База данных: Статьи ППС
Страница 2, Результатов: 17
Отмеченные записи: 0
11.
Подробнее
20.1
Ж 12
Жақыпова, Ж.
Атырау облысының экологиялық-географиялық мəселелерінің кеңістіктік саралануының физикалық-географиялық факторлары [Текст] / Ж. Жақыпова // Қазақтың рухани көсемі, Алаш ардақтысы, Ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлының туғанына 150 жыл толуына орай «А.Байтұрсынұлы мұрасы: зерттеу, жүйелеу жəне насихаттау» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының материалдары. - Орал, 2022. - Б. 224-229.
ББК 20.1
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
Топырақ жамылғысы -- мұнай өндірісі -- антропогендік факторлар -- экожүйелер -- экология
Аннотация: Соңғы 2-3 онжылдықта бүкіл əлем бойынша, əсіресе құрғақ аймақтардағы табиғи жүйелердің экологиялық жағдайы күрт нашарлады. Оның 87%-ы антропогендік себептерден, ал 13% -ы табиғи-климаттық себептерден болатындығы анықталды. Атырау облысында экожүйелер жағдайының нашарлауы барлық жерде байқалады. Ғасырлар бойы дамыған экологиялық тепе-теңдік бұзылып, бұл адамның қоршаған ортаға кері əсерін тигізеді. Экологиялық жағдай ландшафт компоненттерінің, ең алдымен өсімдік жамылғысы мен топырақ жамылғысының бұзылу дəрежесіне қарай бағаланады. Атырау облысының аумағы əр түрлі табиғи-климаттық, геологиялық, геоморфологиялық, гидрогеологиялық, топырақ жағдайымен жəне өсімдіктердің ерекше қауымдастықтарымен сипатталады. Аймақ құрғақ жəне сусыз. Ауданның топырақ жамылғысына əсер ету шектеулері аумақтың топырақ жамылғысына жүктеменің төмендеуімен, оның ішінде мұнай өңдеу мен өндіру кезінде технологияның əсерінің төмендеуімен байланысты. Облыс аумағындағы таңдалған топырақтар топырақтардың, кешендердің жəне тіркесімдердің құрамы бойынша ұқсас алты аймаққа (ауданға) біріктірілген
Держатели документа:
ЗКУ
Ж 12
Жақыпова, Ж.
Атырау облысының экологиялық-географиялық мəселелерінің кеңістіктік саралануының физикалық-географиялық факторлары [Текст] / Ж. Жақыпова // Қазақтың рухани көсемі, Алаш ардақтысы, Ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлының туғанына 150 жыл толуына орай «А.Байтұрсынұлы мұрасы: зерттеу, жүйелеу жəне насихаттау» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының материалдары. - Орал, 2022. - Б. 224-229.
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
Топырақ жамылғысы -- мұнай өндірісі -- антропогендік факторлар -- экожүйелер -- экология
Аннотация: Соңғы 2-3 онжылдықта бүкіл əлем бойынша, əсіресе құрғақ аймақтардағы табиғи жүйелердің экологиялық жағдайы күрт нашарлады. Оның 87%-ы антропогендік себептерден, ал 13% -ы табиғи-климаттық себептерден болатындығы анықталды. Атырау облысында экожүйелер жағдайының нашарлауы барлық жерде байқалады. Ғасырлар бойы дамыған экологиялық тепе-теңдік бұзылып, бұл адамның қоршаған ортаға кері əсерін тигізеді. Экологиялық жағдай ландшафт компоненттерінің, ең алдымен өсімдік жамылғысы мен топырақ жамылғысының бұзылу дəрежесіне қарай бағаланады. Атырау облысының аумағы əр түрлі табиғи-климаттық, геологиялық, геоморфологиялық, гидрогеологиялық, топырақ жағдайымен жəне өсімдіктердің ерекше қауымдастықтарымен сипатталады. Аймақ құрғақ жəне сусыз. Ауданның топырақ жамылғысына əсер ету шектеулері аумақтың топырақ жамылғысына жүктеменің төмендеуімен, оның ішінде мұнай өңдеу мен өндіру кезінде технологияның əсерінің төмендеуімен байланысты. Облыс аумағындағы таңдалған топырақтар топырақтардың, кешендердің жəне тіркесімдердің құрамы бойынша ұқсас алты аймаққа (ауданға) біріктірілген
Держатели документа:
ЗКУ
12.
Подробнее
5
Ф 16
Фазылова, А.
Дені саудың - жаны сау [Текст] / А. Фазылова // Өркен. - 2023. - 31 мамыр. - №5. - Б. 7.
ББК 5
Рубрики: Медицина
Кл.слова (ненормированные):
Дені сауды -- Студенттер -- Көгілдір экран -- Сегіз сағат заңдылығы -- денсаулық
Аннотация: Əр мемлекеттің болашағы – халқының денсаулығына байланысты екенін дəлелдеп қажет емес. Ал біздің болашақтағы бағытымыз – салауатты өмір салты. «Ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол ізде» дегенді өсіп келе жатқан ұрпақтың санасына сіңіріп, өз денсаулығына деген жауапкершілікті арттыру біздің мойнымызда. Қазіргі таңда жас буын түнгі уақытын ноутбук, гаджеттермен өткізеді, таңертең сабаққа кешікпеу үшін ерте тұрып сабақта миы шаршаңқы күйде, ештеңені қабылдай алмай отырады. Бұның салдары денсаулықтың нашарлауына əкеледі. Студенттерімізге денсаулықты нығайту жолдарын жəне түнгі ұйқыға ерте жату үшін не істеу керегі туралы кеңестерді келтірсек
Держатели документа:
ЗКУ
Ф 16
Фазылова, А.
Дені саудың - жаны сау [Текст] / А. Фазылова // Өркен. - 2023. - 31 мамыр. - №5. - Б. 7.
Рубрики: Медицина
Кл.слова (ненормированные):
Дені сауды -- Студенттер -- Көгілдір экран -- Сегіз сағат заңдылығы -- денсаулық
Аннотация: Əр мемлекеттің болашағы – халқының денсаулығына байланысты екенін дəлелдеп қажет емес. Ал біздің болашақтағы бағытымыз – салауатты өмір салты. «Ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол ізде» дегенді өсіп келе жатқан ұрпақтың санасына сіңіріп, өз денсаулығына деген жауапкершілікті арттыру біздің мойнымызда. Қазіргі таңда жас буын түнгі уақытын ноутбук, гаджеттермен өткізеді, таңертең сабаққа кешікпеу үшін ерте тұрып сабақта миы шаршаңқы күйде, ештеңені қабылдай алмай отырады. Бұның салдары денсаулықтың нашарлауына əкеледі. Студенттерімізге денсаулықты нығайту жолдарын жəне түнгі ұйқыға ерте жату үшін не істеу керегі туралы кеңестерді келтірсек
Держатели документа:
ЗКУ
13.
Подробнее
83.7
К 11
Қыдыршаев, А. С.
Кәсібилік негізі педагогтың шешендік шеберлігінде [Текст] / А. С. Қыдыршаев, Қ. Р. Қажымова, Г. С. Бақытбаева // А.С. Қыдыршаевтың 60 жас мерейтойына арналған «Қазіргі қоғамдағы және білім беру саласындағы шешендіктанудың өзекті мәселелері» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2023. - Т.2. - 17 қараша. - Б. 84-91.
ББК 83.7
Рубрики: Ораторское искусство
Кл.слова (ненормированные):
педагог -- шешендік -- білім беру реформасы -- шешендіктану -- риторика -- дидактикалық шешендіктану -- Педагогикалық шешендіктану
Аннотация: Адамның хайуанаттан артықшылығы – тілі. Ал оны орынды қолдана алмаған адам хайуаннан бетер. Әдептің басы да байқап сөйлеуден бастау алмақ. «Адам мәдениетінің алғышарты - дұрыс сөйлей білу. Дұрыс сөйлей білмеген адам күлдірем деп күйдіреді, сүйіндіремін деп сүріндіреді, білдірем деп бүлдіреді, қуантам деп қуратады, келтірем деп кетіреді, емірентем деп езілтеді, жұбатам деп жылатады. Сөйтіп, тілін білмеген түбін білмейді», - деп жазды Ғ.Мүсірепов. Демек, зиялы адамның татымсыз, нашар сөйлегені - сауатсыз адамның оқи, жаза алмауымен бірдей. Бұл адамзат тірлігі де шешендіктен ажырағысыз дегенді аңғартса керек-ті.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Қажымова, Қ.Р.
Бақытбаева, Г.С.
К 11
Қыдыршаев, А. С.
Кәсібилік негізі педагогтың шешендік шеберлігінде [Текст] / А. С. Қыдыршаев, Қ. Р. Қажымова, Г. С. Бақытбаева // А.С. Қыдыршаевтың 60 жас мерейтойына арналған «Қазіргі қоғамдағы және білім беру саласындағы шешендіктанудың өзекті мәселелері» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2023. - Т.2. - 17 қараша. - Б. 84-91.
Рубрики: Ораторское искусство
Кл.слова (ненормированные):
педагог -- шешендік -- білім беру реформасы -- шешендіктану -- риторика -- дидактикалық шешендіктану -- Педагогикалық шешендіктану
Аннотация: Адамның хайуанаттан артықшылығы – тілі. Ал оны орынды қолдана алмаған адам хайуаннан бетер. Әдептің басы да байқап сөйлеуден бастау алмақ. «Адам мәдениетінің алғышарты - дұрыс сөйлей білу. Дұрыс сөйлей білмеген адам күлдірем деп күйдіреді, сүйіндіремін деп сүріндіреді, білдірем деп бүлдіреді, қуантам деп қуратады, келтірем деп кетіреді, емірентем деп езілтеді, жұбатам деп жылатады. Сөйтіп, тілін білмеген түбін білмейді», - деп жазды Ғ.Мүсірепов. Демек, зиялы адамның татымсыз, нашар сөйлегені - сауатсыз адамның оқи, жаза алмауымен бірдей. Бұл адамзат тірлігі де шешендіктен ажырағысыз дегенді аңғартса керек-ті.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Қажымова, Қ.Р.
Бақытбаева, Г.С.
14.
Подробнее
28
С 17
Самбаев, Н. С.
Кіші Арал теңізіндегі қазіргі экологиялық өзгерістер жағдайында кәсіптік тұқы балықтарының (cyprinoidei) биологиялық ерекшеліктері мен ауланым динамикасы [Текст] / Н. С. Самбаев, С. Е. Шарахметов, С. Бердіахметқызы // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 445-461.
ББК 28
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
Кіші Арал теңізі -- кәсіптік тұқы балықтары -- биотоп -- гидроэкология -- ауланым
Аннотация: Кіші Арал теңізінің 2006 жылдан бастап гидроэкологиялық жағдайының қалпына келуіне байланысты, көптеген балық түрлеріне өмір сүру мүмкіндігі жоғарылады. Судың тұздылығы 10 промиллеге дейін түсіп, қоректік базасы қалпына келе бастады. Алайда он жыл өте теңіздің гидрологиялық жағдайы біртіндеп нашарлап, қалыпты қолайлы деңгейі 42 БЖм ауданы 330000 га дан, қазіргі кезеңде деңгейі 40,8 БЖм, ауданы 285000 га дейін төмендеді. Кіші Арал теңізінде басым бөлігін тұқы (Cyprinoidei) балық түрлері құрайды, яғни барлық 22 түрдің 13 түрі тұқы балықтарына тиесілі. Олар теңізде біркелкі таралмаған, себебі теңіз үш түрлі биотопқа – тұзды, тұздылау және тұщы аудандарға бөлініп, мекен ету ортасының су құрамы, қоректік қоры өзгеше болып келеді. Кіші Арал теңізінде зерттеу жұмыстары салыстырмалы түрде биотоптарда құрма аулармен жүргізіліп, кәсіптік балықтардың биологиялық өлшемдері талданды. Мақалада Кіші Арал теңізіндегі тұқы балық түрлерінің соңғы жылдардағы жағдайы, ұзындық-жастық құрылымы және биотоптар бойынша мекен ету ерекшелігі жазылған. Келешекте тұқы (Cyprinoidei) балық түрлерінің теңізде қолайлы жағдайда өсіп-өну үшін ұсыныстар келтірілген
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Шарахметов, С.Е.
Бердіахметқызы, С.
С 17
Самбаев, Н. С.
Кіші Арал теңізіндегі қазіргі экологиялық өзгерістер жағдайында кәсіптік тұқы балықтарының (cyprinoidei) биологиялық ерекшеліктері мен ауланым динамикасы [Текст] / Н. С. Самбаев, С. Е. Шарахметов, С. Бердіахметқызы // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 445-461.
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
Кіші Арал теңізі -- кәсіптік тұқы балықтары -- биотоп -- гидроэкология -- ауланым
Аннотация: Кіші Арал теңізінің 2006 жылдан бастап гидроэкологиялық жағдайының қалпына келуіне байланысты, көптеген балық түрлеріне өмір сүру мүмкіндігі жоғарылады. Судың тұздылығы 10 промиллеге дейін түсіп, қоректік базасы қалпына келе бастады. Алайда он жыл өте теңіздің гидрологиялық жағдайы біртіндеп нашарлап, қалыпты қолайлы деңгейі 42 БЖм ауданы 330000 га дан, қазіргі кезеңде деңгейі 40,8 БЖм, ауданы 285000 га дейін төмендеді. Кіші Арал теңізінде басым бөлігін тұқы (Cyprinoidei) балық түрлері құрайды, яғни барлық 22 түрдің 13 түрі тұқы балықтарына тиесілі. Олар теңізде біркелкі таралмаған, себебі теңіз үш түрлі биотопқа – тұзды, тұздылау және тұщы аудандарға бөлініп, мекен ету ортасының су құрамы, қоректік қоры өзгеше болып келеді. Кіші Арал теңізінде зерттеу жұмыстары салыстырмалы түрде биотоптарда құрма аулармен жүргізіліп, кәсіптік балықтардың биологиялық өлшемдері талданды. Мақалада Кіші Арал теңізіндегі тұқы балық түрлерінің соңғы жылдардағы жағдайы, ұзындық-жастық құрылымы және биотоптар бойынша мекен ету ерекшелігі жазылған. Келешекте тұқы (Cyprinoidei) балық түрлерінің теңізде қолайлы жағдайда өсіп-өну үшін ұсыныстар келтірілген
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Шарахметов, С.Е.
Бердіахметқызы, С.
15.
Подробнее
20.1
К 88
Кубашева, Р. Н.
Өнеркәсіптік ағынды су тұнбасының физика-химиялық қасиеттері [Текст] / Р. Н. Кубашева, Л. Маратова, З. Х. Кунашева // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 104-107.
ББК 20.1
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
физика-химиялық қасиеттер -- су тұнбасы -- өнеркәсіптік ағынды сулардың шөгінділері -- Өнеркәсіп -- экологиялық аспектілер -- Табиғи -- Топырақ -- ылғалдылықты -- өсімдіктер
Аннотация: Ағынды сулардың шөгінді тұнбаларын қайта өңдеу жолдары арқылы екіншілік шикізат ретінде қолдану химия саласы үшін өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Өнеркәсіп пен ауылшаруашылық өндірісінің, сонымен қатар, қалалардың қарқынды дамуы көптеген қалдықтарды тудырады, бұл қоршаған ортаның жергілікті немесе ауқымды ластануына және адам денсаулығының нашарлауына әкеледі. Ағынды суларды тазарту процесінде тазарту қондырғыларында шөгінді тұнбалар пайда болады, ол негізінен табиғи жағдайда сусызданудан басқа ешқандай өңдеуге ұшырамайды. Шөгінді тұнбалар оларды жинақтауға арналған алаңдарда жинақталады. Бұл үдеріс өте ұзақ болып табылады және кең аудандарды қажет етеді. Ағынды сулардың тұнбалары жиналатын жерлердің қоршаған ортаға әсері көбінесе белгіленген ШРК-дан асады. Яғни, шөгінді тұнбалардың мұндай жинақталуы атмосфераға зиянды заттардың шығарылуына, топырақтың, сондай-ақ жер үсті және жер асты суларының, өсімдік жамылғысының тұнба құрамындағы улы қосылыстарымен ластануына ықпал етеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Маратова, Л.
Кунашева, З.Х.
К 88
Кубашева, Р. Н.
Өнеркәсіптік ағынды су тұнбасының физика-химиялық қасиеттері [Текст] / Р. Н. Кубашева, Л. Маратова, З. Х. Кунашева // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 104-107.
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
физика-химиялық қасиеттер -- су тұнбасы -- өнеркәсіптік ағынды сулардың шөгінділері -- Өнеркәсіп -- экологиялық аспектілер -- Табиғи -- Топырақ -- ылғалдылықты -- өсімдіктер
Аннотация: Ағынды сулардың шөгінді тұнбаларын қайта өңдеу жолдары арқылы екіншілік шикізат ретінде қолдану химия саласы үшін өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Өнеркәсіп пен ауылшаруашылық өндірісінің, сонымен қатар, қалалардың қарқынды дамуы көптеген қалдықтарды тудырады, бұл қоршаған ортаның жергілікті немесе ауқымды ластануына және адам денсаулығының нашарлауына әкеледі. Ағынды суларды тазарту процесінде тазарту қондырғыларында шөгінді тұнбалар пайда болады, ол негізінен табиғи жағдайда сусызданудан басқа ешқандай өңдеуге ұшырамайды. Шөгінді тұнбалар оларды жинақтауға арналған алаңдарда жинақталады. Бұл үдеріс өте ұзақ болып табылады және кең аудандарды қажет етеді. Ағынды сулардың тұнбалары жиналатын жерлердің қоршаған ортаға әсері көбінесе белгіленген ШРК-дан асады. Яғни, шөгінді тұнбалардың мұндай жинақталуы атмосфераға зиянды заттардың шығарылуына, топырақтың, сондай-ақ жер үсті және жер асты суларының, өсімдік жамылғысының тұнба құрамындағы улы қосылыстарымен ластануына ықпал етеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Маратова, Л.
Кунашева, З.Х.
16.
Подробнее
63.3(5Каз)
Ш 98
Шығыс Қазақстандағы шашыранды алтын кен орындарының ашылу тарихы [Текст] / Қ. Ш. Аубакирова, Н. Е. Сайлаубаева, Д. Ж. Жайлыбай [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 275-288.
ББК 63.3(5Каз)
Рубрики: История Казахстана
Кл.слова (ненормированные):
Шығыс Қазақстан -- шашыранды алтын кен орындары -- алтын өндіру тарихы -- геологиялық барлау -- Алтай өңірі -- XIX–XX ғасыр -- тау-кен өндірісі
Аннотация: Мақалада ХІХ ғасырдың екінші жартысында Шығыс Қазақстан өлкесіндегі шашыранды алтын кен орындарын ашылу тарихы патша үкіметінің алтын өндірісіне қатысты саясатымен байланысты екендігі көрсетіледі. Өлкедегі алтын кен орындарын іздеуге, барлауға жəне өндіру жұмыстарын жүргізуге үкіметтен рұқсат алған тұлғалар мен алтын іздеуші партияларға қатысты деректер келтіріледі. Мұрағат деректеріне сүйене отырып еліміздің шығысында ашылған шашыранды алтын кен орындарының географиялық жағынан орналасуы, алтынды жүйелерге бөлінуі қарастырылады. Сонымен қатар, кен орындардағы жуылған құм мен алынған алтын мөлшеріне қатысты статистикалық деректер де сараланады. Алтын кен орындарынның техникалық жағынан жабдықталуы сипатталады. Зерттеу жұмысының барысында қысқа мерзімде бұл өлкеде шашыранды алтын кен орындарының көп мөлшерде ашылғандығы жəне олардың үш ірі алтын жүйелерге бөлінгендігі, кен орындарындағы алтынның сипаты бірдей болғанымен, алтын қорының шоғырлануы жəне сынамасы жағынан əр түрлі болғандығы көрсетіледі. Сонымен қатар, кен орындарын ірі елді-мекендермен байланыстыратын қалыптасқан жолдардың болуы, кен орындарына жүк тасымалдаудың арзандығы сияқты факторлар да бұл өлкедегі кен орындарының жұмысына ықпалын тигізгендігі қарастырылады. Кейбір аудандарда алтын кен орындарының нашар жұмыс істеуі табиғи-климаттық жағдайлардың қаталдығымен жəне алтынды жауып жатқан беткі жыныстық қабаттың қалың болуы сияқты факторлармен байланысты болғандығы айқындалады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Аубакирова, Қ.Ш.
Сайлаубаева, Н.Е.
Жайлыбай, Д.Ж.
Адельчанов, Қ.С.
Жармұхаметов, Д.А.
Байгапанова, А.Б.
Ш 98
Шығыс Қазақстандағы шашыранды алтын кен орындарының ашылу тарихы [Текст] / Қ. Ш. Аубакирова, Н. Е. Сайлаубаева, Д. Ж. Жайлыбай [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 275-288.
Рубрики: История Казахстана
Кл.слова (ненормированные):
Шығыс Қазақстан -- шашыранды алтын кен орындары -- алтын өндіру тарихы -- геологиялық барлау -- Алтай өңірі -- XIX–XX ғасыр -- тау-кен өндірісі
Аннотация: Мақалада ХІХ ғасырдың екінші жартысында Шығыс Қазақстан өлкесіндегі шашыранды алтын кен орындарын ашылу тарихы патша үкіметінің алтын өндірісіне қатысты саясатымен байланысты екендігі көрсетіледі. Өлкедегі алтын кен орындарын іздеуге, барлауға жəне өндіру жұмыстарын жүргізуге үкіметтен рұқсат алған тұлғалар мен алтын іздеуші партияларға қатысты деректер келтіріледі. Мұрағат деректеріне сүйене отырып еліміздің шығысында ашылған шашыранды алтын кен орындарының географиялық жағынан орналасуы, алтынды жүйелерге бөлінуі қарастырылады. Сонымен қатар, кен орындардағы жуылған құм мен алынған алтын мөлшеріне қатысты статистикалық деректер де сараланады. Алтын кен орындарынның техникалық жағынан жабдықталуы сипатталады. Зерттеу жұмысының барысында қысқа мерзімде бұл өлкеде шашыранды алтын кен орындарының көп мөлшерде ашылғандығы жəне олардың үш ірі алтын жүйелерге бөлінгендігі, кен орындарындағы алтынның сипаты бірдей болғанымен, алтын қорының шоғырлануы жəне сынамасы жағынан əр түрлі болғандығы көрсетіледі. Сонымен қатар, кен орындарын ірі елді-мекендермен байланыстыратын қалыптасқан жолдардың болуы, кен орындарына жүк тасымалдаудың арзандығы сияқты факторлар да бұл өлкедегі кен орындарының жұмысына ықпалын тигізгендігі қарастырылады. Кейбір аудандарда алтын кен орындарының нашар жұмыс істеуі табиғи-климаттық жағдайлардың қаталдығымен жəне алтынды жауып жатқан беткі жыныстық қабаттың қалың болуы сияқты факторлармен байланысты болғандығы айқындалады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Аубакирова, Қ.Ш.
Сайлаубаева, Н.Е.
Жайлыбай, Д.Ж.
Адельчанов, Қ.С.
Жармұхаметов, Д.А.
Байгапанова, А.Б.
17.
Подробнее
63
У 84
Утемис, Н. У.
ХХ ғасырдың I жартысындағы Қаратөбе өңірінің әлеуметтік-экономикалық жағдайы: тарихи сабақтастықтар мен өзгерістер [Текст] / Н. У. Утемис, Б. С. Боранбаева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 184-193
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Қаратөбе өңірі -- байларды тәркілеу -- ұжымдастыру -- кеңестік аграрлық саясат -- дәстүрлі мал шаруашылығы -- ашаршылық -- әлеуметтік құрылым -- демографиялық апат -- аймақтық тарих -- қуғын-сүргін
Аннотация: Бұл мақалада ХХ ғасырдың бірінші жартысындағы Қаратөбе өңірінің әлеуметтік-саяси және экономикалық даму ерекшеліктері аймақтық деректер негізінде талданады. Зерттеу барысында 1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалыс, 1917-1920 жылдардағы қоғамдық-саяси өзгерістер, кеңестік биліктің орнығуы және 1928 жылғы әкімшілік реформалар кезеңіндегі қоғамдық үдерістер қарастырылды. Соналы болысындағы көтеріліс жергілікті халықтың отарлық саясатқа қарсылығының көрінісі ретінде бағаланып, оның өңірдің саяси белсенділігінің артуына тигізген ықпалы айқындалды. 1928 жылғы әкімшілік-аумақтық негізде қайта құру нәтижесінде Қаратөбе ауданы құрылып, кеңестік басқару жүйесіне енгізілді. Архив құжаттары мен статистикалық деректер негізінде ауданның демографиялық ахуалы, шаруашылық құрылымы, сауда айналымы мен әлеуметтік инфрақұрылымы сараланды. Мал шаруашылығының басымдығы, егіншіліктің нашар дамуы және кооперативтік жүйенің енгізілуі экономикалық трансформацияның негізгі бағыттарын көрсетті. 1928 жылғы байларды тәркілеу науқаны мен күштеп ұжымдастыру дәстүрлі шаруашылық жүйесін күйретіп, әлеуметтік жіктелуді күшейтті және ашаршылықтың алғышарттарын қалыптастырды. Сонымен қатар саяси қуғын-сүргін мен соғыс жылдарындағы демографиялық ахуал өңірдің дамуына ұзақ мерзімді зардап әкелді. Қаратөбе ауданы мысалында кеңестік аграрлық реформалардыңаймақтық деңгейдегі салдары ғылыми тұрғыда тұжырымдалды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Боранбаева, Б.С.
У 84
Утемис, Н. У.
ХХ ғасырдың I жартысындағы Қаратөбе өңірінің әлеуметтік-экономикалық жағдайы: тарихи сабақтастықтар мен өзгерістер [Текст] / Н. У. Утемис, Б. С. Боранбаева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 184-193
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Қаратөбе өңірі -- байларды тәркілеу -- ұжымдастыру -- кеңестік аграрлық саясат -- дәстүрлі мал шаруашылығы -- ашаршылық -- әлеуметтік құрылым -- демографиялық апат -- аймақтық тарих -- қуғын-сүргін
Аннотация: Бұл мақалада ХХ ғасырдың бірінші жартысындағы Қаратөбе өңірінің әлеуметтік-саяси және экономикалық даму ерекшеліктері аймақтық деректер негізінде талданады. Зерттеу барысында 1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалыс, 1917-1920 жылдардағы қоғамдық-саяси өзгерістер, кеңестік биліктің орнығуы және 1928 жылғы әкімшілік реформалар кезеңіндегі қоғамдық үдерістер қарастырылды. Соналы болысындағы көтеріліс жергілікті халықтың отарлық саясатқа қарсылығының көрінісі ретінде бағаланып, оның өңірдің саяси белсенділігінің артуына тигізген ықпалы айқындалды. 1928 жылғы әкімшілік-аумақтық негізде қайта құру нәтижесінде Қаратөбе ауданы құрылып, кеңестік басқару жүйесіне енгізілді. Архив құжаттары мен статистикалық деректер негізінде ауданның демографиялық ахуалы, шаруашылық құрылымы, сауда айналымы мен әлеуметтік инфрақұрылымы сараланды. Мал шаруашылығының басымдығы, егіншіліктің нашар дамуы және кооперативтік жүйенің енгізілуі экономикалық трансформацияның негізгі бағыттарын көрсетті. 1928 жылғы байларды тәркілеу науқаны мен күштеп ұжымдастыру дәстүрлі шаруашылық жүйесін күйретіп, әлеуметтік жіктелуді күшейтті және ашаршылықтың алғышарттарын қалыптастырды. Сонымен қатар саяси қуғын-сүргін мен соғыс жылдарындағы демографиялық ахуал өңірдің дамуына ұзақ мерзімді зардап әкелді. Қаратөбе ауданы мысалында кеңестік аграрлық реформалардыңаймақтық деңгейдегі салдары ғылыми тұрғыда тұжырымдалды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Боранбаева, Б.С.
Страница 2, Результатов: 17