Электронный каталог

63
Д 14
Дайрабай, Т.
    Тайлақ батыр дерегін анықтау үшін шежіреге жүгінелік... [Текст] / Т. Дайрабай // Ақиқат. - 2024. - №6. - Б. 111-113.
ББК 63

Рубрики: Тарих.

Кл.слова (ненормированные):
Тайлақ батыр -- Еділ -- Жайық -- қазақ жері -- қарақалпақтар -- түркімендер -- шабуыл -- ел
Аннотация: Мақала Тайлақ батыр дерегін анықтау үшін шежіреге жүгінелік туралы.
Держатели документа:
БҚУ.

83(5каз)
Н 41
Негимов , С.
    Абайдың "толық адам" идеясы және Иран - Ғайыптың "Бүтін - адамы" [Текст] / С. Негимов // Ana tili . - 2024. - №30.- 1 тамыз. - Б. 6-7
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Толық адам идеясы -- Иран - ғайып -- Бүтін адам -- Абайдың философиялық-риторикалық ой-тұжырымдары -- 38-қара сөзі -- Абайдың ұлылығы мен даналығы
Аннотация: Ұлыс, тайпа өмір-тіршілігінде, бүтін Алаш жұртында, ел басқару ісінде (жер дауы, жесір дауы т.с.с.) саяси-әлеу­меттік немесе адам тағдырына қатысты ауқымды, күрделі мәселелерді «Әділетті ақылмен» (Абай сипаттамасы), ізгілік іс-харекетімен, тәуекелшілдікпен, көреген көсемдікпен талдап түсіндіретін ғасырлық ойға ие халықтың арын арлаған көреген білгірді, Абайдың тілімен айтқанда, ақ жамбыдай асыл қасиеттерді болмысына сіңірген тұлғасы толық, тұрманы түгел «толық адам» дейміз. Замана сырын, ел өмірінің философиясын, халықтың көзқарасын, адамзат қауымының мыңжылдық тәжірибесін, жүйеленген рухани ілім-білімін, ұлағатты, қымбат ой-пікірлерін тереңнен толғап, қопара білген білікті де, ел жақсысында кемелдік те, тереңдік те, жүйріктік те, «кәміл хақиқат та» бар. Хакім Абайдың философиялық-риторикалық ой-тұжырымдарында халықтың ойы мен тіліндегі «жақсы», «кәмәлат», «кәмәлат-ғазимат», «кәмәлатты», «кәміл», «кемел», «толық» секілді терең сырлы ұғымдарды әр қырынан шеберлікпен жетілдіріп, ұсталықпен, сақилықпен толықтырады. Қазақ рас айтады: «Жақсы ортақ, ай ортақ, күн ортақ». Табиғаттың даналығында жақсысы да бар. Оның жарығы, мейірімі, қайырымы – елдің игілігі. Ол – елдің елдігінің, тұтастық-бірлігінің, бақ-базарының нағыз кепілі. Ақиқатында, қариялардың талаптыларға «Жақсылардың қасында, мәслихатында бол, сарқытын іш» деуінің мәнісі – осы.
Держатели документа:
БҚУ

63.3(2)л6
М 19
Маликова, А.
    Место всеобщего притяжения и поклонения [Текст] / А. Маликова // Приуралье. - 2024. - 23 июля. - №59. - С. 9.
ББК 63.3(2)л6

Рубрики: Исторические музеи. Исторические памятники и памятная места.Охрана исторических памятников

Кл.слова (ненормированные):
Уральск -- Исторические здания -- архитектурные памятники -- исторические сведения о зданиях -- мечети -- Новая мечеть Уральска -- Мечеть «Тәжиден Батырұлы» -- Красная мечеть
Аннотация: Газета «Приуралье» продолжает специальный проект под названием «Исторические здания города Уральска». В ходе него мы знакомим читателей с древними историческими зданиями нашего города, который богат историко-культурными и архитектурными памятниками. Наверняка, у многих вызовут интерес исторические сведения о зданиях, которые являются свидетелями прошлого, где сокрыты тайны истории и особенности их строительства. Наше знакомство мы продолжим с мечетями города Уральска.
Держатели документа:
ЗКУ

74
А 17
Есенжол, А.
    Ұрпақ тәрбиесі- қоғам парызы [Текст] / А. Есенжол, Ж. Әлиман // Егемен Қазақстан. - 2024. - 27 шілде. - №144. - Б. 6-7.
ББК 74

Рубрики: білім

Кл.слова (ненормированные):
тәрбие -- ұрпақ тәрбиесі -- Қасым-Жомарт Тоқаев -- бала тәрбиесі -- Сайран Бұқанов -- Шала­тай Мырзахметов -- Жәнібек Кәрібжанов -- Әділ Ахметов -- Өмірзақ Озғанбай
Аннотация: Қазір қоғамды алаңдатып отырған өзекті мәселе – ұрпақ яки бала тәр­биесі. Бұған ел ертеңін ойлаған әр­бір азамат бейжай қарамайды. Пре­­­зидент Қасым-Жомарт Тоқаев әр­­дайым ұрпақ тәрбиесіне жауапты болуды жүйелі ескертіп-ақ жүр. Мұны Ұлттық құрылтай мін­берінен де айтты. Бір сөзінде: «Өс­келең ұрпақтың тәрбиесі – өте маңызды мәселе. Ашығын айтсақ, қазір жас ұрпақ әлеуметтік желі арқылы тәрбие алып жатыр. Баланы дұрыс бағыт­қа бұрып, жол көрсетіп отырмасақ, бұл – өте қауіпті үрдіс», деген-ді. Осы жағынан келгенде, бар салмақ ата-анаға түседі. Өйткені бала тәрбиені алдымен отбасында алады. Отбасында не көрді, не түйді – соны бойына сіңіреді. Бұл ретте сан ғасыр жалғасып келе жатқан ұлттық тәрбиеміздің рөлі зор. Елдік тәрбиенің қайнарына қанып өскен өреннің танымы да терең. Әсіресе қазақ отбасында ата-әже, әке-шеше, бауыр деген ұғымдардың орны бөлек. Қоғам, уақыт өзгерді дегенімен, ұлт­­тық тәрбиеден ажырамаған жөн. Бұған өз ұлтының дәстүрі мен болмысын сақтаған әлем елде­рінен көп мысал келтіре аламыз. Сонымен қатар Президенттің «Адал адам» тұжырымдамасы да ха­кім Абайдың «Толық адам» ілімі­мен үндеседі. Осы рет­те біз бүгін қазіргі жас ұр­пақты адал­дыққа, таза­лық­қа, ең­бек­сүйгіштікке қалай тәр­бие­лей­міз, сондай-ақ қоғамдағы ысы­рап­­­шылдық секілді келеңсіз көрі­ніс­­­­­терді қалай тоқтатамыз деген мақ­­­сат­­пен дөңгелек үстел мәжілісін ұйым­­дастырып, оған елімізге танымал тұл­ғалар – тарих ғылымдары­ның док­торы, про­фес­сор Өмірзақ Озғанбай, белгілі дипломат, филология ғы­лымда­рының докторы, профессор Әділ Ахметов, ардагер-журналист Сайраш Әбішқызы, мемлекет және қоғам қайраткері Жәнібек Кәрібжанов, Қазақстанның Еңбек Ері Сайран Бұқанов, қоғам қай­раткері Шала­тай Мырзахметов секілді азаматтарды шақырдық.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Әлиман, Ж.

71
К 93
Курпякова, Н.
    Какие тайны знал Рашид ад-дин? [Текст] / Н. Курпякова // Казахстанская правда. - 2024. - 2 августа. - №148. - С. 9.
ББК 71

Рубрики: Культура

Кл.слова (ненормированные):
известнейший трактат -- Жамиг ат-тауарих -- Рашид ад-дин -- Энциклопедия средневековья -- Рашид ад-дин Фазуллах Хамадани -- известный персидский государственный деятель -- врач -- ученый-энциклопедист
Аннотация: В Казахстане на русском языке издан известнейший трактат XIV века «Жамиг ат-тауарих»
Держатели документа:
ЗКУ

63(5каз)
Б 43
Белдеубай, Д.
    Киетек көк перзенті [Текст] / Д. Белдеубай // Ana tili . - 2024. - Ст. №35.- 5 қыркүйек. - Б. 5
ББК 63(5каз)

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
Ақселеу Сейдімбек -- тотемді киетек деп тәржімалау -- кие тұту -- киелі тек -- Тәңір ит -- Күн – Алтын Құзғын -- Аққу – қара қобыз -- Мүйізді пырақ
Аннотация: Тотем атауын ғалымдар солтүстікамерикалық оджибве тайпасының ототеман (wutontimoin), яғни «шыққан тегі» деген мағынадағы сөзі деседі. Қазақтың болмыс-бітімі туралы көп ізденген марқұм Ақселеу Сейдімбек ағамыз тотемді киетек деп тәржімалапты. «Өзінің тегі ретінде кие тұту» немесе «киелі тек» мағынасы, расында, осы терминді анықтай алады. Сондықтан біз де кие­тек сөзін қолдануды жөн көрдік. Киетек турасында түріктердің көк бөрісінен бастап көп толғануға болады. Дегенмен осы сапар қазақтың және әлемнің өзге де халықтарының құс киетегі туралы сөз берілген.
Держатели документа:
БҚУ

65
К 76
Көшербайұлы, Ж.
    Қарашүңгілден басталған мұнай қайнары [Текст] / Ж. Көшербайұлы // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. -30 тамыз. - №168. - Б. 14.
ББК 65

Рубрики: экономика

MeSH-не главная:

Кл.слова (ненормированные):
мұнай-газ өнеркәсібі -- мұнай -- газ -- қара алтын -- табиғи байлық -- экономика -- қарашүңгілдегі -- көмірсутекті шикізат
Аннотация: Қазақ жерінде табиғи байлық көп. Әсіресе ел экономикасының өркендеуіне серпін беретін, әлемдегі алпауыт компаниялардың назарын аударып отырған мұнай мен газдың мол қоры бар. Қазір бірнеше мың адамды жұмыспен қамтып, өзге де салаларды өрге сүйреген мұнай-газ өнеркәсібі ел экономикасының драйверіне айналды. Ал қазақ мұнайы туралы сөз қозғағанда, алдымен Қарашүңгіл кен орны ойға оралады. Өйткені тарихи дерекке жүгініп айтар болсақ, 1899 жылы Жылыой ауданының аумағында орналасқан Қарашүңгілдегі №7 ұңғының 42 метр тереңдігінен мұнай бұрқағы атқылаған. Мұнайшылар үшін өте тайыз саналатын тереңдіктен тәулігіне 22-25 тонна құрайтын «қара алтын» қайнары алынған. Сол жерден торсыққа құйылып, түйеге артылған 100 тонна мұнай Каспий теңізінің жағалауында күтіп тұрған тасымалдаушы кемеге жөнелтілген.
Держатели документа:
БҚУ

74.1
М 95
Мырзашева , Э. Н.
    Көркем еңбек пәнінде қазақ халқының қолөнерін оқытудағы инновациялық жолдары мен әдіс-тәсілдері [Текст] / Э. Н. Мырзашева // Көркем еңбек . - 2024. - №7. - Б. . 6-7
ББК 74.1

Рубрики: Дошкольное воспитание. Дошкольная педагогика

Кл.слова (ненормированные):
қолөнер -- туынды -- қолданбалы қолөнер -- ою-өрнек -- болашақ
Аннотация: Қазақ қолөнерінің өсу жолы, өзіне тән даму тарихы бар. Ол тарих сонау көне замандардан басталады. Оған Қазақстан жерінде бұрын-соңды жүргізілген археологиялық зерттеулердің нәтижесінде анықталған ежелгі мәдениеттің үлгілері дәлел болады. Мұның өзі қазақ өнерінің республика жерінде мекендеген сақ, үйсін, қыпшақ, ғұн және тағы басқа көне түркі тайпаларының мәдениетімен төркіндестігінің айғағы. Қазіргі өмір талабы - оқушыға берілетін білім түсінікті қабылдауға жеңіл болуы тиіс. Көркем еңбек сабағында іс жүзінде нақты жұмыс жүргізілетіндіктен, оны меңгеру үшін ерінбей еңбек ететіндей оқушыларымыз төзімді және жинақы болуы керек. Заман талабына байланысты технологиялық әдістерді пайдаланып, қызықты және жан-жақты тәсілмен өткізе алсақ, болашақ ұрпақтың білімді болатынына сенімдімін.
Держатели документа:
БҚУ

74
К 46
Қиықбай, Қ.
    Тарихы терең құтты орда [Текст] / Қ. Қиықбай // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 7 қазан. - №194. - Б. 9.
ББК 74

Рубрики: білім

MeSH-не главная:

Кл.слова (ненормированные):
Семей -- Алаш қаласындағы тарихи ғимараттар -- гимназия -- Аталған мектеп -- бастауыш мектептер -- Үздік мамандандырылған мектеп -- Бейімбет Майлин, Мәннан Тұрғанбаев, Тайыр Жомартбаев
Аннотация: Семей – өткен ғасырдың басынан бастап қазақ зиялылары бас біріктірген тарихи мекен. Мұнда азаттықтың алғышарты алға қойылып, тәуелсіздіктің тұғыры да осында бекіді. Семей қаласының сол жағалауы Жаңа Семей бөлігі Алаш қаласы аталып, ұлт қайраткерлері бас қосатын ғимараттар сап құрады. Алаш қаласындағы тарихи ғимараттар мен тұрпаты бөлек тұлғаларға қатысты орындар жетерлік. Солардың бірі – осы өңірде алғаш ашылған тұңғыш қазақ мектебі, бүгінде Шәкәрім баба есімін иеленген көпбейінді №5 гимназия.
Держатели документа:
БҚУ

85
И 85
Исабек, Ұ.
    Қазақ әдебиетінің Хантәңірі [Текст] / Ұ. Исабек // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 24 қыркүйек. - №184. - Б. 6
ББК 85

Рубрики: өнер

MeSH-не главная:

Кл.слова (ненормированные):
Бердібек Соқпақбаев -- классик-жазушы -- 100 жылдық мерейтойы
Аннотация: Ұлт руханиятына «Менің атым – Қожа», «Балалық шаққа саяхат», «Өлгендер қайтып келмейді» атты көркем туындыларымен олжа салған классик-жазушы Бердібек Соқпақбаевтың ғасыртойын кіндігі кесілген қасиетті топырағында Алматы облысы мен Райымбек ауданы әкімдігі өте жоғары деңгейде ұйымдастырды. Аспантаулар елінің асылын ардақтаған кеңпейіл, жомарт халқы біртуар қаламгердің 100 жылдық мерейтойына тайлы-таяғымен, еңкейген қарты, еңбектеген баласына дейін атсалысқанының куәсі болдық.
Держатели документа:
БҚУ