Электронный каталог

75.7(5каз)
К 88
Куатов, А.К.
    Бастауыш сынып оқушыларының зияткерлік қабілеттерін шахмат арқылы дамыту [Текст] / А.К. Куатов, Г.К. Бапанова, К.Р. Калкеева // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2025. - №1. - Б. 83-97
ББК 75.7(5каз)

Рубрики: дене шынықтыру

Кл.слова (ненормированные):
интеллект -- когнитивтік қабілеттер -- өлшем көрсеткіштері -- интеллек -- туалды даму -- статистикалық өңдеу
Аннотация: Шахмат бірегей интеллектуалды спорт түрі ретінде бастауыш мектеп-те балалардың танымдық дамуында маңызды рөл атқарады. Мақалада логи-калық ойлау, стратегиялық жоспарлау, зейін, есте сақтау және талдау қабілеті сияқты дағдыларды қалыптастыру үшін білім беру тәжірибесінде шахматты қол-дану ерекшеліктері қарастырылады. Авторлар шахмат баланың интеллектуалды және эмоционалдық қабілеттерін ынталандыру арқылы оның жеке басының үй-лесімді дамуына ықпал ететініне назар аударады. Шахматты қолданудың психо-логиялық-педагогикалық негіздемесі берілген. Баланың танымдық қызметін да-мытудың қуатты құралы ретінде қарастырылады. Ойын элементтер арасындағы байланыстарды табуға, әрекеттердің салдарын болжауға және шектеулі уақыт жағдайында шешім қабылдауға үйретеді. Бастауыш мектеп балаларының миының икемділігі жоғары болған кезде, шахмат әсіресе тиімді оқу құралына айналады. Ба-лаларда келесі қасиеттерді қалыптастырады: сыни тұрғыдан ойлау: сұрақтар қоя білу, балама шешімдер іздеу, шығармашылық: жаңа стратегиялар мен тәсілдерді әзірлеу, тапсырмаға шоғырлануы. Зерттеулерге сүйене отырып, шахматтың ма-тематика мен оқудағы оқу үлгеріміне оң әсерін растайтын мәліметтер келтіреді. Шахматты білім беру үдерісіне енгізу бастауыш сынып оқушыларына тәуелсіз, мақсатты және сенімді болуға көмектеседі. Мақала мұғалімдерге, психологтарға, ата-аналарға және бастауыш мектеп жасындағы балалардың әлеуетін дамытуға мүдделі барлық адамдарға ұсынылады.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Бапанова, Г.К.
Калкеева, К.Р.

74
Н 90
Нурбаева, М.К.
    Қалалар географиясын оқытуда ChatGPT-ді қолданудың артықшылықтары мен мәселелерін объективті бағалау [Текст] / М.К. Нурбаева, А.М. Сергеева, А.С. Нургазина, Г.Ж. Шумакова // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2025. - №1. - С. 98-111
ББК 74

Рубрики: Педагогика

Кл.слова (ненормированные):
жасанды интеллект -- ChatGPT -- цифрлік білім беру -- қалалар географи-ясын оқыту -- сыни тұрғыдан ойлау
Аннотация: ChatGPT – ақпаратты жылдам жеткізе алатын және әртүрлі педагогика-лық тәсілдерді қолдайтын құрал. Зерттеудің мақсаты география мұғалімдерінің пікірлерін ескере отырып, қалалар географиясын оқытуда ChatGPT қолдану мүм-кіндіктері мен шектеулерін талдау. Негізгі зерттеу сұрақтары келесілерді қамты-ды: ChatGPT-ті оқу үдерісіне енгізудің артықшылықтары мен қиындықтары; оны қолданудың оқушылардың академиялық адалдығына, сыни ойлауына және тәу-елсіздігіне әсері, т.б. Зерттеу мақсатына жету үшін Қазақстанның бірнеше қалала-ры мен облыстарынан 306 география пәнінің мұғалімдеріне сауалнама жүргізіл-ді және Ақтөбе облысындағы орта мектептердің 20 оқытушысына фокус-топ әдісі негізінде сұқбаттар алынды. Зерттеу нәтижелері ChatGPT ақпаратқа қол жеткізуді жеңілдететінін, білім беру кеңестерін қолдайтынын, тапсырмаларды жоспарлауға және жеке оқытуға көмектесетінін көрсетті. Дегенмен, академиялық тұтастыққа әсері, білім алушылардың дербестігінің төмендеуі, оқу материалдарын талдау-дың жеткіліксіз тереңдігі, ескірген және дұрыс емес мәліметтерді беру қаупі си-яқты айтарлықтай шектеулер де анықталды. Бұл құралды шамадан тыс пайдалану оқушылардың танымдық белсенділігін әлсіретіп, аналитикалық тапсырмалардың құндылығын төмендетіп, автоматтандырылған шешімдерге тәуелділікті тудыруы мүмкін. Қорытындыда қалалар географиясын оқытуда ChatGPT-ті тиімді пайдалану үшін цифрлық технологияларды дәстүрлі оқыту әдістерімен үйлестіру қажет екен-дігі баса айтылады. Оқушылар мен мұғалімдер арасында цифрлық сауаттылықты дамыту, ақпаратты сыни талдауға үйрету, жасанды интеллектті (ЖИ) оқу үдерісіне енгізу бойынша әдістемелік ұсыныстар әзірлеу үлкен маңызға ие.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Сергеева, А.М.
Нургазина, А.С.
Шумакова, Г.Ж.

74
Ш 25
Шарипходжаева, Ж.Б.
    Бастауыш сынып оқушыларының қарым-қатынас мәдениетін қалыптастырудағы әлеуметтік интеллектінің рөлі: жүйелі шолу [Текст] / Ж.Б. Шарипходжаева, А.С. Амирова, Р.М. Каримова, Н.С. Кожахметов // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2025. - №1. - Б. 180-189
ББК 74

Рубрики: Педагогика

Кл.слова (ненормированные):
әлеуметтік интеллект -- қарым-қатынас мәдениеті -- бастауыш сынып -- оқушылары -- жүйелі шолу -- әлеуметтік-эмоционалды оқыту
Аннотация: Зерттеу бастауыш сынып оқушыларында қарым-қатынас мәдениетін қалыптастырудағы әлеуметтік интеллектінің рөліне арналған ғылыми жарияла-нымдарға жүйелі шолу болып табылады. 2014-2024 жылдар аралығында Scopus дерекқорынан таңдалған 49 мақаланы талдау осы салада қолданылатын негіз-гі бағыттар мен эмпирикалық тәсілдерді анықтауға мүмкіндік берді. Нәтижелер эмоционалды және коммуникативті құзыреттіліктердің дамуы тұлғааралық қа-тынастарды жақсартуға, жанжал деңгейін төмендетуге және мектептің жағымды климатын қалыптастыруға ықпал ететіндігін көрсетті. Білім беру процесіне бірік-тірілген әлеуметтік-эмоционалды оқыту бағдарламалары ең тиімді деп танылды. Шолу сонымен қатар қолданыстағы зерттеулердің әдіснамалық ерекшеліктері мен шектеулерін қарастырады, одан әрі мәдениетаралық және пәнаралық іздені-стердің қажеттілігін көрсетеді
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Амирова, А.С.
Каримова, Р.М.
Кожахметов, Н.С.

68
Е 50
Елеуов, Қ.
    Шағырлойдан шыққан шекарашы [Текст] / Қ. Елеуов // Орал өңірі. - 2025. - 6 мамыр. - №37. - Б. 8.
ББК 68

Рубрики: Военное дело

Кл.слова (ненормированные):
7 мамыр -- отан қорғаушылар күні -- шекарашы -- әскери қызмет -- майор оралхан ерсайынұлы
Держатели документа:
ЗКУ

63
Х 20
Харесұлы, Қ.
    Қаһарман қазақ (Кеңес Одағының Батыры Ахмедияр Дәуленұлы Хұсайынов хақында) [Текст] / Қ. Харесұлы // Орал өңірі. - 2025. - 6 мамыр. - №37. - Б. 10.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Қаһарман қазақ -- Кеңес Одағының Батыры -- Ахмедияр Дәуленұлы Хұсайынов -- тарих -- Ұлы Отан соғысы -- 80 жыл
Аннотация: Ұлы Отан соғысының жеңіспен аяқталғанына биыл 80 жыл. Қанша уақыт өтсе де соғыстың салған зардабы тарих бетінен өшпек емес. Өйткені, сол тұста қаншама аналар жесір қалып, қаншама бала әкесіз өсті?! Төрт жылға созылған майдан даласында көптеген әкелеріміз оққа ұшса, аман қалған кейбірі неміс басқыншыларының тұтқынына түсіп, азап шекті. Соғыс салдарынан әлі күнге дейін белгісіз боздақтар саны азаяр емес. Олардан бір дерек таба алмай отырған ағайындар ортамызда әлі де баршылық.
Держатели документа:
ЗКУ

74
П 31
Петрухин, А.
    Аида Балаева: "Біздің жастардың өздерінің таланты мен шығармашылығын жүзеге асыруға барлық мүмкіндіктері бар" [Текст] / А. Петрухин // Современное образование. - 2024. - №3. - Б. 29-34.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
жастар -- Аида Балаева -- талант -- мәдениет -- білім беру жүйесі -- мектептер -- колледж -- грант -- сұхбат
Аннотация: Ел басшылығы көрсеткен мәдениетті дамытуға бетбұрыс әсіресе білім беру жүйесі үшін ерекше маңызды, өйткені жастар шығармашылық тұрғыдан өзін-өзі жүзеге асыруға және мәдени өмір мен ақпараттық кеңістікке қатысуға мүмкіндік алуы керек. Мемлекет басшысы Қ.-Ж. Тоқаев мәдениет пен өнердің ел өміріндегі ең маңызды сала екенін, осы саланың адамдары әрқашан тарихи үдерістердің басықасында болып, ұлтымыздың алға жылжуына үлес қосып келе жатқанын бірнеше рет атап өтті. Бір өкініштісі, экономиканы дамытуға басымдық берілген еліміздің қалыптасуының қиын жылдарында қоғамымыздың мәдениеті зардап шекті. Дегенмен, Қазақстан бүгінде әлемге халықаралық сахналарды бағындырып жүрген жарқын таланттарды көрсете отырып, өзінің шексіз әлеуетін тағы да көрсетіп отыр. Бұл шығармашылық мамандықтарға назар аудартады. Мәдениет және ақпарат министрі Аида БАЛАЕВА оқырмандарымызға мәдениет және өнер оқу орындарының жұмысы, жастарды қолдау туралы айтып береді.
Держатели документа:
ЗКУ

74
М 52
Мерекеқызы, Ж.
    Түркиядан Америкаға дейін немесе бір рюкзак, қос құрлық, шексіз арман... [Текст] / Ж. Мерекеқызы // Орал өңірі. - 2025. - 10 маусым. - №47. - Б. 9.
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
Түркия -- Америка -- Қадыр Мерекеұлы -- Студент -- Шетелде оқу -- Work and Travel USA -- халықаралық студенттік бағдарлама
Аннотация: Ел ішінде жүріп өсіп-жетілуді мақсат тұтқан әрбір жас үшін әлемнің озық елдерінен тәлім алу – үлкен мүмкіндік әрі үлкен жауапкершілік. Бұл жолғы «Студент» бетінің кезекті кейіпкері шетелде білім алып, АҚШ-та тәжірибе жинап, болашақта сол білімін туған елінің өркендеуіне арнамақ ниетте. Мақаламыз арманына шекара қоймаған, бірақ тамырын туған елінен үзбеген Қадыр Мерекеұлы туралы.
Держатели документа:
ЗКУ

63
Қ 18
Қамбар, Г. Ү.
    Ортағасырлық тараздың архитектуралық ескерткіштері: олардың зерттелу тарихы мен мәдениеттегі орны [Текст] / Г. Ү. Қамбар // ULY DALA MURASY: қолжазбалар және сирек кітаптар ұлттық орталығы. - 2025. - №1. - б. 64-70
ББК 63

Рубрики: Тарих. Тарих ғылымдары

Кл.слова (ненормированные):
Тараз -- монша -- мәдениет -- архитектура -- қыш -- құбырлар -- цитадель -- шахристан -- орта ғасыр -- археология
Аннотация: Тараз ертеден келе жатқан отырықшы мәдениеттің ірі орындарының бірі. Оның тіршілігі Ұлы Жібек жолымен байланысты болып, орта ғасырда ірі мәдени орталыққа айналған. Және Қарахан династиясы дәуірінде кемеліне келген. Қарахан дәуірінен қалған қала орындары, ғасыр ескерткіштеріне жататын архитектуралық ескерткіштер мен қоғамдық орындар соның айқын дәлелі. Бүгінгі таңға дейін археологиялық қазба жұмыстары барысында екі ортағасырлық монша табылды. Олардың құрылысы ХІ - ХІІ ғасырлармен мерзімделеді. Моншалар тек гигиеналық қызмет атқарумен ғана шектелмей, қоғамдық өмірдің маңызды орталығы болған.

63
И 50
Имамбай, Д.
    Тарихи география ел шекарасын шегендейді [Текст] / Д. Имамбай // Ақиқат. - 2025. - №6. - б. 25-27
ББК 63

Рубрики: Тарих. Тарих ғылымдары

Кл.слова (ненормированные):
тарихи географиялық зерттеулер -- Қазақстан -- Орталық Азия -- көне карталар -- Нұрлан Кенжеахметұлы
Аннотация: Мақалада Қазақстан мен Орталық Азияның тарихи географиясына арналған зерттеулер туралы айтылады.

74
С 11

    С.Сейфуллин атындағы ҚазАТЗУ:бейбітшілік векторы-интернационалдандыру дамудың кілті ретінде [Текст] // Современное образование. - 2025. - №2-3. - Б. 49-52.
ББК 74

Рубрики: Білім беру.

Кл.слова (ненормированные):
С.Сейфуллин атындағы ҚазАТЗУ -- бейбітшілік -- векторы-интернационалдандыру даму -- халықаралық ынтымақтастық -- әлем -- шекара -- университет -- өзара
Аннотация: Мақала С.Сейфуллин атындағы ҚазАТЗУ:бейбітшілік векторы-интернационалдандыру дамудың кілті ретінде туралы.
Держатели документа:
БҚУ.