Электронный каталог

63
И 85
Исақұлов, Е.
    Есім хан ордасы және көне жәдігерліктер [Текст] / Е. Исақұлов // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 16 қаңтар. - №9. - Б. 10.
ББК 63

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
Есім хан ордасы -- көне жәдігерліктер -- археологиялық жұмыстар -- Туризм және археология -- Есім хан сәулеттік-монументалды ескерткіші
Аннотация: Бүгінгі Түркістан облысының Қазығұрт тауы мен Ақсу-Жабағылы қорығының аралығында тарихы терең Төлеби ауданы орналасқан. Жұрт бұл өлкені «адамзаттың топан судан кейін өсіп-өнген бесігі» ретінде киелі жер санайды. Табиғатының сұлулығы, өсімдігі мен жан-жануарлар дүниесінің әр алуандығы баршаға мәлім.
Держатели документа:
БҚУ

63.3-8
Г 15
Ғалым, Қ.
    Біртуар Бөкетов [Текст] / Қ. Ғалым // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 1 қаңтар. - №1. - Б. 8.
ББК 63.3-8

Рубрики: Персоналии государственных и общественно-политических деятелей

Кл.слова (ненормированные):
Ебіней Арыстанұлы Бөкетов -- Академик -- ғалым -- қоғам қайраткері -- ғасырлық мерейтой
Аннотация: Биыл зерделі ғалым, қоғам қайраткері, біртуар тұлға Ебіней Арыстанұлы Бөкетовтің ғасырлық мерейтойы. Тұғыры биік тұлғаның ел деп сіңірген еңбегі, ғылым үшін атқарған жұмысы әлі де рухани азық, алтын қазық. Сондай-ақ осы жылы түркітанушы, филология ғылымдарының докторы Әуелбек Коңыратбаевтың туғанына – 120 жыл, Қазақстан ғылым академиясының академигі, тарихшы Ермұхан Бекмахановтың туғанына – 110 жыл және Ұлттық ғылым академиясының академигі, тілші Шора Сарыбаевтың туғанына 100 жыл толады.
Держатели документа:
БҚУ

83(5каз)
Н 41
Негимов , С.
    Мәшһүр Жүсіп пен Бекасыл әулие [Текст] / С. Негимов // Ana tili . - 2025. - №3.- 16 қаңтар. - Б. 4
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Түркістан шаһары -- Байтақ дала -- Ақан сері -- Мәшһүр Жүсіп -- Бекасыл әулие -- Мәшһүр Жүсіп жазбалары -- Академик Әлкей Марғұлан
Аннотация: Мақалада Мәшһүр Жүсіп пен Бекасыл әулие туралы берілген.
Держатели документа:
БҚУ

60
С 34
Сәрсенхан , Б.
    Ясауидың жаңа шығармасы табылды [Текст] / Б. Сәрсенхан // Мәдениет. - 2024. - №11. - Б. . 34
ББК 60

Рубрики: Социальные науки в целом. Обществознание

Кл.слова (ненормированные):
Ясауи феномені -- Қожа Ахмет Ясауи -- Диуани хикмет -- Пақырнама -- Миратул-кулуб -- Дар-рисалаи адабут-тариқат -- еңбектері -- Құдіретнама -- шығарма -- қолжазба
Аннотация: Ясауи феномені - тұтас түркі жұртына ықпал еткен бірегей құбылыс. Аңыз әулие әлі күнге жан-жақты зерделеніп, жаңа қырынан ашылып келеді. Еліміздің Ясауитану ғылымында Қожа Ахмет Ясауидің "Диуани хикмет", "Пақырнама", "Миратул-қулуб", "Дар-рисалаи адабут-тариқат" атты еңбектері көпке мәлім. Жақында әулие ақынның "Құдіретнама" атты жаңа қолжазбасы табылып, ғылыми айналымға еніп отыр.
Держатели документа:
БҚУ

72
К 60
Қойшыбаев, Б.
    Атты Еділ ақиқатын ашқан [Текст] / Б. Қойшыбаев // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 19 ақпан. - №33. - Б. 8.
ББК 72

Рубрики: наука

Кл.слова (ненормированные):
Самат Өтениязов -- тарих ғылымдарының кандидаты -- Мадрид университетінің профессоры -- испан тілі мен әдебиеті -- ғұн империясы -- түркі халықтары -- қазақ халқы -- Аттила мен ғұндар тақырыбы
Аннотация: Самат Өтениязов 1978 жылы Украинаның И.И. Мечников атындағы Одесса мемлекеттік университетінде роман-герман филологияcы факультетінің испан тілі мен әдебиеті бөлімін бітірген. 1981–1999 жылдары Қазақстан Ғылым академиясының Шоқан Уәлиханов атындағы Тарих, археология және этнография институтында ғылыми жұмыспен шұғылданды. Ертедегі түркілер мәдениетін, қазақ мемлекеті тарихын зерттеумен айналысты. Тарих ғылымдарының кандидаты.
Держатели документа:
БҚУ

83(5каз)
Т 51
Тоқтабай , А.
    Өзгеше Өзбекәлі [Текст] / А. Тоқтабай // Ana tili . - 2025. - №8.- 20 ақпан. - Б. 9
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
ҚазМУ-дің тарих факультеті -- Өзбекәлі Жәнібеков -- Ахмет Ясауи­ -- Тұрсын Жұртбай -- Жәнібек Кәрменов -- Айша бибі -- Түркістан реставрация­сы
Аннотация: 1974 жылы ҚазМУ-дің тарих факультетін бітіріп, Мәдениет министрлігіне қарасты тарихи-сәулет ескерткіштерін зерттеу және реставрациялау мекемесіне жолдамамен жұмысқа орналастым. Бір күні бас архитектор Алмас Ордабаев ОК-ның бөлім меңгерушісі Өзбекәлі Жәнібековпен бірге оңтүстік облыстарды аралап, Арыстан баб, Қожа Ахмет Ясауи, Айша бибі, Бабаджа қатын т.б. ескерткіштерін көрген сапарын әңгімелеп, «сәулет мұраларының тарихын терең білетін, өзі фотоға түсіретін, өзі туристік мар­шруттарға қосудың жай-жапсарын мамандармен ақылдасатын шенеунікті алғаш көргенім осы» деп аузының суы құрып айтып отырды. 1977 жылы Өзекең Мәдениет министрінің орынбасары болып қызметке келді. Мәдениет министрлігінен республикадағы музейлерді қадағалап отыратын төрт нұсқаушысы бар бөлім ашты, бұрын бүкіл республикаға жалғыз-ақ нұсқаушы еді. Қожа Ахмет Ясауи сәулет кешенінде бұрын-соңды болмаған ғылыми-зерттеу, ізденіс, жөндеу, реставрация жұмыстары басталды. Алдымен ғимараттың дәлізінде бір жерге үйіліп қалған құлпытастарды алып, аты-жөндерін арабистер оқыған соң, жуып-тазалап, сынған, кетілген жерлерін реставрация­лап, көрнек­ті орындарға қойды. Келушілер Абылай ханның, Қаз дауысты Қазыбек бидің, Жолбарыс ханның т.б. тарихи қайраткерлердің қабіртастарын алғаш рет көріп, тамашалауға мүмкіндік алды. Кітапханада сақталған 30-ға жуық ескі кітап пен қолжазбаны мамандар оқып, экспозицияға қойды. Ахмет Ясауи­дің қабіртасын жапқан кілемді не Орталық музей қорынан алып, не Алматы кілем тоқу фабрикасында қалпына келтіруге, не қайтадан тура сондай кілем тоқуға келісім жасалды.
Держатели документа:
БҚУ

Исахан, Ғ.
    Шоқай және Топчибашы [Текст] / Ғ. Исахан // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 18 ақпан. - №32. - Б. 10.
ББК 63

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
Мұстафа Шоқай -- Әли Мардан бек Топчибашы -- түркі-мұсылман халықтары -- түбі түркі халықтарының тәуелсіздік жолындағы күресінің ең бір -- тарих
Аннотация: Мұстафа Шоқай мен Әли Мардан бек Топчибашы (ӘlimӘrdan bәy әlәkbәr oğlu Topçubaşov) есімі түбі түркі халықтарының тәуелсіздік жолындағы күресінің ең бір көрнекті өкілдері ретінде тарихтан мәлім. Мақсат-мүдделері бір қос тұлғаның түркі мемлекеттері мүддесі жолындағы күрескерлік рухы әлі де өзінің маңызды рөлін жоғалта қойған жоқ.
Держатели документа:
БҚУ

83(5каз)
Ә 15
Әбікен, М.
    Зәки Ахметов және алаш мұраты [Текст] / М. Әбікен // Ana tili . - 2025. - №8.- 20 ақпан. - Б. 11
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Зәки Ахметов -- академик -- Алаш мұраты -- Ұстазы мықтының ұстанымы мықты -- Лермонтов -- Абай -- Әлихан Бөкейхан -- Ахмет Байтұрсынұлы -- ұйқас
Аннотация: «Ұстазы мықтының ұстанымы мықты» деген сөздің мәнін академик Зәки Ахметовтің өмір жолын зерттеу кезінде түсіндім. Мұхтар Әуе­зовтей ұлы тұлға ғалымның өмірлік бағдарын айқындаған. М.Әуе­зов, Е.Ысмайылов, Б.Кенжебаевтар бастаған ұстаздар қауымы ҚазМУ-де оқып жүрген жастар арасынан Зәки Ахметовті бірден байқапты. Ол 1947 жылы Б.Кенжебаевтың жетекшілігімен Абайдың ақындығына байланысты дипломдық жұмыс қорғайды. М.Әуезовтің кеңесін тыңдаған жас маман сол кезде Абай мұраларына бойлап, дипломдық жұмысын табыспен қорғап шығады. Осыдан кейін ғылымға деген құлшынысы ескеріліп, талай тамаша буынның ғалымына ұстахана болған КСРО Ғылым академиясының Ленинградтағы Шығыстану институтының аспирантурасына жіберіледі. Талапкер Ленинградтағы әйгілі түрколог Серафим Маловтың жетекшілігімен «Лермонтов және Абай» деген тақырыпта диссертация қорғауға құлшына кіріседі. 1951 жылы Ленинградта диссертациясын қорғап шыққанда жас ғалым не бары 23 жаста екен.
Держатели документа:
БҚУ

83(5каз)
С 89
Сұлтанқызы, Б.
    Әкемнің ұлылығын ұғыну- үлкен бақыт [Текст] / Б. Сұлтанқызы // Ana tili . - 2025. - №10.- 6 наурыз. - Б. 7
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Шора Сарыбаев -- 100 жыл -- Әкемнің ұлылығы -- Естелік -- Жеке архив -- Тіл білімі -- Түркітану мен алтаистика
Аннотация: Мақалада Шора Сарыбаевтың мұрасы мен естеліктері туралы берілген.
Держатели документа:
БҚУ

74
G10
Görgeç, Celâl
    Yabancılara Türkçe Öğretiminde Diller Arası Homonim Sözcüklerin Öğretim Sürecine Etkileri: Türkçe-Rusça Örneği [Текст] / Celâl Görgeç // Bilim. - 2024. - №2. - Р. 23-32.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
шетелдіктерге түрік тілін үйрету -- гомофондық құрылымдар -- қос тілді оқыту -- орыс тілі -- тіл үйрету -- тіларалық омонимдер
Аннотация: Тіл үйрету процесінде омонимдер шет тілін үйренушілерге айтарлықтай әсер етеді. Омоним сөздердің пайда болу себептері сан алуан. Бұл жағдай көбіне- се тілдердің күрделі даму процестеріне байланысты болса да, бұл жағдай кейде тілдердің бір-бірінен өзара әсерінен немесе өздерінің даму үрдісінен туындай- ды. Бұл мақалада түрік пен орыс тіліндегі мағынасы әртүрлі, бірақ жазылуы мен айтылуы бірдей сөздердің шетелдіктерге түрік тілін үйретуге қалай әсер еткені қарастырылады. Мұндай сөздер оқушылардың оқу процесінде түсінбеушіліктері мен қателіктерін тудыруы мүмкін. Әсіресе Түркияның Ыстамбұл, Анталья сияқты қалаларында орыс студенттері ұлттық білім жүйесіне енгізілген. Бұл жағдай орыс студенттерінің түрік тілін үйренуін қажет етеді. Бұл зерттеу орыс студенттерінің түрік тілін үйренуде осы сөздермен кездескен кездегі қиындықтарын, бұл сөз- дердің оларды оқыту стратегияларына тигізетін әсерін және бұл қиындықтарды жеңу жолдарын қарастыруды мақсат етеді. Сондай-ақ тіл үйретуде гомофондық құрылымдардың қандай артықшылық немесе кемшілік тудыратынын анықтау қа- жет. Бұл зерттеуде сапалы зерттеу әдістері қолданылды. Зерттеу жұмысында салы- стырмалы лингвистика әдісі арқылы грамматикалық және лексика талдаулары жа- салып, оқыту үрдісінде қолдануға болатын стратегиялар да сөз болды. Түрік тілін үйренетін және ана тілі орысша оқитын студенттермен жүргізілген бақылаулар мен әдебиеттерді шолудан алынған мәліметтер талданды. Зерттеудің шектеулері арасында тек ана тілі орыс тілінде оқитын студенттер бағаланып, түрік және орыс тілдерінің омоним сөздері талқыланды.
Держатели документа:
ЗКУ