Электронный каталог

83
Т 52
Толепбергенова, А.Б.
    Қазақ балалар әдебиетінің дамуы және негізгі проблематикалары (1960-1980 ж.ж.) [Текст] / А.Б. Толепбергенова, Р.М. Әбдіқұлова, Ж.Ж. Манапбаева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 55-62
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
қазақ балалар әдебиеті -- 1960-1980 жылдар -- көркемдік ізденіс -- тәрбиелік мазмұн -- балалар психологиясы -- әдеби эволюция
Аннотация: Мақалада 1960–1980 жылдардағы қазақ балалар әдебиетінің қалыптасу тарихы және даму үрдістері қарастырылады. Аталмыш кезеңдегі балаларға арналған туындылар қоғамның рухани өмірін, елдің әлеуметтік-мәдени өзгерістерін менмұндалайды. Сол кездегі ақын-жазушылар мәні зор, маңызы айрықша шығармалары арқылы балаларды еңбексүйгіштікке, отансүйгіштікке, достық пен әділдікке баулуды мақсат тұтты. Мақалада сол кезеңде балалар әдебиетінің жанрлық құрылымы кеңейіп, поэзия, проза, әңгіме, повесть, ертегі жанрларында жаңа көркемдік формалар жан-жақты талданып, тың тәсілдері сарапталады. Сонымен бірге шығармалардың идеялық мазмұны мен көркемдік деңгейі арасындағы байланыс, балалардың қабылдау психологиясына сай тілдік ерекшеліктері зерттеледі.Зерттеу нәтижесінде қазақ балалар әдебиетінің дамуына әсер еткен негізгі тенденциялар мен проблемалар айқындалады. Сондай-ақ, дидактизм мен шаблондық бейнелерден арылу, шынайы балалық әлемді бейнелеу тәсілдері жан-жақты зерттеледі.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Әбдіқұлова, Р.М.
Манапбаева, Ж.Ж.

63
О-57
Омирханов, М. Е.
    Мұстақым Малдыбаевтың ағартушылық қызметі [Текст] / М. Е. Омирханов, Б. Ж. Атантаева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 97-108.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Мұстақым Малдыбаев -- ағарту қызметі -- Ұлттық білім -- ұлт мұраты -- мәдениет -- қоғамдық даму -- Алаш -- тарих
Аннотация: Мақала ХХ ғасырдың басындағы қазақ ұлттық интеллигенциясының аз зерттелген өкілдерінің бірі – Мұстақым Малдыбаевтың (1887–1937) педагогикалық және қоғамдық-саяси мұрасын зерттеуге арналған. «Алаш» қозғалысының танымал қайраткерлерімен салыстырғанда, оның есімі жиынтық еңбектерде сирек аталады, сондықтан оның қызметін зерделеу ұлттық жаңғыру үдерістерін түсіну үшін ерекше маңызды. Жұмыста Малдыбаевтың өмірі мен қызметінің негізгі кезеңдері талданады: ұлттық мектептің қалыптасуына қатысуы, Мамания мектебі мен Семей мұғалімдер семинарындағы педагогикалық тәжірибесі, қазақ балаларына арналған алғашқы оқу құралдарын құрастыруы, сондай-ақ қоғамдық және мәдени ұйымдардағы белсенді еңбегі. Арнайы назар оның ұлттық жазудың дамуына, оқу орындарын ұйымдастыруға және мәдени бастамаларды насихаттауға қосқан үлесіне аударылады. Сонымен қатар, мақалада оның «Алаш» қозғалысындағы ағартушылық және саяси қызметі қарастырылады: съездерге қатысуы, земство мен ұлттық комитеттер құруы, Алаш-Орда қарулы күштерін ұйымдастыруы. Архивтік құжаттарды, мемуарлық деректерді, публицистиканы және жаңа историографияны талдау негізінде Малдыбаевтың қазақ қоғамын жаңғырту үдерісіндегі шығыс білім дәстүрлері мен еуропалық педагогикалық тәсілдерді ұштастырған ірі тұлға болғаны айқындалады. Алынған нәтижелер оның есімін ұлттық ағартушылық пен мәдени жаңғыру тарихының ажырамас бөлігі ретінде қарастыруға мүмкіндік береді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Атантаева, Б.Ж.

63
О-75
Оспанова, А. К.
    Қазақстанмен Түркия арасындағығылым саласындағы ынтымақтастық пен интеграция [Текст] / А. К. Оспанова, А. П. Алиакбарова, А. Ж. Габдулина // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 166-177.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Қазақстан -- Түркия -- ғылыми ынтымақтастық -- интеграция -- білім беру -- академиялық алмасулар -- ғылыми зерттеулер
Аннотация: Қазақстан мен Түркия арасындағы ғылым саласындағы ынтымақтастық пен интеграциялық үдерістер тарихи, мәдени және тілдік байланыстары негізінде қалыптасып, дамып келе жатқан маңызды бағыттардың бірі. Бұл зерттеу екі елдің ғылыми байланыстарын тереңірек түсінуге және олардың тиімділігін арттыруға жаңа көзқарас ұсынуды көздейді.Мақалада Қазақстан мен Түркия арасындағы ғылым саласындағы ынтымақтастық ерекшеліктері, жетістіктері мен болашақ мүмкіндіктері талданып, екі елдің білім беру жүйелері мен ғылыми-зерттеу институттарының өзара ықпалдастығының болашақтағы даму мүмкіндіктері қарастырылған. Зерттеудің негізгі мақсаты –түркітілдес елдер арасындағы тарихи байланыстар негізінде қалыптасқан ғылыми интеграцияның маңыздылығын ашып көрсету,екі мемлекет арасындағы ғылыми және білім беру саласындағы өзара қарым-қатынастардың ерекшеліктерін және даму әлеуетін талдау. Зерттеуде тарихи-аналитикалық, салыстырмалы талдау әдістері, статистикалық талдау тәсілдер қолданылды. Аталған әдістер арқылы алынған деректер сапалық және сандық тұрғыдан талданып, Қазақстан мен Түркия арасындағы ғылым саласындағы ынтымақтастықтың қалыптасу тарихы мен перспективалары анықталды. Зерттеу әдістемесі екі ел арасындағы ынтымақтастықтың негізгі аспектілерін тереңірек түсінуге және болашақтағы бағыттарын айқындауға мүмкіндік берді. Мақалада интеграцияның білім саласындағы маңызы мен оның екі елдің ғылыми қауымдастығы үшін әсері қарастырылады. Зерттеу нәтижелері Қазақстан мен Түркия арасындағы ғылыми ынтымақтастықтың өзара тиімді және тұрақты дамуындағы мүмкіндіктерді түсінуге мүмкіндік береді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Алиакбарова, А.П.
Габдулина, А.Ж.

63
У 84
Утемис, Н. У.
    ХХ ғасырдың I жартысындағы Қаратөбе өңірінің әлеуметтік-экономикалық жағдайы: тарихи сабақтастықтар мен өзгерістер [Текст] / Н. У. Утемис, Б. С. Боранбаева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 184-193
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Қаратөбе өңірі -- байларды тәркілеу -- ұжымдастыру -- кеңестік аграрлық саясат -- дәстүрлі мал шаруашылығы -- ашаршылық -- әлеуметтік құрылым -- демографиялық апат -- аймақтық тарих -- қуғын-сүргін
Аннотация: Бұл мақалада ХХ ғасырдың бірінші жартысындағы Қаратөбе өңірінің әлеуметтік-саяси және экономикалық даму ерекшеліктері аймақтық деректер негізінде талданады. Зерттеу барысында 1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалыс, 1917-1920 жылдардағы қоғамдық-саяси өзгерістер, кеңестік биліктің орнығуы және 1928 жылғы әкімшілік реформалар кезеңіндегі қоғамдық үдерістер қарастырылды. Соналы болысындағы көтеріліс жергілікті халықтың отарлық саясатқа қарсылығының көрінісі ретінде бағаланып, оның өңірдің саяси белсенділігінің артуына тигізген ықпалы айқындалды. 1928 жылғы әкімшілік-аумақтық негізде қайта құру нәтижесінде Қаратөбе ауданы құрылып, кеңестік басқару жүйесіне енгізілді. Архив құжаттары мен статистикалық деректер негізінде ауданның демографиялық ахуалы, шаруашылық құрылымы, сауда айналымы мен әлеуметтік инфрақұрылымы сараланды. Мал шаруашылығының басымдығы, егіншіліктің нашар дамуы және кооперативтік жүйенің енгізілуі экономикалық трансформацияның негізгі бағыттарын көрсетті. 1928 жылғы байларды тәркілеу науқаны мен күштеп ұжымдастыру дәстүрлі шаруашылық жүйесін күйретіп, әлеуметтік жіктелуді күшейтті және ашаршылықтың алғышарттарын қалыптастырды. Сонымен қатар саяси қуғын-сүргін мен соғыс жылдарындағы демографиялық ахуал өңірдің дамуына ұзақ мерзімді зардап әкелді. Қаратөбе ауданы мысалында кеңестік аграрлық реформалардыңаймақтық деңгейдегі салдары ғылыми тұрғыда тұжырымдалды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Боранбаева, Б.С.

    Үздіктерге құрмет көрсетілді [Текст] // Өркен. - 2026. - 29 сәуір. - №4. - Б. 8
ББК 72

Рубрики: Наука

Кл.слова (ненормированные):
Махамбет университеті -- БҚУ -- ғылым айлығының жабылуы -- Ғылым қызметкерлері күні -- салтанатты марапаттау -- кәсіби шеберлік -- жас ғалымдар -- ғылыми конференциялар -- ашық дәрістер -- ғылым мен өнердің үйлесімі -- Орал
Аннотация: Махамбет университетінде ғылым айлығының жабылуына арналған салтанатты марапаттау кеші өтті. Ғылым қызметкерлері күніне орай ұйымдастырылған бұл іс-шараларлегі мазмұнды бағдарламалармен ерекшеленіп, өз мəресіне жетті. Айлық аясында өткен зияткерлік ойындар, ашық дəрістер,тəжірибелік жұмыстар мен ғылыми конференциялар университеттің өңірдегі жетекші ғылыми орталық ретіндегі мəртебесін тағы бір мəрте айқындады. Қорытынды кеш –білім мен ізденіс, идея мен шабыт тоғысқан маңызды сəт ретінде есте қалды. Кеш барысында ғылым мен білім саласында табандылық танытып, кəсіби шеберлігімен ерекшеленген оқытушылар мен қызметкерлер марапатталды.
Держатели документа:
ЗКУ

32.813
К 11
Қыдыршаев, А. С.
    Жасанды интеллект: тиімділігі мен қауіпі [Текст] / А. С. Қыдыршаев, А. Көшкімбаева // Өркен. - 2026. - 29 сәуір. - №4. - Б. 15.
ББК 32.813

Рубрики: Искусственный интеллект

Кл.слова (ненормированные):
Жасанды интеллект -- ЖИ -- цифрландыру -- Мемлекет басшысы -- Джон Маккарти -- нейрожелі -- ChatGPT -- OpenAI -- Siri -- чат-боттар -- ақпараттық қауіпсіздік -- антиплагиат -- жұмыссыздық қаупі -- эмоциялық интеллект -- зияткерлік әлеует
Аннотация: Жасанды интеллект дəуіріндегі Қазақстан. Бұл??əлемдік жаңа дəуір мен көз ілестірмес даму үрдісіндегі??заман ағымына шұғыл əрі уақытылы ілесу қажеттілігін??айқындаса керек-ті. Мемлекет басшысы: «Қазіргі заман??бұлыңғыр, тұрақсыз болса да, біз бəріміз жаппай??цифрландыру жəне жасанды интеллект дəуіріне қадам??бастық. Жасанды интеллектінің қарқынды дамуы??қазірдің өзінде халықтың, əсіресе, жастардың мінез-??құлқы мен болмыс-бітіміне əсер етіп жатыр. Басқаша??болуы мүмкін емес. Себебі бұл үрдіс бүкіл əлемде??қалыптасқан тəртіпті жəне адамдардың өмір сүру??салтын біржола өзгертуде. Біз бұған дайын болып,??батыл əрекет етуіміз керек. Əйтпесе, артта қалудың??салдары өте ауыр болады. Сондықтан мен алдымызға??өте маңызды стратегиялық мақсат қойдым», - дей??келе, Қазақстанның үш жыл ішінде міндетті түрде жаппай??цифрлық ел болуы керектігі тұрғысында нақты тапсырма??бергені мəлім
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Көшкімбаева, А.