Электронный каталог

80
С 29
Сейітбекова, А.
    Кірме сөздерді меңгеріп жазуды ескеруіміз қажет [Текст] / А. Сейітбекова // EGEMEN QAZAQSTAN. - 1 қараша. - 2018. - №209. - Б. 5.
ББК 80

Рубрики: Филология

Кл.слова (ненормированные):
жаңа ұлттық әліпби -- латын графика -- ұлттық код ұлттық мәдениет сақталмаса ешқандай жаңғыру болмайды -- ғалымдар қазіргі шет тіл сөздерді игерудің үш моделін көрсетіп отыр -- әріп модель тіркес модель қосымша модель -- ұлттық ережеміз
Аннотация: Өз еліміздегі тілдік кеңістікте орыс тілдік санамен жүре берсек, өзіміздің дыбыстық қорымыздың, қала берді сөздік қорымыздың жұтаңдануына әкеп соғатыны белгілі жайт. Сол себепті, жаһандану заманында осындай тілдік мәселені алдын алу үшін тілші-мамандардың жаңа графикамен шет тіл сөздерді қазақ тілінің дыбыстық әуезіне игерудің механизмдері мен принциптерін ескеру қажет. Яғни, латын графикасына көшу барысында әліпбиіміз ҰЛТТЫҚ, емле ережеміз ҰЛТТЫҚ болуы аса маңызды.
Держатели документа:
БҚМУ

80/84(5каз)
Ж 12
Жұмабекова , Г.
    Қ.Мырзалиевтің табиғат лирикасындағы лирикалық қаһарман тұлғасы [Текст] / Г. Жұмабекова // AQIQAT. - Ақпан. - 2019. - №2. - Б. . 109-115
ББК 80/84(5каз)

Рубрики: Филологические науки. Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
қ.мырзалиевтің табиғат лирикасындағы лирикалық қаһарман тұлғасы -- боз бала деп аталатын өлеңі -- лирикалық кейіпкеркердің дидары -- көкжиекте көзім де, айналада құлағым -- ой арманы -- лирикалық образ -- ақиқат журналы -- Жұмабекова.Г
Аннотация: Бұл мақалада өзінің астарлы философиялық өлеңдерімен танымал, белгілі, қадірлі ақындарымыздың бірі – Қ.Мырзалиев табиғат лирикасын жырлауда нендей үлес қосты, өзіндік үні қандай ақын екенін дәлелдей отырып, стиль ерекшелігін, лирикадағы қаһарман бейнесін қарастырамыз. Қазіргі қазақ поэзиясындағы табиғат лирикасы дегенде, Қ.Мырзалиев өлеңдеріндегі лирикалық қаһарман өзгеше орынға ие. «Бүгінгі Қ.Мырзалиев – қазақ поэзиясындағы философиялық тенденцияның белді өкіліне айналған, ел үмітін, халық сенімін арқалаған үлкен санаткер. Бір-бірімен байланысып, үндесе жалғасып жатқан кітаптарындағы ортақ лирикалық кейіпкер бойынан адамзат баласының мәңгілік мұратынан саналатын асыл қасиеттердің жарқырай көрінуі оның тұлғасын одан сайын толықтырып, шын мәніндегі уақыт перзенті екенін дәлелдейді. Ақынның қазақ поэзиясына әкелген үлкен жаңалығы деп жасқанбай айтуға болатын жетістігі, ұзақ уақыт бойы ізденудің, оқу мен жазуды ойдағыдай ұштастырудың нәтижесінде қолы жеткен табысы – толыққанды өлең кітаптарын жасап, олардың формасын түбегейлі орнықтыруы. «Ой орманы» кітабының екінші бөлімінде «Көкжиекте көзім де, айналада құлағым». Лирикалық кейіпкер бұл бөлімде туған жер табиғатын тамашалайды. Мұнда тарқатыла келіп түйінделетін философия жоқ, нақтылы көрініс, дәл теңеулер арқылы жасалған көркем де тартымды картиналармен ұшырасамыз. Жаңалығы да, артықшылығы да сол – ақын дала сұлулығын заман тілімен бейнелейді. «Сен алып пластина дөңгеленген, инең боп тұрады ылғи ән салғым кеп». Бұл – сурет, сонымен бірге, поэтикалық ұшқыр ой да сыйғызылған толғам. Лирикалық кейіпкердің дидарын айқындайтын факторлардың бірі – оның көру, қабылдау, түйсінудегі даралығы болса, ақынның «мартен» пештің ауызындай боп көкжиекке батты күн, «күйзелген шөп – даланың төбе шашы тік тұрған», «планерлер тәрізді ұшып-қонған шегіртке», «төрт түліктің нанындай төрт бұрышты маялар», «түтіні жер ошақтың – бейбіт күннің жалауы», «төніп тұрған ақ жаңбыр – дір-дір еткен экран» – деген тіркестердегі теңеулері өзіне лайық жүгі бар, тапқырлықпен қолданылған бояулар»
Держатели документа:
БҚМУ

74(5каз)
Ж 17
Жадраева, М. Е.
    Таңдау операторы [Текст] / М. Е. Жадраева // Информатика негіздері. - 2019. - №2. - Б. 18-21
ББК 74(5каз)

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
жаңа білім саласы -- жаңартылған білім -- сабақ -- компилятор -- синтаксис -- сөз тіркесі -- зат -- қос тырнақша -- информатика -- математикалық мәлімдеме -- бөлінетін -- өзгерту -- бастапқы -- информатика
Аннотация: Программаны өңдеудің кіріктірілген ортасының компоненттері туралы жаңа білімді негіздей отырып, Қазақстандық отансүйгіштік және азаматтық жауапкершілік құндылоығы қалыптасады. Таңдау және қайталау операторларын программаны өңдеудің кіріктірілген ортасында пайдалану.
Держатели документа:
БҚМУ

74
Е 75
Ерназарова, З. Ш.
    Тезисті шығару немесе ойды жинақтау, қорытып беру [Текст] / З. Ш. Ерназарова // Қазақ тілі және әдебиеті: Әдістеме. - 2020. - №1-2. - қаңтар-ақпан. - Б. 22-23
ББК 74

Рубрики: Педагогика

Кл.слова (ненормированные):
тезис -- мәтінді бірнеше бөліктерге бөлу -- тема-ремалық байланыстар -- тезисті шығару -- ойдың үзілісін анықтау -- кем тұстарды толтыру -- мәтіннің интеллект картасын жасау
Аннотация: Тезис құрастыру, тезис беру, тезисті ашу сөзі тіркестері қазіргі қазақ тілі және басқа да сабақтарда жиі қолданылатын қандай сөзге айналды. Алайда тезисті қалай құрастырады. Оның қандай әдіс-тәсілдері бар деген сұраққа көп жағдайда жауап бере бермейміз. Алдымен тезис дегеніміз немесе пайымдау жасаудың қандай әстері бар деген сұраққа жауап берейік
Держатели документа:
БҚМУ

83
Ж 27
Жанұзақ, Т.
    Дана Абайдың тіл байлығы [Текст] / Т. Жанұзақ // ANA TILI. - 2020. - №29.-23-29 шілде. - Б. 5
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Абай дана -- Тіл байлық -- Қара сөз -- Абай еңбектері -- Ақын поэзиясы -- Абай тілі сөздігі -- Есім тіркестер
Аннотация: Мақалада ұлы ақын Абай Құнанбаевтың қара сөздері, поэмалары мен шығармаларындағы тіл байлығы, тіл тазалығы баға жетпес мол мұрасы айтылады.
Держатели документа:
БҚМУ

28.89
И 50
Иманқұл , Ж.
    Браконьерлермен күрес-жаңа серпін алуда [Текст] / Ж. Иманқұл // Жалын . - 2020. - №4. - Б. 76-93
ББК 28.89

Рубрики: Краеведение

Кл.слова (ненормированные):
мемлекет саясаты -- ұлттық қауіпсіздік -- табиғат -- айнала -- қор -- мұхит -- су -- жер -- күн энергиясы -- атмосфера -- таза ауа -- таза су -- құнарлы топырақ -- өсімдіктер әлемі -- жануарлар дүниесі -- байлық
Аннотация: Табиғаттың қандай қоры болсын адамзаттың игілігіне арналған, сан алуан қажетін қамтамасыз етеді. Табиғат бізді айналада қоршап тұрған барлық нәрсе: ауа, су, топырақ, тау, орман, қазба байлықтары, өсімдіктер әлемі, жануарлар дүниесі, т.б. Сан мыңдаған жылдар бабалар мұра етіп қалдырған табиғат пен оның шексіз байлығын қорғау, оларды тиімді пайдалану мәселесі бұл күндері дүниежүзілік аса маңызды мәселелердің біріне айналды. Адамзат қалауынша пайдаланып келе жатқан барлық табиғи қорлар сарқылмайтын және сарқылатындар екі топқа бөлінеді. Сарқылатын қорлар қайта қалпына келмейтіндер және қалпына келетіндер деп бөлінеді. Сарқылмайтын қорларға: Күн энергиясы, атмосфера ауасы, теңіздер мен мұхиттардың сулары, жер, т.б. жатады. Бұлардың кейбіреулері адам-ның теріс іс-әрекетінен бүлініп немесе ластанып, сарқылатын қорларға айналып кетуі мүмкін. Мысалы, Арал теңізін алайық. Теңіздің тартылып, тұзы аспанға көтеріліп, климат өзгеріп, экологиялық аймаққа айналуы – тікелей адам баласының әсерінен орын алды. Сарқылатын қорларға таза ауа, таза су, құнарлы топырақ, өсімдіктер әлемі мен жануарлар дүниесі, қазба байлықтар, т.б. жатады. Табиғат қорларының кейбіреулеріне тоқталып өтейік. Судың негізгі қорын Дүниежүзілік мұхиттар мен теңіздер құрап, айналымы заңдылығы бойынша құрлықтағы өзендер мен көлдер үнемі қоректеніп отыратындықтан, су сарқылмайтын қорға жатады. Арал теңізінің тартылуы сияқты басқа да өзендер мен көлдердің құрғауы, тікелей адамның әрекетінен болған және сол аймаққа ғана тән құбылыс болып табылады. Ауа құрамы мен сапасы да улы газдар мен түтіндер өзгерген. Ауаны лас-тайтын – миллиондаған автокөліктер, ұшақтар, өнеркәсіп, зауыт, жылу стансалары, полигондар, зымырандар т.б. Ауыр өнеркәсіп шоғырланған қалалар мен елдімекендер халқының денсаулығы да төмендеген. Өскемен, Риддер, Зырян, Қарағанды, Екібастұз сынды қалалар маңындағы ауа сапасы талай айтылып келе жатқан мәселе. Еліміздің топырақ қорлары да жылдан-жылға сапасы төмендеп немесе құнарсызданып барады. Соңғы деректер республика жерінің 60 пайызы жарамсыз жерлерге немесе шөлге айналып кеткен. Солтүстік облыстарда тың игеру науқанына байланысты топырақ қарашірігінің 25-30 пайызын жоғалтқан. Еліміздің батыс өңірінде мұнай-газ игеру қарқынды дамуы есебінен топырақ қорлары ластанып, бүлініп жатыр. Топырақтың мұнаймен ластануы, топырақтың техногендік бүлінуі 2,5 млн. га жер аумаққа жайылған. Сұмдық көрсеткіш! Сондай-ақ жайылым қоры да бұл аймақта жарамсызданып барады. Азғыр, Тайсойған сынақ полигондарының салдарынан 1,4 млн га жер бүлінген. Республиканың өзге аймақта-рындағы жер қорларының да күйі мәз емес. Егін егіп, көкөніс отырғызып, тез өнім ала салу үшін тыңайтқыштарды мөлшерден артық қосу топырақтың ластауына, тозуына әкелген. Адамның қамқорлығы азайған сайын, табиғаттың «өзді-гінен қалпына келу» құбылысы жүріп жатыр. Ұшы-қиыры жоқ даланың қойнауы қазба байлықтарының барлық дерлік түріне бай. Өкініштісі, байлық жеке компаниялар арқылы шет елдерге ағылып жатыр. Әлі күнге қазба байлықтарды игеру ысырыапшылдық, пайдақұмарлық есебінен, жоспарсыз жүргізілуде. Қазбаларды елімізде өңдеу технологияларын жабдықтай алмай, есепсіз шетке айдап, қазір сарқылтуға жақын қалдық. Табиғаттың өкпесі орман қоры елімізде тек 21,8 млн га жер қамтиды. Бұл өлкеміздің барлық жерінің 3,35 пайызын ғана құрайтын, өте аз көрсеткіш. Осы аз қордың өзі жыл сайын азайып жатыр. Басты себеп – қаскерлік жолмен орман ағаштарын отау, орманға демалысқа шығып, өрт шығару, жалынды дер кезінде тоқтата алмау, зиянды заттармен ластау, қоқыс тастау т.б. Орман – ауа сүзгісі, ауа жаңартқыш, дәрілік өсімдіктердің сан түрі өсетін асыл қойма, аң мен құстың мекені. Орманға қаскерлік – тіршілік тынысына қаскерлік болып табылады. Орманды қорғау әркімге міндет. Көшеттерді қала маңындағы елді мекендерге, қала саябақтарына, гүл-зарларына отырғызып, игі істер де атқарылып жатыр. Республикамызда өсімдіктердің 6 мыңға жуық түрі бар екен, Олардың 50 пайызы тікелей адамның қамқорлығын қажет етеді. Халқымыз ежелден-ақ мал шаруа-шылығымен айналысқан, табиғаттың төл баласы. Төрт түлік малдан бөлек жортқан жабайы аңдардың әрбірін халқымыз ерекше бағалаған. Сондықтан түз тағыларының өсіп-өнуі, сақталуы тоқталмаған. Сүтқоректілердің – 155, құстардың – 481, бауырымен жорғалаушылардың – 48, қосмекенділердің – 33, балықтардың – 140 түрі тіршілік етеді. Өкінішке орай, қаскерлік пен пайдақұмарлық осы ен байлықтың басты жауы болып отыр. Сәкен Сейфуллиннің «Киікті қазақ және дейді бөкен, мың-мыңдап баяғыда жүрген екен» деп сайын далада еркін жүрген бөкендерді суреттеген керемет жыры бары. Ақбөкендер, қарақұйрықтар, арқарлар, тау ешкілері, жолбарыстар, қабыландар мен құландар қатары қазір сиреп кеткен. Ал дала сұсы жолбарыстар біржола құрып кетті. Іле бойындағы соңғы жолбарысты 1947 жылы атылған деген дерек бар. Шексіз кеңістікте үздіксіз айналған алып ғаламшарлардың көпшілігінен кішкене болғанымен, жұмыр жеріміз де қайнаған тіршілікке толы алып шар. Бірақ адам баласының қарқынды өсуі мен, ғылым прогресі, жылдам көлік түрлері адам аяғы баспаған жер қалдырмады. Ауа, су, топырақ ластанып, өсімдік пен жануарлар дүниесі дабыл қаға бастады. ХХ ғасырдың бас кезінде жануарларды қорғау мәселелері туралы сөз қозғала бастайды. 1902 жылы Париж қаласында алғаш Құстарды қорғаудың Халықаралық Конвенциясына қол қойылды. 1948 жылы БҰҰ-ның білім беру, ғылым және мәдениет мәселелері жөніндегі ұйымы (ЮНЕСКО) Халықаралық табиғат қорғау одағын (IUCN) ұйымдастыру туралы арнайы шешім қабылдады. Бұдан жарты ғасыр уақыт бұрын, дәлірек 54 жыл бұрын, ғылымда «Қызыл кітап» деген ұғым қалыптасты. Кітаптың қызыл сөзімен тіркесі, кез-келген ұлт пен мемлекет үшін түсінікті еді. Қызыл – қауіп, ескерту, қан, соғыс сынды түсініктерді астарлап тұратын түс екені айтпаса да ұғынықты. Бұл кітапты шығару туралы пікірді алғаш рет ұсынған ағылшын ғалымы – Питер Скотт. «Қызыл кітаптарға» жер бетінде жойылу қаупі бар және бұрыннан өте аз кездесетін өсімдіктер мен жануарлардың түрлері тіркеледі. Оларды сақтап қалудың және қорғаудың қажеттігі айқындалып жазылады. Әр мемлекеттің «Қызыл кітабы» мемлекеттік заңдық күші бар құжат болып саналады. Халықаралық «Қызыл кітап» (Red Data Book) – Халықаралық Табиғат Қорғау Одағының (ХТҚО-МСОП-IUCN) – халықаралық деңгейдегі құжаты болып саналады. «Қызыл кітапқа» жойылып кету қаупі төнген, сирек кездесетін, ғылыми тұрғыдан әлі толық зерттелмеген, жылдан-жылға саны күрт азайып бара жатқан, қорғауды қажет ететін өсімдіктер мен жануарлардың түрлері тіркеледі. Қазіргі уақытта «Қызыл кітаптардың» түрлі нұсқалары бар: Халықаралық Табиғат Қорғау Одағының (IUCN) Қызыл кітабы, әр мемлекеттің (республикалық) «Қызыл кітаптары», аймақтың (облыстық) «Қызыл кітаптары» деп аталады. Жалпы ережеге сәйкес мемлекеттік «Қызыл кітаптар» әрбір 10 жылда өзгертіліп әрі толықтырылып отырылуы қажет. Қазақстанда алғашқы «Қызыл кітап» Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің 1978 жылғы 16 қаңтардағы №20 арнайы қаулысына сәйкес жарық көре бастады. Қазақстанда шыққан алғашқы «Қызыл кітаптың» 1-бөлімі омыртқалы жануарларға арналды және оған 87 түр (балықтардың – 4, қосмекенділердің – 1, жорғалаушылардың – 8, құстардың – 43 және сүтқоректілердің – 31 түрі) тіркелді. Өсімдіктерге арналған «Қызыл кітап» 1981 жылы жарық көріп, ондағы түрлер 1-ші жойылып кету қаупі төнген түрлер болса, 2-шісі сирек кездесетін түрлер. Қазақстанның өсімдіктерге арналған «Қызыл кітабына» (1981) еліміздің аумағында өсетін 307 түрі тіркелген. Онда жабық тұқымдылардың (гүлді өсімдіктердің) – 288 түрі, ашықтұқымдылардың – 2 түрі, қырықжапырақтардың – 3 түрі, саңырауқұлақтардың – 10 түрі және қыналардың – 1 түрі тіркелді. Олардың 20 түріне жойылып кету қаупі төнген, ал 287 түрі сирек кездесетін түрлерге жатады. Жоғарыда айтып өткендей, Қазақстанның омыртқалы жануарларға арналған «Қызыл кітаптары» (1978, 1991, 1996, 2010), омыртқасыз жануарларға арналған «Қызыл кітабы» (2006) және өсімдіктерге арналған «Қызыл кітабы» (1981) жарық көрді. Алматы облысының «Қызыл кітабы» 2006 жылы жарияланды. Бұл кітаптар – ел аумағында жоғалу қаупі жоғары табиғат байлықтарын сақтау мен қорғауға негіз болатын құжаттар. Қазақстанның омыртқасыз жануарларына арналған «Қызыл кітабын» даярлау өте қиынға соқты. Себебі, елімізде кездесетін омыртқасыз жануарлардың түрлерінің саны және олардың биологиялық әрі экологиялық ерекшеліктері толық зерттелмеген. Сондықтан да омыртқасыз жануарларға арналған Қазақстанның «Қызыл кітабының» алғашқы 1 және 2-басылымдарына тіркелген түрлер мұқият талдап саралауды қажет етті. Сонымен, 2006 жылы Қазақстанның омыртқасыз жануарларға арналған «Қызыл кітабының» нақтыланған 3-басылымы жарық көрді. Бұл басылымға омыртқасыз жануарлардың 96 түрі тіркелді. Олардың ішінде буылтық құрттардың – 2, ұлулардың (моллюскалар) – 6, шаянтектестердің – 1, өрмекшітектестердің – 2 және жәндіктердің – 85 түрі тіркелді. Қазақстанның омыртқалы жануарларға арналған «Қызыл кітабының» толықтырылған және өңделген 4-басылымы 2010 жылы жарық көрді. Онда омыртқалы жануарлардың 128 түрі тіркелген. Олардың бір түрі – дөңгелекауыздыларға, 17 түрі – сүйекті балықтарға, 3 түрі – қосмекенділерге, 10 түрі – жорғалаушыларға, 57 түрі – құстарға және 40 түрі – сүтқоректілерге жатады. Бұл «Қызыл кітапта» Халықаралық табиғат қорғау одағының (IUCN) «Қызыл кітабына» тіркелген 20 түр бар. Мұндай түрлерді сақтап қалу үшін Қазақстан бүкіл адамзат алдында аса зор жауапкершілікті сезінуі тиіс. Кітапқа тіркелген түрлердің таби-ғатта сақталу деңгейіне сәйкес 5 санатқа бөлініп берілген: 1.Жойылып кету қаупі төнген түрлер. Мұндай түрлерді сақтап қалу үшін міндетті түрде арнайы шаралар (табиғи қорықтар, ұлттық табиғи саябақтар, табиғи резерваттар және т.б.) ұйымдастыру қажет. 2. Саны күрт азайып бара жатқан түрлер. Ондай түрлердің саны әзірше мол, бірақ қарқынды түрде азаюына жол берілмеуі қажет. 3. Сирек кездесетін түрлер. Ондай түрлердің санының азаюын қадағалап отыру қажет. 4. Толық зерттелмеген түрлер. Ондай түрлер туралы ғылыми-зерттеу жұмыстары мұқият түрде жүргізілуі қажет 5. Қалпына келтірілген түрлер. Табиғатты қорғаудың басты шарты – оның ресурстарын тиімді пайдалану және сақтау. Жабайы жануардың біраз бөлігінің жер бетінен жойылып кету қаупі бар екенін ескертіп, жануарлар мен өсімдіктер дүниесін сақтап қалу үшін қанша дабыл қағылып, айтылып жатса да, жойылып кету қауіпі бар жабайы аңдарды қаскерлік жолмен аулау әрекеті тоқталар емес. Мемлекет тарапынан қаскерлікке тоқтау салу үшін әртүрлі іс-шаралар ұйымдастырылып келеді. 2004 жылы 9-шы шілдеде «Жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану» туралы заң қабылданды. Осы заң киік аңын 2020 жылға дейін аулауға қатаң тиым салған. Аң аулауға қатысты талаптар мен ережелер жаңадан бекітілді. Бірақ бұған қарамастан қаскөйлер броконьерлікті жалғастыруда. Сол себепті ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі жануарлар дүниесін қорғау, сақтау, пайдалану, өсімін молайту және саласына келтірілген зиянды әрекеттің орнын толтыру мөлшерін бекіту туралы бұйрықтар мен заңдық күшке ие шешімдерді де шығарып, іске асырып жатыр. Маңғыстау өңірінің табиғатты қорғау инспекторы С.Байталасов: «Сөзіміз дәлелді болу үшін мысал келтіре кетейік. Жабайы аңдардың басым бөлігі қорық аумағы не ерекше қорғалатын аумақта болатындығын ескеріп, заңсыз аң аулау фактісі аталған аймақтардың бірінде болса деп алайық. 1 (бас арқар) х2405х1500 х1,5х3х3=48 701 250 теңге. 1 (бас қарақұйрық)х2405х400х1,5х3х3=12 987 000 теңге. 1 (бас қоян) х 2405х5 х1,5 х3 =54 112 теңге. 1 (бас үйрек) х2405 х5 х1,5 х 3 = 54 112 теңге. 1 (бас киік) х 2405 х500 х1,5 х3 х3= 16 233 750 теңге. Шығын мөлшерінің есептелуіне түсінік бере кетейік, 2405 (АЕК) айлық есептік көрсеткіш, 1,5 заңсыз ауланған аңға қосылатын коэффицент, 3 ерекше қорғалатын аймақта болған үшін қосылатын коэффицент, 3 жойылып кету қаупі бар не «Қызыл кітапқа» енген аң үшін қосылатын коэффицент. 1500, 400, 5, 500 сандары – әрбір дараққа АЕК ретінде салынатын шығын мөлшерінің сандық көрсеткіші. Мүмкін осыншама шығын мөлшерін халық арасында екінің-бірі біле бермеуі мүмкін. Жоғарыда көрсетілген қыруар соманы төлеу кез-келген адам қолынан келе бермейтіні белгілі, мүмкін қаскерлер осыдан сескеніп, қылмыстан аяғын тартар ма екен деген ойдамыз» деп, халықтың табиғатқа келтірілген зиян үшін қанша айыппұл салынатынын нақты сандар мөлшерімен таныстырып өткен. Естіген, оқыған жан тым болмаса, осындай көп мөлшердегі айыппұлдан сескенер.
Держатели документа:
БҚУ

83
Д 15
Дәлденбай, Б.
    Жазылар естеліктер мен туралы [Текст] / Б. Дәлденбай // Ana tili. - 2021. - №5.- 4-10 ақпан. - Б. 6-7
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану.

Кл.слова (ненормированные):
Мұқағали Мақатаев -- ағысқа қарсы жүзген -- ақиық ақын -- ақбақайда қалған бір өлең
Аннотация: Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Бейбіт Дәлденбайдың мұқағалитануға қосқан үлесі қомақты. Ақын мұрасына деген ықылас-құрметі де ерекше. "Мұқағалидың өлеңдері науқандық тіркестер емес. Ұлағат пен философия. Түпсіз тереңге бойлатады, бірақ түсінікті. Сұлу да сіңімді жүрекке жылы тиетін мұндай жырларды жазу оңай емес. Сезімнің оты күйдіріп, ой тасқындары ұйқы бермейді. Сондықтан ақиық ақын "Өлең жазу біреуге оңай шығар, Ақын болу не деген қиын едің?!" дегенде бекер айтпаса керек" дейді компазитор. Осы мақалада Бейбіт Мұқағали өлеңдерінің әнге айналуы туралы сыр шертеді.
Держатели документа:
БҚУ

83(5Каз)
К 17
Қалиұлы, Б.
    Мұқағали тілі сөздігі осылай жасалған [Текст] / Б. Қалиұлы // Ақиқат. - 2019. - №3. - Б. 107-111
ББК 83(5Каз)

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
Мұқағали тілі -- Мұқағали өлеңдері -- ақиық ақын -- ақын тілі -- Мұқағали шығармалары -- сөздік жасау -- тілдік бірліктер
Аннотация: Сөздік жасау, оның ішінде Мұқағали сияқты ақынның сөздігін жасау өте қиын істердің бірі. Мұқағали өз шығармаларында қанша сөз, қанша тұрақты тіркес қолданғандығын анықтау оңай емес. Ол тілдік бірліктерді ақынның қанша рет қайталап қолданғандығын есептеп шығару да қиынның қиыны
Держатели документа:
БҚМУ

63
К 28
Қасенов, Е.
    Өрнекті тіл айшықтары [Текст] : (ақын Аманхан Әлімұлы жырларындағы сөз тіркестерінің ерекшеліктері) / Е. Қасенов // Ақиқат. - 2021. - №1. - Б. 93-96.
ББК 63

Рубрики: Тарих.

Кл.слова (ненормированные):
өрнек -- тіл -- айшықтары -- ақын -- Әлімұлы -- сөз тіркесі -- поэзия -- тілін тану
Аннотация: Мақала өрнекті тіл айшықтары (ақын Аманхан Әлімұлы жырларындағы сөз тіркестерінің ерекшеліктері) туралы.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚУ.

81.2
Ш 81
Шота, Қ.
    Тіл тарихы-ел тарихы [Текст] / Қ. Шота // Дәстүр. - 2018. - №6. - Б. 18-23
ББК 81.2

Рубрики: Мәдениеттану

Кл.слова (ненормированные):
ел тарихы -- мәдениеттану -- шежіре -- жер-су аттары -- мақал-мәтел -- бірлік -- ұлттық сана
Аннотация: ТІіл тарихы-ел тарихы деген сөз негізінен бекер айтылмаса керек.Ата-бабаларымыздың өмірден алған мол тәжірибесі арқылы олардың ой тұжырымы мен тәлім-тәрбиесінен хабардар болып,тіліміздегі тұрақты тіркестердің ана тіліміздегі байлығын анық танимыз.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ