Электронный каталог

28.0 (5Қаз)
Б 27
Бастерова, Б. А.
    Жоғары сынып оқушыларының салауатты өмір салтын қалыптастырудағы биология пәні мұғалімінің рөлі [Текст] / Б. А. Бастерова // Биология және салауаттылық негізі . - 2026. - №3. - Б. 16-22
ББК 28.0 (5Қаз)

Рубрики: Биология

Кл.слова (ненормированные):
салауатты өмір салты -- биология пәні мұғалімі -- мектеп оқушылары -- дұрыс тамақтану -- физикалық белсенділік -- мүмкіндіктер -- факторлар
Аннотация: Мақалада қазіргі қоғамдағы мектеп оқушыларының денсаулығына қатысты өзекті мәселелер қозғалады.
Держатели документа:
БҚУ

28.0 (5Қаз)
А 61
Амангелді, Ж. М.
    Жоғары сынып оқушыларының биологиялық сауаттылығын жобалар арқылы дамыту [Текст] / Ж. М. Амангелді, Ж. М. Салыбекова // Биология және салауаттылық негізі. - 2026. - №3. - Б. 29-32
ББК 28.0 (5Қаз)

Рубрики: Биология

Кл.слова (ненормированные):
жоғары сынып оқушылары -- биологиялық жобалар -- білім беру жүйесі -- биологиялық сауаттылық -- ағзалар -- биотехнология -- биоалуантүрлілігі
Аннотация: Мақалада жоғары сынып оқушыларының биологиялық сауаттылығын жобалар арқылы дамыту туралы берілген.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Салыбекова, Ж.М.

28.0 (5Қаз)
А 50
Алимбаева , Н. С.
    Биология сабағында виртуалды зертханалық жұмыстың маңызы [Текст] / Н. С. Алимбаева // Биология және салауаттылық негізі. - 2026. - №3. - Б. 42-46
ББК 28.0 (5Қаз)

Рубрики: Биология

Кл.слова (ненормированные):
виртуалды зертхана -- инновация -- технология -- биология пәні -- мұғалім -- биологиялық жүйелер -- генетикалық эксперимент -- модель -- биология
Аннотация: Мақалада "Биология" пәнінен виртуалды зертханаларды ұйымдастыру және жүргізу ерекшеліктері зерттелген
Держатели документа:
БҚУ

28.0 (5Қаз)
М 90
Мукашева, Н. С.
    "STEM" технологиясын қолдану: теориядан практикаға [Текст] / Н. С. Мукашева // Соқпақ - Тропинка. - 2026. - №3.- мамыр. - Б. 15-19
ББК 28.0 (5Қаз)

Рубрики: Биология

Кл.слова (ненормированные):
STEM білім беру -- биология -- инновациялық әдістер -- жобалық оқыту -- интеграция -- зерттеушілік дағдылар -- кросс дисциплинарлық тәсіл
Аннотация: Мақалада экология үйірмесі сабақтарында STEM білім беру технологияларын қолданудыі инновациялық тәсілдері қарастырылады.
Держатели документа:
БҚУ

28.0 (5Қаз)
А 28
Адайәлі, М. Ғ.
    "Қызыл кітап" және сирек кездесетін жануарлар [Текст] / М. Ғ. Адайәлі, А. Ж. Салыхова // Соқпақ - Тропинка. - 2026. - №37.- мамыр. - Б. 37-41
ББК 28.0 (5Қаз)

Рубрики: Биология

Кл.слова (ненормированные):
Қазақстан Республикасы -- Қызыл кітап -- Ұлттық саябақтар -- қорықтар -- экологиялық заңдар -- браконьерлік күрес -- климатының өзгеруі -- экожүйенің бұзылуы -- табиғи ресурстар
Аннотация: Аталған авторлық жұмыс оқу бағдарламасына негізделе, үлгілік бағдарламамен сабақтастықты ескере отырып құрастырылған. Білім-тәрбие беру кезеңінде саналы, дұрыс, коммуникативті оқу дағдыларын жетілдіру, логикалық кабылауды дамыту, функционалдық сауаттылықтарын арттыру, пәнге деген кызығушылықты, зерттеушілік кабілетті дамытып қалыптастыруға бағытталган авторлық жұмыс білім беру стандартының пәндік тақырыптарының мазмұнын, оқу сағаттарын курс бөлімдері арасында бөлуді, сонымен қатар пәнаралық, байланыстарды ескере отырып, пәндер мен пән бөлімдерін зерделеудің ұсынылатын тәртібіне негізделе отырып құрастырылған.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Салыхова, А.Ж.

28.081(5Каз)
Г 93
Губашева, Б. Е.
    Экологический отпечаток паводка: трансформация экосистем [Текст] / Б. Е. Губашева, С. Сунгаткызы, А. Е. Утегенова // Вестник ЗКУ. - 2026. - №2. - С. 409-421
ББК 28.081(5Каз)

Рубрики: Экология Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
экология -- загрязнение -- атмосфера -- почва -- вода -- отложения -- воздействие -- весенний паводок -- паводок 2024 года -- экологические последствия -- экологический отпечаток -- экстремальные гидрологические события -- атмосферный воздух -- загрязнение почв -- поверхностные воды
Аннотация: Статья посвящена оценке экологического отпечатка весеннего паводка 2024 года и анализу трансформации экосистем Западно-Казахстанской области под воздействием экстремального гидрологического события. В работе рассматриваются изменения качества атмосферного воздуха, почв и поверхностных водных объектов, подвергшихся прямому и косвенному влиянию паводка. В качестве информационной базы использованы ежемесячные данные по загрязнению атмосферного воздуха в городах Уральск и Аксай, квартальные показатели загрязнения почв города Уральск, а также данные по состоянию донных отложений и мониторингу качества поверхностных вод рек Жайык, Чаган и Деркул за период 2023–2025 гг. Проведён сравнительный анализ экологических показателей в допаводковый, паводковый и постпаводковый периоды. Наиболее выраженные изменения выявлены в поверхностных водах, где зафиксирован переход к более высоким классам загрязнения и рост концентраций биогенных веществ в период паводка. Полученные результаты позволяют выявить характер пространственно-временных изменений компонентов природной среды и оценить масштаб экологических последствий паводка 2024 года. Исследование подчёркивает значимость комплексного анализа экологических эффектов паводков при оценке устойчивости региональных экосистем и планировании природоохранных мероприятий.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сунгаткызы, С.
Утегенова, А.Е.

28.080(5Каз)
C88

    Creation of sustainable sorption materials from secondary resources for the purification of polluted soils [Текст] / B. G. Gabitova, G. S. Shalabayeva, K. T. Sarbayeva [и др.] // Bulletin WKU. - 2026. - №2. - Р. 422-436
ББК 28.080(5Каз)

Рубрики: Экология Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
сорбенты -- тяжелые металлы -- очистка почвы -- отработанные фильтры пртивогазов -- модификация поверхности -- сорбционная емкость -- экологическая безопасность -- загрязнение почв -- вторичные ресурсы -- утилизация отходов
Аннотация: Разработка эффективных сорбентов для очистки почв, загрязненных тяжелыми металлами, на основе вторичных ресурсов является актуальной задачей экологической безопасности Республики Казахстан. Особый интерес в этом направлении представляет использование отработанных фильтров противогазов, утилизация которых позволяет одновременно рашать проблемы накопления опасных отходов и ремедиации загрязненных территорий. В данной работе исследована возможность получения высокоэффективных сорбентов из отработанных фильтров противогазов для извлечения ионов Рb2+, Cd2+ и Cu2+ из загрязненных сред. Сорбенты были получены путем комбинированной термической и химической модификации исходного материала. Физико-химические свойства разработанных материалов изучены методами низкотемпературной адсорбции азота BET-анализи ИК-Фурье-спектроскопии. Установленоб что модификация приводит к значительному увеличению удельной поверхности сорбентов (с 200 до 610 м2/г), росту общего объема пор и формированию кислородсодержащих функциональных групп на поверхности. Экспериментальные исследования сорбции показали высокую эффективность разработанных материалов по отношению к ионам тяжелых металлов. Максимальная сорбционная емкость составила 89 мг/г для Рb2+, 52 мг/г для Cd2+ и 40 мг/г для Cu2+ при эффективности удаления до 92%. Кинетический анализ показал, что процесс сорбции быстро достигает равновесия в течение 12-24 ч и наилучшим образом описывается моделью псевдовторого порядка (R2 ="0,97-0",99), что свидетельствует о преобладании механизмов хемосорбции.полученные результаты подтверждают преспективность использования модифицированных отработанных фильтров противогазов для очистки почв и водных систем от тяжелых металлов
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Gabitova, B.G.
Shalabayeva, G.S.
Sarbayeva, K.T.
Abdimutalip, N.A.
Toychibekova, G.B.

28.080(5Қаз)
Б 54

    Беттік ағынды суларды тазалау көрсеткішіне поликомпонентті сүзгілеуіш жүктеменің гранулометриялық құрамының жəне гидравликалық сипаттамаларының ықпалы [Текст] / Б. Б. Алиева, Е. Н. Кочеров, Л. И. Раматуллаева [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 437-449
ББК 28.080(5Қаз)

Рубрики: Қазақстанның жалпы экологиясы

Кл.слова (ненормированные):
экологиялық көрсеткіштер -- қоршаған орта -- беттік ағынды сулар -- ластаушы заттар -- көп компонентті сүзгі -- сүзгілеуіш жүктеме -- сүзу жылдамдығы -- гранулометриялық құрам -- гидравликалық сипаттамалар -- тазалау тиімділігі -- көмір қалдығы
Аннотация: Зерттеу жұмыстарында табиғи сорбенттер көмір өндірісінің қалдықтары ішкі қазбалы жыныстардың, вермикулиттің, сонымен қатар құрылыс құмының жекелген гранулометриялық құрамын жəне олардың түрлі қатынасында дайындалған көп компонентті қоспаның гранулометриялық құрамы модельденді. Компоненттер қатынасы ІҚЖ1:В2:Қ7, ІҚЖ2:В2:Қ6, ІҚЖ2:В3:Қ5 түрінде қабылданып, гранулометриялық құрамдары зерттелді. Орнатылған гранулометриялық құрамдағы поликомпонентті қоспаның гидравликалық сипаттамалары зертханалық қондырғыда зерттелді. Гидравликалық сипаттамалары тиімді қоспа түрі ретінде ішкі қазбалы жыныстар – 20%, вермикулит 20%, құм – 60% көп компонентті қоспасы таңдалды. Бұл шарттағы ағынды суды сүзгілеу жылдамдығы 208-354 мм/сағ болатыны анықталды. Көмір өндірісінің ішкі қазбалы жыныстары, вермикулит жəне құрылыстық құм негізінде поликомпонентті сорбенттер кешені беттік ағынды сулардағы ластаушы заттарды тұрақты жəне экологиялық таза жолмен тазартуға мүмкіндік береді. Зерттеулер барысында алынған нəтижелер жəне олардың негізінде жасалған ғылыми тұжырымдамалар Түркістан облысы Кентау қаласының беттік ағынды суларын поликомпонентті табиғи сорбенттер кешенімен тазалау арқылы Қосқорған су қоймасының ластану қауіпін төмендетуге бағытталған келешекті зерттеу жұмыстарында қолданбалы болады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Алиева, Б.Б.
Кочеров, Е.Н.
Раматуллаева, Л.И.
Колесников, А.С.
Мамитова, А.Д.
Кадирбекова, А.А.

28.082(5Қаз)
С 31
Сенбаева, Х. С.
    Коловертное көлінің су түбі омыртқасыздарының таксономиялық құрамы мен сандық көрсеткіштері [Текст] / Х. С. Сенбаева, А. Е. Сарманов // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 450-457
ББК 28.082(5Қаз)

Рубрики: Қазақстанның гидробиологиясы

Кл.слова (ненормированные):
Коловертное көлі -- макрозообентос -- қауымдастықтардың түрлік əртүрүрлілігі -- таксономиялық құрамы -- Батыс Қазақстан облысы -- су түбі омыртқасыздары -- зообентос -- су экожүйесі -- гидробиология -- шаянтәрізділер -- жәндіктер
Аннотация: Бұл мақалада Коловертное көлінің 2024–2025 жылдардағы су түбі омыртқасыздарының түрлік құрамы, сандық көрсеткіштері зерттелді. Зерттеу барысында көлден барлығы 14 таксон тіркелді, олардың құрамына аз қылтанды құрттар, шаянтəрізділер жəне жəндіктер топтары кіретіні анықталды. Маусым бойынша түрлік əртүрліліктің өзгеруі байқалып, ең жоғары көрсеткіштер күз (2168,7 дана/м², 1,4 г/м²) жəне көктем (580 дана/м², 6,01 г/м²) мезгілдерінде тіркелді. Бұл жағдай көлдің Жайық өзенімен толығуы жəне жауын-шашын мөлшерінің артуымен түсіндірілуі мүмкін. Сонымен қатар, алынған нəтижелер əдеби деректермен салыстырылып, БҚО-дағы бірқатар көлдермен түрлік ұқсастық деңгейі анықталды. Коловертное көліндегі таксономиялық əртүрліліктің Батыс Қазақстан облысының бірқатар су айдындарымен салыстырғанда орташа деңгейде екені анықталды. БҚО-дағы жүргізілген зерттеулерге сəйкес бентос үлгілерінен Oligochaeta, Hirudinea, Bivalvia, Gastropoda, Crustacea жəне Insecta топтарына жататын барлығы 82 таксон организмдері анықталды. Олардың ішінде олигохеталар – 2 түр, сүліктер – 1 түр, қосжақтаулы жəне бауыраяқты моллюскалар – əрқайсысы 3 түрден, шаянтəрізділер – 7 түр, ал жəндіктер – 66 таксонды құрады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сарманов, А.Е.

28.082(5Қаз)
Т 12
Таңатарова, Қ. Т.
    Брусянное көліндегі Rotatoria класы өкілдерінің түрлік құрамы мен сандық көрсеткіштері [Текст] / Қ. Т. Таңатарова, Е. С. Султанов // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 475-482
ББК 28.082(5Қаз)

Рубрики: Қазақстан гидробиологиясы

Кл.слова (ненормированные):
Брусянное көлі -- Rotatoria -- коловраткалар -- зоопланктон -- гидробиология -- су экожүйесі -- түрлік құрам -- таксономиялық әртүрлілік -- сандық көрсеткіштер -- биомасса -- маусымдық динамика -- таксономиялық жіктелу
Аннотация: Бұл мақалада Брусянное көліндегі Rotatoria класы өкілдерінің түрлік құрамы мен сандық көрсеткіштері қарастырылған. Зерттеу барысында көлден 16 таксон анықталды, олардың негізін Transversiramida отрядының өкілдері құрады. Таңдалып алынған үш стационарлық станция бойынша, əр жыл мезгілдерінде орташа биомассасы мен саны есептелінді. Қыс мезгілінде орташа биомассасы 40,03 мг/м³, ал орташа саны 78,98 мың дана/м³ деңгейінде тіркелді. Көктемде биомасса 162,25 мг/м³, саны 163,03 мың дана/м³ болып, Keratella cochlearis, Keratella quadrata, Polyarthra longiremis, Polyarthra luminosa жəне Asplanchna sieboldi түрлері басым болды. Жазда биомасса 150,77 мг/м³, саны 102,02 мың дана/м³ деңгейінде сақталып, сандық басымдықты Keratella cochlearis, Branchionus angularis жəне Branchionus calyciflorus түрлері құрады. Күзде биомасса 156,63 мг/м³, саны 165,61 мың дана/м³ деңгейінде тіркелді, ал басым түрлер Transversiramida өкілдері болып қалды. Алынған деректер Rotatoria қауымдастығының маусымдық динамикасын жəне жетекші түрлердің экологиялық бейімделуін көрсетеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Султанов, Е.С.