Электронный каталог

83
К 11
Қыдыршаев, А. С.
    Жыраулар жырын зерделеуші [Текст] / А. С. Қыдыршаев // Өркен. - 2024. - 30 қыркүйек. - №8. - Б. 15.
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
Əдебиеттанушы -- ғалым -- Қабиболла Сыдиықұлы Сыдиықов -- сөз өнері -- ауыз əдебиеті -- зерттеушілер -- Əдебиет -- ақын-жырау
Аннотация: Əдебиеттанушы ғалым Қабиболла Сыдиықұлы Сыдиықов бар саналы ғұмырын қазақтың сөз өнерін зерделеуге, ғасырлар шаңы жапқан ауыз əдебиеті үлгілерін іздеуге, жинауға, жариялауға, Батыс Қазақстан өлкесінің əдеби-мəдени мұраларын зерттеуге бағыштаған. Қабиболла Сыдиықұлы - ғылыми-əдеби еңбегі, азаматтық өмір жолы өзінен кейінгілерге өнеге, халық қазынасының даналық тағылымдарын ел игілігіне айналдыру мұратына алдыңғы аға буын зерттеушілер əулетіне шын мəнінде ізбасар-сүйеніш бола білген, тып-тыныш тындырған ісі замандастарын қуантар ырысты қалам иелерінің бірі. М.О.Əуезов атындағы Əдебиет жəне өнер институты қабырғасында, мұрағат қорларында өткізген берекелі ізденістер Қабиболла Сыдиықұлының қаламына қуат дарытқан, мұраттас талай əріптестеріне нар жүгін көтертер көмбе көзін о бастан біржола тиянақтап ашып берген. Əдебиеттанушы ғалым ел аузынан халқымыздың əдеби, мəдени мұраларын жинастырушы мақсатымен зерттеуші ретінде əлсін-əлсін қайталап ат ізін салған Орал, Ақтөбе, Маңғыстау, Тарбағатай, Зайсан, Қарақалпақ өңірлері сапарларының игілігі өз алдына, Ғылым академиясының ғалым жетекшілік еткен арнаулы экспедициялары - Өзбекстан, Тəжікстан, Түрікменстан, Атырау, Маңғыстау аймағы сыйлаған қисапсыз əдеби һəм өнер қазынасы ауыз əдебиетінің бұған дейін көпшілігімізге ортақ рухани ордаларға беймағлұм қыруар нұсқалары, шежірелер мен тарихи деректер, əн-күйлер, жыраулар əуендері, ақындық үлгілер ұлттық мəдениет тарихына қатысты деректерге қол жеткізеді.
Держатели документа:
ЗКУ

71
А 38

    Ақ шағала ақын 80 жаста [Текст] // Өркен. - 2024. - 27 қараша. - №10. - Б. 8.
ББК 71

Рубрики: мәдениет

Кл.слова (ненормированные):
Ақұштап Бақтыгереева -- 80 жылдық мерейтойы -- ақын -- М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті -- қазақ тілі мен əдебиеті БББ 3-курс студенті Жолдас Нұрман Ақансеріұлы -- Мүтиев Зейнолла Жақсылықұлы
Аннотация: Биыл қазақ халқының талантты ақын қызы, Мемлекеттік сыйлықтың иегері, халық арасында Жайықтың ақ шағаласы атанған Ақұштап Бақтыгерееваның 80 жылдық мерейтойы Республика көлемінде кеңінен аталып өтуде. Ақынның туған өлкесі Ақжайық өңірінде де біршама іс-шаралар өткізіліп жатыр.
Держатели документа:
БҚУ

85
Ш 78

    Шолпан Батырқызы Қыдырниязова [Текст] // Oral oniri. - 2025. - 11 наурыз. - №21. - Б. 15.
ББК 85

Рубрики: Өнер

Кл.слова (ненормированные):
Шолпан Батырқызы Қыдырниязова -- айтыскер ақын -- мәдениет саласының ардагері
Аннотация: Ақ Жайық өлкесінен талай аймаңдай азаматтар шыққан ғой. Солардың бірі - генерал-майор Наурыз Әлжанұлы Өтегенов.
Держатели документа:
БҚУ

63
Б 28

    Батырларды ұлықтау - тарихымызды ұмытпау [Текст] // Орал өңірі. - 2025. - 24 маусым. - №51. - Б. 10.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан облысының мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасы -- Ұлы Жеңіс -- 80 жыл -- Мектебім - мақтанышым -- облыстық байқау -- Отан патриоттарын тәрбиелеу -- Кеңес Одағы Батырлары -- ҰОС ардагерлер -- ақболатов айдарбек ахметұлы -- м. өтемісов атындағы батыс қазақстан университетінің доценті
Аннотация: Батыс Қазақстан облысының мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасының ұйымдастыруымен Ұлы Жеңістің 80 жылдық мерейтойына орай білім беру ұйымдарының арасында «Мектебім - мақтанышым!» атты облыстық байқау өтті. Мақсат – алтын ұя мектебінің тарихын білетін, өз өлкесін ерекше сүйетін, оның салтын қастерлейтін, Отан патриоттарын тәрбиелеу. Сондай-ақ Кеңес Одағы Батырлары мен ҰОС ардагерлерінің есімдерін ұлықтау, ерлігін дәріптеу.
Держатели документа:
ЗКУ

63
К 17
Калиева, Б. Т.
    Орыс шенеуніктерінің қазақ даласында тұтқында болған кезіндегі жазбаларынан (ХVIII ғ.аяғы мен XIX ғ. басы, архив құжаттары негізінде) [Текст] / Б. Т. Калиева, Ж. У. Калелова // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 140-148.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
қазақ даласы -- шаруашылық -- тұтқын -- орыс шенеуніктер -- жазба -- тұрмыс -- архив -- халық -- зерттеуші -- дерек
Аннотация: Мақалада қазақ даласында тұтқында болған кезіндегі орыс шенеуніктерінің жазбалары, қазақ өлкесіне қатысты қалдырған күнделікті өмір сүру дағдысына байланысты ақпараттары туралы. Берілген мәліметтер негізінде салыстырмалы талдау жасап, сараланды. ХVІІІ ғасырдың аяғы мен ХІХ ғасырдың бас кезіндегі қазақ халқы туралы жазылған көптеген еңбектер, жазбалар, естеліктер, күнделіктер бір сарында жазылды десе де болады. Орыс зерттеушілерінің күнделіктері мен естеліктеріндегі қазақ халқына берген сипатының мазмұны қаншалықты шынайы екендігіне көзімізді жеткізуіміз үшін оларды жан-жақты зерттеп, талданды. Зерттеу жұмысында орыс шенеуніктерінің қазақ даласында тұтқында болған кезеңіне қатысты жазбалар архивтік құжаттар негізінде қарастырылып, қазақ халқының тұтқынға түскен адамдарға деген көзқарасы мен қарым-қатынасы осы деректер арқылы талданады. Бұл бағытта экспедициялық есептер, саяхатшылардың күнделіктері мен естеліктері маңызды дереккөз ретінде пайдаланылды. Қазақ халқының тұрмыс-тіршілігіне қатысты мәліметтер сол жазбаларда кеңінен сипатталған. Аталған материалдар ғылыми жұмыс барысында әртүрлі архивтер мен сирек қорлардан зерттеу арқылы жинақталды. Сол құжаттардың бірі — орыс шенеуніктерінің қазақтар туралы қалдырған жазбалары. Әсіресе, қазақ даласына алғашқылардың бірі болып келіп, қазақтар тарапынан тұтқынға алынған дәрігер әрі орыс офицері Савва Большойдың жазбалары ерекше назарға алынған. Оның жазбаларында сол кезеңдегі қазақ қоғамының тыныс-тіршілігі, әлеуметтік қарым-қатынастары мен адамгершілік ұстанымдары жан-жақты сипатталады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Калелова, Ж.У.

63.3(5Каз)
Ш 98

    Шығыс Қазақстандағы шашыранды алтын кен орындарының ашылу тарихы [Текст] / Қ. Ш. Аубакирова, Н. Е. Сайлаубаева, Д. Ж. Жайлыбай [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 275-288.
ББК 63.3(5Каз)

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Шығыс Қазақстан -- шашыранды алтын кен орындары -- алтын өндіру тарихы -- геологиялық барлау -- Алтай өңірі -- XIX–XX ғасыр -- тау-кен өндірісі
Аннотация: Мақалада ХІХ ғасырдың екінші жартысында Шығыс Қазақстан өлкесіндегі шашыранды алтын кен орындарын ашылу тарихы патша үкіметінің алтын өндірісіне қатысты саясатымен байланысты екендігі көрсетіледі. Өлкедегі алтын кен орындарын іздеуге, барлауға жəне өндіру жұмыстарын жүргізуге үкіметтен рұқсат алған тұлғалар мен алтын іздеуші партияларға қатысты деректер келтіріледі. Мұрағат деректеріне сүйене отырып еліміздің шығысында ашылған шашыранды алтын кен орындарының географиялық жағынан орналасуы, алтынды жүйелерге бөлінуі қарастырылады. Сонымен қатар, кен орындардағы жуылған құм мен алынған алтын мөлшеріне қатысты статистикалық деректер де сараланады. Алтын кен орындарынның техникалық жағынан жабдықталуы сипатталады. Зерттеу жұмысының барысында қысқа мерзімде бұл өлкеде шашыранды алтын кен орындарының көп мөлшерде ашылғандығы жəне олардың үш ірі алтын жүйелерге бөлінгендігі, кен орындарындағы алтынның сипаты бірдей болғанымен, алтын қорының шоғырлануы жəне сынамасы жағынан əр түрлі болғандығы көрсетіледі. Сонымен қатар, кен орындарын ірі елді-мекендермен байланыстыратын қалыптасқан жолдардың болуы, кен орындарына жүк тасымалдаудың арзандығы сияқты факторлар да бұл өлкедегі кен орындарының жұмысына ықпалын тигізгендігі қарастырылады. Кейбір аудандарда алтын кен орындарының нашар жұмыс істеуі табиғи-климаттық жағдайлардың қаталдығымен жəне алтынды жауып жатқан беткі жыныстық қабаттың қалың болуы сияқты факторлармен байланысты болғандығы айқындалады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Аубакирова, Қ.Ш.
Сайлаубаева, Н.Е.
Жайлыбай, Д.Ж.
Адельчанов, Қ.С.
Жармұхаметов, Д.А.
Байгапанова, А.Б.