Электронный каталог

63
К 20
Қапизұлы, М. Ә.
    Уәли ханның Ресеймен дипломатиялық қарым қатынасы (Ресей архиві құжаттары негізінде) [Текст] / М. Ә. Қапизұлы, Р. Б. Жусупов, С. С. Исмаилов // Отан тарихы. - 2020. - №1. - Б. 69-86.
ББК 63

Рубрики: Тарих.

Кл.слова (ненормированные):
Уәли хан -- Ресей -- дипломатия -- қарым-қатынасы -- қазақ хандығы -- елшілер -- хан -- сұлтан
Аннотация: Мақалада Қазақстан Республикасы мен Ресей Федерациясы тарихындағы өзара қарым-қатынас мәселелері.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚУ.
Доп.точки доступа:
Жусупов, Р.Б.
Исмаилов, С.С.

81.2-8
А 13
Əбділəшімұлы , Д.
    Уәли Хан хаттарының тілдік сипаты [Текст] / Д. Əбділəшімұлы , Д. Нода // Вестник Казахского национального университета имени Аль-Фараби=Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi. - Алматы, 2018. - №4. - Б. 12-20. - (Серия филологическая=Филология сериясы)
ББК 81.2-8

Рубрики: История письма

Кл.слова (ненормированные):
Уәли хан -- саяси өмірі -- хаттар -- дерекнамалық-лингвистикалық талдау -- тілдік сипаты -- лингвистикалық талдау -- филологиялық талдау -- тарихи талдау -- Тарихи мәтіндер -- құжаттар -- Қазақ мұрағат құжаттары -- Транскрипциясы -- филология -- тіл білімі
Аннотация: Мақалада қазақ ханы Уәлидің жасаған дәуірі, саяси өмірі, дипломатиялық қатынасы туралы сөз болады, 1780 жылдары Ресейдің жергілікті әкімшілігіне жазған хаттары деректану, лингвистика тұрғысынан сарапталады. Хаттың ескі жазба тілдегі аударма нұсқасы мен оған қатысты жазылған манжуша, қытайша мәлімдемелерге тарихи деректемелік сараптама жасау арқылы тарихи астары, тілдік ерекшелігі көрсетіледі. Қазақтың хан, сұлтандарына қатысты жазылған тарихи кітаптар, ескі қазақ жазба тіліндегі мұрағат құжаттары мен дереккөздер негізінде мәтіндер лингвопрагматикалық тұрғыдан талданады. Тарихи мәтіндер ұлттық мәдениеттің бөлігі, жекелеген тарихи тұлғалардың өмірінен дерек беретін ақпарат көзі ретінде сипатталады. Хаттардың түпнұсқасы сол тұстағы орысша аудармасымен салыстырылып, онда кеткен кейбір ағаттықтар көрсетіледі. Одан да маңыздысы алғаш рет хаттардың түпнұсқасы латын графикасымен транскрипцияланып, қазіргі қазақ тіліне аударылады
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Нода , Д.

63
И 13
Ыбырайымұлы, Ә.
    Кенесарының күрескерлік қасиеті [Текст] / Ә. Ыбырайымұлы // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 15 желтоқсан. - №240. - Б. 7.
ББК 63

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
Абылай хан -- Анна Иоанновна -- Уәли хан -- қазақ жұрты -- қазақ хандығы -- Қасым сұлтан -- Кенесары -- Ғұбайдолла мен Саржан
Аннотация: Абылай хан мен Анна Иоанновна арасында «Орысия қазақ хандығы шекарасынан аттап енбейді, қазақтан солдат алмайды» деген келісім бар еді. Қазақ жұрты тек салық төлеу жөнінде міндеттенген. Уәли ханның тұсында осы келісім қасақана бұзылып, ақ патша әскері қазақ даласына дендей еніп, бекіністер сала бастады. Бір кездегі емін-еркін жайлаған өзен-көлдер мен жайылымдарға енді казак-орыстар ұлықсатсыз аттап бастырмады. Тіпті қазақтар тұз алып жүрген қайраңдарға да бара алмай қалды. Осыған шамданған Қасым сұлтан бауыры Уәли ханға арыз айта келді. «Әкеміз Абылай ұшы-қиыры жоқ ұлан-байтақ даланы жайлаған қазағымның басын қосып, іргелі ел етіп еді. Ел – жермен ел, жерден айырылу – елдіктен айырылу» деген уәжіне ағасының дәрменсіздігін көрді.
Держатели документа:
БҚУ