Электронный каталог

63
К 58
Қожақұлы, Ө.
    Башқұртстанның саяси, әлеуметтік, мәдени-рухани дамуы туралы мәселе [Текст] / Ө. Қожақұлы, А. Спандияр // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №1. - Б. 305-317
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
қазақ -- башқұрт -- Ресей -- тарих -- зиялы қауым -- мәдениет -- дін -- ұлт -- тіл -- халық
Аннотация: Мақалада түрік әлемінің бірегейлену үдерісі жаңғыру кезеңінің басталуымен, бүкіл ресейлік қоғамның жан - жақты трансформациялану жағдайында, біздің тақырыбымызға байланысты башқұрттардың ұлттық саяси сана сезімінің, ұлттық мәдениетін белсенді жаңғырттыру үдерістерін зерттеулермен айқындауға болады. Бүгінгі күні аймақтардың құдіретті күшті мәдениеттерімен, ұлттық және басқа да дәстүрлерімен, әлеуметтік қарама-қайшылықтарды өзінің тарихи-мәдени тәжірибесімен елдің және оның халықтарының болашақтағы дамуының түрлері мен жолдарына болжамдар басталды. 80-шы жылдары қайта құру дәуірінде ұлттық тілдердің шығу тегіне, ұлттық тарихтарды зерттеуге көп назар аударыла бастағанын білеміз. Ал тәуелсіздік жылдары бұл қарқын күшейе түсті де, Қазақстан түрік әлемінің бірегейлену үдерісінің көшбасшысына айналды деп айтуға негіз бар. Осы үдерістің бір бағыты, бұл рухани әлемі қазақтарға жақын, туыстас халық башқұрттармен қарым-қатынас тарихын зерттеу өзекті болып есептелінеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Спандияр, А.

63.3 (5Каз)
К 11
Қыдыршаев, А. С.
    Тәуелсідік тірегі - ел бірлігі [Текст] / А. С. Қыдыршаев // Өркен. - 2021. - 31 мамыр. - №5. - Б. 15
ББК 63.3 (5Каз)

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Тəуелсіздік -- популизм -- этнопопулизм -- Рухани жаңғыру -- Елбасы -- мемлекет -- рухани құндылықтар
Аннотация: Тəуелсіздік – киелі ұғым. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев өзінің «Тəуелсіздік бəрінен қымбат» атты бағдарламалық мақаласында: «Бізді қай заманда да қиындықтардан аман алып келе жатқан басты құдірет – ел бірлігі. Ынтымағы жарасқан жұрттың қашанда ұпайы түгел
Держатели документа:
ЗКУ

Қыдыршаев, А. С.
    Шешендік дәстүр – ұлттық рухани құндылық тұнбасы [Текст] / Г. С. Искендірова, Г. Д. Кошанова, А. Л. Лесбекова // БҚУ хабаршысы. - 2021. - №3. - Б. 56-68
ББК 87

Рубрики: филология

Кл.слова (ненормированные):
сөз құдіреті -- логикалық тұжырым -- философиялық толғаныс -- шешендік сөз -- қанатты сөз -- шешендіктану -- интеграцияланған пән -- шешен сөйлеу мәдениеті -- көшбасшылық -- феномен -- риторикалық мәдениет -- монографиялық зерттеу -- философия
Аннотация: Мақалада ұлттық шешендік дәстүр рухани құндылық тұрғысында таразыланады. Халық даналығының ұлттық сана межесі, ой-өріс тұнбасы ретінде шешендік сөздері даналық пен парасаттылықтан туындаған терең ой, логикалық тұжырым, философиялық толғаныс, дүниетаным, өмір тәжірибесі, тағылым-тәлім көріністері, көркем сөзбен көмкерілген қалыптасқан тіркес, шағын мәтін, қысқа да нұсқа ой үзіктері форматында қарастыра келе, шешендік сөздер ділмәр адамдардың әр кезде түрлі жағдаяттарға байланысты тауып айтқан, нысанына да дөп тиіп жататын ұтымды, өткір, ақылды да ғибратты өсиет сөздері үлгісінде пайымдалады. Қазақтың көне тарихындағы, көркем әдебиетіндегі шешен-билерді (Майқы, Кетбұға, Асан қайғы, Жиренше, Төле, Қазыбек, Әйтеке, Сырым) түгел түптеп білу, мұраларына үңілу, керегінше пайдалану да жас көшбасшыға қажетті қағида екені баса шертіле дәлелді сипатталады. Бүгінгі Ұлы Дала елінде, туған жерімізде қазақ тілі мемлекеттік мәртебе алып, ана тіліміздің қоғамдық қызметі жоғарылаған кезеңде шешендік сөздің әлеуметтік мәнін ұғындыру ісі және мемлекеттік тілде шешен сөйлеу мәдениеті мәселесінің аса өзектілігі таратыла баяндалады. Сондай-ақ, жоғары оқу орындарында шешен сөйлеу мәдениетіне баулудағы алғы меженің бірі теориялық және қолданбалы пән ретінде шешендіктану турасында жүйелі ұғым қалыптастыру, түсінік беру сипаты талданады. Риторикалық мәдениет шешен сөйлеудің басты дағдысы делініп, сөйлеу әрекетінің табиғатын философиялық-дидактикалық тұрғыдан тану риториканы білім мен білік, дағды жинақтайтын ерекше ілім ғана емес, осының негізінде мәдениеттің тұғырлы құндылықтарына қол жеткізу арқылы риторикалық мәдениет биігіне көтерілу тұрғысында бағалауға жетелері түйінделеді. Нәтижеде әрбір жас атаулыға қажетті риторикалық мәдениетті бойға жұғысты етуге септесер кешенді тұжырымдар ұсынылады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Әжіғалиев, М.Қ.
Қажымова, Қ.Р.

63
Х 15
Хайруллин, А. С.
    Жаңақала ауданынан шыққан тұлғалар [Текст] / А. С. Хайруллин // «Қазақтардың рухани қасиетті орындары туралы білімді зерттеу мен насихаттаудағы трансшекаралық ынтымақтастық» тақырыбындағы халықаралық ғылыми-тәжірибелік онлайн конференцияның материалдары. - Орал, 2021. - 14 қазан. - Б. 170-175
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Жаңақала өңірі -- Құрманғазы -- Қали баба -- Қали Жантілеуов -- Қаражан ханым -- Ерғали Рахмадиев -- Күйші Қали -- мемлекет қайраткерлері -- Ұлы Отан соғысы
Аннотация: Жаңақала өңірі қазір ел аузында ақиық алыптар мен жайсаң жандардың мекені деп орынды аталады.Тарих толқынына көз жіберсек бұл өлке өмірге ұлы күйшілер Құрманғазы мен Динаны, азулы ақындар Өтебай мен Білекті, терлігі құрғамай ақырып теңдік сұраған Исатай мен Махамбетті берді. Жаңақала топырағы талай-талай топ жарған тарландарды, қамал бұзған батырларды, аузымен құс тістеген шешендерді арқалы ақындар мен құдіретті күйшілерді, дәулескер домбырашыларды дүниеге әкелді.
Держатели документа:
ЗКУ

81.2(Каз)
Е 69
Ержанова, Ұ.
    Ана тілінің танымдық құдіреті [Текст] / Ұ. Ержанова // Ақиқат. - 2022. - №4. - б. 63-65
ББК 81.2(Каз)

Рубрики: Жеке тіл білімі. Әлем тілдері

Кл.слова (ненормированные):
қазақ тілі -- тіл дамуы -- Ғалым Ж. А. Манкеев -- көлем өлшемдері -- қашықтық өлшемдері -- уақыт өлшемдері
Аннотация: Мақалада тілдің когнитивтік-танымдық қызметін анықтауда ғылыми-әдістемелік негіз ретінде тілдің тарихи негізін көрсететін "Ескі түрік сөздігінің" деректеріне жүгініп, соны пайдалана отырып, көптеген жаңа ғылыми тұжырымдар жасалды. Бабалардан қалған мұралар, тілімізде әлі күнге қолданылып, сақталып келе жатқан біраз тілдік ескерткіштер осы мақалада көрсетілген.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ

83.7
К 11
Қыдыршаев, А. С.
    Сөз қадірін білеміз бе ? [Текст] / А. С. Қыдыршаев // Өркен. - 2022. - 30 маусым. - №6. - Б. 15
ББК 83.7

Рубрики: Ораторское искусство

Кл.слова (ненормированные):
шешендіктану -- Қазақ халқы -- Сөз -- айтылған сөз атқан оқтай, жай кетпейді -- Жаман сөз -- Қаз дауысты Қазыбек би -- Төле би -- киелі -- Жалған сөз – желге ұшқан сөз -- Қызыл сөз – қызған от -- Ақыл иесі – сөз иесі -- Сөз қасиеті -- Тұңғиық ойлар -- Мақалдар -- Лев Толстой -- Афоризм -- философия поэзиясы -- мақал
Аннотация: Бүгінгі ұрпақ сөз қадірін білмейді деседі. Себебі неде? Ойсыздық па? Қанға сіңіп кеткен құлдық сана ма? Əлде?. Сөз адам санасының басты белгісі емес пе. Қазақ халқы ежелден сөз қадірін білген, сөзге тоқтаған. Ұрпағына «ойнап сөйлесең де, ойлап сөйле» деп үлкен міндет жүктеген. Аңдамай сөйлесең, ауырмай өлесің, қадір-қасиетің кетеді, елге күлкі боласың деп, қасықтап жинаған абырой-беделіңді шелектеп төгесің деп ескертіп, сөз құдіретін асырып отырған. Сөз біздің ата-бабамыз көтере алмаған үлкен жүкті ғасырлар бойы көтеріп, шашпай-төкпей бүгінгі күнге жеткізген. Сөздің күші – құрғақ қиялдың емес, тірі өмірдің бетке шыққан шырайы. Күллі əлемде сөздің сиқырындай, сөздің салмағындай, сөздің сымбатындай, сөздің сəулетіндей еш нəрсе жоқ. Олай болса, халқымыздың сөзді асыл көруі тегін емес. Осыдан кейін «алмас қылыштың майданда серік, асыл сөздің майданда да, сайранда да серік» екендігіне қалай иланбайсың. Əрине, сөздің қысқасы жақсы. Тілдің көркі сөз екенін білсек, сөз қадірін білмеген өз қадірін білмесі айқын. Себебі, ойды сөз қозғайды, жақсы сөз жанды жылытады. Халық жадында «айтылған сөз атқан оқтай, жай кетпейді» деген бар. Олай болса, таудай сөздің тарыдай түйіні бар емес пе.
Держатели документа:
ЗКУ

83.7
К 11
Қыдыршаев, А. С.
    Қазіргі тәуелсіз еліміздегі қазақ шешен-би сөздерінің тағылымдық мәні [Текст] / А. С. Қыдыршаев, Қ. Ы. Рахым, Қ. С. Қыдыршаева // М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің 90 жылдығына арналған «Ғылым және білім берудегі дәстүрлер мен инновациялар: тарих, қазіргі жағдай, перспективалар» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары (Орал, 5 қазан 2022 ж.). - Орал, 2022. - Б.2. - Б. 170-177.
ББК 83.7

Рубрики: Риторика

Кл.слова (ненормированные):
тәуелсіз еліміз -- қазақ шешен-би -- Түркі әлем -- Жақсы сөз – жарым ырыс -- мақал-мәтел -- көркем сөз өнері -- асыл сөз -- нақыл сөз -- билер сөзі -- аталы сөз -- көсем сөз -- шешендік -- шешендік сөз -- шешендіктану
Аннотация: Түркі әлемінде де, Ұлы Дала елінде де, еуропа төрінде де бірегей даналардың дуалы аузынан шығып, ұрпағына мирас болып қалған құнды ойлардың күллісі сөз құдіреті арқылы берілетіні мәлім. Ал даналар дүниеге келтірген құндылықтардың бірден-бір заңды мұрагері – сол халықтың өзі. Демек, халық даналығы – ұлттық сана межесі, ой-өріс тұнбасы. Олай болса, халық даналығы – тілінде. Тексіздік – тілсіздіктен. Егер де тіл мүмкіндігі шектеліп, сөз байлығы мен көркемдігі, оралымдығы жетіспей жатса, даналық ой-пікір де шарықтап дамымақ емес. Ендеше даналықты білдіретін түйін-тұжырымдар, ұғым- түсініктер сапына аталы сөз, мақал-мәтел, қанатты сөз, нақыл сөз, шешен сөз, өсиет сөздерді қосар едік. Бұлар – даналық пен парасаттылықтан туындаған терең ой, логикалық тұжырым, философиялық толғаныс, дүниетаным, өмір тәжірибесі, тағылым-тәлім көріністері, көркем сөзбен көмкерілген қалыптасқан тіркес, шағын мәтін, қысқа да нұсқа ой үзіктері.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Рахым, Қ.Ы.
Қыдыршаева, Қ.С.

83.7
К 11
Қыдыршаев, М.
    Шешендік - жастар көркі [Текст] / М. Қыдыршаев // Өркен. - 2023. - 31 қаңтар. - №1. - Б. 15.
ББК 83.7

Рубрики: Ораторское искусство

Кл.слова (ненормированные):
Шешендік өнер -- сөз өнері -- сөйлеу өнері -- жастар көркі
Аннотация: Шешендік өнер қай заманда да, қандай қоғамда да қа- уымға, көпшілікке қайтарымды əсер ететін, тұлғаның санасын, сезімін баурап, күш-жігерін тасытатын орасан зор қуатты құрал емес пе. Шешендік күні бүгінге дейін құдірет-күшін, қарым- қасиетін жоймаған өнер делінеді. Ендеше, осынау бір таңға- жайып тамаша өнердің тұңғиығына бойлап, кереметіне кенеліп көргенге не жетсін! Шешендік өнер - сөз өнері, сөйлеу өнері. Аталған сала - өнер атаулының ең қиыны да күрделісі. Ахмет Байтұрсынұлы данышпан сөз өнерінің адам санасының үш негізіне тірелетінін баса айтқан-ды. Біріншісі - ақылға, екіншісі - қиялға, үшіншісі - көңілге. Ақыл ісі - аңдау, яғни, нəрселердің жайын ұғыну, тану, ақылға салып ойлау, қиял ісі - меңзеу, яғни, ойдағы нəрселерді белгілі нəрселердің тұрпатына, бейнесіне ұқсату, бейнелеу, суреттеп ойлау, көңіл ісі – түю, талғау. Шешендік өнердің ең күрделілігі - осы үш негізді ажырата білу. Ал осы үш негізді адам санасының игеруі, əрқайсысын орнымен, кезегімен пайдалана білуі - бұл оның еріккеннің ермегі еместігі.
Держатели документа:
ЗКУ

66
Ш 17
Шайхиева, Б. Т.
    Отандық саяси ілімдер тарихындағы «Мәңгілік ел» идеясы және Қазақстанның этносаясаты [Текст] / Б. Т. Шайхиева // БҚУ Хабаршысы. - 2023. - №4. - Б. 152-158.
ББК 66

Рубрики: Политика

Кл.слова (ненормированные):
Мәңгілік ел -- идеология -- тәуелсіздік -- ұлт -- тарихи сана -- болашақ -- Қазақстанның этносаясаты -- Отандық саяси ілімдер
Аннотация: Әрбір халық өз өткен кезеңінің рухани қазынасын игермей, өз ұлтының сана – сезімінің мөлдір қайнарын сусындамай тұрып өзін толыққанды ұлт ретінде сезіне алмас. Тәуелсіздік алғаннан бері, біз ұлттық қазынамызды қайта жинақтай бастадық және ата – бабамыз армандаған мәңгілік елдігімізді құруға қолымыз жетті. Бұл бағытта отандық саяси ақыл – ой қалыптасуын зерттеу ерекше орын алады. Мемлекеттің этносаясаты мың жарым жылдан кейін құдіретті ата – бабамыздан ұлы мұраға қалған «Мәңгілік ел, мәңгілік ұлт» идеясын жаңғыртып, ХХІ ғасыр жаңашылдығын бойына сіңірген жаңа идея сипатында жариялап отыр. ХХІ ғасырда қуатына енген жаһандану дәуірінде тәуелсіздікке қол жеткізгеннен гөрі, оны ұстап тұру әлдеқайда қиын екенін тарихи сабақтастықты тарқата отырып, ерекше атап өтті
Держатели документа:
ЗКУ

85
К 11

    Күй өнерінің құдіреті [Текст] // Өркен. - 2024. - 28 маусым. - №6. - Б. 6.
ББК 85

Рубрики: Искусство

Кл.слова (ненормированные):
Мәдениет және өнер факультеті -- Гибатоллиева Аружан Талгатовна -- әуесқой домбырашылар -- күй өнері -- студенттер -- жастар -- Дарынды жастар
Аннотация: Жақында университет қабырғасында Мәдениет және өнер факультетінің КДР-41 тобының бітіруші түлегі Гибатоллиева Аружан Талгатовнаның ұйымдастыруымен әуесқой домбырашылар байқауы өткізілді. Ол байқаудың негізгі мақсаты - қазақтың күй өнерін насихаттап, студенттер арасында дәріптеу. Құдіретті күй өнері арқылы студент жастардың туған жерге деген сүйіспеншілігін арттыру. Университет студенттерінің арасындағы достық қарым- қатынасты дамыту. Талантты жастардың тәжірибе алмасуына мүмкіндік жасау. Дарынды жастарды анықтап, ынталандыру, қолдау көрсету.
Держатели документа:
ЗКУ