме того, большинство зада-ний в первую очередь направлены на понимание и интерпретацию информации. В целом, банк ресурсов английского языка в средней школе не в полной мере соответствует критериям PISA по навыкам чтения. Следовательно, рекомендуется провести дополнительную подготовку учителей для разработки заданий по чте-нию и текстов, соответствующих когнитивным областям PISA. This study aims to assess English language resources in secondary schools based on the reading skill criteria outlined by PISA. It offers insights into the alignment of these resources with PISA frameworks, focusing on cognitive processes to under-stand how these materials support or hinder higher-order thinking skills, which are essential for developing effective educational strategies. Document analysis was em-ployed to evaluate materials from English language resources created by teachers at 21 secondary schools in Kazakhstan. The tasks and texts were analyzed by text format, genre, and the cognitive processes outlined in the PISA reading framework. The find-ings reveal that the most frequently used text format is continuous text, with instruc-tional genres being predominant; narrative and explanatory texts were also included more often. Additionally, most tasks primarily focus on understanding and interpreting information, largely involving lower order thinking skills. Overall, the resources in sec-ondary school English language courses do not align fully with PISA reading skills crite-ria. Consequently, it is recommended that additional training be provided for teachers to develop reading tasks and texts that adhere to PISA’s cognitive domains.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Исмагулова, Г.К.

74
И 17
Иватов, С.
    Анализ мировых практик по проведению педагогических практик [Текст] / С. Иватов, С. Дәуренбек, А. Мейркулова, Ж. Абуов // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2025. - №1. - С. 232-244
ББК 74

Рубрики: Педагогика

Кл.слова (ненормированные):
педагогическая практика -- подготовка учителей -- PISA -- модели педагогической практики -- сравнительный анализ -- teaching practicum -- pre-service teacher education -- PISA exam -- teaching practicum models -- comparative analysis
Аннотация: С быстрым развитием новых технологий в образовании внедряются различные программы для совершенствования подготовки педагогов. Педагогическая практика является самой важной частью учебного процесса в подготовке квалифицированных учителей. Она играет ключевую роль в обеспечении будущих педагогов важными профессиональными компетенциями. Данное исследование направлено на сравнение педагогической практики в странах, которые продемонстрировали высокие результаты на экзамене PISA 2022 года с тем, как она проводится в Казахстане. Для достижения этой цели был использован феноменологический дизайн, относящийся к методам качественных исследований. В рамках данного исследовательского подхода были собраны данные о том, как функционируют системы подготовки учителей и как организуется педагогическая практика в 17 странах. В процессе сбора данных использовались первичные и вторичные источники, а также официальные отчёты. Для анализа данных применялся описательный сравнительный контент-анализ. Согласно результатам исследования, страны, добившиеся успеха на экзамене PISA 2022 года, внедрили как обязательные, так и факультативные формы педагогической практики. Выявлено, что педагогическая практика в Казахстане осуществляется в рамках модели профессиональных школ развития, тогда как в других странах используются другие модели практической подготовки. Также было установлено, что процесс подготовки учителей и время, выделяемое на педагогическую практику, варьируются от страны к стране. На основании результатов анализа разработаны рекомендации по организации педагогической практики в университетах Казахстана. With the rapid development of new technologies, different programs are be-ing implemented in education to develop the teaching profession. Teaching practicum is the most essential part of the teaching process in training qualified teachers. Teach-ing practicum plays a major role in providing pre-service teachers with the most im-portant professional competencies. The study aims to compare the teaching practicum of countries that performed well on the 2022 PISA exam to how teaching practicum works in Kazakhstan’s education system and the process and application elements. The phenomenology design, one of the qualitative research methods, was used to achieve this aim. Within the relevant research design scope, data were collected on how teach-er training systems and teaching practicums of 17 countries were processed. Primary and secondary sources and official reports were used in the data collection process. Descriptive comparative content analysis was applied in the analysis of the data. Ac-cording to the research results, countries that were successful in the 2022 PISA exam implemented both compulsory and optional teaching practicums. It is seen that teach-ing practicum in Kazakhstan is carried out according to the professional development schools model, while different practice models are used around the world. Additionally, it has been determined that the teacher training process and the time allocated to teaching practicum vary from country to country. Within the scope of these results, basic recommendations on teaching practicums at universities in Kazakhstan are pre-sented.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Дәуренбек, С.
Мейркулова, А.
Абуов, Ж.