Электронный каталог

63.3-8
Ш 98

    Шынның жүзі, өткірдің өзі [Текст] // Қазақ әдебиеті . - 2024. - 9 тамыз. - №31. - Б. 1, 4-5.
ББК 63.3-8

Рубрики: Персонали государственных и политических деятелей

Кл.слова (ненормированные):
Ниязбек Алдажаров -- Құнанбай, Абай, Шәкерім -- ұрпақтар -- Аққоян -- Ниязбек Әбдіғалиұлы Алдажаров -- Бесігіңді түзе
Аннотация: Осынау, шынның жүзі, өткірдің өзі, шын мәніндегі текті, нағыз ырғызбайлық мінезді бойына сіңірген, шыншыл, тура сөзді, өмір бойы темір жолға болат сом рельстерді төсеп, әбден шыныққан, төртбақ денелі, қарашұбар өңді, бір көзінің ағы қарашығын жапқан, сырт адамға түсі суық, ал іші сондай мейірманды жылылыққа толы, көргені – білгеніне сай, білгенін – жасырмай, қандай жанға тиетін ауыр сөздер мен оқиғаларды, әсіресе, өз ата-бабалары мен Құнанбай, Абай, Шәкерім және олардың ұрпақтары туралы жасырмай айта білетін, скрипкасын қолына алып, Абай заманының әндері мен «Балнияз» (Огинскийдің «Полонезін»), «Реңді» (Моцарттың «Рондосы»), «Түрік шеруі», «Болка» («Полька) сияқты музыкалық шығармаларды орындаған сәтте бар жандүниесі сыртына шамырқана шығатын қайсар мінезді қаракөктің тұқымы Ниязбек шежірешінің – Ниязбек Әбдіғалиұлы Алдажаровтың құрыштан құйғандай шымыр қалпы әлі де көз алдымда. Шыңғыстың көне көз, сөз ұстаған қарттарының өзі кібіртіктеп, жұмбақтап, не жорта жонға тартып, жортақтатып әкететін Құнанбай, Абай, Шәкерім және олардың ұрпақтары туралы шындықтарды ол кісі турасынан төтелеп айтатын.
Держатели документа:
ЗКУ

83
Б 12
Бабаш, Б.
    Өнері өрісті елдің келешегі кемел [Текст] / Б. Бабаш // Қазақ әдебиеті . - 2024. - 16 тамыз. - №32. - Б. 8.
ББК 83

Рубрики: әдебиеттану

MeSH-не главная:

Кл.слова (ненормированные):
Әбіл Жоламанов -- ел тарихы -- өнер ұжымдары -- сқхбат -- Атырау облысы -- ескерткіш
Держатели документа:
БҚУ

75(5каз)
К 28
Қасенұлы, Д.
    Көшпенділер олимпиадасы [Текст] / Д. Қасенұлы // Qazaq adebieti . - 2024. - №36.- №13 қыркүйек. - Б. 1,3
ББК 75(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Көшпенділер өркениеті -- V Дүниежүзілік көшпенділер ойындары -- ашылу салтанатында -- Тоғызқұмалақтың ғарышқа сапары -- Жалғызды жалғыз демеңіз -- Мұның атын Жеңіс дейді
Аннотация: «Көшпенділер өркениеті – нағыз көнекөз өркениет. Шын мәнінде, көшпенді халықтар барлық құрлықта бар. Олардың ізін Еуропа мен Азиядан, Африка мен Америкадан көруге болады», – деді Президент Тоқаев V Дүниежүзілік көшпенділер ойындарының ашылу салтанатында. Расында, көшпенді бабаларымыздың ізіне түсіп, көшпенді мұрагерлерін іздеуге шындап кіріссек, жер-жаһанды шарлап кетуіміз әбден мүмкін. Ал Дүниежүзілік көшпенділер ойындары болса, бізге көшпенділер ұрпағын шарқ ұрып іздеуден бұрын, бағзыда өткен бабаларымыздың спорт­тық ойындарына құрметпен қарайтын азамат­тарды қара шаңыраққа шақырып алуға мүмкіндік берген сияқты. Сол себептен де V Дүниежүзілік көшпенділер ойындары «Ұлы дала дүбірі» деп аталды. Бес күн бойы Сарыарқа төсіндегі салтанаты келіскен Елордамызда соноу Аустралия, АҚШ, Оңтүстік Америка, Канада, Еуропа, Африка, Қытай, Жапония, Оңтүстік Корея, Балтық бойы мен Араб, Парсы және өзіміздің түркі елдерінен келген спортшылар көкпар тартып, жамбы атып, күресіп-алысып, арқан тартысып, ат белінде аударысып, күш сынасып, теңге іліп Ұлы дала төсін ұлы дүбірге бөледі. Осы рет­те көшпенділер ойындары спорт­тың қандай түрлерін қамтығанын еске салып қойсақ артық болмас. Қараңыз: Асық ату, Ордо, Арқан тартыс, Бәйге, Көкпар, Аударыспақ, Теңге ілу, Қазақ күресі, Ашыртмалы аба гюреши, Кураш, Көрәш, Алыш, Мас-рестлинг, Powerful nomad – Күштілердің сайысы, Тоғызқұмалақ (Тогуз коргоол), Мангала, Овари, Жамбы ату, Дәстүрлі садақ ату.
Держатели документа:
БҚУ

74
К 46
Қиықбай, Қ.
    Тарихы терең құтты орда [Текст] / Қ. Қиықбай // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 7 қазан. - №194. - Б. 9.
ББК 74

Рубрики: білім

MeSH-не главная:

Кл.слова (ненормированные):
Семей -- Алаш қаласындағы тарихи ғимараттар -- гимназия -- Аталған мектеп -- бастауыш мектептер -- Үздік мамандандырылған мектеп -- Бейімбет Майлин, Мәннан Тұрғанбаев, Тайыр Жомартбаев
Аннотация: Семей – өткен ғасырдың басынан бастап қазақ зиялылары бас біріктірген тарихи мекен. Мұнда азаттықтың алғышарты алға қойылып, тәуелсіздіктің тұғыры да осында бекіді. Семей қаласының сол жағалауы Жаңа Семей бөлігі Алаш қаласы аталып, ұлт қайраткерлері бас қосатын ғимараттар сап құрады. Алаш қаласындағы тарихи ғимараттар мен тұрпаты бөлек тұлғаларға қатысты орындар жетерлік. Солардың бірі – осы өңірде алғаш ашылған тұңғыш қазақ мектебі, бүгінде Шәкәрім баба есімін иеленген көпбейінді №5 гимназия.
Держатели документа:
БҚУ

63
А 50
Әлиман, Ж.
    Бабалар тарихының алтын парағы [Текст] / Ж. Әлиман // Егемен Қазақстан. - 2024. - 24 қазан. - №207. - Б. 10.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Жошы хан -- Ақсақ құлан – Жошы хан -- күй -- мультфильм -- ұлттық құндылықтар -- әдебиет -- тарих
Аннотация: Осы уақытқа дейін Жошы хан туралы әртүрлі дүниелерді оқып келдік. «Ақсақ құлан – Жошы хан» туралы аңыз бен күй құлағымызға бала күнімізден сіңді. Тіпті мультфильмнен көріп өстік. Ол кезде бір түсті қара сұр экран болса да ұлттық құндылықтар молырақ сияқты еді. «Қарлығаштың құйрығы неге айыр?», «Ақсақ құлан – Жошы хан» секілді мультфильмдер тамашалайтынбыз. Қазір бұлардың исі де жоқ. Мүмкін дәл сол уақытта телміретін басқа дүние болмады. Айтпағымыз ол да емес, Жошы хан еді ғой.
Держатели документа:
ЗКУ

63
Н 41
Негимов, С.
    Тарих тереңіне бойлаған [Текст] / С. Негимов // Егемен Қазақстан. - 2024. - 1 қараша. - №212. - Б. 12.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ -- Еуразия тарихы және мәдениетін зерттеу -- ҰҒА құрметті академигі -- Сатай Сыздықов -- көне тарих -- Қазылық ету -- ақын Күдеріқожа Көшекұлы -- Қарқаралы – Қазылық
Аннотация: Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ жанындағы «Еуразия тарихы және мәдениетін зерттеу» орталығының директоры, ҰҒА құрметті академигі Сатай Сыздықов – көне тарих тағылымын бүгінгі идеологиялық негіздермен байланыстырып жүрген аз ғалымның бірі. Оның еңбектерінде «қазылық» ұғымы ерекше орын алады. Өзінің айтуынша, қазылық сөзіндегі «қаз» түбірінің «қазақ» атауымен, түркі дәуіріндегі қазақ ру-тайпаларының ата-бабасы болып табылатын қарлық түркілерімен тікелей байланысы бар. «Қазылық ету» – кезінде қазақ мемлекеттілігінің басқару институты болғаны тарихтан белгілі. Оның бер жағында өзі туып-өскен жері – Қарқаралы өңірі де өткен замандарда «қазылық» деп аталған. ХVІІІ ғасырда суырып салма ақын Күдеріқожа Көшекұлы «Қарқаралы – Қазылық», жататұғын жазылып» деп осы өңірмен қоштасқан.
Держатели документа:
ЗКУ

46.11
Е 69
Ерғалиев, К.
    Адай жылқысы: патент иесі кім? [Текст] / К. Ерғалиев // Егемен Қазақстан. - 2024. - 9 қараша. - №218. - Б. 11.
ББК 46.11

Рубрики: Коневодство

Кл.слова (ненормированные):
жылқы -- Қазақы жылқының Адай тұқымдық тобы -- зоотехниктер -- жылқышылар -- зооинженерлер -- Адай жылқысы -- селекция -- Патент
Аннотация: Алматы зооветеринарлық институтын бітіріп, туған жерім Маңғыстау облысына келіп, қызметке араласқаннан бастап алдыма қойған мақсатым – ата-бабамыздан аманат-мұраға қалған Адай жылқысына асыл тұқым мәртебесін алу болды. Осы мақсатыма қол жеткізуді көздеп ғылыммен айналысып, еліміздегі ғылыми-зерттеу институттарымен тығыз байланыс орнатып, жүйелі жұмыс жүргіздім. Бұл нәтижесіз болған жоқ, жылқымыздың өнімдік бағытына қарай сипаттамалары әзірленіп, жаңа мемлекеттік стандарты қабылданды. Бірнеше селекциялық жетістік пен жаңа технологияны өндіріске енгізіп, патент алдым.
Держатели документа:
ЗКУ

63
Б 42
Бектұрғанов, А.
    Сартай батыр. [Текст] / А. Бектұрғанов // Соқпақ - Тропинка. - 2024. - №4. - Б. 7-13
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
Сартай Байжанұлы -- батыр -- ұрпақ -- ата-баба -- кесене
Аннотация: Мақала Ұлытаудағы қазақ-жоңғар шайқасында ерен ерлігімен көзге түсіп, аты аңызға айналған даңқты батыр, әрі дана би Сартай Байжанұлы туралы жазылған.
Держатели документа:
БҚу

83(5каз)
Ж 89
Жүнісбеков, Б.
    Абай мен Дулат аманаты [Текст] / Б. Жүнісбеков // Qazaq adebieti . - 2025. - №2.- 17 қаңтар. - Б. 10-11
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Хәкімге Дулат Бабатайұлы -- Ағасы Мағауия -- Абай Құнанбайұлы -- Абай ұстанымы -- ілім -- ғылым
Аннотация: Ұлы даламыздың қайраткер ұлдары айналайын қазағының азат­тығы үшін қарумен де, қаламмен де күресті. Дана Абай да елінің еркіндігін аңсап, «ер сынарлық бескүндік майданның тамырын» басады. Халқының қайткенде озық жұрт­тардың қатарына қосыларын уайымдап, көріп-білгені мен танып-түйгенін мұқият пайымдайды.
Держатели документа:
БҚУ

83(5каз)
А 13
Әбдіқалық, К.
    Қазіргі қазақ лирикасындағы ұлт зиялыларының бейнесі [Текст] / К. Әбдіқалық // Qazaq adebieti . - 2025. - №4.- 31 қаңтар. - Б. 6-7
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
ұлт зиялылары -- Алаш зиялылары -- қазіргі қазақ поэзиясы -- Жарасқан Әбдіраш -- Құлыптас жыры -- Әлиханы Алаштың -- Лұқпан Сисекенов -- Ғұламасы елінің -- Дулатов тұлғасы Әбу Сәрсен­баев
Аннотация: Алаш зиялылары ақталған уақыт­тан бастап әдебиет­те, алдымен, қазіргі қазақ поэзиясында олардың есімдері ардақталып, рухына тағзым етіле бастады. Бүгінгі ақындарымыз Алаш қайраткерлерінің бейнесін көпшілікке таныту мақсатында жарқырата жырға қосты. Ұлт зиялыларының тұлғасын ашатын арнау өлеңдер мен поэмалар легі жылдан-жылға толыса түсті. Алғашқы жылдан бастап, «Көзіме от­тай ыстық ағаларым, Тіріліп келгендейсің бабаларым» деп бастаған Жайық Бектұровтың «Асыл ағаларға» (Орталық Қазақ­стан. 1988, 31 желтоқсан) деген арнау өлеңі жарияланды. Осы ел ағаларын қатар қамтыған үлкен топтама туындылар да дүниеге келді. Айталық, Жарасқан Әбдіраштың «Құлыптас» деген жыр жинағының бірінші топтамасында Әлихан Бөкейхан, Мұстафа Шоқай, Мұхамеджан Тынышбаев, Тұрар Рысқұлов, Шәкәрім Құдайбердіұлы, Міржақып Дулатұлы, Жүсіпбек Аймауытов, Ахмет Байтұрсынұлы, Мағжан Жұмабаев, Сәкен Сейфуллин, Ілияс Жансүгіров, Бейімбет Майлин; Серік Тұрғынбековтің «Атылып кеткен арыстар» («Ана тілі». 1996, 29 ақпан) деген топтама туындысында Шәкәрім, Ахмет, Міржақып, Жүсіпбек, Мағжан; Лұқпан Сисекеновтің «Арыстары алаштың» («Жалын». 2016, №11,12. 11–14-бб.) деген топтама туындысында Әлихан Бөкейхан, Ахмет Байтұрсынұлы, Жүсіпбек Аймауытов, Мұстафа Шоқай, Міржақып Дулатов, Тұрар Рысқұлов, Шәкәрім сынды ұлт зиялылары қамтылған.
Держатели документа:
БҚУ