Электронный каталог

68(5каз)
Н 12
Нұрмолдина , А.
    Ауғанда от кешкендер [Текст] / А. Нұрмолдина // Білімді ел . - 5 наурыз. - 2019. - №9. - Б. 21.
ББК 68(5каз)

Рубрики: Военное дело

Кл.слова (ненормированные):
ауғанда от кешкендер -- 30 жыл -- интернационалист жауынгерлер шақырылды -- патриоттық тәрбие -- ауғанстан
Аннотация: Кеңес әскерлерінің ауған жерінен шығарылғанына отыз жыл толуына орай 11-сынып оқушыларымен ашық тәрбие сағаты өтті. Бұл басқосуға жерлес интернационалист жауынгерлеріміз шақырылған болатын, Ауғанстанда 1978 жылғы сәуір айында төңкеріс болып, оның арты аяқталмас соғысқа айналды. Бұл қасірет елдің тек өз ішінде ғана емес, оған сырт мемлекеттердің қатысуымен де ұзаққа созылды.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Қоқымбаева, Н.

65.305.7
О-58
Онгарбаева, Н.
    ЖАРМАНЫҢ САПАСЫНА КҮРІШ ДӘНІНІҢ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІНІҢ ӘСЕРІ [Текст] / Н. Онгарбаева, С. Жиенбаева, К. А. Елеукенова, Н. Батырбаева // НОВОСТИ НАУКИ КАЗАХСТАНА. - 2018. - №4. - С. 190-197.
ББК 65.305.7

Рубрики: Пищевые производства

Кл.слова (ненормированные):
күріш -- жарма -- технологиялық қасиеттері -- жарма шығымы -- сапалы ядроның шығымы -- сапа белгілері
Аннотация: Мақалада күріш және жарма өнімдерінің сапалық сипаттамасының зерттеу нәтижелері келтірілген. Күріш дәнінің және жармасының технологиялық қасиеттерін сипаттайтын белгілерінің арасындағы өзара байланысын анықтау үшін зерттеу нысаны ретінде Қызылорда облысы аумағында кең көлемде аудандастырылған Маржан, Янтарь, Лидер, Новатор күріш сұрыптарының үлгілері алынды. Зерттеу барасында олардың органолептикалық, физика-химиялық бағасы және олардың өзара байланысы анықталды. Нәтижелерді талдау сапалы ядро мөлшеріне тек күріш дәнінің сызаттылығы ғана емес, сондай-ақ дәннің құрылымдық белгілері де әсер ететіні туралы болжамдар жасауға мүмкіндік береді. Дәннің жоғары сызаттылығы эндоспермнің әртүрлі консистенциялы болуына негізделген. Ескерілген көрсеткіштер арасындағы анықталған өзара байланыс жарма өндіруде тәуелді белгілеулер бойынша үлгілерді таңдау мүмкіндігінің бар екендігін тұжырымдайды.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Жиенбаева, С.
Елеукенова, К.А.
Батырбаева, Н.

85(5каз)
М 95
Мыңбай , Н.
    Нұрғиса - өнердің бір киесі [Текст] / Н. Мыңбай // EGEMEN QAZAQSTAN . - 13 наурыз. - 2019. - №49. - Б. 6.
ББК 85(5каз)

Рубрики: Искусство. Искусствознание

Кл.слова (ненормированные):
Нұрғиса - өнердің бір киесі -- астана -- н.тілендиев атындағы концерт залының болуы - ұлт музыкасының абыройы -- ұлы даланың жеті қыры атты мақала -- біздің қаһармандарымыздың өмірі мен қызметі -- күйші-композитор
Аннотация: Елбасы "Ұлы даланың жеті қыры" атты мақаласында әйгілі тарихи тұлғаларымыз бен олардың қайталанбас мұрасының құрметіне ашық аспан астындағы ескерткіш саябақтар ашу, қазіргі әдебиет, музыка, театр, кескіндеме өнері саласында ұлы тұлғалар бейнесінің галереясын жасау қажеттігін айта келіп: "Біздің қаһармандарымыздың өмірі мен қызметі жөнінде тек еліміздегілер ғана емес, сондай-ақ шетелдегілер де білетін болады" деп атап көрсеткен еді.
Держатели документа:
БҚМУ

80/84(5каз)
Х 25
Хасан , С.
    Пушкинді қызықтырған қазақтар [Текст] / С. Хасан // AQIQAT. - Ақпан. - 2019. - №2. - Б. 46-54
ББК 80/84(5каз)

Рубрики: Филологические науки. Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
пушкинді қызықтырған қазақтар -- александр сергеевич пушкин -- жәңгір бөкейұлы -- орал казак әскері -- покатилов -- ақиқат журналы -- хасан серікқали
Аннотация: Александр Сергеевич сондағы Оралда болған үш тәуліктей уақыттың ішінде Орал Казак әскерінің әскери атаманы Покатиловтың қала орталығындағы қос қабатты сәулетті үйінде жатқан болатын. Ол да бұның бұрынғы кездесіп, талайғы шүйіркелесіп жүрген жоғары шенді әскерилерінің біріндей-ақ ақжарқын, адаммен жұғысқыш жан екен. Оның үстіне, Василий Осиповичтің өзі атақты ақын Александр Сергеевичке де мүлдем бөтен адам емес-ті. Ол кезінде жастай әскери адам болуды армандап, бертінде Екінші Петербург кадет корпусында оқыған еді. Ал, ол бертінде оны сәтімен бітірген соң, Неваның жағалауындағы бір әскери горнизонның артиллерияшылар бөлімшесінде біраз жыл қызмет атқарды. Оның ғасырдың басындағы Отан соғысы кезінде айрықша көзге түсіп, шенді, шекпенді болғандығы тағы бар. Түптеп келгенде, атаманның бұл кездегі Пушкиннің шығармашылығына деген өзіндік бір құрметі де ерекше еді. Покатилов ертеректе Петербургтегі зиялы қауым бас қосқан кештерде Александр Сергеевичтің сондағы қалың көпшіліктің қолқалауымен ортаға шығып, жаңа бір лирикалық жырларын шабыттана оқып, сондағы өзінің отырған ортасының ажары мен көркіне айналғандығына дейін де талай рет көзбен көрді. Па, шіркін, атақты Пушкинмен бір сәт қол берісіп амандасып, өзімен қайтара бір жүздесіп, оңашада бір тіл қатысу оның да көптен бергі іште жатқан бір асыл арманы еді ғой. Сол арманы өзін алдамағандығына шүкір десейші! Орал, шынында да, көне де, сұлу қала екен. Сол жылдың күзінде Орал Казак әскерінің наказной атаманы болып тағайындалатын Орал Казак әскерінің атаманы Покатилов Оралда ұлы ақынды өзі алдынан шығып, тиісінше қарсы алады. Бұндағы қауышу да Пушкиннің Оралға жеткенге дейінгі қауышуларының ешқайсысынан да еш кем болған жоқ. Сол жылдың 2-ші қазанында Пушкиннің өзінің әйеліне «…ондағы атаман мен казактар мені жақсы қарсалады, менің құрметіме екі мәрте қонақасы берді, олар менің денсаулығым үшін тост та көтерді…» деп үлкен толғаныс үстінде хат жазуының бір сыры да осында жатқан еді. Атаман бұл кезде өзінің қала сыртындағы саяжайынан қаладағы үйіне баруға енді ғана жинала бастаған болатын. Соған қарамастан, ол Пушкинді өзінің Шағанның етегіндегі орман-тоғайлы, бір шеті дариямен шектесіп жатқан саяжайына апарып, тиісінше сән-салтанатымен қонақ етті. Иә, сонда ғой, оның Пушкинге осыдан біраз жылдар бұрын ғана аң-құстар ғана мекен еткен бұл жабайы бақтың Орал казачествосы әскерінің саябағына айналдырылып, бұнда әртүрлі ағаш көшеттері отырғызылып, гүлзар баққа айналдырылғандығын айта келіп, бұл бақтың бертінде оралдықтардың арасында қарапайым ғана Хан тоғайы деп аталынып кеткендігін сөз ете қалғандығы! –Хан тоғайы? – Пушкинге сондағы атаманның әлгі сөздері тым тосын болып та естілген еді. –Иә-иә, Александр Сергеевич! – деді атаман өзінің сондағы қонақжай дастарханның басындағы әңгімесін әрі қарай да қызу түрде жалғастыра түсіп: – Бұл жәйден-жәй қойыла салған атау емес, бұл саялы бақтың ішінде кезінде Еділ мен Жайықтың аралығындағы ұланасыр сардалаға дейін келіп, Бөкей Ордасының негізін қалаған сұлтан Бөкей Нұралыұлы ақ патшаның құзырымен қазақ халқының сонау көне замандардан бергі салт-дәстүрлеріне сай, ақ киізге оралып, хан көтерілген. Бұл – бір, екіншіден, әлгі Бөкей хан өмірден өткен соң, оның орнына Астрахан қаласында, сондағы азаматтық губернатор Андреевскийдің үйінде жатып, орысша білім алған ұлы Жәңгір Бөкейұлы ресми түрде хан тағына отырғанда, әлі күнге дейін Ішкі (Бөкей) Орданы хан лауазымымен басқарып отырған ол да осы тоғайдың арасында тиісінше ақ киізге оралып, қалың елдің алдында хан көтерілген! Бір қарасаң, дәл сол кезде, яғни, осыдан тура он жылға жуық уақыт бұрын, дәл осы қазіргі сіз бен біз тұрған саябақта, бір жағынан, Жәңгір Бөкейұлы, бір жағынан, сондағы жас Жәңгірді хан сайламақ болып, сонау Орынбордан Оралға арнайы келген генерал-губернатор Эссеннің көздерінше, ала таңнан қала көгінен үш дүркін зеңбіректен сан рет оқ атылды. Иә, Александр Сергеевич, бұл тек сондағы Жәңгірді хан сайлау салтанатының тек алғашқы бір бастамасы ғана еді. Соның артынша-ақ, осы саябақтың ішінде халайықтың көз алдында Жәңгір Бөкеев ақ киізге оралып, оған Ішкі (Бөкей) Орданың ханы болып ресми түрде сайланғандығы туралы императордың Грамотасы салтанатты түрде табыс етіліп, үстіне сонау астаналық қаладағы ақ патшаның алтын сарайынан әкелінген бұлғын ішік жабылып, астына ақбоз ат мінгізілді.
Держатели документа:
БҚМУ

80/84(5каз)
С 12
Сәрсембин, Ү.
    Өнер-білімге құштарлық адамның кісілік қасиетінен бастау алады [Текст] / Ү. Сәрсембин // AQIQAT . - Ақпан. - 2019. - №2. - Б. 55-59
ББК 80/84(5каз)

Рубрики: Филологические науки. Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
өнер-білімге құштарлық адамның кісілік қасиетінен бастау алады -- қайырымды қала тұрғындары -- әл-Фараби -- өнер - білім -- мұстафа шоқай -- көне заман -- ақиқат журналы -- Сәрсембин.Ү
Аннотация: Әл -Фарабидің «Қайырымды қала тұрғындары» еңбегінде тектілікке қатысты зерделенген он екі қасиеттің – бірі өнер-білімге құштарлық. Тарихымызға, адамзат тарихына қарайтын болсақ, мемлекеттің, оның мүддесінің дамуы халықтың өнер-білімге деген құштарлығынан бастау алып отырған. Көне заманнан келе жатқан адамзат мәдениетіндегі бұл үрдіс халықтың, жекелеген тарихи тұлғалардың рухани қасиеттерінің бірі болып табылады. Әл-Фарабидің сөзімен айтсақ, зиялы адам, өнер білімге құштар болуы, оқып үйренуден шаршап шалдықпай, осыған жұмсалатын еңбектен қиналып азаптанбай, бұған оңай жететін болуы шарт. Ойшыл бабамыздың зерделеп отырған өнері мен білімі қандай дүние? Біздің бүгінгі адамзат әлемінен байқайтынымыз өркениет сатысы биіктеген сайын өнер мен білім ұғымының өрісі мен шеңбері тарылу (өзгеру) үстінде. Бұрынғы заманда өнер-білім деп адамның қабілетімен ұштасқан нәрсені айтқан. Адамның өнер мен білімге құштарлығы, осы жолдағы ізденісі мен қажырлы еңбегі даналықпен ұштастырылып отырса, оның болмысының мәдениетпен ажырамас қырлары да айқындала түспек. Соның бірі (адам болмысының төл мәдениетімен ажырамас қырларының негізі) тектілік.
Держатели документа:
БҚМУ

74(5каз)
О-58
Омаров , Д.
    Білім алу сырлары [Текст] / Д. Омаров // AQIQAT. - Ақпан. - 2019. - №2. - Б. 60-63
ББК 74(5каз)

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
білім алу сырлары -- абай ақын -- ақиқат журналы -- жаратушы -- рухани құндылық -- білімнің түрлері -- білім алу сырлары -- білімді жадқа бекіту -- білім алу әдісі -- Омаров.Д
Аннотация: Әрненің ақиқатына тек қана білім арқылы жетуге болады. Ақиқат жан құмары. Ендеше, білім алудың қажеттілігі мен маңызы жаннан шығады. Жан мәңгілікті ғана емес, сонымен бірге, білімге және ләззатқа толы. Фәни әлемде жан материямен қапталып, былғанғандықтан, ол өзінің алғашқы табиғи қасиетіне ұмтылады. Сондықтан, әркім ұзақ, білімі мол және бақытты өмірді армандайды. Бұлардың барлығы жан құмары. Білімге ұмтылудың жан құмары екенін Абай жиі жазады. Жетінші сөзінде ол «Мұның бәрі – жан құмары, білсем екен, көрсем екен, үйренсем екен деген» деп анық жазады. Жан құмарын қанағаттандыруы үшін білім алу керек. Білім алу екі дүние үшін де маңызды. Мұны ойшыл оныншы қара сөзiнде былай деп түсіндіреді: «Сол малды сарп қылып, ғылым табу керек. Өзің таба алмасаң балаң тапсын, ғылымсыз ахирет те жоқ, дүние де жоқ. Ғылымсыз оқыған намаз, тұтқан ораза, қылған хаж, ешбір ғибадат орнына бармайды». Ғылымсыз екі дүниеде де ешқандай жетістікке жетуге болмайды. Ғылым, білім әр істің мән-мәнісін біліп, дұрыс ойлау, дұрыс сөйлеу және дұрыс әрекет етуге мүмкіндік беріп, жетілуге жол ашады. Абай осылай екі дүниеде де ғылымның маңызы зор екенін ескертіп отыр. Дәулетке жету үшін ғана емес, рухани жаңғыру да білімсіз болмайды. Рухани жаңғырудың негізгі жолы – Құдайға құлшылық. Бұл туралы Абай жиырма жетінші сөзінде жазады: «Ей, Аристодим! Қате айтасың. Мұқтаж болмағанда да, біреу сенің қамыңды жесе, сенің оған қарыздар екендігіңе де ұстаз керек пе? – деді. Аристодим айтты: «Ол менің қамымды жейтұғынын мен қайдан білем?» – деді. «Жә, олай болса һәмма мақұлыққа да қара, өзіңе де қара, жанды бәрімізге де беріпті». Әрі қарай ойшыл Жаратушының адамды басқа жан иелерінен артық жаратқаны туралы дәлел келтіріп, «Ол дәлел болса, адам баласын артық көріп, қамын әуелден Алланың өзі ойлап жасағанына да дәлел емес пе? Енді адам баласының құлшылық қылмаққа қарыздар екені мағлұм болмай ма? – депті». Абай, осылай, Алла тағаланың адамды басқа хайуанаттардан артық және махаббатпенен жаратқанына дәлел келтіру арқылы адамның парызы – Жаратушы Иеге құлшылық жасау екенін көрсетеді.
Держатели документа:
БҚМУ

80(5каз)
П 18
Пармашқызы , Ұ.
    Сырбаз сөздің серкесі [Текст] / Ұ. Пармашқызы // AQIQAT. - Ақпан. - 2019. - №2. - Б. 90-94
ББК 80(5каз)

Рубрики: Филологические науки в целом

Кл.слова (ненормированные):
бақыт құшағында -- итен ақсақал -- жақсының жақсылығын айт -- торғай тағы газеті -- ақиқат журналы -- Пармашқызы.Ұ
Аннотация: Итен ақсақал столының үстінде жатқан бір құшақ газетті сырттай қарап-ақ айырды. Олардың бәрін түрлері мен тақырыптарынан бірден таниды. Өйткені, жаңадан шыға бастағандары бір көргеннен одағайлап, әдемі әспеті әрі өзіне тартымдылығымен еліктіре түсер еді. Шіркін, еліктіре тартатындары аз ғой, көбі түрлі-түсті суреттерге көңіл аударып отырады-ау деймін. Негізгі мазмұнға көңіл бөлсе ғой деп ойлайды. Газеттің әдемілігіне көз үйретіп алған соң, тақырып мәнісі, айтар ойы бар, тартымдылығы жүректі баурайтын, қызықтылығы мен зерттеу мәнері ой тастап ерекше еліктіре түссе дейсің. Алдағы күндері мына жайттарды қаузап жазса деп елеңдеп отыратыны бар. Газеттің дүниесі ойыңдағыны дөп басып жатса орынды көтерген екен деп, іштей ризашылығын кімге айтарын білмей, мақалаға көңілі толған сезімін жасыра алмай қайта-қайта көз тоқтатып шығатынын қайтерсіз. Осыған кәдімгідей бір еңсесі көтеріліп қалады. Алдындағы көп газетті саралай қарап отырып, мына ғұмырында өзіне берілген тағдырдың жақсылығы мен қиындығына бас иіп, соған шүкіршілік етеді. Жаратқанына мың сан тәубесін айтып, іштей күбірлеп қояды.Итен ақсақал газеттерді қобырата отырып, өзінің қай санында жарияланғаны белгісіз, алғаш мақала жазған газет тігіндісін ақтара берді. Құдай-ау, қай мезгіл еді, есіне түсіре алмай отыр, ауылда көгілдір көктемнің молынан шығып жайдары жазға ұласқан кезеңі болатын-ды. Онда жетіншіні аяқтап қалған еді. Мектепте де жазғы каникулға шығамыз деп, «Қайталау – оқу Анасы!» деп жатқан кез, «әнеки, көрдіңіз бе, ол түгілі оқу екеш оқудың да анасы болады» деп жатқан сәт. Гүлге көмкерілген ауылдың жасарып, жайнаған, бояуы құлпырған әдемі қоңырқай шағы. Ауылдағы нағыз қарбалас уақыт. Иекеңнің төргі бөлмедегі бір бұрышта жатқан аудандық газеттің бір нөмірі көзіне түсті.Неге екенін қайдам, өзінен-өзі жайғасып отырып газетті асығыс ақтара бастады. Бір кезде таныс көршісі туралы жазылған мақаланы байқап қалды. Таныс кісі болған соң ба, әйтеуір, мақаланы басынан аяғына дейін бір әрпін қалдырмай оқып шықты. Оқып шықты да ойға берілді, сонда, «Мақала дегеніңіз осы ма?» деп қояды. Өзі танитын диқан туралы, оның қам-қарекеті жайлы, атқарған істері жөнінде, яғни, еңбек жолын жазыпты. Мақаланы оқып отырып, өзінің балаң көңілмен қызығушылығы ма, еңбек етіп жатқан көршілері жайында жазғысы келді. «Мен де қалам тербесем болады екен. Тек білетін адам туралы, білетін мәселені ғана айтайын. Ауылдағы проблеманы сол кейіпкердің аузына салайын» деп ой түйді.
Держатели документа:
БҚМУ

63.3 (5Қаз)
Т 11
Тілеуқабыл, Н.
    Қазақ жылқысының қилы тарихы [Текст] / Н. Тілеуқабыл // Рухани жаңғыру. - Алматы, 2019. - №1-2. - Б. 10-13
ББК 63.3 (5Қаз)

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
қазақ жылқысы -- жылқы мінездес халықпыз -- жылқы мәдениеті -- тегіміз түркі, көлігіміз жылқы -- ұлы даланың жеті қыры -- тарих -- Ботай мәдениеті -- Солтүстік Қазақстан -- жылқының қолға үйретілуі -- Геродот -- Алтын адам -- мәңгілік империя
Аннотация: Еуразия континентін дүр сілкіндіріп, адамзат тарихының өзгеше өрбуіне ерекше әсер еткен көшпенділер даңқы ежелгі дәуірлер қойнауынан жаңғырып жеткендей. Әсіресе сахараны шаңдата жүйткіген тұлпарларының тұяқ дүбірі құлағыңнан кетпейді. Иә, сәйгүліктер сол даңқты бабаларымыздың айырылмас серігі болатын. Жылқы малы мінсе көлігі, жесе тамағы, ішсе сусыны, кисе киімі ретінде халық тіршілігі мен ел экономикасының да негізі еді. Көшпенділерді жылқысыз елестету садақты жебесіз атқанмен бірдей екені түсінікті. Жылқы тек төрт түліктің бірі ретінде ғана емес, көшпенділер тіршілігінің тірегіне айналған соң, оның салт-дәстүрі мен өмірлік философиясынан көрініс таппауы мүмкін емес. Бүгінде ғылым мен техниканың дәуірі жүріп, жылқының маңызы бұрынғыдай болмаса да, жылқы десе ішкен асымызды жерге қойып, елегізе елітіп отыратынымыз соның айғағы болса керек
Держатели документа:
БҚМУ

84(5каз)
A10
Қуанышалин , Ж.
    Қазақстанда оппозиция болды, бар және қашан да болады! [Текст] / Ж. Қуанышалин // Аңыз адам . - 16-28 ақпан. - 2019. - №4. - Б. 24-25
ББК 84(5каз)

Рубрики: Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
қазақстанда оппозиция болды, бар және қашан да болады! -- Серікболсын Әбділдин -- аңыз адам -- саясаткер, қоғам белседісі Қуанышалин Жасарал -- КОКП -- азат қозғалысы -- ҚАҚ Азат
Аннотация: Серікболсын ағамыз мемлекет, қоғам және қоғам қайраткері ретінде сонау кеңес заманынан бері тек Қазақстан шеңберінде ғана емес, халықаралық деңгейде де танымал ірі тұлға. Мен өз басым ол кісінің ең алдымен ширек ғасыр бойы Назарбаев режимімен ымырасыз айқасып келе жатқан табанды күрескерлігі, қазаққа қарсы бұл режимді құрушы һәм өз жеке мүддесіне пайдаланушы Нұрсұлтанды диктатор ретінде өзінің бұлтартпас фактілерге негізделген мақалалары, сұхбаттары, кітаптарымен әшкерелеп, халықтың көзін ашуға бағышталған публицистік еңбектері үшін жоғары бағалаймын, сыйлаймын және құрметтеймін. Ал қайраткерлік жолы қай салада, қашан, қалай көрініс тақанын ғаламтордағы басқ а дерек көздерінен қарап, білуге болады, сондықтан мен оны мұнда қайталамай-ақ қояйын.
Держатели документа:
БҚМУ

26.89
А 65
Андас, Қ.
    Жетісудың ежелгі қалалары [Текст] / Қ. Андас // Рухани жаңғыру. - Алматы, 2019. - №1-2. - Б. 32-37
ББК 26.89

Рубрики: Страноведение

Кл.слова (ненормированные):
Шу -- Талас -- Іле аңғары -- Көксу -- жетісу -- сақтар көшпенді халық болды -- юнеско -- жібек жолы -- Еуропа мен Азия -- елеусіз ескерткіштер -- ежелгі дәуір әдебиеті -- жаркент аймағы
Аннотация: Біздің ежелгі ата-бабаларымыз Шу, Талас, Іле, Көксу, Ақсу, Тектек, Қаратал, Бурақожыр, Үсек, Шежін...т.б. өзендер маңына қоныстанып ғұмыр кешкен. Ғұндар, қазақ даласындағы ежелгі Үйсіндер, одан бергі Түрік, Батыс Түрік, Түргеш, Қарлұқ қағанаттары, Шыңғыс ханның Еке Моғол ұлысының, оның баласы Шағатайдың ұрпағы Тоғылық Темір құрған Моғолстан мемлекетінің, сондай-ақ, Керей мен Жәнібек құрған Қазақ хандығының, қорыта айтсақ қазіргі Қазақ ұлтының ежелден бергі ата қонысы, қасиетті мекені. Сол мекенде, әсіресе, жерұйығы атанған Жетісу жерінде қалалық мәдениеттің сан түрлі белгісі сақталып қалды.
Держатели документа:
БҚМУ