Электронный каталог

63
Ш 12
Шақшақов, Қ. Ғ.
    Ботай мәдениетінің ескерткіштеріндегі кешенді зерттеулер [Текст] / Қ. Ғ. Шақшақов, М. З. Утегенов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 172-182.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Тарих -- археология -- ескерткіш -- Солтүстік Қазақстан -- мәдениет -- Ботай
Аннотация: Мақалада Ботай мәденитетіндегі соңғы археологиялық зерттеулердің нәтижелері ұсынылған. Солтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы көрнекті ғалым В.Ф. Зайберттің жетекшілігімен 1980 жылы Ботай энеолиттік қонысы ашылды, кейінгі зерттеулер Солтүстік Қазақстан, Көкшетау және Ботай халықаралық экспедициясының ал кейінгі жылдары Ботай қонысына ұқсас болып келген бірқатар ескерткіштер – оның ішіндегі Рощинское, Сергеевка, Красный Яр, Васильковка, Баландино қоныстары ашылды. Солтүстік Қазақстан мен далалық белдеудің энеолиттік ескерткіштеріне қатысты материалдарды талдай келіп, біз мынадай бір заңдылықты байқадық. Ботай мәдениетінің археологиялық нысандар Орал-Ертіс аралығында көп жағдайда классикалық далалық экожүйеде, ал шекаралық аймақтарда – солтүстүгінде орманды-далалық, оңтүстігінде жартылай шөлді өңірлік орналасқан. Ботай мәдениетінің ескерткіштерінің зерттеу жаратылыстану ғылымдары саласындағы отандық, батыстық және ресейлік сарапшылардың зерттеулерінде Ботай қонысының артефактілері және мәдени қабаттарын жан-жақты талдау зерттеу нәтижесінде көптеген автордың жасаған ғылыми жаңалықтарын растайды. Сондай-ақ Ботай мәдениетінің басқа қоныстары. ерте жылқы шаруашылығының құрылымы мен технологиясы Ботай мәдениеті Еуразия және Қазақстан тарихында ерекше орын алады. Ботай мәдениеті тарихы ескерткіштері ғылыми және жалпы ғылыми әдебиеттерде үнемі талқылануда
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Утегенов, М.З.

63
З-12
Заңәділұлы, Н.
    Алтын орданың мемлекеттік идеологиясы ретінде ясауи ілімі (Қытай зерттеулері негізінде) [Текст] / Н. Заңәділұлы, Б. Сайфунов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 285-302.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Алтын Орда -- Ислам діні -- Берке хан -- Өзбек хан -- Кубравийа тариқаты -- Ясауи тариқаты -- Ұлы жосық (Ұлы заң)
Аннотация: Алтын Орда - Жошы ұлысы негізінде құрылған мемлекет. Алтын Орда мемлекетінің хандарынан алғашқы болып Берке хан Ислам дінін қабылдады. Өзбек хан тұсында Ислам діні мемлекеттік дінге айналды. Тарихи тұрғыдан қарасақ, Алтын Орда мемлекетінің исламдану үдерісі мемлекеттік деңгейде өте жүйелі түрде жүзеге асырылды. Бұл үдерісте сопылық бағытты ұстанатын Хорезм мұсылмандарының рөлі ерекше болған. Алайда Қожа Ахмет Ясауи (1041-1166) [1; 2; 3] негізін қалаған Ясауи тариқаты маңызды рөл атқарды. Алтын Орда хандары Ислам дінін мемлекеттік дін етіп, Ясауи мектебінің ұстанымдарын мемлекеттік идеологияға айналдыру арқылы тұтас Жошы ұлысының бірлігін қамтамасыз ете алды. Ясауи ілімін ұстану арқылы көшпелі тұрмыс-салт Исламмен үндесіп ұлыстың негізін құрайтын моңғол-қыпшақ руларының қолдауына ие болды. Алтын Орда мемлекетінің ұзақ уақыт өмір сүруінің және Жошы әулеті билігінің Алтын Ордадан тарған хандықтарда да Ясауи ілімі сәулесін шашып тұрды. Көркейген ислам мәдениетімен Ясауи жолын ұстануының арқасында Алтын Орда мемлекеті парсы, орыс және тағы басқа мәдениеттерге жұтылмай түркілік реңін сақтап қалды. Мақалада Берке хан мен Өзбек хан дәуіріндегі тарихи үдерістер кеңінен қарастырылып, олардың билігі тұсында қалыптасқан саяси, діни және мәдени жетістіктерге назар аударылады. Әсіресе, Ясауи ілімін ұстану Алтын Орда мемлекетінің дамуына тигізген ықпалы ерекше атап өтіледі. Мақалада тақырыбымызға қатысты қытай зерттеулеріне айрықша мән беріліп, осы тақырыпқа қатысты қытай тарихшыларының еңбектері егжей-тегжейлі талданған. Сонымен қатар, салыстырмалы талдау әдісі қолданылып, Берке хан мен Өзбек хан дәуіріндегі исламның таралуы, құқықтық жүйенің өзгеруі және мәдени алмасу үдерістері салыстырылып сипатталады. Бұл тәсіл тарихи деректердің объективтілігін қамтамасыз етіп, Алтын Орда тарихын тереңірек түсінуде жаңа ғылыми көзқарас қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сайфунов, Б.

74.262.6
Х 69
Ходжанова, Б. Х.
    Географияны оқытуда қолданылатын әдістер мен тәсілдер [Текст] / Б. Х. Ходжанова, Н. Б. Ахметжанова, А. Ж. Мунатова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 246-248.
ББК 74.262.6

Рубрики: Методика преподавания географии

Кл.слова (ненормированные):
География -- Оқыту -- карталар -- Географияның ерекшелігі -- Интерактивті әдістер -- мультимедиялық ресурстар -- географиялық ақпаратты -- визуализация -- жергілікті ерекшеліктер -- климаттық жағдайлар -- демографиялық мәлімет -- Географиялық ақпараттық жүйелер -- ГИС -- Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар
Аннотация: География – бұл табиғи және әлеуметтік құбылыстарды зерттейтін ғылым, және оны оқыту әдістері білім алушылардың дүниетанымын кеңейтуге, сыни ойлау қабілетін дамытуға, сондай-ақ экологиялық және әлеуметтік мәселелерге жауапкершілікпен қарауға тәрбиелейді. Оқыту барысында әртүрлі әдістер мен тәсілдерді пайдалану қажет, себебі бұл білім берудің тиімділігін арттырады. Дәстүрлі әдістер білім берудің негізін құрайды. Лекция, семинар, практикалық сабақтар – мұғалімнің географиялық мәліметтерді жеткізуінің классикалық тәсілдері. Лекция кезінде мұғалім тақырыпты баяндап, негізгі ұғымдарды, заңдылықтарды түсіндіреді. Оқушылар тыңдап, жазып, сұрақтар қоя отырып, ақпаратты игереді. Семинарларда студенттер талқылауға белсене қатысады, ал практикалық сабақтар кезінде олар карталарды, графиктерді және диаграммаларды талдайды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ахметжанова, Н.Б.
Мунатова, А.Ж.

74.262
Н 91
Нығымет, М. Қ.
    Жаратылыстану пәндерін оқытуда ойын әдістерін қолдану: тәжірибе және нәтижелер [Текст] / М. Қ. Нығымет // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 268-271.
ББК 74.262

Рубрики: Методика преподавания естественных наук (естествознания в целом)

Кл.слова (ненормированные):
Жаратылыстану -- оқушылар -- табиғат құбылыстар -- география -- физика -- химия -- биология -- жаратылыстану пәндер -- Симуляция ойындары -- Білім беру ойындары
Аннотация: Жаратылыстану пәндерін оқыту қазіргі кезде оқушылар үшін ерекше маңызды болып табылады, өйткені олар табиғат пен қоршаған ортаны түсіну мен ғылыми ойлауды дағдыға айналдыра отыра дамыту ған егізделеді. Бұл пәндер әлемді танып, табиғат құбылыстарын зерттеуге, ғылыми әдістерді қолдануға және де сын тұрғысынан ойлауға үйретеді. Мұндай білім мектеп жасындағы оқушылардың табиғаттың заңдылықтарын зерттеп, қызыға отыра түсінуіне, сондай-ақ олардың күнделікті өмірде қолдануға мүмкіндік береді.
Держатели документа:
ЗКУ

74.262
Е 82
Есенжанова, М. С.
    Жаратылыстану пәндерін оқытуда заманауи платформаларды пайдаланудың тиімділігі [Текст] / М. С. Есенжанова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 307-309.
ББК 74.262

Рубрики: Методика преподавания естественных наук (естествознания в целом)

Кл.слова (ненормированные):
Жаратылыстану -- оқушылар -- табиғат -- қоршаған орта -- биология -- химия -- физика -- география -- экология -- Оқыту әдістері -- Интерактивті әдістер -- Проекттік әдіс -- ICT технологиялар -- Kahoot! -- Jamboard -- Naraket -- SEEK
Аннотация: Жаратылыстану пәндері мектепте ғылымға негізделген білім берудің маңызды бөлігі болып табылады. Олар оқушылардың табиғатқа, оның заңдылықтарына, қоршаған ортаға деген түсінігін қалыптастыруға, ғылыми ойлауды дамытуға, проблемаларды шешу қабілеттерін арттыруға бағытталған. Осы мақалада жаратылыстану пәндерін оқытудың әдістемелік аспектілері қарастырылады.
Держатели документа:
ЗКУ

66
А 92

    Ата заң - асыл мұраттар бастауы [Текст] // Өркен. - 2025. - 30 мамыр. - №5. - Б. 2.
ББК 66

Рубрики: Политика

Кл.слова (ненормированные):
Ата заң -- Батыс Қазақстан университеті -- Тарих, экономика және құқық факультеті -- Құқық білім беру бағдарламасы -- Қазақстан Республикасы Конституциясы
Аннотация: М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің "Тарих, экономика және құқық" факультетінде "Құқық" білім беру бағдарламасының ұйымдастыруымен Қазақстан Республикасы Конституциясының 30 жылдығына орай "Ата заң - асыл мұраттар бастауы" атты дөңгелек үстел оздырылды
Держатели документа:
ЗКУ

74.262.22
К 13
Кадерова, Д. С.
    STEM технологияларын енгізу және оларды физика сабағында қолдану [Текст] / Д. С. Кадерова, А. Б. Медешова // БҚУ хабаршысы. - 2024. - №3. - С. 5-13.
ББК 74.262.22

Рубрики: Методика преподавания физики

Кл.слова (ненормированные):
STEM -- интеграцияланған оқу -- коллаборативті оқу -- MINT -- виртуалды зертхана -- Ом заңы -- проблемалық оқыту -- робототехника -- абстрактілі ойлау -- техника
Аннотация: STEM (Ғылым, Технология, Инженерия, Математика) технологияларын білім беру жүйесіне енгізу, әсіресе физика пәнінде қолдану, білім беру сапасын айтарлықтай арттырады. STEM технологиялары физика сабағында теориялық білімді практикамен байланыстыруға мүмкіндік береді, бұл оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттырып, оқу материалын тереңірек меңгеруге жағдай жасайды. Сонымен қатар, STEM білім беру әдістері сыни ойлау, шығармашылық қабілеттер, проблемаларды шешу және командалық жұмыс сияқты маңызды дағдыларды дамытуға ықпал етеді. STEM технологияларын физика сабағында қолдану арқылы оқушылар нақты өмірдегі физикалық құбылыстарды модельдеу және зерттеу арқылы теориялық білімді бекітуге мүмкіндік алады. Бұл тәсіл оқушыларды ғылыми-зерттеу жұмыстарына қатыстыруға ынталандырады және болашақта ғылым мен техника саласындағы мамандықтарға бағыттайды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Медешова, А.Б.

75
Н 34
Наурзбаев, Н. Н.
    Дене тәрбиесі және спортпен шұғылдану кезіндегі ағзаның кейбір физиологиялық жағдайы [Текст] / Н. Н. Наурзбаев // БҚУ хабаршысы. - 2024. - №3. - Б. 47-53.
ББК 75

Рубрики: Физическая культура и спорт

Кл.слова (ненормированные):
дене тәрбиесі -- спорт -- гравитациялық естен тану -- артостатистикалық талықсу -- тыныс алу -- қан айналу -- зат алмасу -- ас қорыту
Аннотация: Дене тəрбиесі жəне спорт физиологиясы ғылымы – салыстырмалы түрде алып қарағанда, жас ғылым. Дегенмен, ерікті қозғалыстардың физиологиялық табиғатын зерттеу нəтижелері көптеген жылдар бойы қалыптасқан. Өмірдің басқа да қажеттілігіне қарай туындайтын барлық қозғалыстар тəрізді спорттық жаттығулар үдерісінде немесе дене шынықтырумен шұғылдану кезінде орындалатын қозғалыстар да физиологиялық заңдылықтар негізінде орындалады. Ол қазіргі уақытқа дейін ғылыми-зерттеу нəтижелерімен толықтырылып даму үстінде. Әр түрлі спорттық əрекет кезіндегі жеке жүйелердегі, сондай-ақ біртұтас организмде пайда болатын өзгерістердің, физиологиялық реакциялардың тек қана сандық емес, сапалық та сипаттамасын беру болып табылады. Қарқынды бұлшық ет белсенділігі кезінде организмде пайда болатын өзгерістердің физиологиялық механизмдерін білу, денсаулықты сақтай отырып дене жұмыс қабілеттілігін арттыруға мүмкіндік беретін жаттығуларды дұрыс бағалауға жəне тиімді жоспарлау керек. Организмнің қызметтік қорларына жəне бұлшық ет жүктемелеріне бейімделуінің физиологиялық механизмдеріне ерекше назар аудару қажет.
Держатели документа:
ЗКУ

75.81
К 14

    Қазақстан Республикасының аумағында туристік бағыттарды ілгерілету перспективаларын зерттеу [Текст] / Ә. A. Амангелді, В. K. Крыстев, О. Б. Мазбаев, Е. Н. Сагатбаев // БҚУ хабаршысы. - 2024. - №4. - Б. 205-220.
ББК 75.81

Рубрики: Туризм

Кл.слова (ненормированные):
туристік инфрақұрылым -- мәдени көрнекті орындар -- экологиялық тұрақтылық -- туристік бағыттар -- рекреациялық әлеует -- мемлекеттік қолдау -- туризм индустриясының әсері
Аннотация: Мақаланың мақсаты Қазақстанның туристік секторындағы қазіргі жағдай туралы толық түсінік беріліп, оның өсуіне әсер ететін маңызды айнымалыларды анықтап және ұзақ мерзімді кеңейту бойынша ұсыныстар беру. Мақалада Қазақстанның туристік орындарын жан-жақты зерттеуді қамтамасыз ету үшін зерттеу сапалық және сандық тәсілдерді біріктіреді. Мазмұнға арналған жарнамалық материалдарды талдау сапалы тәсілдердің құрамдас бөлігі болып табылады. Зерттеудің негізгі қорытындылары Қазақстанның туристік индустриясының өсу мүмкіндіктерін көрсетеді. Оның құрамына Қазақстанның қазіргі туристік инфрақұрылымын бағалау, елдің мәдени және табиғи байлықтарын сараптау, мүмкін болатын тауашалық нарықтарды іздеу және ондағы туристік индустрияға әсер ететін заңдар мен ережелерді зерттеу кіреді. Зерттеудің тұжырымдамасы оның Қазақстан Республикасының ерекше жағдайына назар аударуында жатыр, бұл елдің туристік индустриясын дамытудағы әлеуеті мен қиындықтары туралы ерекше көзқарасты қамтамасыз етеді. Мақала бірнеше көздерден алынған ақпаратты біріктіру, бүгінгі туризмнің жай-күйін мұқият зерттеуді ұсыну және тұрақты өсудің шығармашылық тәсілдерін ұсыну арқылы білім қорын толықтырады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Амангелді, Ә.A.
Крыстев, В.K.
Мазбаев, О.Б.
Сагатбаев, Е.Н.

63
У 84
Утегенов, М. З.
    Солтүстік Қазақстандағы жаппай ұжымдастыру және «бай мен кулактарды» тап ретінде жою (1930–1932 жж.) тарихынан [Текст] / М. З. Утегенов, Ш. Т. Бектасов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №2. - Б. 139-154.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
ұжымдастыру -- бай мен кулактарды тап ретінде жою -- қуғын-сүргін саясаты -- жер аудару -- Петропавл округі -- Ақмола округі
Аннотация: Мақалада Ақмола және Петропавл округтерінің құрамына кірген аудандардағы жаппай ұжымдастыру және «байлар мен кулактарды» тап ретінде жою науқаны қарастырылған. Авторлар жергілікті мемлекеттік биліктің жоғары органдарының нұсқауларын орындауға бағытталған әрекеттерін Ақмола, Солтүстік Қазақстан облыстары, Астана қаласы, Қазақстан Республикасы Президентінің архивтері қорларында сақталған мұрағаттық құжаттар негізінде талдайды. Мақалада ұжымдастыру мен «байлар мен кулактарды» жоюға қатысты жүзеге асырылған іс-шаралардың мерзімдері мен сипаты, оларды жүзеге асыру әдістері, сондай-ақ жергілікті халықтың билік органдарының әрекеттеріне қатынасы туралы ақпарат берілген. Авторлардың пікірінше, мұндай аймақтық зерттеулер бүкіл ел бойынша ұжымдастыру мен «байлар мен кулактарды» тап ретінде жою науқандарының заңдылықтарын, принциптерін және механизмдерін ашуға мүмкіндік береді. Авторлардың ойынша, БКП(б) өлкелік, округтік және аудандық партия комитеттері ұжымдастыру барысын бақылау мен басқарудың негізгі органдары болды, бұл ауыл тұрғындарынан саяси, әлеуметтік-экономикалық бағыныштылықты талап етті. Бұл өз кезегінде биліктің репрессиялық саясатында көрініс тапқан әлеуметтік-саяси және экономикалық дағдарысқа әкеліп соқты. Мемлекеттің жаппай ұжымдастыруға бағытталған аграрлық саясаты Солтүстік Қазақстандағы қазақ ауылы, орыс-украин селоларындағы әлеуметтік қарым-қатынастар жүйесін түпкілікті өзгертті
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Бектасов, Ш. Т.