Choice of metadata Статьи ППС
Page 4, Results: 38
Report on unfulfilled requests: 0
31.
Подробнее
42.11
Н 11
Нұршатова, Н. Н.
Қалдығайты өзенінің орта ағысы алқабындағы өсімдік жайылмасында кездесетін ши өсімдігі қауымдастығының экологиялық - биологиялық ерекшеліктері [Текст] / Н. Н. Нұршатова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 155-160.
ББК 42.11
Рубрики: Зерновые и зернобобовые культуры
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан облысы -- Астық тұқымдастар -- өсімдіктер -- шөп -- Қаратөбе ауданы -- Жарлы өзені -- Қалдығайты өзені -- даражарнақтылар -- қоңырбастар -- ақ ши -- кәдімгі қамыс -- жуашықты қоңырбас -- ценопопуляция -- биология -- экология
Аннотация: Батыс Қазақстан облысы Евразиялық дала аймағында, астық тұқымдасының өкілдері басым болатын , бетегелі - ақселеулі далада орналасқан. Астық тұқымдастар – дара жарнақтылар класына жататын, бағалы азықтық өсімдіктер. Астық тұқымдастардың дүние жүзінде 900 туысы, 11 000 түрі бар. Батыс Қазақстан облысында астық тұқымдастардың 47 туысы, 97 түрі белгілі. Астық тұқымдастардың басым бөлігі шөптекті өсімдіктер. Бұл тұқымдасқа жататын қызықты әрі ерекше түрлердің бірі – ши (Achnatherum splendens (Trin.) Nevski) өсімдігі. Біздің зерттеу нысанымыз Батыс Қазақстан облысының оңтүстік - шығыс бөлігінде орналасқан Қаратөбе ауданындағы Қалдығайты өзенінің орта ағысы алқабы жайылмасында кездесетін ши (Achnatherum splendens (Trin.) Nevski) қауымдастығы
Держатели документа:
ЗКУ
Н 11
Нұршатова, Н. Н.
Қалдығайты өзенінің орта ағысы алқабындағы өсімдік жайылмасында кездесетін ши өсімдігі қауымдастығының экологиялық - биологиялық ерекшеліктері [Текст] / Н. Н. Нұршатова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 155-160.
Рубрики: Зерновые и зернобобовые культуры
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан облысы -- Астық тұқымдастар -- өсімдіктер -- шөп -- Қаратөбе ауданы -- Жарлы өзені -- Қалдығайты өзені -- даражарнақтылар -- қоңырбастар -- ақ ши -- кәдімгі қамыс -- жуашықты қоңырбас -- ценопопуляция -- биология -- экология
Аннотация: Батыс Қазақстан облысы Евразиялық дала аймағында, астық тұқымдасының өкілдері басым болатын , бетегелі - ақселеулі далада орналасқан. Астық тұқымдастар – дара жарнақтылар класына жататын, бағалы азықтық өсімдіктер. Астық тұқымдастардың дүние жүзінде 900 туысы, 11 000 түрі бар. Батыс Қазақстан облысында астық тұқымдастардың 47 туысы, 97 түрі белгілі. Астық тұқымдастардың басым бөлігі шөптекті өсімдіктер. Бұл тұқымдасқа жататын қызықты әрі ерекше түрлердің бірі – ши (Achnatherum splendens (Trin.) Nevski) өсімдігі. Біздің зерттеу нысанымыз Батыс Қазақстан облысының оңтүстік - шығыс бөлігінде орналасқан Қаратөбе ауданындағы Қалдығайты өзенінің орта ағысы алқабы жайылмасында кездесетін ши (Achnatherum splendens (Trin.) Nevski) қауымдастығы
Держатели документа:
ЗКУ
32.
Подробнее
28
С 11
Сүндетова, Г. А.
Биоалуантүрлікті сақтау орталығы ретінде М.Өтемісов атындағы БҚУ-нің агробиостанциясы маңындағы жыралар мен сайларда кездесетін қауымдастық түрлерін зерттеу [Текст] / Г. А. Сүндетова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 173-177.
ББК 28
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
флора -- таксономиялық -- фитоценотикалық -- географиялық -- биоморфологиялық -- экологиялық талдау -- М.Өтемісов атындағы БҚУ -- агробиостанция -- Биоалуантүрлікті сақтау -- Флористикалық зерттеу
Аннотация: Мақалада М.Өтемісов атындағы БҚУ агробиостанциясының маңында жүргізілген 2023-2024 жылдардағы зерттеу нәтижелері қарастырылды. Агробиостанция аумағындағы сайларды зерттеу барысында 29 тұқымдасқа жататын 55 туыс, 66 түрді қамтитын өсімдік түрлері анықталды. Анықталған түрлер бойынша оларға биоформологиялық, экологиялық, географиялық және фитоценотикалық топтар бойынша флористикалық талдау жүргізді
Держатели документа:
ЗКУ
С 11
Сүндетова, Г. А.
Биоалуантүрлікті сақтау орталығы ретінде М.Өтемісов атындағы БҚУ-нің агробиостанциясы маңындағы жыралар мен сайларда кездесетін қауымдастық түрлерін зерттеу [Текст] / Г. А. Сүндетова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 173-177.
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
флора -- таксономиялық -- фитоценотикалық -- географиялық -- биоморфологиялық -- экологиялық талдау -- М.Өтемісов атындағы БҚУ -- агробиостанция -- Биоалуантүрлікті сақтау -- Флористикалық зерттеу
Аннотация: Мақалада М.Өтемісов атындағы БҚУ агробиостанциясының маңында жүргізілген 2023-2024 жылдардағы зерттеу нәтижелері қарастырылды. Агробиостанция аумағындағы сайларды зерттеу барысында 29 тұқымдасқа жататын 55 туыс, 66 түрді қамтитын өсімдік түрлері анықталды. Анықталған түрлер бойынша оларға биоформологиялық, экологиялық, географиялық және фитоценотикалық топтар бойынша флористикалық талдау жүргізді
Держатели документа:
ЗКУ
33.
Подробнее
28
Д 20
Дарбаева, Т. Е.
М.Өтемісов атындағы БҚУ-нің агробиостанция аумағындағы итмұрын (Rosa Cinnamomea) қауымдастығының қазіргі жағдайы [Текст] / Т. Е. Дарбаева, А. Т. Хабиболла // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 177-181.
ББК 28
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
итмұрын -- таксономиялық -- фитоценотикалық -- географиялық -- биоморфологиялық -- экологиялық талдау -- М.Өтемісов атындағы БҚУ -- агробиостанция -- флористикалық талдау -- Раушангүлдер -- мыңжапырақ -- кәдімгі жусан -- эстрагон жусаны -- айыр қазтабан -- қоңырбас
Аннотация: Мақалада М.Өтемісов атындағы БҚУ агробиостанциясының маңында итмұрын қауымдастығына зерттеулер жүргізілді. Зерттеу барысында итмұрындар (Rosa cinnomomea) сайлардың төменгі беткейлерінде орналасқандығы анықталды. Агробиостанция аумағындағы сайларда итмұрын қауымдастығын зерттеу кезінде 17 тұқымдасқа жататын 30 туыс, 34 түрді қамтитын өсімдік түрлері анықталды. Анықталған түрлер бойынша оларға биоформологиялық, экологиялық, географиялық және фитоценотикалық топтар бойынша флористикалық талдау жүргізді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Хабиболла, А.Т.
Д 20
Дарбаева, Т. Е.
М.Өтемісов атындағы БҚУ-нің агробиостанция аумағындағы итмұрын (Rosa Cinnamomea) қауымдастығының қазіргі жағдайы [Текст] / Т. Е. Дарбаева, А. Т. Хабиболла // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 177-181.
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
итмұрын -- таксономиялық -- фитоценотикалық -- географиялық -- биоморфологиялық -- экологиялық талдау -- М.Өтемісов атындағы БҚУ -- агробиостанция -- флористикалық талдау -- Раушангүлдер -- мыңжапырақ -- кәдімгі жусан -- эстрагон жусаны -- айыр қазтабан -- қоңырбас
Аннотация: Мақалада М.Өтемісов атындағы БҚУ агробиостанциясының маңында итмұрын қауымдастығына зерттеулер жүргізілді. Зерттеу барысында итмұрындар (Rosa cinnomomea) сайлардың төменгі беткейлерінде орналасқандығы анықталды. Агробиостанция аумағындағы сайларда итмұрын қауымдастығын зерттеу кезінде 17 тұқымдасқа жататын 30 туыс, 34 түрді қамтитын өсімдік түрлері анықталды. Анықталған түрлер бойынша оларға биоформологиялық, экологиялық, географиялық және фитоценотикалық топтар бойынша флористикалық талдау жүргізді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Хабиболла, А.Т.
34.
Подробнее
20.1
Ш 98
Шығыс Қазақстанның биіктаулы экожүйелерінде ағаш тұқымдастарының климаттық өзгерістерге реакциясын дендрохронологиялық талдау [Текст] / К. Б. Алипина, Ш. Б. Абилова, Чоймаа Дуламсурен, Ж. Т. Тергенбаева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 548-561.
ББК 20.1
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
дендрохронология -- жылдық сақиналар -- климаттық өзгерістер -- ағаш өсімі -- корреляциялық талдау -- радиалды өсім
Аннотация: Бұл зерттеу климаттың өзгеруінің ағаш өсімдіктерінің өсуіне әсерін дендрохронологиялық әдістер арқылы талдауға бағытталған. Шығыс Қазақстанның табиғи-климаттық жағдайы – маусымдық ауытқуы күшті, биік таулы және континенталды сипаттағы аймақ – ағаштардың жылдық өсім динамикасын зерттеу үшін ерекше үлгілік өңір болып табылады. Тарихи метеодеректердің шектеулігі жағдайында ағаштың жылдық сақиналары климаттық жағдайларды қалпына келтірудің сенімді прокси-дереккөзі ретінде қолданылады. Зерттеу барысында 2013 және 2023 жылдары Катонқарағай мемлекеттік ұлттық табиғи паркінің әртүрлі биіктік белдеулеріндегі орман екпелерінен 1610 керн алынып, Betula pendula, Larix sibirica, Pinus sibirica, Picea obovata және Abies sibirica түрлері бойынша өсу хронологиялары жасалды. Жылдық сақиналар ені LINTAB құрылғысы және TSAP-Win бағдарламасы арқылы өлшенді, ал уақыттық қатарларды кросс-дейтинг, детрендинг және индекстеу COFECHA, R (dplR, treeclim пакеттері) және STATISTICA 13.2 көмегімен өңделді. Нәтижелер ауа температурасы мен жылдық өсім арасында теріс, ал жауын-шашынмен және күн белсенділігімен оң корреляцияны көрсетті. Ең жоғары корреляциялық мәндер күн белсенділігімен (r = 0,53–0,86), жауын-шашынмен орташа (r = 0,04–0,46), ал температурамен теріс бағытта анықталды. Бұл ағаштардың радиалды өсімі ылғал және радиациялық жағдайларға сезімтал екенін, ал жоғары температурада кері әсер байқалатынын дәлелдейді. Жалпы алғанда, зерттеу нәтижелері ағаш түрлерінің өсуіне климаттық факторлардың (температура, жауын-шашын) әртүрлі ықпал ететінін көрсетті. Жиналған хронологиялар мен алынған корреляциялар аймақтық дендроклиматтық қайта құруды жүргізу үшін маңызды база болып табылады және климаттық өзгерістер жағдайында орман экожүйелерінің бейімделу әлеуетін бағалауға септігін тигізеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Алипина, К.Б.
Абилова, Ш.Б.
Чоймаа Дуламсурен
Тергенбаева, Ж.Т.
Ш 98
Шығыс Қазақстанның биіктаулы экожүйелерінде ағаш тұқымдастарының климаттық өзгерістерге реакциясын дендрохронологиялық талдау [Текст] / К. Б. Алипина, Ш. Б. Абилова, Чоймаа Дуламсурен, Ж. Т. Тергенбаева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 548-561.
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
дендрохронология -- жылдық сақиналар -- климаттық өзгерістер -- ағаш өсімі -- корреляциялық талдау -- радиалды өсім
Аннотация: Бұл зерттеу климаттың өзгеруінің ағаш өсімдіктерінің өсуіне әсерін дендрохронологиялық әдістер арқылы талдауға бағытталған. Шығыс Қазақстанның табиғи-климаттық жағдайы – маусымдық ауытқуы күшті, биік таулы және континенталды сипаттағы аймақ – ағаштардың жылдық өсім динамикасын зерттеу үшін ерекше үлгілік өңір болып табылады. Тарихи метеодеректердің шектеулігі жағдайында ағаштың жылдық сақиналары климаттық жағдайларды қалпына келтірудің сенімді прокси-дереккөзі ретінде қолданылады. Зерттеу барысында 2013 және 2023 жылдары Катонқарағай мемлекеттік ұлттық табиғи паркінің әртүрлі биіктік белдеулеріндегі орман екпелерінен 1610 керн алынып, Betula pendula, Larix sibirica, Pinus sibirica, Picea obovata және Abies sibirica түрлері бойынша өсу хронологиялары жасалды. Жылдық сақиналар ені LINTAB құрылғысы және TSAP-Win бағдарламасы арқылы өлшенді, ал уақыттық қатарларды кросс-дейтинг, детрендинг және индекстеу COFECHA, R (dplR, treeclim пакеттері) және STATISTICA 13.2 көмегімен өңделді. Нәтижелер ауа температурасы мен жылдық өсім арасында теріс, ал жауын-шашынмен және күн белсенділігімен оң корреляцияны көрсетті. Ең жоғары корреляциялық мәндер күн белсенділігімен (r = 0,53–0,86), жауын-шашынмен орташа (r = 0,04–0,46), ал температурамен теріс бағытта анықталды. Бұл ағаштардың радиалды өсімі ылғал және радиациялық жағдайларға сезімтал екенін, ал жоғары температурада кері әсер байқалатынын дәлелдейді. Жалпы алғанда, зерттеу нәтижелері ағаш түрлерінің өсуіне климаттық факторлардың (температура, жауын-шашын) әртүрлі ықпал ететінін көрсетті. Жиналған хронологиялар мен алынған корреляциялар аймақтық дендроклиматтық қайта құруды жүргізу үшін маңызды база болып табылады және климаттық өзгерістер жағдайында орман экожүйелерінің бейімделу әлеуетін бағалауға септігін тигізеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Алипина, К.Б.
Абилова, Ш.Б.
Чоймаа Дуламсурен
Тергенбаева, Ж.Т.
35.
Подробнее
28
Д 20
Дарбаева, Т. Е.
М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің агробиостанция аумағындағы rumex туысы өсімдігінің биологиялық ерекшеліктерін талдау [Текст] / Т. Е. Дарбаева, Р. Ж. Кожагалиева, А. М. Ислямғалиева // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 30-33.
ББК 28
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
Өсімдіктер -- экология -- флора -- биоалуантүрлілік -- М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті -- агробиостанция -- Rumex obtusifolius
Аннотация: Өсімдіктер дүниесінің алуан түрлілігі мен олардың экологиялық бейімделуі қазіргі заманғы ботаникалық зерттеулердің өзекті бағыттарының бірі болып табылады. Әсіресе ірі таксондар мен туыстардың флорадағы үлесі мен таралу ерекшеліктерін айқындау аймақтық биоалуантүрлілікті кешенді бағалауда маңызды орын алады. Аймақтық флора құрамындағы ірі тұқымдастардың таралу ерекшеліктерін зерттеу өзекті болып табылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Кожагалиева, Р.Ж.
Ислямғалиева, А.М.
Д 20
Дарбаева, Т. Е.
М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің агробиостанция аумағындағы rumex туысы өсімдігінің биологиялық ерекшеліктерін талдау [Текст] / Т. Е. Дарбаева, Р. Ж. Кожагалиева, А. М. Ислямғалиева // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 30-33.
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
Өсімдіктер -- экология -- флора -- биоалуантүрлілік -- М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті -- агробиостанция -- Rumex obtusifolius
Аннотация: Өсімдіктер дүниесінің алуан түрлілігі мен олардың экологиялық бейімделуі қазіргі заманғы ботаникалық зерттеулердің өзекті бағыттарының бірі болып табылады. Әсіресе ірі таксондар мен туыстардың флорадағы үлесі мен таралу ерекшеліктерін айқындау аймақтық биоалуантүрлілікті кешенді бағалауда маңызды орын алады. Аймақтық флора құрамындағы ірі тұқымдастардың таралу ерекшеліктерін зерттеу өзекті болып табылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Кожагалиева, Р.Ж.
Ислямғалиева, А.М.
36.
Подробнее
28
У 31
Удреева, К. С.
Подстепный ауылы маңындағы Aсhillea l.туысының түрлері [Текст] / К. С. Удреева // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 42-44.
ББК 28
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
мыңжапырақ -- күрделігүлділер тұқымдасы -- көп жылдық өсімдік -- сабақтары түзу -- тамыр жапырақтары -- сабақ жапырақтары -- күрделі гүл тостағаншасы -- түтікше тәрізді -- жазық жерлер -- егістік алқаптар -- арамшөп
Аннотация: Мыңжапырақ (Achillea L.) – күрделігүлділер тұқымдасына жататын көп жылдық өсімдік. Биіктігі
Держатели документа:
ЗКУ
У 31
Удреева, К. С.
Подстепный ауылы маңындағы Aсhillea l.туысының түрлері [Текст] / К. С. Удреева // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 42-44.
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
мыңжапырақ -- күрделігүлділер тұқымдасы -- көп жылдық өсімдік -- сабақтары түзу -- тамыр жапырақтары -- сабақ жапырақтары -- күрделі гүл тостағаншасы -- түтікше тәрізді -- жазық жерлер -- егістік алқаптар -- арамшөп
Аннотация: Мыңжапырақ (Achillea L.) – күрделігүлділер тұқымдасына жататын көп жылдық өсімдік. Биіктігі
Держатели документа:
ЗКУ
37.
Подробнее
28.5
Д 20
Дарбаева, Т. Е.
Бетегелі-ақселеулі даладағы жуашықты қоңырбас (Poa Bulbosa l.) популяциясының экологиялық трансформациясы және жағдайы [Текст] / Т. Е. Дарбаева, Р. Ж. Кожагалиева, Ж. Н. Куспанова // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 142-145.
ББК 28.5
Рубрики: Ботаника
Кл.слова (ненормированные):
қоңырбас қауымдастығы -- флора -- биоәртүрлілік -- экологиялық топтар -- мал азықтық өсімдіктер -- дәрілік өсімдіктер
Аннотация: Дала аймағына тән қоңырбас (Poa bulbosa L.) қауымдастығының флористикалық құрамы мен биоәртүрлілік құрылымы талданды. Зерттеу нәтижесінде қауымдастық құрамында 15 тұқымдасқа жататын 38 түр анықталды. Олардың ішінде Asteraceae, Poaceae және Lamiaceae тұқымдастары басым. Түрлердің көпшілігі ксерофит және мезоксерофит экологиялық топтарына жатады. Қауымдастық құрамындағы өсімдіктердің 50%-ы мал азықтық, 25%-ы дәрілік, 25%-ы техникалық және декоративтік маңызы бар түрлер. Бұл көрсеткіштер қоңырбас қауымдастығының экологиялық тұрақтылығы мен шаруашылық маңызын айқындайды.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Кожагалиева, Р.Ж.
Куспанова, Ж.Н.
Д 20
Дарбаева, Т. Е.
Бетегелі-ақселеулі даладағы жуашықты қоңырбас (Poa Bulbosa l.) популяциясының экологиялық трансформациясы және жағдайы [Текст] / Т. Е. Дарбаева, Р. Ж. Кожагалиева, Ж. Н. Куспанова // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 142-145.
Рубрики: Ботаника
Кл.слова (ненормированные):
қоңырбас қауымдастығы -- флора -- биоәртүрлілік -- экологиялық топтар -- мал азықтық өсімдіктер -- дәрілік өсімдіктер
Аннотация: Дала аймағына тән қоңырбас (Poa bulbosa L.) қауымдастығының флористикалық құрамы мен биоәртүрлілік құрылымы талданды. Зерттеу нәтижесінде қауымдастық құрамында 15 тұқымдасқа жататын 38 түр анықталды. Олардың ішінде Asteraceae, Poaceae және Lamiaceae тұқымдастары басым. Түрлердің көпшілігі ксерофит және мезоксерофит экологиялық топтарына жатады. Қауымдастық құрамындағы өсімдіктердің 50%-ы мал азықтық, 25%-ы дәрілік, 25%-ы техникалық және декоративтік маңызы бар түрлер. Бұл көрсеткіштер қоңырбас қауымдастығының экологиялық тұрақтылығы мен шаруашылық маңызын айқындайды.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Кожагалиева, Р.Ж.
Куспанова, Ж.Н.
38.
Подробнее
20.1
У 34
Ұзақбаев, М. Т.
Батыс Қазақстан облысы аумағында таралған Jurinea kirghisorum Janisch. түзетін өсімдік қауымдастықтарының ерекшеліктері [Текст] / М. Т. Ұзақбаев // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 348-356.
ББК 20.1
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
Jurinea kirghisorum Janisch -- Asteraceae -- қауымдастықтар -- көпжылдық өсімдік -- борлы эндемиктері -- флористикалық талдау -- географиялық талдау -- экологиялық талдау -- ксерофиттер -- Қазақстан флорасы
Аннотация: Бұл мақалада эндемик түр – Jurinea kirghisorum Janisch. (Батыс Қазақстан облысының «Жасыл кітабына» енгізілген) түзетін үш өсімдік қауымдастығы қарастырылады. Қауымдастықтарға флористикалық, биоморфологиялық, экологиялық және географиялық талдаулар жүргізіліп, өсімдіктердің шаруашылық топтары анықталған. Зерттеу нәтижесінде қауымдастықтар құрамында астық тұқымдастар, күрделігүлділер және алабұталар тұқымдастарының басым екендігі анықталды. Тіршілік формалары бойынша көпжылдық поликарпты өсімдіктер, ал экологиялық топтар ішінде ксерофиттер басым. Зерттелген қауымдастықтардың доминантты түрі Asteraceae тұқымдасына, Jurinea туысына жататын Jurinea kirghisorum болып табылады. Аталған түрдің кальцефильді ксерофит екендігі және бор жыныстары жер бетіне шығып жатқан ашық сазды-карбонатты беткейлерде өсетіні анықталды. Түрдің табиғи ортаның өзгерістеріне жоғары сезімталдығы, сондай-ақ антропогендік жүктеменің, әсіресе мал жаюдың әсерінен популяциялар санының азаю қаупі бар екендігі көрсетілді. Осыған байланысты доминантты түр популяцияларын тұрақты мониторингтеу, оның табиғи мекен ету ортасын сақтау қажеттілігі негізделіп, түр мен оған тән қауымдастықтарды қорғаудың маңыздылығы атап өтілді.
Держатели документа:
ЗКУ
У 34
Ұзақбаев, М. Т.
Батыс Қазақстан облысы аумағында таралған Jurinea kirghisorum Janisch. түзетін өсімдік қауымдастықтарының ерекшеліктері [Текст] / М. Т. Ұзақбаев // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 348-356.
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
Jurinea kirghisorum Janisch -- Asteraceae -- қауымдастықтар -- көпжылдық өсімдік -- борлы эндемиктері -- флористикалық талдау -- географиялық талдау -- экологиялық талдау -- ксерофиттер -- Қазақстан флорасы
Аннотация: Бұл мақалада эндемик түр – Jurinea kirghisorum Janisch. (Батыс Қазақстан облысының «Жасыл кітабына» енгізілген) түзетін үш өсімдік қауымдастығы қарастырылады. Қауымдастықтарға флористикалық, биоморфологиялық, экологиялық және географиялық талдаулар жүргізіліп, өсімдіктердің шаруашылық топтары анықталған. Зерттеу нәтижесінде қауымдастықтар құрамында астық тұқымдастар, күрделігүлділер және алабұталар тұқымдастарының басым екендігі анықталды. Тіршілік формалары бойынша көпжылдық поликарпты өсімдіктер, ал экологиялық топтар ішінде ксерофиттер басым. Зерттелген қауымдастықтардың доминантты түрі Asteraceae тұқымдасына, Jurinea туысына жататын Jurinea kirghisorum болып табылады. Аталған түрдің кальцефильді ксерофит екендігі және бор жыныстары жер бетіне шығып жатқан ашық сазды-карбонатты беткейлерде өсетіні анықталды. Түрдің табиғи ортаның өзгерістеріне жоғары сезімталдығы, сондай-ақ антропогендік жүктеменің, әсіресе мал жаюдың әсерінен популяциялар санының азаю қаупі бар екендігі көрсетілді. Осыған байланысты доминантты түр популяцияларын тұрақты мониторингтеу, оның табиғи мекен ету ортасын сақтау қажеттілігі негізделіп, түр мен оған тән қауымдастықтарды қорғаудың маңыздылығы атап өтілді.
Держатели документа:
ЗКУ
Page 4, Results: 38