Электронный каталог

24.1
М 92
Мусина, Г. А.
    Газдардың көлемдік қатынастары мольдік масса зат мөлшері. [Текст] / Г. А. Мусина // Химик анықтамалығы. - 2017. - №3. - Б. 20-21
ББК 24.1

Рубрики: Химия

Кл.слова (ненормированные):
Авогадро заңы -- есептер шығару -- молекулалар -- аммиак -- газдар
Аннотация: Газдардың көлемдік қатынастары, мольдік масса, зат мөлшері, Авогадро заңының мәнін ашып түсіндіру, есептер шығару.
Держатели документа:
БҚМУ

65.305.7
О-58
Онгарбаева, Н.
    ЖАРМАНЫҢ САПАСЫНА КҮРІШ ДӘНІНІҢ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІНІҢ ӘСЕРІ [Текст] / Н. Онгарбаева, С. Жиенбаева, К. А. Елеукенова, Н. Батырбаева // НОВОСТИ НАУКИ КАЗАХСТАНА. - 2018. - №4. - С. 190-197.
ББК 65.305.7

Рубрики: Пищевые производства

Кл.слова (ненормированные):
күріш -- жарма -- технологиялық қасиеттері -- жарма шығымы -- сапалы ядроның шығымы -- сапа белгілері
Аннотация: Мақалада күріш және жарма өнімдерінің сапалық сипаттамасының зерттеу нәтижелері келтірілген. Күріш дәнінің және жармасының технологиялық қасиеттерін сипаттайтын белгілерінің арасындағы өзара байланысын анықтау үшін зерттеу нысаны ретінде Қызылорда облысы аумағында кең көлемде аудандастырылған Маржан, Янтарь, Лидер, Новатор күріш сұрыптарының үлгілері алынды. Зерттеу барасында олардың органолептикалық, физика-химиялық бағасы және олардың өзара байланысы анықталды. Нәтижелерді талдау сапалы ядро мөлшеріне тек күріш дәнінің сызаттылығы ғана емес, сондай-ақ дәннің құрылымдық белгілері де әсер ететіні туралы болжамдар жасауға мүмкіндік береді. Дәннің жоғары сызаттылығы эндоспермнің әртүрлі консистенциялы болуына негізделген. Ескерілген көрсеткіштер арасындағы анықталған өзара байланыс жарма өндіруде тәуелді белгілеулер бойынша үлгілерді таңдау мүмкіндігінің бар екендігін тұжырымдайды.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Жиенбаева, С.
Елеукенова, К.А.
Батырбаева, Н.

26.23(5каз)
З-66
Зкрияева, М. Ж.
    Қазақстандағы озонның кеңістік-уақыттық таралуы [Текст] / М. Ж. Зкрияева // Қазақстан жоғары мектебі. - 2019. - №2. - Б. 259-263
ББК 26.23(5каз)

Рубрики: Метеорология

Кл.слова (ненормированные):
озон -- атмосфера -- ультракүлгін -- тотықтырғыш -- метеорология
Аннотация: Озон - үш атом молекуласынан тұратын оттегінің аллотропикалық түр өзгерісі. Өткір иіс тән түссіз газ. Күшті тотықтырғыш. Жер беткейінде озонның мөлшері айтарлықтай көп емес (шамамен 2-10% көлемі бойынша). Стратосферада 10 және 50 км биіктерде оның концентрациясы көп (озонсфера). Максимальды концентрациясы 20-25 км биіктіктерде байқалады. Максималды озонның құрамы көктемде, ал минимумы күзде, ал жалпы жылдық амплитудасы ендік бойынша өседі. Тропосферадағы синоптикалық жағдайдың өзгеруіне байланысты озон құрамының периодты емес тербелісі анықталды. Атмосферада озонды атмосфералық озон, ал озоносферада жоғарғы озон деп аталады.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Жумалипов, А.Р.

48
Е 96

    Ешкі сүтінің құрамы қасиеттері және тағамдық құндылығының ерекшеліктері [Текст] / Ж. Сакиева [и др.] // Ізденіс = Поиск. - 2018. - №4. - Б. 55-58. - (Серия естественных и технических наук: ISSN-1560-1730)
ББК 48

Рубрики: Ветеринария

Кл.слова (ненормированные):
сүт -- сүт қышқылдылығы -- алмастырылмайтын аминқышқылдары -- лейцин -- троптофан -- треонинн
Аннотация: Мақалада ешкі сүтінде құрғақ заттардың, ақуыздардың, майдың, лактозаның мөлшері жоғары екенін, сиыр сүтімен салыстырғанда ешкі сүтінің айырмашылығы алмастырылмайтын аминқышқылдарының - лейцин, троптофан, треониннің мөлшері 1,10,1,5,2,1,06 есеге жоғары болатындығы анықталғаны көрсетілген
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Сакиева, Ж.
Сарсенбаева, Г.
Жолмырзаева, Р.
Нұрдан, Д.

36.95
Б 79
Болат , А. А.
    Жыл маусымына байланысты бие сүтіндегі лактозаның мөлшерін зерттеу [Текст] / А. А. Болат , Ж. Ж. Жумашев // Ізденіс = Поиск. - 2018. - №4. - Б. 58-60. - (Серия естественных и технических наук: ISSN-1560-1730)
ББК 36.95

Рубрики: Кисломолочные продукты

Кл.слова (ненормированные):
Сүтқоректі жануарлар -- малдың сүті -- малдың физиологиялық жай-күйі -- иммундық жүйе -- бие сүті -- лактоза -- сублимация -- кальций мен фосфор -- ақуыз -- мидың тіндері -- нерв тіндері
Аннотация: Бие сүтінің жыл маусымдарына байланысты биохимиялық көрсеткіштері зерттелінді. Соның ішінде сүттегі лактоза динамикасы бақыланды. Бие сүтіндегі лактоза мөлшерінің жақсы көрсеткіштері жаз айларында байқалды, себебі, жаз айында жайылымдағы шөптің құнарлығы өте жоғары және биелер үнемі жайылымда болады
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Жумашев, Ж.Ж.

24
С 11
Сәдуақасқызы, К.
    Элементтердің қасиеттерінің периодты түрде өзгеруін жаңа тапсырмалар арқылы оқыту [Текст] / К. Сәдуақасқызы, Г. Абдрахманова. - [Б. м. : б. и.]. - !sk_elib_Oisbncn_H.pft: FILE NOT FOUND!
Приложение:
Сопроводительный материал :-№2 оз
ББК 24

Рубрики: Химия

Кл.слова (ненормированные):
элементердің қасиеті -- жаңа тапсырмалар -- оқыту -- периодтық жүйе -- метал -- бейметал -- атом
Аннотация: Мақалада элементтердің қасиеттерінің периодты түрде өзгеруін жаңа тапсырмалар арқылы оқыту тақырыбында конференциядан алынған материал берілген. Химияны оқып зерттеу үшін пайдасы зор заңдылықтарды бейнелейді. Ол заңдылықтар мыналар: элементтердің металдық және бейметалдық қасиеттерге байланысты, тотықтырғыш - тотықсыздандырғыштық қасиеттерге байланысты заңдылықтар. Элементтердің терісэлектірліктерінің өзгеруі. Атом мөлшеріне байланысты заңдылықтар.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Абдрахманова, Г.

28.89
И 50
Иманқұл , Ж.
    Браконьерлермен күрес-жаңа серпін алуда [Текст] / Ж. Иманқұл // Жалын . - 2020. - №4. - Б. 76-93
ББК 28.89

Рубрики: Краеведение

Кл.слова (ненормированные):
мемлекет саясаты -- ұлттық қауіпсіздік -- табиғат -- айнала -- қор -- мұхит -- су -- жер -- күн энергиясы -- атмосфера -- таза ауа -- таза су -- құнарлы топырақ -- өсімдіктер әлемі -- жануарлар дүниесі -- байлық
Аннотация: Табиғаттың қандай қоры болсын адамзаттың игілігіне арналған, сан алуан қажетін қамтамасыз етеді. Табиғат бізді айналада қоршап тұрған барлық нәрсе: ауа, су, топырақ, тау, орман, қазба байлықтары, өсімдіктер әлемі, жануарлар дүниесі, т.б. Сан мыңдаған жылдар бабалар мұра етіп қалдырған табиғат пен оның шексіз байлығын қорғау, оларды тиімді пайдалану мәселесі бұл күндері дүниежүзілік аса маңызды мәселелердің біріне айналды. Адамзат қалауынша пайдаланып келе жатқан барлық табиғи қорлар сарқылмайтын және сарқылатындар екі топқа бөлінеді. Сарқылатын қорлар қайта қалпына келмейтіндер және қалпына келетіндер деп бөлінеді. Сарқылмайтын қорларға: Күн энергиясы, атмосфера ауасы, теңіздер мен мұхиттардың сулары, жер, т.б. жатады. Бұлардың кейбіреулері адам-ның теріс іс-әрекетінен бүлініп немесе ластанып, сарқылатын қорларға айналып кетуі мүмкін. Мысалы, Арал теңізін алайық. Теңіздің тартылып, тұзы аспанға көтеріліп, климат өзгеріп, экологиялық аймаққа айналуы – тікелей адам баласының әсерінен орын алды. Сарқылатын қорларға таза ауа, таза су, құнарлы топырақ, өсімдіктер әлемі мен жануарлар дүниесі, қазба байлықтар, т.б. жатады. Табиғат қорларының кейбіреулеріне тоқталып өтейік. Судың негізгі қорын Дүниежүзілік мұхиттар мен теңіздер құрап, айналымы заңдылығы бойынша құрлықтағы өзендер мен көлдер үнемі қоректеніп отыратындықтан, су сарқылмайтын қорға жатады. Арал теңізінің тартылуы сияқты басқа да өзендер мен көлдердің құрғауы, тікелей адамның әрекетінен болған және сол аймаққа ғана тән құбылыс болып табылады. Ауа құрамы мен сапасы да улы газдар мен түтіндер өзгерген. Ауаны лас-тайтын – миллиондаған автокөліктер, ұшақтар, өнеркәсіп, зауыт, жылу стансалары, полигондар, зымырандар т.б. Ауыр өнеркәсіп шоғырланған қалалар мен елдімекендер халқының денсаулығы да төмендеген. Өскемен, Риддер, Зырян, Қарағанды, Екібастұз сынды қалалар маңындағы ауа сапасы талай айтылып келе жатқан мәселе. Еліміздің топырақ қорлары да жылдан-жылға сапасы төмендеп немесе құнарсызданып барады. Соңғы деректер республика жерінің 60 пайызы жарамсыз жерлерге немесе шөлге айналып кеткен. Солтүстік облыстарда тың игеру науқанына байланысты топырақ қарашірігінің 25-30 пайызын жоғалтқан. Еліміздің батыс өңірінде мұнай-газ игеру қарқынды дамуы есебінен топырақ қорлары ластанып, бүлініп жатыр. Топырақтың мұнаймен ластануы, топырақтың техногендік бүлінуі 2,5 млн. га жер аумаққа жайылған. Сұмдық көрсеткіш! Сондай-ақ жайылым қоры да бұл аймақта жарамсызданып барады. Азғыр, Тайсойған сынақ полигондарының салдарынан 1,4 млн га жер бүлінген. Республиканың өзге аймақта-рындағы жер қорларының да күйі мәз емес. Егін егіп, көкөніс отырғызып, тез өнім ала салу үшін тыңайтқыштарды мөлшерден артық қосу топырақтың ластауына, тозуына әкелген. Адамның қамқорлығы азайған сайын, табиғаттың «өзді-гінен қалпына келу» құбылысы жүріп жатыр. Ұшы-қиыры жоқ даланың қойнауы қазба байлықтарының барлық дерлік түріне бай. Өкініштісі, байлық жеке компаниялар арқылы шет елдерге ағылып жатыр. Әлі күнге қазба байлықтарды игеру ысырыапшылдық, пайдақұмарлық есебінен, жоспарсыз жүргізілуде. Қазбаларды елімізде өңдеу технологияларын жабдықтай алмай, есепсіз шетке айдап, қазір сарқылтуға жақын қалдық. Табиғаттың өкпесі орман қоры елімізде тек 21,8 млн га жер қамтиды. Бұл өлкеміздің барлық жерінің 3,35 пайызын ғана құрайтын, өте аз көрсеткіш. Осы аз қордың өзі жыл сайын азайып жатыр. Басты себеп – қаскерлік жолмен орман ағаштарын отау, орманға демалысқа шығып, өрт шығару, жалынды дер кезінде тоқтата алмау, зиянды заттармен ластау, қоқыс тастау т.б. Орман – ауа сүзгісі, ауа жаңартқыш, дәрілік өсімдіктердің сан түрі өсетін асыл қойма, аң мен құстың мекені. Орманға қаскерлік – тіршілік тынысына қаскерлік болып табылады. Орманды қорғау әркімге міндет. Көшеттерді қала маңындағы елді мекендерге, қала саябақтарына, гүл-зарларына отырғызып, игі істер де атқарылып жатыр. Республикамызда өсімдіктердің 6 мыңға жуық түрі бар екен, Олардың 50 пайызы тікелей адамның қамқорлығын қажет етеді. Халқымыз ежелден-ақ мал шаруа-шылығымен айналысқан, табиғаттың төл баласы. Төрт түлік малдан бөлек жортқан жабайы аңдардың әрбірін халқымыз ерекше бағалаған. Сондықтан түз тағыларының өсіп-өнуі, сақталуы тоқталмаған. Сүтқоректілердің – 155, құстардың – 481, бауырымен жорғалаушылардың – 48, қосмекенділердің – 33, балықтардың – 140 түрі тіршілік етеді. Өкінішке орай, қаскерлік пен пайдақұмарлық осы ен байлықтың басты жауы болып отыр. Сәкен Сейфуллиннің «Киікті қазақ және дейді бөкен, мың-мыңдап баяғыда жүрген екен» деп сайын далада еркін жүрген бөкендерді суреттеген керемет жыры бары. Ақбөкендер, қарақұйрықтар, арқарлар, тау ешкілері, жолбарыстар, қабыландар мен құландар қатары қазір сиреп кеткен. Ал дала сұсы жолбарыстар біржола құрып кетті. Іле бойындағы соңғы жолбарысты 1947 жылы атылған деген дерек бар. Шексіз кеңістікте үздіксіз айналған алып ғаламшарлардың көпшілігінен кішкене болғанымен, жұмыр жеріміз де қайнаған тіршілікке толы алып шар. Бірақ адам баласының қарқынды өсуі мен, ғылым прогресі, жылдам көлік түрлері адам аяғы баспаған жер қалдырмады. Ауа, су, топырақ ластанып, өсімдік пен жануарлар дүниесі дабыл қаға бастады. ХХ ғасырдың бас кезінде жануарларды қорғау мәселелері туралы сөз қозғала бастайды. 1902 жылы Париж қаласында алғаш Құстарды қорғаудың Халықаралық Конвенциясына қол қойылды. 1948 жылы БҰҰ-ның білім беру, ғылым және мәдениет мәселелері жөніндегі ұйымы (ЮНЕСКО) Халықаралық табиғат қорғау одағын (IUCN) ұйымдастыру туралы арнайы шешім қабылдады. Бұдан жарты ғасыр уақыт бұрын, дәлірек 54 жыл бұрын, ғылымда «Қызыл кітап» деген ұғым қалыптасты. Кітаптың қызыл сөзімен тіркесі, кез-келген ұлт пен мемлекет үшін түсінікті еді. Қызыл – қауіп, ескерту, қан, соғыс сынды түсініктерді астарлап тұратын түс екені айтпаса да ұғынықты. Бұл кітапты шығару туралы пікірді алғаш рет ұсынған ағылшын ғалымы – Питер Скотт. «Қызыл кітаптарға» жер бетінде жойылу қаупі бар және бұрыннан өте аз кездесетін өсімдіктер мен жануарлардың түрлері тіркеледі. Оларды сақтап қалудың және қорғаудың қажеттігі айқындалып жазылады. Әр мемлекеттің «Қызыл кітабы» мемлекеттік заңдық күші бар құжат болып саналады. Халықаралық «Қызыл кітап» (Red Data Book) – Халықаралық Табиғат Қорғау Одағының (ХТҚО-МСОП-IUCN) – халықаралық деңгейдегі құжаты болып саналады. «Қызыл кітапқа» жойылып кету қаупі төнген, сирек кездесетін, ғылыми тұрғыдан әлі толық зерттелмеген, жылдан-жылға саны күрт азайып бара жатқан, қорғауды қажет ететін өсімдіктер мен жануарлардың түрлері тіркеледі. Қазіргі уақытта «Қызыл кітаптардың» түрлі нұсқалары бар: Халықаралық Табиғат Қорғау Одағының (IUCN) Қызыл кітабы, әр мемлекеттің (республикалық) «Қызыл кітаптары», аймақтың (облыстық) «Қызыл кітаптары» деп аталады. Жалпы ережеге сәйкес мемлекеттік «Қызыл кітаптар» әрбір 10 жылда өзгертіліп әрі толықтырылып отырылуы қажет. Қазақстанда алғашқы «Қызыл кітап» Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің 1978 жылғы 16 қаңтардағы №20 арнайы қаулысына сәйкес жарық көре бастады. Қазақстанда шыққан алғашқы «Қызыл кітаптың» 1-бөлімі омыртқалы жануарларға арналды және оған 87 түр (балықтардың – 4, қосмекенділердің – 1, жорғалаушылардың – 8, құстардың – 43 және сүтқоректілердің – 31 түрі) тіркелді. Өсімдіктерге арналған «Қызыл кітап» 1981 жылы жарық көріп, ондағы түрлер 1-ші жойылып кету қаупі төнген түрлер болса, 2-шісі сирек кездесетін түрлер. Қазақстанның өсімдіктерге арналған «Қызыл кітабына» (1981) еліміздің аумағында өсетін 307 түрі тіркелген. Онда жабық тұқымдылардың (гүлді өсімдіктердің) – 288 түрі, ашықтұқымдылардың – 2 түрі, қырықжапырақтардың – 3 түрі, саңырауқұлақтардың – 10 түрі және қыналардың – 1 түрі тіркелді. Олардың 20 түріне жойылып кету қаупі төнген, ал 287 түрі сирек кездесетін түрлерге жатады. Жоғарыда айтып өткендей, Қазақстанның омыртқалы жануарларға арналған «Қызыл кітаптары» (1978, 1991, 1996, 2010), омыртқасыз жануарларға арналған «Қызыл кітабы» (2006) және өсімдіктерге арналған «Қызыл кітабы» (1981) жарық көрді. Алматы облысының «Қызыл кітабы» 2006 жылы жарияланды. Бұл кітаптар – ел аумағында жоғалу қаупі жоғары табиғат байлықтарын сақтау мен қорғауға негіз болатын құжаттар. Қазақстанның омыртқасыз жануарларына арналған «Қызыл кітабын» даярлау өте қиынға соқты. Себебі, елімізде кездесетін омыртқасыз жануарлардың түрлерінің саны және олардың биологиялық әрі экологиялық ерекшеліктері толық зерттелмеген. Сондықтан да омыртқасыз жануарларға арналған Қазақстанның «Қызыл кітабының» алғашқы 1 және 2-басылымдарына тіркелген түрлер мұқият талдап саралауды қажет етті. Сонымен, 2006 жылы Қазақстанның омыртқасыз жануарларға арналған «Қызыл кітабының» нақтыланған 3-басылымы жарық көрді. Бұл басылымға омыртқасыз жануарлардың 96 түрі тіркелді. Олардың ішінде буылтық құрттардың – 2, ұлулардың (моллюскалар) – 6, шаянтектестердің – 1, өрмекшітектестердің – 2 және жәндіктердің – 85 түрі тіркелді. Қазақстанның омыртқалы жануарларға арналған «Қызыл кітабының» толықтырылған және өңделген 4-басылымы 2010 жылы жарық көрді. Онда омыртқалы жануарлардың 128 түрі тіркелген. Олардың бір түрі – дөңгелекауыздыларға, 17 түрі – сүйекті балықтарға, 3 түрі – қосмекенділерге, 10 түрі – жорғалаушыларға, 57 түрі – құстарға және 40 түрі – сүтқоректілерге жатады. Бұл «Қызыл кітапта» Халықаралық табиғат қорғау одағының (IUCN) «Қызыл кітабына» тіркелген 20 түр бар. Мұндай түрлерді сақтап қалу үшін Қазақстан бүкіл адамзат алдында аса зор жауапкершілікті сезінуі тиіс. Кітапқа тіркелген түрлердің таби-ғатта сақталу деңгейіне сәйкес 5 санатқа бөлініп берілген: 1.Жойылып кету қаупі төнген түрлер. Мұндай түрлерді сақтап қалу үшін міндетті түрде арнайы шаралар (табиғи қорықтар, ұлттық табиғи саябақтар, табиғи резерваттар және т.б.) ұйымдастыру қажет. 2. Саны күрт азайып бара жатқан түрлер. Ондай түрлердің саны әзірше мол, бірақ қарқынды түрде азаюына жол берілмеуі қажет. 3. Сирек кездесетін түрлер. Ондай түрлердің санының азаюын қадағалап отыру қажет. 4. Толық зерттелмеген түрлер. Ондай түрлер туралы ғылыми-зерттеу жұмыстары мұқият түрде жүргізілуі қажет 5. Қалпына келтірілген түрлер. Табиғатты қорғаудың басты шарты – оның ресурстарын тиімді пайдалану және сақтау. Жабайы жануардың біраз бөлігінің жер бетінен жойылып кету қаупі бар екенін ескертіп, жануарлар мен өсімдіктер дүниесін сақтап қалу үшін қанша дабыл қағылып, айтылып жатса да, жойылып кету қауіпі бар жабайы аңдарды қаскерлік жолмен аулау әрекеті тоқталар емес. Мемлекет тарапынан қаскерлікке тоқтау салу үшін әртүрлі іс-шаралар ұйымдастырылып келеді. 2004 жылы 9-шы шілдеде «Жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану» туралы заң қабылданды. Осы заң киік аңын 2020 жылға дейін аулауға қатаң тиым салған. Аң аулауға қатысты талаптар мен ережелер жаңадан бекітілді. Бірақ бұған қарамастан қаскөйлер броконьерлікті жалғастыруда. Сол себепті ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі жануарлар дүниесін қорғау, сақтау, пайдалану, өсімін молайту және саласына келтірілген зиянды әрекеттің орнын толтыру мөлшерін бекіту туралы бұйрықтар мен заңдық күшке ие шешімдерді де шығарып, іске асырып жатыр. Маңғыстау өңірінің табиғатты қорғау инспекторы С.Байталасов: «Сөзіміз дәлелді болу үшін мысал келтіре кетейік. Жабайы аңдардың басым бөлігі қорық аумағы не ерекше қорғалатын аумақта болатындығын ескеріп, заңсыз аң аулау фактісі аталған аймақтардың бірінде болса деп алайық. 1 (бас арқар) х2405х1500 х1,5х3х3=48 701 250 теңге. 1 (бас қарақұйрық)х2405х400х1,5х3х3=12 987 000 теңге. 1 (бас қоян) х 2405х5 х1,5 х3 =54 112 теңге. 1 (бас үйрек) х2405 х5 х1,5 х 3 = 54 112 теңге. 1 (бас киік) х 2405 х500 х1,5 х3 х3= 16 233 750 теңге. Шығын мөлшерінің есептелуіне түсінік бере кетейік, 2405 (АЕК) айлық есептік көрсеткіш, 1,5 заңсыз ауланған аңға қосылатын коэффицент, 3 ерекше қорғалатын аймақта болған үшін қосылатын коэффицент, 3 жойылып кету қаупі бар не «Қызыл кітапқа» енген аң үшін қосылатын коэффицент. 1500, 400, 5, 500 сандары – әрбір дараққа АЕК ретінде салынатын шығын мөлшерінің сандық көрсеткіші. Мүмкін осыншама шығын мөлшерін халық арасында екінің-бірі біле бермеуі мүмкін. Жоғарыда көрсетілген қыруар соманы төлеу кез-келген адам қолынан келе бермейтіні белгілі, мүмкін қаскерлер осыдан сескеніп, қылмыстан аяғын тартар ма екен деген ойдамыз» деп, халықтың табиғатқа келтірілген зиян үшін қанша айыппұл салынатынын нақты сандар мөлшерімен таныстырып өткен. Естіген, оқыған жан тым болмаса, осындай көп мөлшердегі айыппұлдан сескенер.
Держатели документа:
БҚУ

65.261.3
Е 70
Ержанұлы, Е.
    Төлем артқаннан жағдай оңала ма? [Текст] / Е. Ержанұлы // Заң. - 2020. - №2. - Б. 38-39
ББК 65.261.3

Рубрики: Бюджетная политика

Кл.слова (ненормированные):
республикалық бюджет -- зейнетақы -- жәрдемақы -- әлеуметтік төлемдер көлемі -- Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлі -- ең төменгі жалақы -- Ең төменгі күнкөріс -- Ынтымақты зейнетақы -- зейнеткер
Аннотация: «2020–2022 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» заңға сәйкес 1 қаңтардан бастап зейнетақы, жәрдемақы және әлеуметтік төлемдер көлемі өзгерді. ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметіне қарағанда ең төменгі жалақы мөлшері өзгеріссіз қалып, 42 500 теңге болды. Ең төменгі күнкөріс деңгейі 29 683-тен 31 183 теңгеге ұлғайды. Ынтымақты зейнетақы 7 пайызға, мемлекеттік базалық зейнетақы 5 пайызға көбейіп, ынтымақты зейнетақының ең төменгі мөлшері 38 636 теңгені, мемлекеттік базалық зейнетақының ең төменгі мөлшері 16 839 теңгені құрады. Бұл өсім 2 миллионнан астам зейнеткерге әсер етеді.
Держатели документа:
БҚМУ

85.1
А 13
Абдрахманов, М.
    Жобалаудағы сурет және сурет салудың шығармашылықтың негізі. [Текст] / М. Абдрахманов // Этнокөркеммәдениет. - 2014. - №1. - Б. 36-38
ББК 85.1

Рубрики: Бейнелеу өнері және сызу

Кл.слова (ненормированные):
сурет -- жобалау -- қолөнер -- суретші -- шебер -- бұйым -- композиция -- симметрия
Аннотация: Суреттегі жобалау дегеніміз - көз мөлшері бойынша контурлы сызық, түртпекше және дақ сияқты графикалық тәсілдердің көмегімен қолмен салынған суреттемелі көріністің жобасы. Оның орындалу мінездемесі және техникасы, қызметі тақырыбы, жанры, сурет салу әдісі бойынша бірнеше түрлерге бөлінеді. Соның бір түрі қолөнердегі жобалау - ойды толық және қуатты көріктілікпен көрсету үшін сурет жазықтығындағы бейнелеу элементтерінің орналасу тәртібі. Мақалда суретшінің суретті жобалаудағы техникасы туралы жазылған.
Держатели документа:
БҚМУ

Құлабекова, Б. Ә.
    Бисермен жұмыс [Текст] / Б. Ә. Құлабекова // Мектептегі технология = Технология в школе. - 2014. - №3. - Б. 33
ББК 37.248

Рубрики: Қолөнер

Кл.слова (ненормированные):
бисер -- тоқу -- өнер -- бұйым -- сурет
Аннотация: Бисермен тоқу өнері соңғы кезде қарқынды даму үстінде. Бисермен жай суреттерден бастап, өте күрделі түсті жұмыстар жасауға болады. Бисер өнері өте нәзікті, әдемілікті, фантазия мен шеберлікті талап етеді. Олардың өлшемдері, түстері сан алуан, сондықтан жасалатын бұйымға байланысты бисерді мөлшеріне қарай таңдай білу қажет. Мақала бисермен тоқу өнері туралы.
Держатели документа:
БҚМУ