Электронный каталог

46
Н 11
Нұрданбеқұлы, Қ.
    Жылқы шаруашылығы институтын құрудың маңызы зор [Текст] / Қ. Нұрданбеқұлы // Егемен Қазақстан. - 2024. - 26 қараша. - №229. - Б. 8.
ББК 46

Рубрики: сельское и лесное хозяйстве

Кл.слова (ненормированные):
Мемлекет басшысы -- Қасым-Жомарт Тоқаев -- Ауыл шаруашылығы -- бірінші форумында жылқы шаруашылығы -- Ұлттық статистика бюросы -- Ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы -- Нәбидолла Кикібаев
Аннотация: Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Ауыл шаруашылығы еңбеккерлерінің бірінші форумында елімізде жылқы шаруашылығы институтын құруды тапсырды. Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, төрт түліктің ішінде жылқы саны әжептәуір өскен. 2014 жылы 1 миллион 938 мыңға жуық жылқы болса, он жылдың ішінде 4 миллионнан асты.
Держатели документа:
ЗКУ

Қордабай, Б. Қ.
    Тілдік сананың көрінісі ретіндегі ассоциативтік сөздіктерді құрастырудың тәжірибесі [Текст] / Б. Қ. Қордабай // Қазақ тілі мен әдебиеті. - 2024. - №3-4. - Б. 3-10
ББК 81

Рубрики: Тіл білімі

Кл.слова (ненормированные):
ассоциативтік сөздіктер -- дискриптивті сөздіктер -- семантикалық сөздіктер -- лексикограф -- лингвистика -- зерттеушілер -- Леонтьев -- Караулов -- Уфимцева -- диаграмма -- тіл білімі -- психология -- психиатрия
Аннотация: Мақалада ассоциативтік сөздіктер, басқа әдебиеттерде дискриптивті сөздіктер,ассоциативтік сөздер жиынтығы немесе семантикалық сөздіктер туралы қысқаша шолу берілген. Ассоциативтік сөздіктердің функционалдық қызметтері алуан түрлі болып келеді. Бұл сөздіктер лексикографиялық зерттеулерде, аударма ісінде және компьютерлік лингвистикада қолданылады, жан - жақты тілдік ресурстарды құру үшін сөздердің семантикасы мен байланыстары туралы түсінік береді.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Медетбекова, П.Т.

74
К 21
Қаратабанов, Р.
    Құндылыққа негізделген мектеп түлегінің моделі: теориялық негіздемесі және жобалау тәсілдемесі [Текст] / Р. Қаратабанов // Білім. - 2024. - №1. - Б. 10-18.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
құндылық -- құзырет -- мектеп түлегінің моделі -- «Толық адам» ілімі -- индикатор
Аннотация: Мақала құндылықтарға негізделген мектеп түлегі моделін әзірлеуге және теориялық негіздеуге арналған. Зерттеуде Web of Science және Scopus ха- лықаралық ғылыми базаларының деректері, сондай-ақ ЭЫДҰ жұмыстары, PISA және DeSeCo жобаларын қоса алғанда, халықаралық зерттеулерді талдау қолда- нылды. Жұмыс жаһандану процестерін ескере отырып және ұлттық мәдени біре- гейлікті сақтай отырып, құндылықтарды білім беру процесіне біріктіру қажеттілі- гіне баса назар аударады. Алты (он екі) негізгі құндылық анықталды: Тәуелсіздік және Отаншылдық, Бірлік және Ынтымақ, Әділдік және Жауапкершілік, Заң және Тәртіп, Еңбекқорлық және Кәсіби біліктілік, Жасампаздық және Жаңашылдық. Осы құндылықтардың әрқайсысы үшін тиісті құзыреттер әзірленді: Ұлттық мүддені іл- герілету, Ынтымақтастық пен әлеуметтік интеграция, Қоғамға қызмет ету, Құқықтық мәдениет және заңға құрмет, Еңбек белсенділігі және жоғары жетістіктерге ұмтылыс, Шығармашылық ойлау және инновациялық шешімдер. Модельдеу және синтездеу әдістері. Абайдың «Толық адам» туралы философиялық тұжырымдама- сына сүйене отырып, әр құзыреттің практикалық, когнитивтік және аффективті аспектілерін қамтитын түлектің кешенді моделін құруға мүмкіндік берді. Зерттеу нәтижелері білім беру ұйымдарына қажетті білім мен дағдыларды меңгеріп қана қоймай, сонымен қатар жауапкершілікті сезінетін, ынтымақтастыққа дайын және заңға құрметпен қарайтын түлектерді қалыптастыру үшін негіз ұсынады. Бұл мақа- ла құндылыққа негізделген білім берудің рөлі туралы пікірталасқа үлес қосады және білім беру бағдарламаларын жобалауға практикалық тәсілді ұсынады.
Держатели документа:
ЗКУ

74
Г 35

    География пәнінде диверсификация ұғымын оқытудың әдіснамалық негізі [Текст] / А. Б. Сералиев, О. Б. Мазбаев, Д. Т. Алиаскаров, Эмин Атасой // Білім=Образование. - 2024. - №3. - Б. 84-97.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
оқыту әдістемесі -- жаңартылған білім -- әртараптандыру -- экономикалық аудандар -- шаруашылық -- бәсекеге қабілеттілік
Аннотация: Мақаланың басты мақсаты аймақтардың экономикалық жағдайына сай әртараптандыру ұғымын сабақта қалыптастыру,жетілдіру. Экономикалық тұрғыда (әртараптандыру) диверсификация ұғымы жайлы көптеген ақпараттар берілген. Әртараптандыру ұғымының аясы кең болғандықтан, мақалада қарастыруды жөн көрдік. Әртараптандыру экономиканың даму барысында, өндірісті,шаруашылық саласын қайта құруда қолданылатын әдіс. Шетелдік басылымдар негізінде мысал- дар келтіріп, шаруашылықтың нарыққа сай жаңаруы жайлы ғалымдардың еңбек- тері қарастырылды. Қазіргі заман талабына сай шаруашылық салалары,оның жеке секторлары жаңарып, мамандандырылуға бейімделген. Қалыптасып түрленуі – өз кезегінде әртараптандырудың көрінісі болғандықтан география сабақтарында осы ұғымды түсіну бағдарлама мақсаттарын ескере отырып қарастырылды. Қазақстан- ның экономикалық аудандарының құрылуы жайлы тарихи деректер негізінде экономикалық аудандастыру мен экономикалық әртараптандыру ұғымдарын байланыстырып, ерекшеліктеріне ғылыми мазмұнда дәлелдемелер келтіріледі. Мақалада Қазақстан экономикалық дамуында қолданылатын әртараптандыру ұғымын оқытудың оқу әдістемелік негіздері қарастырылды. Зерттеу барысында алдыға қойған мақсатымыз – экономиканы әртараптандыру ұғымын талдап, орта мектептерде білім беру барысында кеңінен насихаттау,педагогикалық тұрғыда оқушылардың функционалды сауаттылығын арттыру. Экономикадағы әртарап- тандыру үдерісін жаңартылған білім мазмұнындағы мектеп бағдарламаларында қолданудың әдіснамалық негізіне тоқталып, талдаулар жүргіздік. Мазмұнды талдау барысында әртүрлі әдістер қолданылды, соны ішінде диахронды салыстыру әдісі- не назар аударылды.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сералиев, А. Б.
Мазбаев, О. Б.
Алиаскаров, Д. Т.
Эмин Атасой

83
К 15
Кайрлиева, А. Ж.
    Көне түркі жазба ескерткіштеріндегі ел бірлігі, мемлекет тұтастығы идеясы [Текст] / А. Ж. Кайрлиева // Қазақ тілі мен әдебиеті. - 2024. - Б. 14- 20
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
көне түркі жазба ескерткіштері -- күлтегін -- білге қаған -- тоныкөк жырлары -- жүсіп баласағұнның -- құтты білік дастаны -- түркі халқы
Аннотация: Көне түркі жазба ескерткіштері - түркі халықтарының рухани, мәдени және саяси тарихының баға жетпес мұрасы. Бұл ескерткіштерде түркі халықтарының ерлігі, мемлекетті құру жолындағы күрестері, саяси - әлеуметтік өмірі кеңінен суреттілген. Мақалада көне түркі жазба ескерткіштері туралы айтылған.
Держатели документа:
БҚУ

74
З-94
Зулпыхар, Ж.Е.
    Интеллектуалды оқыту жүйесін жобалау принциптері: педагогикалық перспектива [Текст] / Ж.Е. Зулпыхар, А.Н. Есіркеп, М. А. Галимжанова, С.А. Нургалиева // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2025. - №1. - Б. 31-41
ББК 74

Рубрики: Білм беру

Кл.слова (ненормированные):
интеллектуалды оқыту жүйесі -- архитектуралық моделі -- жобалау -- педагогикалық принциптер -- жасанды интеллект
Аннотация: Мақалада педагогикалық тұрғыдан тиімді интеллектуалды оқыту жүй-елерін жобалауға қажетті принциптер мен архитектуралық негіздерге талдау жасалынған. Зерттеудің өзектілігі дәстүрлі оқыту әдістерінен цифрлық және ин-теллектуалды оқыту платформаларына құру қажеттілігімен негізделеді және пе-дагогикалық принциптерді біріктірудің маңыздылығын атап көрсетеді. Зерттеу мақсаты – интеллектуалды оқыту жүйесін жобалауда педагогикалық негізделген архитектуралық модельді әзірлеу және оның негізгі құрамдас бөліктерін сипаттау. Әрбір қабат жүйенің әрі технологиялық, әрі педагогикалық тұрғыдан дұрыс бо-луын қамтамасыз ету үшін жасалған. Зерттеу жұмысы конструктивистік, бихевио-ристік және когнитивистік теорияларға сүйене отырып, құрылымдық талдау және коммуникациялық әдістер арқылы жүзеге асырылды. Информатика мұғалімдерін даярлау және олардың біліктілігін арттыру саласы интеллектуалды жүйелердің барлық мүмкіндіктерін көрсетуге қолайлы орта ретінде таңдалды. Зерттеу нәти-жесінде пайдаланушы интерфейсі қабаты, қолданбалы қабат, интеллектуалды қа-бат, деректер қабаты, интеграциялық қабат және инфрақұрылымдық қабаттардан тұратын интеллектуалды оқыту жүйесінің архитектуралық моделі ұсынылды.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Есіркеп, А.Н.
Галимжанова, М. А.
Нургалиева, С.А.

81
К 17
Калбергенова, Ш.Б.
    Бастауыш сынып білім алушыларының ағылшын тілін меңгеру барысында сөйлеу дағдыларына креативті тапсырмалардың әсер [Текст] / Ш.Б. Калбергенова, Л.А. Лебедева, Қ.О. Қазиев // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2024. - №4. - Б. 115-126
ББК 81

Рубрики: Тіл білімі

Кл.слова (ненормированные):
креативті тапсырмалар -- мотивация -- бастауыш сынып -- ағылшын тілін оқыту -- сенімділік -- тілдік дағдылар
Аннотация: Бұл зерттеудің мақсаты – креативті тапсырмалардың бастауыш сынып білім алушыларының ағылшын тілін оқуға деген қызығушылығы, сенімділігі, дағ-дылары және жалпы қатынасына әсерін анықтау. Зерттеу 11 сұрақтан тұратын сау-алнама әдісі арқылы жүргізілді, ол 4 бөлімге бөлінген: ағылшын тілін оқуға деген қатынасты бағалау, креативті тапсырмаларды бағалау, сенімділік пен сөйлеу дағ-дыларын бағалау және жалпы әсерлер. Сауалнама Лайкерт шкаласына негіздел-ген, бұл респонденттерге бес жауап нұсқасының бірін таңдауға мүмкіндік берді. Зерттеуге орташа жасы 9,4 жасты құрайтын, 83 бастауыш сынып оқушысы (45 ұл, 37 қыз) қатысты. Корреляциялық матрица талдауы бірнеше болжамдарды растады. Біріншіден, сабақтағы тапсырмаларға қызығушылық пен креативті тапсырмалар-ды орындау ұнамдылығы арасында әлсіз оң байланыс бар (r=0.25), бұл креативті тапсырмалар білім алушылардың оқу процесіне қатысуын арттыратынын көрсе-теді. Екіншіден, креативті тапсырмаларды тұрақты орындау білім алушылардың ағылшын тілінде сөйлеуге деген сенімділігін арттырады (r=0.20). Үшіншіден, кре-ативті тапсырмалар сөздік қорды есте сақтауды және сөйлем құру дағдыларын жақсартады, бұл тапсырмалардың есте сақтауға пайдалы екенін және сөйлем құру жеңілдігі арасындағы байланыстан байқалады (r=0.20). Сонымен қатар, ағылшын тіліне жағымды көзқарасы бар бастауыш сынып білім алушылары креативті тапсы-рмаларды жалғастыруға көбірек мотивация алады (r=0.15). Ағылшын тілін үйрену-дегі жетістіктер креативті тапсырмаларға қатысуға деген ниетпен оң байланысты (r=0.15). Зерттеу нәтижелері креативті тапсырмалардың бастауыш сынып білім алушыларының тілдік дағдыларының, мотивациясы мен сенімділігінің дамуына айтарлықтай ықпал ететінін көрсетті. Бұл қорытындылар ағылшын тілін оқытудың тиімділігін арттыру үшін креативті тапсырмаларды білім беру процесіне енгізудің маңыздылығын атап көрсетеді.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Лебедева, Л.А.
Қазиев, Қ.О.

63
О-63
Ораз, Ә.
    Дәрігер Бисеновтер [Текст] / Ә. Ораз // Qazaq adebieti . - 2025. - №21.- 30 мамыр. - Б. 6
ББК 63

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
Қазақтың алғашқы дәрігерлері -- өмірі мен қызметі -- Досаханов Әлихан -- Бисенов Бақтығали -- Нұрғали Ғафура -- Дәрігер Бисенов
Аннотация: Қазақтың алғашқы дәрігерлерінің өмірі мен қызметі мені дәрігер ретінде қызықтыратын да, сондықтан олар туралы әртүрлі жазба деректер ұсынған ғалымдар мен журналистердің өздерімен тікелей тілдесуге үнемі ұмтылып жүремін. Солардың бірі ҚР еңбек сіңірген қайраткері, медицина ғылымдарының докторы, профессор Досаханов Әлихан аға еді. «ХХ ғасырдың басында қазақ мемлекеттігін құру идеясын паш еткен «Алаш орда» саяси қозғалысының Әлихан Бөкейхан бастаған аса білімдар, жан-жақты талантты, белсенді қатысушыларының арасында жиырма бес дәрігер мен жиырма фельдшер болды» деген дерек беріп, олардың бірі – Саратов императорлық университеті медициналық факультетінің 1917 жылғы түлегі оралдық Бисенов Бақтығали болғандығын [Досаханов Ә.Медики-алашординцы – жертвы политических репрессий / «Казахстанская правда», 2023. – 26 мая.
Держатели документа:
БҚУ

28
М 11
Мусина, К. А.
    Биологиялық білім беру нәтижелерін бағалауда контекстік тапсырманы қолдану. [Текст] / К. А. Мусина, А. С. Шарипханова // Биология және салауаттылық негізі . - 2025. - №5. - Б. 18-23
ББК 28

Рубрики: Биология

Кл.слова (ненормированные):
биологиялық білім беру -- контекстік тапсырма -- бағалау -- білім беру нәтижесі
Аннотация: Контекстік тапсырмаларды қолдану арқылы шешуге болатын білім беру міндеттері тұжырымдалған және функционалдық білімдерін бағалауда бағалау құралдарын құру тұрғысынан контекстік тапсырмаларды қолдану ерекшелігі көрсетілген.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Шарипханова, А.С.

63
Т 14
Таиров, М.
    Арал теңізінің экологиялық ахуалы [Текст] / М. Таиров // Ақиқат. - 2025. - №6. - б. 28-35
ББК 63

Рубрики: Тарих. Тарих ғылымдары

Кл.слова (ненормированные):
Арал теңізі -- Орталық Азия -- ОА елдерінің одағын құру -- ОА экономикалық дамуы -- су ресурстары -- өңірдегі экологиялық дағдарыс -- Орталық Азияның ауыл шаруашылығы
Аннотация: Мақалада Арал теңізінің экологиялық жағдайы талқыланады.