База данных: Статьи ППС
Страница 2, Результатов: 21
Отмеченные записи: 0
11.
Подробнее
63.3
Қ 11
Қыдыршаев, А.
"Беу, Бурабай, баурайың кие қандай!. " [Текст] / А. Қыдыршаев // Ақиқат. - 2022. - №9. - б. 2-5
ББК 63.3
Рубрики: Тарих
Кл.слова (ненормированные):
бурабай -- көкшетау -- бурабайдың табиғаты -- бурабай санаторийы
Аннотация: Мақалада Бурабай өңірі туралы баяндалған.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ
Қ 11
Қыдыршаев, А.
"Беу, Бурабай, баурайың кие қандай!. " [Текст] / А. Қыдыршаев // Ақиқат. - 2022. - №9. - б. 2-5
Рубрики: Тарих
Кл.слова (ненормированные):
бурабай -- көкшетау -- бурабайдың табиғаты -- бурабай санаторийы
Аннотация: Мақалада Бурабай өңірі туралы баяндалған.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ
12.
Подробнее
81
Х 24
Хасанов, Ғ. Қ.
Когнитивті семантика мәселелері [Текст] / Ғ. Қ. Хасанов // М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің 90 жылдығына арналған «Ғылым және білім берудегі дәстүрлер мен инновациялар: тарих, қазіргі жағдай, перспективалар» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары (Орал, 5 қазан 2022 ж.). - Орал, 2022. - Б.1. - Б. 297-300.
ББК 81
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
Когнитивті семантика -- лингвиcтикaлық зepттeулep -- Ұлт мәдeниeтi -- Кoгнитивизм -- психолингвистика -- лингвомәдениеттану -- коммуникативті тіл білімі -- Қазақ тілі
Аннотация: Бүгінгі лингвиcтикaлық зepттeулep тек қана дамыған не өлген тілдерді ғана емес, тілдің ұлттың жаны ретінде оның даму тарихындағы барлық жетістіктерді, тілдің ұлттық танымға деген қатысын да қарастыратын зерттеулерге құрылып отыр. Ұлт мәдeниeтiн, тілдегі иман мен ұлттық pухты тiл apқылы aнықтaуды мақсат тұтатын жаңа тіл ғылымының салалары қарқынды дамуда. Бұл бағыт танымдық бағыт деген жаңа атауға ие болған тіл білімінің жаңа салаларын өмірге әкелді. Осындай тың ғылымдар санатына когнитивті тіл білімі, психолингвистика, контрастивті лингвистика, лингвомәдениеттану, коммуникативті тіл білімі т.б. сияқты жаңадан тіл білімі салалары туындауда.
Держатели документа:
ЗКУ
Х 24
Хасанов, Ғ. Қ.
Когнитивті семантика мәселелері [Текст] / Ғ. Қ. Хасанов // М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің 90 жылдығына арналған «Ғылым және білім берудегі дәстүрлер мен инновациялар: тарих, қазіргі жағдай, перспективалар» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары (Орал, 5 қазан 2022 ж.). - Орал, 2022. - Б.1. - Б. 297-300.
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
Когнитивті семантика -- лингвиcтикaлық зepттeулep -- Ұлт мәдeниeтi -- Кoгнитивизм -- психолингвистика -- лингвомәдениеттану -- коммуникативті тіл білімі -- Қазақ тілі
Аннотация: Бүгінгі лингвиcтикaлық зepттeулep тек қана дамыған не өлген тілдерді ғана емес, тілдің ұлттың жаны ретінде оның даму тарихындағы барлық жетістіктерді, тілдің ұлттық танымға деген қатысын да қарастыратын зерттеулерге құрылып отыр. Ұлт мәдeниeтiн, тілдегі иман мен ұлттық pухты тiл apқылы aнықтaуды мақсат тұтатын жаңа тіл ғылымының салалары қарқынды дамуда. Бұл бағыт танымдық бағыт деген жаңа атауға ие болған тіл білімінің жаңа салаларын өмірге әкелді. Осындай тың ғылымдар санатына когнитивті тіл білімі, психолингвистика, контрастивті лингвистика, лингвомәдениеттану, коммуникативті тіл білімі т.б. сияқты жаңадан тіл білімі салалары туындауда.
Держатели документа:
ЗКУ
13.
Подробнее
36.95
К 12
Қабдрахимов, Ә. А.
Ешкі сүті белогының гидролизаттарын бөліп алу және олардың антимикробтық белсенділігін зерттеу [Текст] / Ә. А. Қабдрахимов, Д. Т. Алшекенова // М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің 90 жылдығына арналған «Ғылым және білім берудегі дәстүрлер мен инновациялар: тарих, қазіргі жағдай, перспективалар» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары (Орал, 5 қазан 2022 ж.). - Орал, 2022. - Б.2. - Б. 108-112.
ББК 36.95
Рубрики: Производство молока и молочных продуктов
Кл.слова (ненормированные):
Сүт -- гидролизаттар -- антимикробтық белсенділігін зерттеу -- Үй жануарлар -- кальций -- белоктар -- биоактивті компоненттер -- ақуыз -- май -- көмірсу -- сиыр сүті
Аннотация: Сүт ақуыздың, майдың және денсаулыққа қажетті негізгі минералдардың табиғи көзі болғандықтан жер бетіндегі негізгі тағам ретінде қарастырылады. Сүт және сүт өнімдері, әсіресе, сәбилер, мектеп жасындағы балалар, қарт адамдар және т.б. халықтың осал топтары үшін күнделікті рационның негізгі құрамдас бөлігі болып табылады. Үй жануарларының ішінде ешкінің сүті жақсы сіңімділігімен ерекшеленеді. Ешкі сүті және оны өңдеу өнімдері халықтың барлық санаттары үшін диеталық және медициналық тамақтану үшін, соның ішінде сиыр сүтіне аллергиясы бар балаларды тамақтандыру үшін пайдаланылуы мүмкін. Ешкі сүтінен өндірілетін өнімдердің ассортименті қазіргі уақытта маңызды, себебі ешкі сүті шикізат ретінде игеріліп, зерттеліп келеді. Дегенмен, ешкі сүтін өндіру мен өңдеудің келешегі өте кең, бұл тұтынушылық сұраныстың артуына байланысты. Зерттеу жұмысында ешкі сүтінің белоктарын бөліп алу және олардың гидролизаттарының антимикробтық әсерін зерттеу. Осы деректерді пайдалана отырып ешкі сүтінің белогы гидролизаттар адамның денсаулығына пайдалы жақтарын зерттеп қазіргі заманның өзекті мәселелерінің бірі.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Алшекенова, Д.Т.
К 12
Қабдрахимов, Ә. А.
Ешкі сүті белогының гидролизаттарын бөліп алу және олардың антимикробтық белсенділігін зерттеу [Текст] / Ә. А. Қабдрахимов, Д. Т. Алшекенова // М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің 90 жылдығына арналған «Ғылым және білім берудегі дәстүрлер мен инновациялар: тарих, қазіргі жағдай, перспективалар» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары (Орал, 5 қазан 2022 ж.). - Орал, 2022. - Б.2. - Б. 108-112.
Рубрики: Производство молока и молочных продуктов
Кл.слова (ненормированные):
Сүт -- гидролизаттар -- антимикробтық белсенділігін зерттеу -- Үй жануарлар -- кальций -- белоктар -- биоактивті компоненттер -- ақуыз -- май -- көмірсу -- сиыр сүті
Аннотация: Сүт ақуыздың, майдың және денсаулыққа қажетті негізгі минералдардың табиғи көзі болғандықтан жер бетіндегі негізгі тағам ретінде қарастырылады. Сүт және сүт өнімдері, әсіресе, сәбилер, мектеп жасындағы балалар, қарт адамдар және т.б. халықтың осал топтары үшін күнделікті рационның негізгі құрамдас бөлігі болып табылады. Үй жануарларының ішінде ешкінің сүті жақсы сіңімділігімен ерекшеленеді. Ешкі сүті және оны өңдеу өнімдері халықтың барлық санаттары үшін диеталық және медициналық тамақтану үшін, соның ішінде сиыр сүтіне аллергиясы бар балаларды тамақтандыру үшін пайдаланылуы мүмкін. Ешкі сүтінен өндірілетін өнімдердің ассортименті қазіргі уақытта маңызды, себебі ешкі сүті шикізат ретінде игеріліп, зерттеліп келеді. Дегенмен, ешкі сүтін өндіру мен өңдеудің келешегі өте кең, бұл тұтынушылық сұраныстың артуына байланысты. Зерттеу жұмысында ешкі сүтінің белоктарын бөліп алу және олардың гидролизаттарының антимикробтық әсерін зерттеу. Осы деректерді пайдалана отырып ешкі сүтінің белогы гидролизаттар адамның денсаулығына пайдалы жақтарын зерттеп қазіргі заманның өзекті мәселелерінің бірі.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Алшекенова, Д.Т.
14.
Подробнее
22.1
М 11
Мұхамбетияр, Б. Б.
Тригонометриялық теңдеулер [Текст] / Б. Б. Мұхамбетияр, З. Нұртазаұлы // Физика-математика ғылымдарының докторы, академик А.Д.Таймановтың туғанына 105 жыл толуына орай және М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің 90 – жылдығына арналған «Тайманов оқулары – 2022» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары (Орал, 30 қараша 2022 ж.). - Орал, 2022. - Б. 186-190.
ББК 22.1
Рубрики: Математика
Кл.слова (ненормированные):
Тригонометрия -- математика -- геометрия -- Тригонометриялық теңдеулер -- үшбұрышты өлшеу -- тригонометриялық формулалар -- Синус -- Косинус -- Координаталық осьтер -- абсцисса -- радиус -- Тангенс -- Котангенс -- Секанс -- Косекан
Аннотация: Тригонометрия, кез-келген ғылыми пән сияқты, адамның практикалық іс-әрекетінің қажеттіліктерінен туындады. Тригонометрия функциялардың маңызды санатын – тригонометриялық деп аталатындарды, сондай-ақ олардың геометрияда қолданылуын зерттейді. Грек тілінен шыққан "тригонометрия" атауының өзі "үшбұрышты өлшеу" дегенді білдіреді: τρіγωνоν (тригонон) – үшбұрыш, μετρειω (метрейн) – өлшеу, математиканың бұл бөлімі үшбұрыштарды шешу есептерімен, яғни үшбұрыштың кейбір элементтерін оның басқа белгілі элементтерінен табу есептерімен байланысты екенін көрсетеді. Тарихи тұрғыдан алғанда, тригонометрия осындай есептерден пайда болды, бірақ олар математика, жаратылыстану және техниканың әртүрлі салаларында тригонометриялық функцияларды кеңінен қолданудан алыс.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Нұртазаұлы, З.
М 11
Мұхамбетияр, Б. Б.
Тригонометриялық теңдеулер [Текст] / Б. Б. Мұхамбетияр, З. Нұртазаұлы // Физика-математика ғылымдарының докторы, академик А.Д.Таймановтың туғанына 105 жыл толуына орай және М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің 90 – жылдығына арналған «Тайманов оқулары – 2022» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары (Орал, 30 қараша 2022 ж.). - Орал, 2022. - Б. 186-190.
Рубрики: Математика
Кл.слова (ненормированные):
Тригонометрия -- математика -- геометрия -- Тригонометриялық теңдеулер -- үшбұрышты өлшеу -- тригонометриялық формулалар -- Синус -- Косинус -- Координаталық осьтер -- абсцисса -- радиус -- Тангенс -- Котангенс -- Секанс -- Косекан
Аннотация: Тригонометрия, кез-келген ғылыми пән сияқты, адамның практикалық іс-әрекетінің қажеттіліктерінен туындады. Тригонометрия функциялардың маңызды санатын – тригонометриялық деп аталатындарды, сондай-ақ олардың геометрияда қолданылуын зерттейді. Грек тілінен шыққан "тригонометрия" атауының өзі "үшбұрышты өлшеу" дегенді білдіреді: τρіγωνоν (тригонон) – үшбұрыш, μετρειω (метрейн) – өлшеу, математиканың бұл бөлімі үшбұрыштарды шешу есептерімен, яғни үшбұрыштың кейбір элементтерін оның басқа белгілі элементтерінен табу есептерімен байланысты екенін көрсетеді. Тарихи тұрғыдан алғанда, тригонометрия осындай есептерден пайда болды, бірақ олар математика, жаратылыстану және техниканың әртүрлі салаларында тригонометриялық функцияларды кеңінен қолданудан алыс.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Нұртазаұлы, З.
15.
Подробнее
74.58
А 56
Альжанова, Б. С.
Біздің колледжіміз [Текст] / Б. С. Альжанова // Ұрпаққа - білім, ұлтқа - қызмет. - 2022. - Б. 16-19.
ББК 74.58
Рубрики: Высшее образование
Кл.слова (ненормированные):
Университет тарихы -- М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің колледжі -- Университетіміздің құрылы -- Колледждің алғашқы директоры -- тарих пəнінің оқытушысы -- Амантұрлы Аманқосұлы Сүлейменов -- Нұрболат Жұмағұлұлы Жұмағұлов -- Елжас Елдосович Кадыров -- жоғары санатты оқытушы -- Гулжан Габдыкаировна Исмагулова -- магистр Нурлытаң Аманжолқызы Туралиева -- Роман Шəкібалұлы Жұмиев -- Ақпараттық технологиялар -- Информатика -- А.Б.Медешова -- интеллектуалдық компьютерлік сайысының жеңімпазы
Аннотация: Университет тарихында жоғары қазіргі заман талабына сай кəсіби мамандар дайындау бағытында кең ауқымды мəселені шешуде М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің колледжі елеулі орын алды. Универси- тетіміздің құрылымдық бөлімшесі ретінде өз жұмысын 2005-2006 оқу жылынан бастады. Колледждің алғашқы директоры тарих пəнінің оқытушысы Амантұрлы Аманқосұлы Сүлейменов техникалық жəне кəсіптік, ортадан кейінгі білім беру бағдарламасына сəйкес орта буын деңгейіндегі мамандарды даярлауды жүзеге асы- руда көптеген ұйымдастыру жұмыстарын жүргізді. 2007-2008 оқу жылында колледж директоры қызметін Маржан Кəкімқызы Ахметова атқарды. Бұл жылдарда колледж өз жұмысын одан əрі жандандырды, материалдық базасы мен кадрлық құрамы жоға- рылап, алғашқы түлектер бітіріп шығып, кəсіби қызметке араласа бастады,
Держатели документа:
ЗКУ
А 56
Альжанова, Б. С.
Біздің колледжіміз [Текст] / Б. С. Альжанова // Ұрпаққа - білім, ұлтқа - қызмет. - 2022. - Б. 16-19.
Рубрики: Высшее образование
Кл.слова (ненормированные):
Университет тарихы -- М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің колледжі -- Университетіміздің құрылы -- Колледждің алғашқы директоры -- тарих пəнінің оқытушысы -- Амантұрлы Аманқосұлы Сүлейменов -- Нұрболат Жұмағұлұлы Жұмағұлов -- Елжас Елдосович Кадыров -- жоғары санатты оқытушы -- Гулжан Габдыкаировна Исмагулова -- магистр Нурлытаң Аманжолқызы Туралиева -- Роман Шəкібалұлы Жұмиев -- Ақпараттық технологиялар -- Информатика -- А.Б.Медешова -- интеллектуалдық компьютерлік сайысының жеңімпазы
Аннотация: Университет тарихында жоғары қазіргі заман талабына сай кəсіби мамандар дайындау бағытында кең ауқымды мəселені шешуде М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің колледжі елеулі орын алды. Универси- тетіміздің құрылымдық бөлімшесі ретінде өз жұмысын 2005-2006 оқу жылынан бастады. Колледждің алғашқы директоры тарих пəнінің оқытушысы Амантұрлы Аманқосұлы Сүлейменов техникалық жəне кəсіптік, ортадан кейінгі білім беру бағдарламасына сəйкес орта буын деңгейіндегі мамандарды даярлауды жүзеге асы- руда көптеген ұйымдастыру жұмыстарын жүргізді. 2007-2008 оқу жылында колледж директоры қызметін Маржан Кəкімқызы Ахметова атқарды. Бұл жылдарда колледж өз жұмысын одан əрі жандандырды, материалдық базасы мен кадрлық құрамы жоға- рылап, алғашқы түлектер бітіріп шығып, кəсіби қызметке араласа бастады,
Держатели документа:
ЗКУ
16.
Подробнее
74.58
М 92
Мухамбетова, Ғ. Г.
Қалдырған ізің мәңгілік, жадымда тұрар жаңғырып... [Текст] / Ғ. Г. Мухамбетова // Ұрпаққа - білім, ұлтқа - қызмет. - 2022. - Б. 153-154.
ББК 74.58
Рубрики: Высшее образование
Кл.слова (ненормированные):
А.С.Пушкин атындағы Орал педагогикалық институты -- студенттік шақты -- Қобланова Үміт Бисеновна -- Тлеужанов Құсым Абдрахманович -- Ажғалиев Орынбасар Ажғалиевич -- Тілеуғалиев Серік Хамзиевич -- Жұмаханов Сағынғали Жұмаханович -- Дипломдық жұмыс -- Сысоев Иван Иванович -- Молдағалиев Вали Садыхович -- Жұбанышева Зүбайда Жұбанышевна
Аннотация: Мен 1983-1988 жылдар аралығында осы оқу орнында білім алдым. Келесі жылы осы білім ордасының табалдырығын аттағанымызға 40 жыл толмақ. А.С.Пуш- кин атындағы Орал педагогикалық институты деп аталған бұл оқу орны сол кезде де республика бойынша беделді оқу орындарының бірі еді. Біздің топта Ақтөбе, Қызылорда, Атырау облысынан студенттер оқыды. Қазіргі кезде олардың барлығы дерлік қала жəне ауыл мектептерінде жоғары санатты математика пəнінің мұғалімі болып қызмет атқарады. Топта 30 студент болсақ, соның 29-ы бес жыл бойына жа- тақханада тұрдық. Сол 30 студенттің 28-і қыз, екеуі ғана ұл болатын. Қазіргі кезде бір-бірімізбен көріскен кезде қызығы мол студенттік шақты сағына еске аламыз
Держатели документа:
ЗКУ
М 92
Мухамбетова, Ғ. Г.
Қалдырған ізің мәңгілік, жадымда тұрар жаңғырып... [Текст] / Ғ. Г. Мухамбетова // Ұрпаққа - білім, ұлтқа - қызмет. - 2022. - Б. 153-154.
Рубрики: Высшее образование
Кл.слова (ненормированные):
А.С.Пушкин атындағы Орал педагогикалық институты -- студенттік шақты -- Қобланова Үміт Бисеновна -- Тлеужанов Құсым Абдрахманович -- Ажғалиев Орынбасар Ажғалиевич -- Тілеуғалиев Серік Хамзиевич -- Жұмаханов Сағынғали Жұмаханович -- Дипломдық жұмыс -- Сысоев Иван Иванович -- Молдағалиев Вали Садыхович -- Жұбанышева Зүбайда Жұбанышевна
Аннотация: Мен 1983-1988 жылдар аралығында осы оқу орнында білім алдым. Келесі жылы осы білім ордасының табалдырығын аттағанымызға 40 жыл толмақ. А.С.Пуш- кин атындағы Орал педагогикалық институты деп аталған бұл оқу орны сол кезде де республика бойынша беделді оқу орындарының бірі еді. Біздің топта Ақтөбе, Қызылорда, Атырау облысынан студенттер оқыды. Қазіргі кезде олардың барлығы дерлік қала жəне ауыл мектептерінде жоғары санатты математика пəнінің мұғалімі болып қызмет атқарады. Топта 30 студент болсақ, соның 29-ы бес жыл бойына жа- тақханада тұрдық. Сол 30 студенттің 28-і қыз, екеуі ғана ұл болатын. Қазіргі кезде бір-бірімізбен көріскен кезде қызығы мол студенттік шақты сағына еске аламыз
Держатели документа:
ЗКУ
17.
Подробнее
78
Д 11
Дәстүрге айналған "Жыл оқырманы" [Текст] // Өркен. - 2023. - 27 желтоқсан. - №11. - Б. 9.
ББК 78
Рубрики: библиотечное дело
Кл.слова (ненормированные):
кітап -- Ғылыми кітапхана -- Жыл оқырманы – 2023 -- кітап оқуға -- М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан атындағы басқарма мүшесі -- проректор -- профессор -- Ахмеденов Қажмұрат Мақсотұлы -- Ізденімпаз оқырман– 2022 -- Белсенді оқырман – 2023 -- Өнерпаз оқырман - 2023
Аннотация: Жастарды кітап оқуға тарту арқылы студенттердің тұлғалық дамуына, ой-өрісін кеңейтуге ықпал ету, белсенді оқырмандарды анықтап, ынталандыру мақсатында Ғылыми кітапхана жыл сайын «Жыл оқырманы» байқауын өткізуді дəстүрге айналдырды. Мақсаты - кітап оқудың маңыздылығын насихаттап, студент жастарды оқуға тарту, студенттер арасынан үздік оқырмандарды айқындау. Эстетикалық талғамы бай, ойы зерек, қиялы жүйрік, жан-жақты білімді оқырмандар санатын қалыптастыру. Осы орайда «Жыл оқырманы – 2023» байқауының марапаттау рəсімі өтті.
Держатели документа:
ЗКУ
Д 11
Дәстүрге айналған "Жыл оқырманы" [Текст] // Өркен. - 2023. - 27 желтоқсан. - №11. - Б. 9.
Рубрики: библиотечное дело
Кл.слова (ненормированные):
кітап -- Ғылыми кітапхана -- Жыл оқырманы – 2023 -- кітап оқуға -- М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан атындағы басқарма мүшесі -- проректор -- профессор -- Ахмеденов Қажмұрат Мақсотұлы -- Ізденімпаз оқырман– 2022 -- Белсенді оқырман – 2023 -- Өнерпаз оқырман - 2023
Аннотация: Жастарды кітап оқуға тарту арқылы студенттердің тұлғалық дамуына, ой-өрісін кеңейтуге ықпал ету, белсенді оқырмандарды анықтап, ынталандыру мақсатында Ғылыми кітапхана жыл сайын «Жыл оқырманы» байқауын өткізуді дəстүрге айналдырды. Мақсаты - кітап оқудың маңыздылығын насихаттап, студент жастарды оқуға тарту, студенттер арасынан үздік оқырмандарды айқындау. Эстетикалық талғамы бай, ойы зерек, қиялы жүйрік, жан-жақты білімді оқырмандар санатын қалыптастыру. Осы орайда «Жыл оқырманы – 2023» байқауының марапаттау рəсімі өтті.
Держатели документа:
ЗКУ
18.
Подробнее
28.088л6
М 12
Маңғыстау облысында үстірт арқарының (Ovis Vignei Arkal) таралуы мен экологиялық жағдайы [Текст] / Ж. М. Карагойшин, С. А. Бекеева, Д. Т. Утеулиева [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 521-533.
ББК 28.088л6
Рубрики: Заповедники. Заказники. Национальные парки
Кл.слова (ненормированные):
фауна -- табиғи қаумал -- популяция -- уриал -- муфлон -- құлжа -- саулық -- қозықа -- көкпек
Аннотация: Мақалада Маңғыстау облысында мекендейтін Үстірт арқарының таралуы мен саны және тіршілік ортасында жүргізілген экологиялық зерттеулердің нәтижелері келтірілген. Үстірт арқары Қазақстанда тек Маңғыстау облысының аумағында, соның ішінде тау ойпаттарында, тау жоталарының тік беткейлерінде, аласа таулар мен тау бастарында мекендейді. Үстірт арқары немесе Маңғыстау облысындағы Үстірт уриалы Үстірттің шыңдарында; Маңғышлақ түбегінің, сондай-ақ таулы ландшафт сақталған Каспий теңізінің бірқатар жағалау учаскелерінде кең таралған. Жыл сайын Маңғыстау облысы аумағында мекендейтін Үстірт арқарының есебі алынып, мониторинг жүргізілді. 2022 жылғы зерттеулер бойынша тау жоталарында 3019 дарақ Үстірт арқары есепке алынса, 2021 жылмен салыстырғанда бұл жұптұяқтылардың саны 25,17% - ға өскендігін көрсетеді. Үстірт пен Маңғышлақта, оның ішінде Үстірт қорығының аумағында 607, «Қызылсай» өлкелік паркі аумағында және іргелес жатқан жерлерде – 1836, қалған аумақта 576 Үстірт арқары мекендейді. Үстірт арқары Қазақстан, Түркіменстан және Өзбекстан аумағында саны жыл сайын азайып бара жатырған 3 санаттағы сирек кездесетін түр ретінде 3 елдің де Қызыл кітабына енгізілген. Үстірт арқары санының жыл сайынғы өсуі, мекендейтін жерлерінде тиісті қорғауды ұйымдастырумен байланысты: тіршілік ету ортасының көп бөлігі республикалық, жергілікті маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақтар құрамына кіреді. Оларды қорғау мақсатында таралатын аумақтарын қорғауға алып кеңейту және экологиялық жағдайы бұзылған аймақтарды қайтадан қалпына келтіру шараларды жүргізу.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Карагойшин, Ж.М.
Бекеева, С.А.
Утеулиева, Д.Т.
Акимжанов, Д.Ш.
Акоев, М.Т.
М 12
Маңғыстау облысында үстірт арқарының (Ovis Vignei Arkal) таралуы мен экологиялық жағдайы [Текст] / Ж. М. Карагойшин, С. А. Бекеева, Д. Т. Утеулиева [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 521-533.
Рубрики: Заповедники. Заказники. Национальные парки
Кл.слова (ненормированные):
фауна -- табиғи қаумал -- популяция -- уриал -- муфлон -- құлжа -- саулық -- қозықа -- көкпек
Аннотация: Мақалада Маңғыстау облысында мекендейтін Үстірт арқарының таралуы мен саны және тіршілік ортасында жүргізілген экологиялық зерттеулердің нәтижелері келтірілген. Үстірт арқары Қазақстанда тек Маңғыстау облысының аумағында, соның ішінде тау ойпаттарында, тау жоталарының тік беткейлерінде, аласа таулар мен тау бастарында мекендейді. Үстірт арқары немесе Маңғыстау облысындағы Үстірт уриалы Үстірттің шыңдарында; Маңғышлақ түбегінің, сондай-ақ таулы ландшафт сақталған Каспий теңізінің бірқатар жағалау учаскелерінде кең таралған. Жыл сайын Маңғыстау облысы аумағында мекендейтін Үстірт арқарының есебі алынып, мониторинг жүргізілді. 2022 жылғы зерттеулер бойынша тау жоталарында 3019 дарақ Үстірт арқары есепке алынса, 2021 жылмен салыстырғанда бұл жұптұяқтылардың саны 25,17% - ға өскендігін көрсетеді. Үстірт пен Маңғышлақта, оның ішінде Үстірт қорығының аумағында 607, «Қызылсай» өлкелік паркі аумағында және іргелес жатқан жерлерде – 1836, қалған аумақта 576 Үстірт арқары мекендейді. Үстірт арқары Қазақстан, Түркіменстан және Өзбекстан аумағында саны жыл сайын азайып бара жатырған 3 санаттағы сирек кездесетін түр ретінде 3 елдің де Қызыл кітабына енгізілген. Үстірт арқары санының жыл сайынғы өсуі, мекендейтін жерлерінде тиісті қорғауды ұйымдастырумен байланысты: тіршілік ету ортасының көп бөлігі республикалық, жергілікті маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақтар құрамына кіреді. Оларды қорғау мақсатында таралатын аумақтарын қорғауға алып кеңейту және экологиялық жағдайы бұзылған аймақтарды қайтадан қалпына келтіру шараларды жүргізу.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Карагойшин, Ж.М.
Бекеева, С.А.
Утеулиева, Д.Т.
Акимжанов, Д.Ш.
Акоев, М.Т.
19.
Подробнее
40.3
А 51
Алмагамбетова, С. Т.
Топырақты ауыр металдардан тазарту технологияларын зерттеу [Текст] / С. Т. Алмагамбетова, М. Горбачева, А. Әділбай // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 49-52.
ББК 40.3
Рубрики: Почвоведение
Кл.слова (ненормированные):
Топырақтану -- жер -- Индустрияландыру -- урбанизация -- темір -- никель -- марганец -- мырыш -- микроэлементтер -- Ауыр металдар -- Фиторемедиация -- гипераккумуляторлық өсімдіктер -- Биологиялық сорғыны
Аннотация: Соңғы жылдары қоршаған ортаның ауыр металдармен және тұрақты органикалық ластаушы заттармен ластануының жаһандық проблемасына көбірек көңіл бөлінуде. Индустрияландыру мен урбанизацияның өсуіне байланысты соңғы бірнеше онжылдықта қоршаған ортадағы ауыр металдар мазмұны айтарлықтай өсті, бұл бүкіл әлемде үлкен алаңдаушылық туғызды. HMs-тығыздығы 5 г/см3-тен асатын және атомдық массасы кальцийден асатын металл элементтер тобы (MW = 40). Ауыр металдардың көпшілігі өте улы. Олардың жартылай шығарылу кезеңі 20 жылдан асады және табиғаты бойынша өте тұрақты, сондықтан биологиялық немесе физикалық процестер арқылы ыдырамайды, бірақ топырақта жиналады, бұл қоршаған ортаға ұзақ мерзімді қауіп төндіреді. Табиғатта микроэлементтер екі санатқа бөлінеді: алмастырылмайтын және алмастырылмайтын. Кобальт (Co), мыс (Cu), хром (Cr), темір (Fe), никель (Ni), марганец (Mn) және мырыш (Zn) сияқты металдар тірі организмдердегі физиологиялық және биохимиялық процестер үшін өте маңызды және маңызды металдар болып табылады; дегенмен, артық болған кезде олар улы болуы мүмкін. Кадмий (Cd), сынап (Hg) және қорғасын (Pb) — бұл тірі организмдер үшін өте қауіпті ауыр металдар
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Горбачева, М.
Әділбай, А.
А 51
Алмагамбетова, С. Т.
Топырақты ауыр металдардан тазарту технологияларын зерттеу [Текст] / С. Т. Алмагамбетова, М. Горбачева, А. Әділбай // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 49-52.
Рубрики: Почвоведение
Кл.слова (ненормированные):
Топырақтану -- жер -- Индустрияландыру -- урбанизация -- темір -- никель -- марганец -- мырыш -- микроэлементтер -- Ауыр металдар -- Фиторемедиация -- гипераккумуляторлық өсімдіктер -- Биологиялық сорғыны
Аннотация: Соңғы жылдары қоршаған ортаның ауыр металдармен және тұрақты органикалық ластаушы заттармен ластануының жаһандық проблемасына көбірек көңіл бөлінуде. Индустрияландыру мен урбанизацияның өсуіне байланысты соңғы бірнеше онжылдықта қоршаған ортадағы ауыр металдар мазмұны айтарлықтай өсті, бұл бүкіл әлемде үлкен алаңдаушылық туғызды. HMs-тығыздығы 5 г/см3-тен асатын және атомдық массасы кальцийден асатын металл элементтер тобы (MW = 40). Ауыр металдардың көпшілігі өте улы. Олардың жартылай шығарылу кезеңі 20 жылдан асады және табиғаты бойынша өте тұрақты, сондықтан биологиялық немесе физикалық процестер арқылы ыдырамайды, бірақ топырақта жиналады, бұл қоршаған ортаға ұзақ мерзімді қауіп төндіреді. Табиғатта микроэлементтер екі санатқа бөлінеді: алмастырылмайтын және алмастырылмайтын. Кобальт (Co), мыс (Cu), хром (Cr), темір (Fe), никель (Ni), марганец (Mn) және мырыш (Zn) сияқты металдар тірі организмдердегі физиологиялық және биохимиялық процестер үшін өте маңызды және маңызды металдар болып табылады; дегенмен, артық болған кезде олар улы болуы мүмкін. Кадмий (Cd), сынап (Hg) және қорғасын (Pb) — бұл тірі организмдер үшін өте қауіпті ауыр металдар
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Горбачева, М.
Әділбай, А.
20.
Подробнее
66
Б 48
Берікқожа, С. Қ.
Қазақстан Республикасындағы жастар саясатының құқықтық негіздері: өзекті мәселелері және жетілдіру жолдары [Текст] / С. Қ. Берікқожа // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 139-143.
ББК 66
Рубрики: Политика
Кл.слова (ненормированные):
жастар саясаты -- Қазақстан -- мемлекеттік бағдарлама -- заң -- жастар құқығы -- әлеуметтік кепілдіктер -- тәуелсіздік -- нормативтік-құқықтық актілер
Аннотация: Мақала Қазақстандағы мемлекеттік жастар саясатының дамуын тарихи тұрғыдан қарастырады. Қазақстан тәуелсіздігін алғаннан кейін жастарға арналған заңдар мен нормативтік-құқықтық актілер бірнеше рет қабылданған. Алғашқы құжат — 1991 жылғы «Қазақ КСР-дегі мемлекеттік жастар саясаты туралы» заң — экономикалық өту кезеңіндегі нормативтік акт ретінде қалыптасты. 1999 жылы жастар саясатының тұжырымдамасы бекітіліп, оның аясында жастардың адамгершілік, рухани, әлеуметтік-экономикалық дамуы, білім, еңбек және денсаулық сақтау саласындағы құқықтары, сондай-ақ халықаралық мәдени және ғылыми үдерістерге қатысу мәселелері қарастырылды. 2004 жылы қабылданған «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жастар саясаты туралы» заң жастар санатын 14–29 жас аралығында белгілеу арқылы оларды жеке әлеуметтік демографиялық топқа бөлуге, мемлекеттік кепілдіктер мен құқықтар беруге мүмкіндік туғызды. 2015 жылы заңға енгізілген өзгерістер мен толықтырулар мемлекеттік жастар саясатын жетілдіруге бағытталды.
Держатели документа:
ЗКУ
Б 48
Берікқожа, С. Қ.
Қазақстан Республикасындағы жастар саясатының құқықтық негіздері: өзекті мәселелері және жетілдіру жолдары [Текст] / С. Қ. Берікқожа // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 139-143.
Рубрики: Политика
Кл.слова (ненормированные):
жастар саясаты -- Қазақстан -- мемлекеттік бағдарлама -- заң -- жастар құқығы -- әлеуметтік кепілдіктер -- тәуелсіздік -- нормативтік-құқықтық актілер
Аннотация: Мақала Қазақстандағы мемлекеттік жастар саясатының дамуын тарихи тұрғыдан қарастырады. Қазақстан тәуелсіздігін алғаннан кейін жастарға арналған заңдар мен нормативтік-құқықтық актілер бірнеше рет қабылданған. Алғашқы құжат — 1991 жылғы «Қазақ КСР-дегі мемлекеттік жастар саясаты туралы» заң — экономикалық өту кезеңіндегі нормативтік акт ретінде қалыптасты. 1999 жылы жастар саясатының тұжырымдамасы бекітіліп, оның аясында жастардың адамгершілік, рухани, әлеуметтік-экономикалық дамуы, білім, еңбек және денсаулық сақтау саласындағы құқықтары, сондай-ақ халықаралық мәдени және ғылыми үдерістерге қатысу мәселелері қарастырылды. 2004 жылы қабылданған «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жастар саясаты туралы» заң жастар санатын 14–29 жас аралығында белгілеу арқылы оларды жеке әлеуметтік демографиялық топқа бөлуге, мемлекеттік кепілдіктер мен құқықтар беруге мүмкіндік туғызды. 2015 жылы заңға енгізілген өзгерістер мен толықтырулар мемлекеттік жастар саясатын жетілдіруге бағытталды.
Держатели документа:
ЗКУ
Страница 2, Результатов: 21