Электронный каталог

83(5каз)
К 21
Карабалина, С.
    Орны бөлек Оңдасынов [Текст] / С. Карабалина // Qazaq adebieti . - 2024. - №29.- 26 шілде. - Б. 1,3
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Нұртас Оңдасынов -- Рахмет Өтесінов -- Гурьев облысы -- бірінші хатшысы -- Маңғыстау -- Маңғыстау
Аннотация: 1955 жылдың көктемі болатын. «Қазақстан Үкіметін басқарған Нұртас Оңдасынов Гурьевке Атқару комитетінің төрағасы болып келіпті…», «Неге сонша төмендетіп жіберді екен…», «Тәжірибесі мол адам ғой, енді Атырау мен Маңғыстауды көтерер…» деген секілді әңгіме ел ішінде бірден көтеріліп кетті. Жаспыз. Мұндай әңгімеге біз де құлақ түріп қоямыз. Жолдасым Өтесінов Рахмет Мәскеудің Мұнай институтын бітіріп келіп, мұнай саласында қызмет істеп жүрген. Мен болсам, мектепте мұғаліммін. Қысқасы, еңбекке енді араласып жатқан кезіміз.
Держатели документа:
БҚУ

83(5каз)
Т 51
Тоқашбаев, М.
    Ана тіліміздің абызы [Текст] / М. Тоқашбаев // Ana tili. - 2024. - №30.- 1 тамыз. - Б. 4
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Ғасыр мен ғасыр -- Тіл білімі -- Әбдуәли Қайдар -- Рабиға Сыздықова -- Шора Сарыбаев -- Майдандағы ерлігі -- Ғылымдағы ерлігі -- Саясаттағы ерлігі -- Қазақ тілі қоғамы
Аннотация: Ғасыр мен ғасыр, мыңжылдық пен мыңжылдық тоғысқан тұста А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институтында қазақ тіл біліміндегі Әбдуәли Қайдар, Рабиға Сыздықова, Шора Сарыбаев сияқты үш алып, үш академик, үш құрдас еңбек етті. Биыл үшеуінің де ғасырлық мерекесі аталып өтілмек. Солардың бірі Әбдуәли Туғанбайұлы Қайдар туралы берілген.
Держатели документа:
БҚУ

83(5каз)
М 74
Момынова, Б.
    Айтыскер ақынның ғалымхаты [Текст] / Б. Момынова // Ana tili. - 2024. - №30.- 1 тамыз. - Б. 9
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
көркем шығарманы лингвистикалық тұрғыдан -- Лингвопоэтика -- Шығармашылық тұлға -- Мэлс Қосымбаев -- Қасқырдың арғы тегі – Қазақ шығар -- Адыраспан
Аннотация: Кез келген ғылыми еңбектің зерттеу нысаны болады, көркем шығарманы лингвистикалық тұрғыдан зерттегенде лингвистикалық поэтиканың негізгі зерттеу нысаны автор – шығармашылық иесі. Лингвопоэтика көркем туындының тілдік сипатын оқырманға танытуға арналады, оны сала зерттеушілері квазинысан деп атайды. Неге квазинысан? Себебі толық зерттеп шегіне жету мүмкіндігі аз. Өйткені жазу өнерінің өзі, тіпті кез келген шығармашылық ізденіс үздіксіздік, тынымсыздық, ізденуден құралады да, осылардың тоғысынан нәтиже пайда болады. Шығарма мәтіні тоқырамайды, жетіле береді, ал қозғалыстағы кез келген құбылысты зерттеп біттім деудің өзі қателік, сондықтан лингвистикалық зерттеулерде көркем шығарманы толық зерттеп біттім деу жаңсақтық, соған орай көркем туынды квазинысанға жатқызылады.
Держатели документа:
БҚУ

83
К 18
Кәмелов, Ж.
    Халыққа қадірлі қайраткер [Текст] / Ж. Кәмелов // Егемен Қазақстан. - 2024. - 25 шілде. - №142. - Б. 10.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Әлихан Бөкейхан -- Ахмет Байтұрсынұлы -- Міржақып Дулатұлы -- Хайретдин Болғанбай -- 130 жас
Аннотация: Ақмола астана болғалы бері Алашты танытуға қатысты біршама жұмыс атқарылды. Бірақ алі де тындыратын іс аз емес. Аткарылган жұмыстар дегенде, алғаш Әлихан Бөкейхан, Ахмет Байтұрсынұлы, Міржақып Дулатұлы бастаған Алаштың 30-40 тұлғасының атына коте берілгені еске туседі. Бұл шара 2000 жылдардың басынан қолга алынды. Алайда ол кезде бірізді әрі жуйелі жоспар болмай, зиялылардың есімі көбінесе Сарыарқа ауданының шеткі және күтімсіз кошелеріне берілді. Мәселен, А.Байтұрсынұлы есімі басында айтылган жақтағы шағын кошеге қойылды. Әйтеуір кейін намысты азаматтардың арқасында Алматы ауданындағы жаңа да көрікті көшеге ауыстырылды. Э.Бакейхан есімі әу баста бұрынгы қысқа «Сакко және Ванцетти кошесіне» беріліп, кейін сол жағалаудағы Еңбекшілдер кошесімен ауыстырылды. Осындай түсініксіздеу жағдай біздің атамыз Алаш тулгасы, қайраткер, қаламгер Хайретдин Болғанбайдың атын ұлықтауға байланысты да байқпады.
Держатели документа:
ЗКУ

74
А 17
Есенжол, А.
    Ұрпақ тәрбиесі- қоғам парызы [Текст] / А. Есенжол, Ж. Әлиман // Егемен Қазақстан. - 2024. - 27 шілде. - №144. - Б. 6-7.
ББК 74

Рубрики: білім

Кл.слова (ненормированные):
тәрбие -- ұрпақ тәрбиесі -- Қасым-Жомарт Тоқаев -- бала тәрбиесі -- Сайран Бұқанов -- Шала­тай Мырзахметов -- Жәнібек Кәрібжанов -- Әділ Ахметов -- Өмірзақ Озғанбай
Аннотация: Қазір қоғамды алаңдатып отырған өзекті мәселе – ұрпақ яки бала тәр­биесі. Бұған ел ертеңін ойлаған әр­бір азамат бейжай қарамайды. Пре­­­зидент Қасым-Жомарт Тоқаев әр­­дайым ұрпақ тәрбиесіне жауапты болуды жүйелі ескертіп-ақ жүр. Мұны Ұлттық құрылтай мін­берінен де айтты. Бір сөзінде: «Өс­келең ұрпақтың тәрбиесі – өте маңызды мәселе. Ашығын айтсақ, қазір жас ұрпақ әлеуметтік желі арқылы тәрбие алып жатыр. Баланы дұрыс бағыт­қа бұрып, жол көрсетіп отырмасақ, бұл – өте қауіпті үрдіс», деген-ді. Осы жағынан келгенде, бар салмақ ата-анаға түседі. Өйткені бала тәрбиені алдымен отбасында алады. Отбасында не көрді, не түйді – соны бойына сіңіреді. Бұл ретте сан ғасыр жалғасып келе жатқан ұлттық тәрбиеміздің рөлі зор. Елдік тәрбиенің қайнарына қанып өскен өреннің танымы да терең. Әсіресе қазақ отбасында ата-әже, әке-шеше, бауыр деген ұғымдардың орны бөлек. Қоғам, уақыт өзгерді дегенімен, ұлт­­тық тәрбиеден ажырамаған жөн. Бұған өз ұлтының дәстүрі мен болмысын сақтаған әлем елде­рінен көп мысал келтіре аламыз. Сонымен қатар Президенттің «Адал адам» тұжырымдамасы да ха­кім Абайдың «Толық адам» ілімі­мен үндеседі. Осы рет­те біз бүгін қазіргі жас ұр­пақты адал­дыққа, таза­лық­қа, ең­бек­сүйгіштікке қалай тәр­бие­лей­міз, сондай-ақ қоғамдағы ысы­рап­­­шылдық секілді келеңсіз көрі­ніс­­­­­терді қалай тоқтатамыз деген мақ­­­сат­­пен дөңгелек үстел мәжілісін ұйым­­дастырып, оған елімізге танымал тұл­ғалар – тарих ғылымдары­ның док­торы, про­фес­сор Өмірзақ Озғанбай, белгілі дипломат, филология ғы­лымда­рының докторы, профессор Әділ Ахметов, ардагер-журналист Сайраш Әбішқызы, мемлекет және қоғам қайраткері Жәнібек Кәрібжанов, Қазақстанның Еңбек Ері Сайран Бұқанов, қоғам қай­раткері Шала­тай Мырзахметов секілді азаматтарды шақырдық.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Әлиман, Ж.

63
П 89
Пұсырманов, Н.
    Ел тарихының еңселі кезеңі [Текст] / Н. Пұсырманов // Егемен Қазақстан. - 2024. - 7 тамыз. - №151. - Б. 8.
ББК 63

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
Қазақстан тарихы -- Қазақстан тарихы ежелгі дәуірден бүгінгі күнге дейін -- ел тарихы -- қазақ хандығы
Аннотация: Бүгінде Мемлекет басшысы Қ.Тоқаевтың бастамасымен «Қазақстан тарихы ежелгі дәуірден бүгінгі күнге дейін» 7 томдық іргелі ғылыми еңбек әзірленіп жатыр. Бұл еңбек үш тілде жарыққа шығып, барлық әлем университеті мен академиялық ортаның Қазақстан тарихы туралы ауқымды мәліметтер алуына, қолдануына мүмкіндік береді.
Держатели документа:
ЗКУ

72
Ж 27
Жанұзақ, Т.
    Ғалым ғибраты [Текст] / Т. Жанұзақ // Егемен Қазақстан. - 2024. - 13 тамыз. - №155. - Б. 9.
ББК 72

Рубрики: ғалым

Кл.слова (ненормированные):
Сыздық Рабиға Сәтіғалиқызы -- Академик -- Абай тілін -- Язык произведений Абая -- Абай тілінің морфологиялық ерекшеліктері -- Абайдың сөз өрнегі
Аннотация: "Жақсының аты өлмейді, ғалымның хаты өлмейді» деген халық даналығы қандай өміршең. Академик Сыздық Рабиға Сәтіғалиқызының қазақ тіл білімін дамыту, өpесін кеңейту, оның қолданбалы әрі теориялық құнын арттыру барысындағы еңбектері коптеген жаналыққа толы. Әсіресе көрнекті ғальм қазақ тіл білімін дамытуға айрықша еңбек сіңірді. Ол тарихи филологиялық тұрғыдан Абай тілін тұңғыш рет кең ауқымда зерттеп, арасан тың жаңалық ашты. Осы бағыттағы «Абай тілінің морфологиялық ерекшеліктері» «Абай шыгармаларының тілі (лексикасы мен грамматикасы)», «Абай өлеңдерінің синтаксистік құрылысы», «Язык произведений Абая», «Абайдың сөз өрнегі», «Абай және қазақтың ұлттық әдеби тілі» секілді бірегей еңбектері - сезіміздің дәлелі.
Держатели документа:
ЗКУ

71
Ж 79
Жолдығали , Г.
    Егемендігі жоқ ұлтқа дүние тым қараңғы [Текст] / Г. Жолдығали , М. Ғилымхан // Oral oniri. - 2024. - 9 шілде. - №55. - Б. 8-9.
ББК 71

Рубрики: мәдениет

Кл.слова (ненормированные):
Исмаил Кесижи -- Шолпан Кесижи -- Лондон -- атаменге сағыныш хаты -- әнші Димаш Құдайберген -- қазақтар
Аннотация: Жат елде туып-өсіп, туган жерден жырақта жүрсе де, сыртта гұмыр кешкен агайынның басын қосып, олардың өз тамырынан ажырап қалмауы жолында тер төгіп, еңбек етуден талмаган қандастарымыз баршылық. Солардың бірі Ұлыбританиядагы қа- зақ мәдени орталығының төрағасы Исмаил Кесижи зайыбы Шолпан Кесижимен бірге редакцияга арнайы келіп, Лондондағы қазақтардың тыныс-тіршілігі туралы айтып берді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ғилымхан, М.

Мақаш, А.
    Жүсіпбек-жантанушы жазушы [Текст] / А. Мақаш // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 17 тамыз. - №159. - Б. 9.
ББК 63.3-8

Рубрики: Персоналии государственных и общественно-политических деятелей

Кл.слова (ненормированные):
Рақымжан Тұрысбек -- Жүсіпбек Аймауытұлы -- жантанушы жазушы -- ақын -- драматург -- аудармашы -- сыншы -- публицист
Аннотация: ХХ ғасыр басындағы қоғамдық қопарылыс пен саяси сапырылыс уақытында азаттық идеясының негізінде ұлттық әдебиет пен мәдениетке, сонымен қатар ұрпақ тәрбиесіне орасан зор еңбек еткен тұлға – Жүсіпбек Аймауытұлы. Ол – ақын, жазушы, драматург, аудармашы, сыншы, публицист ретінде ұлт руханиятын жаңа биікке көтерген қайраткер. Биыл Алаш ардағының дүниеге келгеніне – 135 жыл. Осы орайда қаламгер ғұмырнамасына қатысты екіұшты пікірлердің дұрыс-бұрыстығын анықтау мақсатында белгілі ғалым, профессор Рақымжан Тұрысбекпен сұхбаттастық.
Держатели документа:
ЗКУ

83
Б 18
Байменше, С.
    Бейімбеттің "Шапайы" [Текст] / С. Байменше // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 20 тамыз. - №160. - Б. 11.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Бейімбет Майлин -- «Қазығұрт» баспасы -- көптомдық шығармалар жинағы -- «Шапай кәмсәмөл» өлеңі -- «Сойқанды содырлар» жинағы -- Шапалақ -- ШАПАЙ КӘМСӘМӨЛ
Аннотация: 1925 жылдан 1937 жылға дейін қазақ, орыс, ұйғыр тілдеріндегі 66 кітапта авторлық құқығы сақ­тал­ған Бейімбет Майлиннен көлемді де көрнекті көп мұра қалды. Қазір жинақтан-жинаққа ауысып жүрген жүзге тарта поэзиялық туындысы, қырық­шақты көркем әңгімесі, танымал бірнеше повесі мен романы, он беске жуық пьесасы, екі жүзге жуық журналистік еңбегі белгілі. Ал белгісіздері қаншама? «Қазығұрт» баспасы шығарған көптомдық шығармалар жинағына кірмеген, кезінде қолға түспеген, іздеп таба алмаған, әлі де іздестіріліп келе жатқан еңбектері бар. Соның бірі – оқырман назарына ұсынылып отырған төмендегі әңгіме.
Держатели документа:
ЗКУ