Электронный каталог

83
М 33
Матин, Әли Акбар Талеби
    Аттар Нишапури - әлемдік тұлға [Текст] / Әли Акбар Талеби Матин // EGEMEN QAZAQSTAN . - 2023. - 14 сәуір. - №70. - Б. 9.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Ақын-жазушылар -- Нишапури -- қазақ әдебиеті -- парсы әдебиеті -- әдебиет -- поэтикалық және проза­лық шығармалар -- ақын -- шығарма
Аннотация: Ақын-жазушыларымен әлемге мәшһүр, тарихы терең парсы әдебиеті орта ғасырлардан бастап саяхатшылар мен ирантанушылардың көмегімен еуропалық тілдерге аударыла бастады. Парсы әдебиетінде әлемдік деңгейдегі ақын-тұлғалардың ішінде қазақ қоғамына «Шығыстың жеті жұлдызы» ретінде танылған Рудаки, Фердоуси, Низами, Хайям, Сағди, Руми, Хафизді атауға болады. Қазақ әдебиетіне парсы ақын-жазушыларының ықпалы болғаны сөзсіз. Әсіресе ұлы Абай мен Шәкәрім шығармашылығынан осы әсерді нақты аңғарамыз. Сондай-ақ Тұрмағанбет Ізтілеуұлының Фердоусидің ­«Шахнаме» туындысынан Рүстем дастанын қазақ тілінде жырлауы да – Қазақ елінің Иран әдебиетімен таныстығының жалғасуына себепші. Парсы әдебиетінің алтын дәуірін жасаған ортағасырлық ақын-жазушылар Иран әдебиетін күллі әлемге танымал етті. Әсіресе XII-ХІІІ ғасырлардағы парсы әдебиетінің жарық жұлдыздарының қатарынан осы ел әдебиетінің дамуына зор үлес қосқан Сағди Ширази, Руми мен Низамиді атап өткен жөн. Осындай кіл жүйріктердің замандасы – Аттар Нишапури.
Держатели документа:
БҚУ

66
К 90
ҚҰЛЕКЕЕВ, Ж.
    Еркіндік және нарықтық қатынас [Текст] / Ж. ҚҰЛЕКЕЕВ, А. Нұрмахамбетова // EGEMEN QAZAQSTAN . - 2023. - 26 сәуір. - №78. - Б. 1, 7.
ББК 66

Рубрики: Саясат

Кл.слова (ненормированные):
Қасым-Жомарт Тоқаев -- төрағалы -- әлеуметтік-эконо­микалық даму мәселелері -- реформалар -- саяси реформалар -- Конституциялық өзгерістер -- мәслихат
Аннотация: Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалығымен өткен еліміздің әлеуметтік-эконо­микалық даму мәселелері жөніндегі кеңейтілген кеңестен аңғарғанымыз: бізде мұн­дай ауқымды іс-шараны ұйымдастырудың жаңа мәдениеті қалыптасып жатыр. Президент енді елдің әлеуметтік-экономикалық даму үдері­сіне билік­тің барлық деңгейіндегі тармақтары қатысатынын осы фор­­мат арқылы анық аңғартты. Бұл билікті орта­­лық­сыздандыру саясатының басталғанын көрсетті.
Держатели документа:
БҚУ

83(5каз)
Е 46
Елтай, Н.
    Күміс күлкінің көкесі [Текст] / Н. Елтай // Qazaq adebieti. - 2023. - №17.-28 сәуір. - Б. 8-9
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Оспанхан Әубәкіров -- сықақшы -- Көктайғақ -- ҢӨҢ ертегі өлеңі -- Мимырт Әусек Кәуікбай -- Қожанасыр чемпионы қуыршақ театры
Аннотация: Оспанхан Әубәкіровтің аты аталса, жұрт­тың езуіне күлкі үйіріледі. Өйткені қаламгер шындықты тосын теңеулермен астарлап, әзілмен айтады. Кейде ыржалақтап отырған адамның өзі де әңгіменің төркіні айналып келіп, өзіне соғып жатарын аңғармай да қалуы мүмкін. Өйткені сықақшы әр шығармасын су төгілмес жорға үстінде ән салғандай сезімталдықпен жеткізеді. Ол – соңына мол мұра қалдырған әзілкеш. Қоғамдағы келеңсіз жәйт­тер, тіршіліктің күйкі көріністері, адамдар мінезіндегі оғаштықтар, басқа да күлкілі сәт­тер оның назарынан әсте тыс қалған емес. Атақты сықақшының қай туындысын оқысаңыз да тосын теңеуге, оқыс оқиғаларға тап болып, күлкіге қарқ болғаныңызды сезбей де қаласыз.
Держатели документа:
БҚУ

26.89
Ш 25

    Шарын шатқалы. [Текст] // География және табиғат. - 2023. - №2. - Б. 48
ББК 26.89

Рубрики: Өлкетану

Кл.слова (ненормированные):
Шарын өзені -- Шарын шатқалы -- табиғат -- шетен тоғайы
Аннотация: Мақала Алматы қаласынан 193 шақырым қашықтықтағы Алматы облысының Еңбекшіқазақ , Райымбек және Ұйғыр аудандарының аумағындағы Шарын өзенінің аңғарын бойлай оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай 154 шақырымдық алқапқа созылып жатқан еліміздегі ең ірі экзотикалық орындардың бірі Шарын шатқалы туралы.
Держатели документа:
БҚУ

63.3-8
А 50
Әлім, Қ.
    Кемел мен Әзілхан [Текст] / Қ. Әлім // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 9 мамыр. - №86. - Б. 3.
ББК 63.3-8

Рубрики: Персоналии государственных и общественно-политических деятелей

Кл.слова (ненормированные):
Майда -- «Тас­қын» деген кітабы -- Кемел -- шығармалар -- Әзілхан Нұр­шайы­қ­ов
Аннотация: Майданда болғандар өмірді, достықты ерекше қадірлейді. Майдандас достардың бір-біріне деген құрметі ерекше болатыны да сол. Өмір өткелінің бір мезетінде Кемелдің үйінде қона жатып, сырласқан сәті көз алдына арбалып тұра қалған. Онда Әзілхан «Социалистік Қазақстанның» Павлодар облысындағы меншікті тілшісі болып істейтін. Кемел осы басылымның жауапты хатшысы еді. Алыстан келген досын қолқалап, төріне шығарған. Жұмыс аяғында жеткен бұларды орта бойлы, талдырмаш денелі, қараторы келіншек күлімдеп қарсы алады. Жайдарылығы жүзінен ескен жан екен, ашық қабағынан қонақ күтуге дағдыланған аңсарлы әдеп аңғарылады.
Держатели документа:
БҚУ

83
Ж 91
Жұртбай, Т.
    Сезімдік әлем: бақи мен фәни [Текст] / Т. Жұртбай // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 4 тамыз. - №146. - С. 9.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Абайдың жұмбағы -- Абай шығар­ма­лары -- философия -- Бастаудың рухани əлемі
Аннотация: «Абайдың жұмбағының» шешуі қазіргі дүниеауи ғылымның барлық саласы үшін «жұмбақ» болып саналатын Хақ пен Бірлік, Әуелгі себеп, Әуелгі Қозғалыс, Мәңгілік (Бақи), Уақыт (Фәни), Кулли ақыл мен Кулли Жан, Сезімдік әлем, затиялық, субутиялық және фиғыли себеп сияқты тағы да басқа аса тылсым ұғымдардан және ол туралы тарқатыла тарамдалған сан қилы қисындардан тамыр тартады. Хасс әл-хасс дейгейлі даналардың ой ұшқындарына назар салсақ, зады Алланың Жаратуы мен Хикметін (міндетін) бөлісуі туралы оқымыстылардың арасында ілгері дәуірде әлдебір пікір сызаты болған сияқты. Сондай күрделі бақастыққа барған (пікір таласы, дискуссия) пікірдің ұшығы Абайдың шығармаларынан да аңғарылып қалады. Ол Хақ туралы қағидаларды ойында екшей келе, сырттай қарағанда Жаратушының хикметіне күмәндәнғандай күфірлік боп көрінетін: «Алла Тағала – өлшеусіз, біздің ақылымыз – өлшеулі. Өлшеулі мен өлшеусізді білерге мүмкін болмайды. Біз Алла Тағала «Бір» дейміз, «Бар» дейміз, ол «Бір» демектік те – ақылымызға ұғымның бір тиянағы үшін айтылған сөз. Болмаса, ол: «Бір» демектік те Алла Тағалаға лайықты келмейді» деген, немесе: «Жә, енді ақылды еркіне жібермесек, Құдай Тағаланың: «Ақылы бар кісіге иман парыз» дегені қайда қалады? Дініміздің бір жасырын тұрған жалғаны жоқ болса, ақылды(ға) оны ойлама дегенімізге, пенде бола ма (көне ме)? Ақыл тоқтамаған соң, діннің өзі неден болады?» деген тосын сұрақтар қояды.
Держатели документа:
БҚУ

86
Ж 79
Жолдығали, Г.
    Оқушылардың ораза ұстауы дұрыс па? [Текст] / Г. Жолдығали // Oral oniri. - 2024. - 22 ақпан. - №16. - Б. 10.
ББК 86

Рубрики: дін

Кл.слова (ненормированные):
Рамазан айы -- ораза -- оқушылар -- намаз -- Бағдат Адайхан -- Ислам діні -- дін
Аннотация: Жыл сайын Рамазан айында ораза ұстайтын оқушылардың қатары артып келе жатқанға ұқсайды. Оны ораза кезінде дәмханада ауыз ашып отырған жасөспірімдерден айқын аңғаруға болады. Қаламыздағы мектептердің бірінде 9-сыныпта оқитын соңғы жылдары ораза ұстап жүрген екі жеткіншекті әңгімеге тарттым. Олардың бірі төрт жыл, екіншісі үш жыл қатарынан ауыз бекітіпті. Екеуі де оразаның барлық шарттарын ұстауға тырысады екен. «Ораза кезінде тек ауызды тыйып қана қоймай, құлақ пен көзге де тыйым жасап жүрміз» деді. Алғашында аздап қиналған. «Бірақ ниетпен ұстаған соң, қиындық түк сезілмейді. Болашақта намаз оқығымыз келеді» дейді екі дос. «Оразаны не үшін ұстайсыздар?» деген сұраққа Бекбол: «Құранда адамның 10 жасынан бастап күнәләрі есептеледі. Сол себепті балиғат жасына толған жасөспірім ораза ұстағаны жөн» деп жауап берді. Ұстаздарының айтуынша, ораза кезінде екеуі де сабақтан қалмай, тапсырманы орындап жүреді екен.
Держатели документа:
БҚУ

83
О-46
Озғанбаев, Ө.
    Мақтымқұлы-түрікменнің төлқұжаты [Текст] / Ө. Озғанбаев // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 4 cәуір. - №65. - Б. 13.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Түрікменнің әйгілі ақыны -- Кемин -- Мақтымқұлы -- өлендер -- шығармалар -- дәстүрді берік сақтау -- жырлар -- ақын шығармашылығы
Аннотация: Түрікменнің әйгілі ақыны Кеминенің: «Мақтымқұлы ақындық аймақтың астығын түгел орып кетті, біз содан қалған бірді-екілі масақты терушілер ғанамыз», деген сөздерінен-ақ ақынға деген сүйіспеншілігін, оның талантына деген ерекше ілтипат – ықыласты айқын аңғаруға болады.
Держатели документа:
БҚУ

63.3-8
Е 56
Елшібай, Ғ.
    Ұстаз ұстанымы немесе біз білетін Қожакеев [Текст] / Ғ. Елшібай // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 17 мамыр. - №94. - Б. 15.
ББК 63.3-8

Рубрики: Персоналии государственных и общественно-политических деятелей

Кл.слова (ненормированные):
Темірбек Қожакеев -- ұстаз -- абырғалы қаламгер -- сұңғыла сыншы
Аннотация: «Cен немене, тас дәуірде тұрасың ба әлі?». Иә, сол жолы ащы мысқыл араластыра айтқан бір ауыз сөзіңізбен біздің ауыл ғана емес, өңірдің экономикалық-әлеуметтік ахуалын дәл бағаладыңыз. Бір ғана сөйлеммен. Тәуелсіздіктің алғашқы жеті жылындағы ауылдың жағдайын. Сол кезде сіздің риясыз күлкіңізге қосылғанбыз. Артынша астарын аңғарып, аздап қысылдық. Кейіннен сіздің сөз тапқыштық қасиетіңізге тағы да тәнті болғанбыз. Ащы әжуа, уытты күлкі, өткір сықақпен өріліп, шыбынның ызылы естілетіндей ұйыған тыныштықта өтетін лекцияңыз да еске түскен.
Держатели документа:
БҚУ

63
Ш 25
Шәріп, С.
    Берлиндегі Түркістан студенттері [Текст] / С. Шәріп // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 19 маусым. - №117. - Б. 16.
ББК 63

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
Ғазымбек Бірімжан -- Дамолла Битілеуұлы -- Әбдірахман Мұңайтпасұлы -- Темірбек Қазыбекұлы -- Түркістан -- Тұрар Рысқұлов -- Хайырниса Мәжитханова мен Мәриям Сұлтанова -- Алаш зиялылары -- студент
Аннотация: Бұл – тың әрі ойландыратын сурет. Оны қазір жүйелі жобаларды бастаған өзбек жәдиттерін (жәдит – патшалық Ресей түркі-мұсылмандары біліміндегі жаңашылдық) зерттеу орталықтары мен өзіміздің «Qyr balasy» қоры жариялаған материалдардан көруге болады. Бұл фото Германияда 20-жылдардың басында түсірілген. Тың екенін – ортасында Ғазымбек Бірімжан бастаған Алаш зиялыларының екінші толқыны өкілдері тұрғаны, ал ойлы екенін – Орталық Азия жас оқығандарының, соның ішінде екі бойжеткенінің бейнесі хатталып қалғаны аңғартады. Бәрінің жүзінен зиялылық еседі.
Держатели документа:
БҚУ