Электронный каталог

83
Т 49
Тлеубердина, Г. Т.
    Қазақ тарихи жырларының көркемдік ерекшелігі («Жанқожа батыр» жыры негізінде) [Текст] / Г. Т. Тлеубердина // Профессор Отарәлі Бүркіттің лингвистикалық мұрасы, қазіргі қазақ филологиясының парадигмалары: Қазақстан Республикасы білім беру ісінің Құрметті қызметкері, филология ғылымдарының докторы, профессор Бүркітов Отарәлі Бүркітұлының туғанына 70 жыл толуына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Орал, 2024. - 13 желтоқсан. - Б. 69-72.
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
Қазақ халқы -- тарихи жырлары -- қазақ батырлар -- Жанқожа батыр жыры -- Жанқожа Нұрмұхаммедұлы -- ауыз әдебиеті
Аннотация: Қазақ халқының тарихи жырлары – елдің өткенін, батырлық мұрасын, ұлттық рухын сақтаған маңызды әдеби-мәдени қазыналардың бірі. Олар ұлттың тарихи санасын қалыптастыруда, жастарға патриоттық тәрбие беруде, сондай-ақ ел бірлігін нығайтуда ерекше рөл атқарады. Тарихи жырларда қазақ батырларының ерліктері, жаугершілік заманда ел қорғаудағы ерлік әрекеттері, халқына қызмет ету жолындағы қажыр-қайраты мен қайтпас қайсарлығы сипатталады. Бұл жырлар ұлттық идеяны дәріптеп, халықтың бірегей болмысын көрсетеді. Қазақтың ауызша мұраларында сақталған тарихи жырлар көркемдік жағынан да құнды, себебі олар бейнелі тіл, терең мағыналы эпитеттер, метафоралар, теңеулер арқылы халықтың ұғымын көркем түрде жеткізеді. Бұл жырлар қазақ халқының тарихындағы ерлікке толы кезеңдер мен батырлардың тұлғасын дәріптеуге арналған. Батырлар жырының ерекшелігі – олар еркіндік пен азаттық үшін күресті, отанға деген адалдықты, батырлық пен қайсарлықты арқау етеді. Мұндай жырлар ұлттың рухын көтеріп, келер ұрпаққа үлгі боларлық қасиеттерді насихаттайды.
Держатели документа:
ЗКУ

63
Д 81
Дуйсенбаева, Б. Е.
    Кеңес одағының батыры Темір Масиннің екінші ерлігі [Текст] / Б. Е. Дуйсенбаева // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 151-154.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Темір Масин -- Кеңес одағының батыры -- өрт -- батырлық -- төзімділік -- Тайпақ ауданы -- ұйымдастырушылық -- қауіпті жағдай -- қоғамдық қауіпсіздік
Аннотация: Мақала Кеңес одағының батыры Темір Масиннің екінші ерлігіне арналады, онда ол 1947 жылы Тайпақ ауданындағы өртті жедел сөндіруде көрсеткен батылдығы сипатталады. Сол жазда көрші Атырау облысының Тасшағыл елді мекенінде электр желісін жүргізіп жатқан бригада тұрағынан өрт шығып, тез арада Тайпақ ауданына қарасты елді мекендерге тарайды. Темір Масин аудандық партия комитетінің екінші хатшысы ретінде өртті сөндіруді өз мойнына алып, барлық күш пен техниканы жұмылдырып, өртпен белсенді күрескен. Мақалада өрттің табиғаты мен оның қауіптілігі, сондай-ақ батырдың төзімділігі, батылдығы мен ұйымдастырушылық қабілеттері туралы баяндалады. Темір Масиннің әрекеттері адамдардың өмірін сақтап, аудандық қауымдастыққа үлгі болып, оның екінші ерлік кезеңін айқын көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ

63
К 11
Күзембаев, М. Қ.
    Мәжиттің таңғажайып ерліктері [Текст] / М. Қ. Күзембаев // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 154-157.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Мәжит Жүнісов -- Ұлы Отан соғысы -- Қызыл Армия -- Батыс Қазақстан -- майдан -- ерлік -- автоматшылар ротасы -- әскери қызмет -- туған жерге адалдық
Аннотация: Мақала Мәжит Жүнісовтің өмірі мен Ұлы Отан соғысындағы ерлігін баяндайды. Мәжит малшы отбасының баласы ретінде бейнетке көнбіс, еңбекқор болып өсті, әкесінің кәсібін жалғастырып, ауданның алдыңғы қатарлы шопандарының біріне айналды. 1941 жылы Германияның Кеңес Одағына басып кіруімен шұғыл мобилизация жарияланып, Мәжит Қызыл Армия қатарына шақырылды. Ол Батыс Қазақстан облысы Жаңақала РВК-сынан 1938 жылы әскерге шақырылып, соғыс барысында Батыс, Воронеж, Оңтүстік-Батыс, Дала және 2-ші Украина майдандарында шайқастарға қатысып, Дала майданының 57-армиясына қарасты 303-атқыштар дивизиясының 845-атқыштар полкінің автоматшылар ротасының старшинасы лауазымына дейін көтерілді. Мақалада Мәжит Жүнісовтің қарапайым малшыдан ержүрек әскери қызметкерге айналу жолы, оның әскери ерліктері және туған жеріне адалдығы қарастырылады.
Держатели документа:
ЗКУ

71.0
О-63
Оразбаева, Д. Е.
    Уақыт модустарындағы батырлық феномені (Тарихи модуста) [Текст] / Д. Е. Оразбаева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 304-321.
ББК 71.0

Рубрики: Культурология

Кл.слова (ненормированные):
батырлық феномені -- уақыт модусі -- батыр бейнесі -- қайсар рух -- ескерткіш -- мəдени жады -- қаһарман -- тарих
Аннотация: Мақалада батырлық феномені мəдени уақыт модусында қарастырылады, оның қазақ халқының ұлттық бірегейлігін қалыптастырудағы орны зерделенеді. Батырлық дəстүрі ұлттық рухани кодын, мəдени тұтастығын жəне тарихи сабақтастығын бейнелейтін маңызды мəдени феномен ретінде қарастырылады. Батырлық феномені өткен мен бүгіннің мəдени диалогы ретінде ұлттық сана мен тарихи тəжірибеміздің өзара байланысын көрсетеді. Мақалада «қазақ батырларының бейнесі əртүрлі уақыт модусында қалай репрезентацияланды жəне ұлттық жадынын қалай қалыптастырады?» деген сұраққа жауап беруге тырысамын. Зерттеудің мақсаты - батырлық феноменін мəдени уақыт модусы тұрғысынан кешенді талдау жəне оның тарихи-мəдени репрезентациясын айқындау. Зерттеу жұмысының теориялық бөлімінде батырлық феномені тарихи оқиғалар, түрлі дискурстар жəне тарихи-мəдени жады ұғымдары арқылы зерделенеді. Бұл тұрғыда батырлық бейненің қоғамдағы орнына, ұжымдық жадтағы, тарихи нарративтегі көрінісіне баса назар аударылады. Зерттеудің эмпирикалық бөлімінде ел тəуелсіздігі жолында ерлік көрсеткен Ер Жəнібек Бердəулетұлы, Малайсары Тоқтауылұлы, Шақшақ Жəнібек Қошқарұлы, Ақжолтай Ағыбай, Қанжығалы Бөгенбай, батырлардың ерліктері мен оларға орнатылған ескерткіштердің маңыздылығына талдау жасалады. Мақалада қолданылған суреттер мен оған қатысты ақпараттар Солтүстік Қазақстан, Орталық Қазақстан өңірлерінде жүргізілген далалық зерттеулердің нəтижесінде алынды
Держатели документа:
ЗКУ

74.58
Б 30
Бахтиярова, С. Ж.
    Ардагерлер ізімен» – ерлікке тағзым [Текст] / С. Ж. Бахтиярова // Өркен. - 2025. - 28 қараша. - №10. - Б. 10.
ББК 74.58

Рубрики: Высшее образование

Кл.слова (ненормированные):
М. Өтемісов атындағы БҚУ -- Педагогика факультеті -- бастапқы әскери дайындық -- Тәжік–Ауған соғысы -- ардагерлер -- патриоттық тәрбие -- әдістемелік айлық -- Орал -- әскери басқару органдары -- ұрпақтар сабақтастығы
Аннотация: М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің Педагогика факультеті, Бастапқы əскери дайындық жəне дене шынықтыру мұғалімдерін дайындау білім беру бағдарламасы бойынша əдістемелік айлық шеңберінде «Ардагерлер ізімен» атты патриоттық кездесу өтті. Кездесуге жергілікті əскери басқару органдарының өкілі мен Тəжік–Ауған соғысының ардагері шақырылып, студенттермен əсерлі сұхбат өрбіді.
Держатели документа:
ЗКУ