Электронный каталог

82
С 13
Сагин , Я.
    Из созвездия Титанов [Текст] / Я. Сагин // Современное образование . - Алматы. - 2019. - №1. - С. 84-86
ББК 82

Рубрики: Фольклор. Фольклористика

Кл.слова (ненормированные):
из созвездия Титанов -- Құдайберген Жұбанов - 120 жыл -- қазақ халқының көрнекті тұлғасы, ғалым-лингвист, қазақ тіл білімінің негізін қалаушыларының бірі, репрессия құрбаны болған Құдайберген Жұбанов -- современное образование -- ибранные имена
Аннотация: Мақала қазақ халқының көрнекті тұлғасы, ғалым-лингвист, қазақ тіл білімінің негізін қалаушыларының бірі, репрессия құрбаны болған Құберген Жұбановқа арналады. Биыл аңызға айналған тұлғаның 120-жылдық мерейтойы.
Держатели документа:
ЗКГУ
Доп.точки доступа:
Оленин , Г.

63.3 (5Қаз)
К 95
Құттымұратұлы , Қ.
    Он үшінші редактор [Текст] / Қ. Құттымұратұлы // EGEMEN QAZAQSTAN . - 2019. - 31 мамыр. - №102. - Б. 10
ББК 63.3 (5Қаз)

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан облысы -- Ақжайық ауданы -- Ораз Исаев -- саяси қуғын-сүргін құрбаны -- қоғам қайраткері -- егемен қазақстан газеті -- тәуелсіз қазақстан -- тарих -- асыл азамат -- Әбіш Кекілбаев -- тарих толқынындағы титан тұлға -- Голощекин -- жауапты шығарушы
Аннотация: Жақында Батыс Қазақстан облысының Ақжайық ауданында көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері, саяси қуғын-сүргін құрбаны Ораз Исаевтың туғанына 120 жыл толуына орай мерекелік шаралар өтті. 9 жыл Қазақстан Халық Комиссарлар кеңесінің төрағасы болған Ораз Жанұзақұлы "Егемен Қазақстан" газетіне де бөтен емес: басылымның 100 жылдық тарихында газетке басшылық еткен редакторлар тізімінде Ораз Исаев №13 болып тұр
Держатели документа:
БҚМУ

84 (5каз)
А 35
Азербаева, А.
    Қазақтан шыққан тұңғыш темір жол инженері [Текст] / А. Азербаева // Аңыз адам. - 2019. - №17. - Б. 29-30
ББК 84 (5каз)

Рубрики: Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
М.Тынышбаев -- темір жол инженері -- мемлекет және қоғам қайраткері -- тарихшы -- ағартушы-ғалым -- алаш қайраткері -- саяси қызмет -- Түркістан Қоқан автономиясы
Аннотация: Халықтың қамы, елді ертеңі үшін қызмет етіп, Кеңес үкіметінің қанқұмар солақай саясатының құрбаны болған асыл азаматтарымыздың бірі - Мұхамеджан Тынышбаев. Ол - қазақтан шыққан тұңғыш темір жол инженері, мемлекет және қоғам қайраткері, Алаш қозғалысының негізін салушылардың бірі, тарихшы, ағартушы-ғалым
Держатели документа:
БҚМУ

Құттымұратұлы, Қ.
    Ақжайық арысын еске алды [Текст] / Қ. Құттымұратұлы // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2019. - 17 қазан. - №201. - Б. 5.
ББК 63.3

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
мемлекет және қоғам қайраткері -- қуғын-сүргін құрбаны -- Еңбекші қазақ газеті -- Ораз Исаев -- туған жері -- БҚО Ақжайық ауданы -- Көнеккеткен ауылы -- еске алу
Аннотация: Мемлекет және қоғам қайраткері, саяси қуғын-сүргін құрбаны, 1926 жылы "Еңбекші қазақ" газетіне басшылық еткен Ораз Исаевтың 120 жылдығы оның туған жері - Батыс Қазақстан облысындағы Ақжайық ауданының Көнеккеткен ауылында аталып өтті.
Держатели документа:
БҚМУ

63
К 11
Қасым , А.
    "Сәбира Мұхамеджанова атында 560 метр көше бар" Қаһарман қызға туған жерінде лайықты құрмет көрсетілді ме? [Текст] / А. Қасым // EGEMEN QAZAQSTAN . - 2019. - №242. - Б. 10
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
сәбира мұхамеджанова -- қаһарман қыз -- желтоқсан көтерілісі -- ержүрек жастар -- желтоқсан құрбаны
Аннотация: Сол бір қилы кезеңде қазақ қоғамын ғана емес, бүкіл Кеңес Одағын дүр сілікндірген Желтоқсан көтерілісі жайында сөз қозғалса, ең әуелі сол көтерілістің құрбандары болған Қайрат Рысқұлбеков, Ербол Сыпатаев, Сәбира Мұхамеджанова, Лөззат Асанова, Кенжегүл Молданазарова және Мырзақұл Әбдіқұлов сынды ержүрек жастарды ерекше құрметпен еске аламыз.
Держатели документа:
БҚМУ

84(5каз)
Б 42
Бектібаева, Л.
    Мемлекет және қоғам қайраткері (Нұғыман Манаевтың туғанына 125 жыл) [Текст] / Л. Бектібаева // Қазақстан мектебі . - 2020. - №1. - Б. 33-35
ББК 84(5каз)

Рубрики: Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
Нұғыман Манаев Сәрсенұлы - 125 жыл -- Қазақ АКСР халық ағарту комиссары -- "Ғалия" медресе -- Бөкей Ордасы -- Екінші Теңіз бойы -- Қазан социалистік революциясы -- Өлкелік партия комитеті -- Құсайынова Жұмагүл -- Оразова Әлия -- Атырау облысы -- Құрманғазы ауданы
Аннотация: Қазіргі кезде халқымыздың тарихи-мәдени өмірінде із қалдырған, репрессия құрбаны болған майталман ағартушы-педагог, белгілі қоғам қайраткері, әдебиетші, ғалым Нұғыман Манаевтың ғылыми-педагогикалық, ұстаздық мұрасын жан-жақты зерттеу қажеттілігі арта түсуде.
Держатели документа:
БҚМУ

87
О-53
Олжабай , С.
    Құнанбай ұрпағы көрген қысастықтар [Текст] / С. Олжабай // Жалын . - 2020. - №2. - Б. 37-49
ББК 87

Рубрики: Философия

Кл.слова (ненормированные):
Абай Құнанбайұлы-175 жыл -- Абайтану -- Абай мұрасы -- Шымкент қаласы -- Абай саябағы -- Халықаралық Абай клубы -- Нұрғали Әшімов -- Анарбек Орман -- Роллан Сейсенбаев -- мәңгілік мұра -- Тұрағұл -- М.Әуезоа -- Кәкітай Ысқақұлы -- Семей аспаны
Аннотация: 2007 жылдың қыркүйек айында Шымкент қаласындағы Абай саябағы ішінде «Халықаралық Абай клубының» облыстық филиалы ашалды. Филиал екі қабатты үйге орналасқан еді. Оның ашылу салтанатына сол кездегі облыс әкімі Нұрғали Әшімов пен Шымкент қаласының әкімі Анарбек Орман келді. Нұрғали Әшімов Абайдың бір өлеңін жатқа оқып, жиналғандарды риза етті. «Халықаралық Абай клубының» президенті, танымал жазушы Роллан Сейсенбаев сөйлеп, ақын мұралары мәңгілік екендігі туралы тұщымды ой-пікір айтты. Осы шаңырақта республикалық «Абай» ұлттық мәдени-әдеби апталығы дүниеге келді, ұлы ақынға арналған бөлме ашылды. Роллан Сейсенбаев ғимараттан сәл ілгері, күре жолдың бойына Тұрағұл Абайұлына арнап тұғыртас орнатты. Неге? Міне, бұл сол кезде айтылған әңгіме. Тұрағұл Абайдың Әйгерімнен туған баласы. 1876 жылы дүниеге келген ол жас кезінде ауыл молдасынан оқып, сауатын ашады. Кейін әкесіне еліктеп, өлең жаза бастаған. Аудармамен айналысқан. Кейіннен өздігінен ізденіп, орысша, арабша оқып, білімін жетілдіре түседі. 1904 жылы Кішік-Тобықты еліне болыс болып сайланады. Жастайынан әкесінің тәрбиесінде өскен ол Абай өлеңдерінің қай кезде, қандай жағдайда жазылғанын жақсы білген. 1909 жылы ағасы Кәкітай Ысқақұлымен бірге Абай өлеңдерін жинастырып, Санкт-Петербургте жеке кітап етіп бастырады. Ол сондай-ақ ақын шығармашылығының текстологиялық тұпнұсқасын қалпына келтіруге атсалысады. Мұхтар Әуезовтің өтініші бойынша «Әкем Абай туралы» деген естелік жазып береді. Мұның өзі ұлы жазушының ұлы еңбегінің жазылуына көмек болғаны анық. Семей аспанын сұр бұлт торлап тұрған еді. 1922 жылы осында Әлихан Бөкейхан мен Міржақып Дулатов тұтқынға алынады. Олармен аралас-құраластығы бар Тұрағұл да төрт ай түрме дәмін татады. Бірақ, бұл дауыл алдындағы өлі тыныштық еді. 1927 жылы ол қайта тұтқындалып, 1928 жылдың көктеміне дейін сонда жатады. Түрмеден босатқанмен, империя шеңгелі оны уысында ұстаған еді. Тұлпардың тұяғын Шымкентке жер аударады. Жер аударылған жанның жетіскен жері жоқ. Аш-жалаңаш жүреді. 1933 жылы Мұхтар Әуезовпен ретін тауып кездесіп, жұмыс тауып беруін өтінген екен. Ол Совнарком бастығы Ораз Исаевқа жолықтырған. Алайда, алай-дүлей заманның қитұрқылары қалтарыстарында Исаев оған көмек көрсете алмаған. Шымкентке қайтып келген Тұрағұл 1934 жылғы 6 наурыз күні 59 жасында жамбасы жерге тиеді. Оны сол кездегі Шымкент қаласындағы мұсылмандар зиратына жерлейді. Өкініштісі сол, бұл жерге кейіннен зауыт (қазіргі «Санто» дәрі-дәрмек шығару кәсіпорны) салынып кеткен. Осылайша Тұрағұлдың ұлы Ақыш пен қызы Мәкен аңырап қала берген. Сталиндік заманның зобалаңы мұны-мен де бітпейді. Тұрағұлдың Сақыпжамал деген әйелінен туған Жебрайыл (Жебеш) деген баласы әкесінің соңынан Шымкентке келеді. Ол Ташкентте оқитын еді. 1930 жылы ауыр науқастан қайтыс болады. Жебеш те сталиндік саяси науқанның құрбаны. Оны Тобықтының шолақ белсенділері Томск қаласында оқып жүрген жерінде үстінен арыз жазып, институттан шығартады. Н.Ежов, Ф.Голощекин тобының теп-кісі мұнымен де тоқтамаған. Абайдың немересі Құзайыр Мекайылұлы бай тұқымы ретінде жер аударылып, Фрунзе қаласына жіберіледі. Мұнда ол қара жұмысқа жегіледі. Осы қаладан соғысқа алынып, майданда қаза табады. Інісі Қалышер (екеуінің де шешесі Дәмежан) де ағасының кебін киген. Сірә, екеуі де Бішкектен әскерге алынса керек. Тұрағұлдың Зұбайыр деген 1907 жылы туған ұлы да «бай-феодалдың» баласы ретінде отбасымен жер аударылады. Әуелі Жамбыл облысының Мерке ауданында, сосын Шымкентте тұрады. Ташкентке бас сауғалап барады. 1933 жылы күзде Бішкекте қайтыс болады. Абайдың Ысқақ деген інісі болғаны белгілі. Сол Ысқақтың немересі Әрхам Кәкітайұлы да күншілдердің жаласымен қамалып, кейіннен Ташкент облысының «Қызыл партизан» колхозында жасы-рынып жүреді. Абайдың немересі Әубәкір Ақылбайұлы да өнерден құралақан болмапты. Ол да өлең жазған, ән шығарған. Майдақоңыр дауысты әнші де екен. Әубәкірді Абайдың інісі Оспан тәрбиелеген. Ұлы ақын осы немересін ерекше жақсы көрген деседі. Немересіне бағыт-бағдар, жөн-жосықты көп үйретіпті. Әйткенмен, Тұрағұл қамалған соң Әубәкірдің де басына қара бұлт төнеді. Оқырманға Шәкәрімнің тағдыры белгілі. Оны қайталап жатқымыз жоқ. Бірақ оның баласы Ғафурды түрмеде біреулер бауыздап өлтіргені жүрек шаншытады.
Держатели документа:
БҚУ

63.3
А 76
Апашева, С.
    Тың тарихи деректер арқылы Алаш қозғалысы және қазақ зиялыларының тағдырын зерттеу [Текст] / С. Апашева // Қазақстан тарихы:әдістемелік журнал. - 2013. - №2. - б. 13-18
ББК 63.3

Рубрики: История РК

Кл.слова (ненормированные):
Тың деректер -- Алаш қозғалысы -- Қазақ зиялылары -- Алаш тағдыры
Аннотация: Мақалада ХХ ғ. бас кезінде бүкіл қазақ халқының атынан шыққан қазақ зиялылары елді отаршылдық саясаттың құрбаны болудан қалай шығу керектігін іздестірумен қатар тарихта қазақтың бес арысы деген атпен танылған ақын-жазушыларымыздың сол Алаш қозғалысын қалай ұйымдастырғаны жөнінде жазылған.
Держатели документа:
БҚМУ

63.3 (5Каз)
К 19
Қаныбеков, А.
    Алаш қайраткері, білікті дәрігер Асылбек Сейітов репрессия құрбаны [Текст] / А. Қаныбеков, С. Кауменова, А. Бейсен // Ақиқат. - 2019. - №5. - Б. 114-115
ББК 63.3 (5Каз)

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
алаш қайраткері -- білікті дәрігер -- Асылбек Сейітов -- қазақ елі -- тәуелсіз мемлекет -- алаш қозғалысы -- саяси сауаттылық -- үштік қанішер -- халық жауы -- тарих
Аннотация: Дәрігер Асылбек Жұманұлының ел ішіндегі абыройы жоғары болғаны сонша, науқастың тамырын ұстап, көздің қабағына қарап, диагноз қойып, оның қолынан ем алып, өлім аузынан аман қалғандары есепсіз көп болды. Асылбек Сейітұлының аз уақыт өмір сүргеніне қарамастан біздің елімізге, халқымызға сіңірген еңбектерінің зор екендігін атап өтуіміз қажет
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Кауменова, С.
Бейсен, А.

63(5каз)
Ж 11
Жұмағұлов , Б.
    Маңғыстау түбегін кеңестіру қалай жүрді [Текст] / Б. Жұмағұлов // AQIQAT. - 2019. - қазан . - №10. - Б. 25-33
ББК 63(5каз)

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Кеңес өкіметі -- Маңғыстау -- Ұлы Қазан төңкерісі -- үндеулер мен үгіттер -- Әлиниязұлы Тобанияз -- саяси қуғын-сүргін құрбандары -- Қаратау бойында -- Ақшымырау -- Әліби Жангелдин
Аннотация: Кеңес өкіметі Маңғыстауда Ұлы Қазан төңкерісінен кейін 15 күннен соң орнады. Сол кездегі үкімет белсенділері тарапынан жарияланған үндеулер мен үгіттер халықтың көңілінен шыққаны рас. Осыған сенген жергілікті халық Кеңес өкіметін шын көңілімен қолдан қарсы алды. Алайда, жаңа үкіметтің "жай халыққ, жұмысшы-шаруаға еркін беріледі, барлық азаматтар тең құқықты болады" деген сияқты үндеулері дұрыс орындалмай, партия-кеңес саясатын жете түсінгендердің салдарынан теріс әрекеттер белең алды. "Барлық билік - Кеңеске!" деген ұранмен жұмыс жасап, жікке бөліну, өз адамдарын қолдау етек алып мұның арасында өтірік айту, жала жабу, жалпы жұмысқа әдейі кедергі жасау т.б. әрекеттерге жол берілді. Осындай жағдай жергілікті халық өз арасынан шыққан беделді азаматтарға арқа сүйеді. Солардың бірі сол кездегі Кеңес өкіметінің солақай саясатының кесірінен саяси қуғын-сүргіннің құрбаны болған, халқының тәуелсіздігі үшін жанқиярлықпен күрескен, елі үшін қасық қанын аямаған айтулы азамат Әлниязұлы Тобанияз еді.
Держатели документа:
БҚМУ