Электронный каталог

81
Ж 20

    Жазылымға негізделген зерттеушілік оқыту: филология студенттері тәжірибесі [Текст] / П. А. Байтімбетова, Р. С. Рахметова, Ж. М. Жампейісова, Л. А. Нысанова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 75-80.
ББК 81

Рубрики: Филология

Кл.слова (ненормированные):
жазылым -- филология студенттері -- ғылыми стиль -- ресми құжаттар стилі -- жартылай ғылыми стиль -- іскерлік қарым-қатынас стилі
Аннотация: Жүйелі түрде ғылыми жұмыс жазу дағдысы теориялық біліммен қатар, тәжірибелік білімді ауадай қажет етеді. Академиялық жазу қазақ тілінің дербес саласына айналды. Бұл мақалада біз эмпирикалық зерттеулер жүргізу арқылы отандық және шетелдік ғалымдардың еңбектеріне сүйенеміз. Нәтижесінде осы саланың дамуы мен қалыптасуының тарихын ашамыз. Мақаланың мақсаты - филолог студенттердің жазылым арқылы ғылыми танымын дамыту болып саналады. Мақаланың теориялық маңыздылығы жазудың даму негіздері мен теориясының қалыптасуына, сондай-ақ қазақ ғылымындағы академиялық жазудың қалыптасу тарихына, зерттеуіне мұрындық болады. Сонымен қатар, жазылымды қалыптастырудың алғышарттарын көрсету мақсатында тіл терминологиясы зерттеледі. Мақаланың тәжірибелік маңызы орасан зор. Сәйкесінше, мақалада зерттелген зерттеу нәтижелері университеттердегі үш деңгейлі білім беру жүйесінде (бакалавр, магистр және докторантура), студенттерге жаңа интеграцияланған ортада жазбаша қарым-қатынасқа түсуді үйретуде пайдалануға болады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Байтімбетова, П.А.
Рахметова, Р.С.
Жампейісова, Ж.М.
Нысанова, Л.А.

63
О-57
Омирханов, М. Е.
    Мұстақым Малдыбаевтың ағартушылық қызметі [Текст] / М. Е. Омирханов, Б. Ж. Атантаева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 97-108.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Мұстақым Малдыбаев -- ағарту қызметі -- Ұлттық білім -- ұлт мұраты -- мәдениет -- қоғамдық даму -- Алаш -- тарих
Аннотация: Мақала ХХ ғасырдың басындағы қазақ ұлттық интеллигенциясының аз зерттелген өкілдерінің бірі – Мұстақым Малдыбаевтың (1887–1937) педагогикалық және қоғамдық-саяси мұрасын зерттеуге арналған. «Алаш» қозғалысының танымал қайраткерлерімен салыстырғанда, оның есімі жиынтық еңбектерде сирек аталады, сондықтан оның қызметін зерделеу ұлттық жаңғыру үдерістерін түсіну үшін ерекше маңызды. Жұмыста Малдыбаевтың өмірі мен қызметінің негізгі кезеңдері талданады: ұлттық мектептің қалыптасуына қатысуы, Мамания мектебі мен Семей мұғалімдер семинарындағы педагогикалық тәжірибесі, қазақ балаларына арналған алғашқы оқу құралдарын құрастыруы, сондай-ақ қоғамдық және мәдени ұйымдардағы белсенді еңбегі. Арнайы назар оның ұлттық жазудың дамуына, оқу орындарын ұйымдастыруға және мәдени бастамаларды насихаттауға қосқан үлесіне аударылады. Сонымен қатар, мақалада оның «Алаш» қозғалысындағы ағартушылық және саяси қызметі қарастырылады: съездерге қатысуы, земство мен ұлттық комитеттер құруы, Алаш-Орда қарулы күштерін ұйымдастыруы. Архивтік құжаттарды, мемуарлық деректерді, публицистиканы және жаңа историографияны талдау негізінде Малдыбаевтың қазақ қоғамын жаңғырту үдерісіндегі шығыс білім дәстүрлері мен еуропалық педагогикалық тәсілдерді ұштастырған ірі тұлға болғаны айқындалады. Алынған нәтижелер оның есімін ұлттық ағартушылық пен мәдени жаңғыру тарихының ажырамас бөлігі ретінде қарастыруға мүмкіндік береді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Атантаева, Б.Ж.

63
К 23
Каримов, Қ. С.
    Өзбекәлі Жәнібековтің өмірі мен қоғамдық-саяси қызметі: тарихи деректерге негізделген зерттеу [Текст] / Қ. С. Каримов // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 117-125.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Өзбекәлі Жәнібеков -- тарихи тұлға -- қоғамдық-саяси қызмет -- архив құжаттары -- деректану -- естеліктер -- мемуарлық деректер -- дереккөздік талдау
Аннотация: Соңғы жылдары отандық тарих ғылымында мемлекет пен қоғамға елеулі еңбек сіңірген тұлғалардың өмір жолын зерттеу басты бағыттардың біріне айналды. Ұлттық мүдде жолында қызмет атқарған қайраткерлердің өмірі мен олардың қоғамдық-саяси қызметі бүгінгі таңда өзекті ғылыми мәселелер қатарында қарастырылуда. Қазіргі таңда Қазақстан тарихында жеке тұлғалардың деректік негізде зерттелуі арқылы жаңа тарихи мәліметтерді ғылыми айналымға енгізу жұмыстары жүйелі түрде жүргізілуде. Солардың ішінде кеңестік кезеңдегі көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері Өзбекәлі Жәнібековтің өмір жолы мен атқарған қызметін зерттеу айрықша маңызға ие. Осы ғылыми мақалада Өзбекәлі Жәнібековтің өмірі мен қоғамдық-саяси қызметіне қатысты тарихи деректер жан-жақты қарастырылады.Ғылыми зерттеудің негізгі мақсаты – Өзбекәлі Жәнібековтің өмір жолы мен қоғамдық-саяси қызметіне қатысты деректерді (мұрағаттық құжаттар, естеліктер, мемуарлар, хаттар, жеке құжаттар және т.б.) кешенді түрде жинақтап, жан-жақты ғылыми талдау жүргізу болып табылады.Материалдар мен әдістер. Негізгі дереккөздер ретінде архивтік материалдар, тұлғаның өмірі мен қызметіне қатысты естеліктер, мемуарлар, хат-хабарлар, жеке құжаттар пайдаланылды. Зерттеу барысында тарихи мәні жоғары, мазмұны терең түрлі деңгейдегі деректерге талдау жүргізілді. Нәтижелер. Зерттеу нәтижесінде Өзбекәлі Жәнібековтің өмірі мен қоғамдық-саяси қызметіне қатысты бұрын белгісіз болып келген тың мәліметтер анықталды. Сонымен қатар, тұлға туралы естеліктерден үзінділер мен архивтік құжаттар ғылыми айналымға енгізіліп, олардың негізінде Жәнібековтің адамгершілік болмысы мен қызмет ерекшеліктері жан-жақты сипатталады.Қорытынды. Бұл зерттеу жұмысында Өзбекәлі Жәнібековтің өмір жолы мен қоғамдық-саяси қызметіне байланысты тарихи деректер кешенді түрде қарастырылып, соның нәтижесінде бұрын ғылыми айналымға енбеген жаңа мәліметтер анықталды
Держатели документа:
ЗКУ

20.1
У 34
Ұзақбаев, М. Т.
    Батыс Қазақстан облысы аумағында таралған Jurinea kirghisorum Janisch. түзетін өсімдік қауымдастықтарының ерекшеліктері [Текст] / М. Т. Ұзақбаев // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 348-356.
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
Jurinea kirghisorum Janisch -- Asteraceae -- қауымдастықтар -- көпжылдық өсімдік -- борлы эндемиктері -- флористикалық талдау -- географиялық талдау -- экологиялық талдау -- ксерофиттер -- Қазақстан флорасы
Аннотация: Бұл мақалада эндемик түр – Jurinea kirghisorum Janisch. (Батыс Қазақстан облысының «Жасыл кітабына» енгізілген) түзетін үш өсімдік қауымдастығы қарастырылады. Қауымдастықтарға флористикалық, биоморфологиялық, экологиялық және географиялық талдаулар жүргізіліп, өсімдіктердің шаруашылық топтары анықталған. Зерттеу нәтижесінде қауымдастықтар құрамында астық тұқымдастар, күрделігүлділер және алабұталар тұқымдастарының басым екендігі анықталды. Тіршілік формалары бойынша көпжылдық поликарпты өсімдіктер, ал экологиялық топтар ішінде ксерофиттер басым. Зерттелген қауымдастықтардың доминантты түрі Asteraceae тұқымдасына, Jurinea туысына жататын Jurinea kirghisorum болып табылады. Аталған түрдің кальцефильді ксерофит екендігі және бор жыныстары жер бетіне шығып жатқан ашық сазды-карбонатты беткейлерде өсетіні анықталды. Түрдің табиғи ортаның өзгерістеріне жоғары сезімталдығы, сондай-ақ антропогендік жүктеменің, әсіресе мал жаюдың әсерінен популяциялар санының азаю қаупі бар екендігі көрсетілді. Осыған байланысты доминантты түр популяцияларын тұрақты мониторингтеу, оның табиғи мекен ету ортасын сақтау қажеттілігі негізделіп, түр мен оған тән қауымдастықтарды қорғаудың маңыздылығы атап өтілді.
Держатели документа:
ЗКУ

28.693.32
Ш 98

    Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданындағы Церковка өзеніндегі № 1, 2 тоғандарының қазіргі жағдайы және ихтиофаунасы [Текст] / Б. К. Карменова, К. Б. Алипина, Г. Е. Садыканова [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 366-380.
ББК 28.693.32

Рубрики: Рыбы. Ихтиология

Кл.слова (ненормированные):
Шығыс Қазақстан облысы -- Глубокое ауданы -- Церковка өзені -- №1 тоған -- №2 тоған -- ихтиофауна -- экологиялық жағдай -- биологиялық көрсеткіштер -- популяция
Аннотация: Мақалада Шығыс Қазақстан облысы, Глубокое ауданындағы Церковка өзенінде орналасқан №1 және №2 тоғандарының қазіргі жағдайы мен ихтиофаунасы терең зерттеледі. Зерттеу барысында су айдындарының экологиялық жағдайы, су ресурстарының ластануы, гидрологиялық режимнің өзгеруі, сондай-ақ антропогендік факторлардың әсері қарастырылған. Тоғандардағы балық популяцияларының биологиялық көрсеткіштері, оның ішінде ұзындық, салмақ және жас құрылымы бойынша деректер ұсынылып, өңірлер арасындағы айырмашылықтар мен өзгерістер анықталған.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Карменова, Б.К.
Алипина, К.Б.
Садыканова, Г.Е.
Құмарбекұлы, С.
Шарипханова, А.С.

26.22
Ж 79
Жолмуратова, Г. С.
    Елек өзені бассейніндегі ластану деңгейін интеграцияланған талдау және су ресурстарын тұрақты басқару мәселелері [Текст] / Г. С. Жолмуратова, Б. А. Капсалямов // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 399-405.
ББК 26.22

Рубрики: Гидрология

Кл.слова (ненормированные):
Елек өзені -- су ресурстарын басқару -- трансшекаралық ластану -- экологиялық мониторинг -- антропогендік әсер -- хром (VI)
Аннотация: Бұл зерттеу Қазақстан мен Ресей Федерациясының аумағын қамтитын трансшекаралық су жүйесі – Елек өзені бассейнінің экологиялық жағдайына интеграцияланған ғылыми бағалау жүргізуді мақсат етеді.Су сапасын талдау аккредиттелген зертханада ГОСТ және ұлттық санитарлық-эпидемиологиялық нормаларға сәйкес жүргізілді.Зерттеу барысында судағы 42 физикалық-химиялық көрсеткіш анықталды, оның ішінде: рН, еріген оттегі, БПК₅, ХПК, тұнба, негізгі иондар, биогенді элементтер, фенолдар, мұнай өнімдері, беттік-белсенді заттар және ауыр металдар.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Капсалямов, Б.А.

74.58
Б 11

    БҚУ Қытай Халық Республикасымен ынтымақтастықты нығайтуда [Текст] // Өркен. - 2026. - 29 сәуір. - №4. - Б. 3.
ББК 74.58

Рубрики: Высшее образование

Кл.слова (ненормированные):
М. Өтемісов атындағы БҚУ -- Батыс Қазақстан университеті -- Қытай Халық Республикасы -- халықаралық ынтымақтастық -- білім және ғылым -- академиялық ұтқырлық -- студенттермен алмасу
Аннотация: Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті ректоры Қытай Халық Республикасының Елшілігі делегациясымен ғылым жəне білім саласындағы ынтымақтастықты дамыту мəселелерін талқылады. Делегация құрамында Қытай Халық Республикасының Ақтөбедегі Бас консулдығы өкілдері - Бас консул Го Юй жəне консул Чжан Шэнп болды. Кездесу барысында тараптар академиялық жəне ғылыми ынтымақтастықты дамыту перспективаларын, академиялық ұтқырлық бағдарламаларын кеңейту мəселелерін, сондай-ақ бірлескен білім беру жəне ғылыми-зерттеу жобаларын іске асыру мүмкіндіктерін талқылады. Сонымен қатар Қытай университеттерімен серіктестік байланыстарды нығайтуға жəне студенттер мен оқытушылар алмасуына жаңа мүмкіндіктер қалыптастыруға ерекше назар аударылды. Кездесу халықаралық академиялық ынтымақтастықты нығайтудағы маңызды қадам болып, студенттер, оқытушылар жəне зерттеушілер үшін жаңа мүмкіндіктерге жол ашады.
Держатели документа:
ЗКУ

74.58
М 12
Мақсот, Г.
    Физика-математика факультетінде ашық есік күні [Текст] / Г. Мақсот // Өркен. - 2026. - 29 сәуір. - №4. - Б. 3.
ББК 74.58

Рубрики: Высшее образование

Кл.слова (ненормированные):
Физика-математика факультеті -- БҚУ -- Ашық есік күні -- пәндік олимпиада -- кәсіптік бағдар беру -- мамандық таңдау -- Батыс Қазақстан облысы -- математика -- физика -- информатика -- дарынды жастар -- білім мен ғылым сабақтастығы
Аннотация: Физика-математика факультетінде Батыс Қазақстан облысының қала жəне ауыл мектептерінің 9–11-сынып оқушыларына арналған пəндік олимпиада форматындағы ашық есік күні жоғары деңгейде ұйымдастырылды. Іс-шараның басты мақсаты - оқушыларға кəсіптік бағдар беру, олардың болашақ мамандықты саналы түрде таңдауына бағыт-бағдар көрсету, сондай-ақ университеттің білім беру бағдарламаларымен жан-жақты таныстыру болды.
Держатели документа:
ЗКУ

85.14
Ж 11
Жұмағалиева, В.
    «Қылқаламды қалап еді…» еске алу кеші өтті [Текст] / В. Жұмағалиева, М. Отаров // Өркен. - 2026. - 29 сәуір. - №4. - Б. 5.
ББК 85.14

Рубрики: Живопись

Кл.слова (ненормированные):
Айбар Ғалымұлы Сейтимов -- Қылқаламды қалап еді -- еске алу кеші -- БҚУ -- Бейнелеу өнері -- дизайн -- Қазақстан суретшілер одағы -- қылқалам шебері -- қазақ бейнелеу өнері -- ұстаз және шәкірт -- рухани мұра -- Орал
Аннотация: Сурет өнері – адамзаттың рухани əлемін бейнелейтін, ұлттың болмыс-бітімі мен мəдени құндылықтарын??айшықтайтын ерекше өнер саласы. Қылқалам шеберлері арқылы қоғамның тыныс-тіршілігі, тарихи кезеңдер??мен ішкі жан дүниенің терең иірімдері көркем тілмен көрініс табады. Əрбір туынды – суретшінің жүрек??сүзгісінен өткен ойы мен сезімінің айнасы, ал шынайы өнер уақыт өткен сайын өз құндылығын жоғалтпай,??ұрпақтан-ұрпаққа рухани мұра болып жалғасады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Отаров, М.

    Үздіктерге құрмет көрсетілді [Текст] // Өркен. - 2026. - 29 сәуір. - №4. - Б. 8
ББК 72

Рубрики: Наука

Кл.слова (ненормированные):
Махамбет университеті -- БҚУ -- ғылым айлығының жабылуы -- Ғылым қызметкерлері күні -- салтанатты марапаттау -- кәсіби шеберлік -- жас ғалымдар -- ғылыми конференциялар -- ашық дәрістер -- ғылым мен өнердің үйлесімі -- Орал
Аннотация: Махамбет университетінде ғылым айлығының жабылуына арналған салтанатты марапаттау кеші өтті. Ғылым қызметкерлері күніне орай ұйымдастырылған бұл іс-шараларлегі мазмұнды бағдарламалармен ерекшеленіп, өз мəресіне жетті. Айлық аясында өткен зияткерлік ойындар, ашық дəрістер,тəжірибелік жұмыстар мен ғылыми конференциялар университеттің өңірдегі жетекші ғылыми орталық ретіндегі мəртебесін тағы бір мəрте айқындады. Қорытынды кеш –білім мен ізденіс, идея мен шабыт тоғысқан маңызды сəт ретінде есте қалды. Кеш барысында ғылым мен білім саласында табандылық танытып, кəсіби шеберлігімен ерекшеленген оқытушылар мен қызметкерлер марапатталды.
Держатели документа:
ЗКУ