База данных: Статьи ППС
Страница 3, Результатов: 32
Отмеченные записи: 0
21.
Подробнее
81
С 11
Сұлтанғалиева, Р.
Түрік елінде ғалымдар бас қосқан дәстүрлі жиын [Текст] / Р. Сұлтанғалиева // Өркен. - 2017. - №7. - 31 тамыз. - Б. 3
ББК 81
Рубрики: Тіл
Кл.слова (ненормированные):
дәстүрлі жиын -- түрік елі -- тіл -- әдебиет -- тарих -- мәдениет -- конференция -- семинар
Аннотация: Түрік еліндегі тілдерге арналған халықаралық симпозиум 2011 жылдан бастап өткізіліп келеді. Алғаш рет Стаибулда ұйымдастырылып, екі жыл сайын әр қалада бас қосатын дәстүрлі жиынға айналған шара. Биыл да тіл, әдебиет, тарих, мәдениет саласы ғылымдарының басын қосқан халықаралық Алтай тілдерінің симпозиумы кезекті жиынын жоғары деңгейде өткізді.
Держатели документа:
БҚМУ
С 11
Сұлтанғалиева, Р.
Түрік елінде ғалымдар бас қосқан дәстүрлі жиын [Текст] / Р. Сұлтанғалиева // Өркен. - 2017. - №7. - 31 тамыз. - Б. 3
Рубрики: Тіл
Кл.слова (ненормированные):
дәстүрлі жиын -- түрік елі -- тіл -- әдебиет -- тарих -- мәдениет -- конференция -- семинар
Аннотация: Түрік еліндегі тілдерге арналған халықаралық симпозиум 2011 жылдан бастап өткізіліп келеді. Алғаш рет Стаибулда ұйымдастырылып, екі жыл сайын әр қалада бас қосатын дәстүрлі жиынға айналған шара. Биыл да тіл, әдебиет, тарих, мәдениет саласы ғылымдарының басын қосқан халықаралық Алтай тілдерінің симпозиумы кезекті жиынын жоғары деңгейде өткізді.
Держатели документа:
БҚМУ
22.
Подробнее
28.6
Қ 64
Қонысбайұлы, Е.
Қазақтың құсбегілік өнерінің ерекшеліктері [Текст] / А. Қонысбайұлы // «Қазіргі әдебиеттану, тілтану мәселелері және жазушы-драматург Рахымжан Отарбаев шығармашылығы» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдарының Ж И Н А Ғ Ы. - 24 қараша 2016. - Орал = С Б О Р Н И К научных статей республиканской научно-практической конференции на тему: «Актуальные проблемы современного литературоведения и языкознания и творчество писателя-драматурга Рахымжана Отарбаева». - Б. 92-98
ББК 28.6
Рубрики: Зоология
Кл.слова (ненормированные):
құсбегілік өнер -- қазақ -- табиғат
Аннотация: Кіндік Азиядан бастау алатын көшпенділердің аңшылық кәсібінде қолданылған ең бір ерекше айла тәсілдердің бірі қыран құсты баптап, онымен аң аулайтын ежелгі дәстүрлі аңшылығы. Қазірге дейін мәлім болған тарихи деректерге қарағанда бұл өнердің аса көнеден келе жатқандығын көрсетеді. Монгол елінің Баян-Өлгий аймағының Алтай таулы өлкесінің Ойгор, Шивээтхайрхан, Арал төбе қатарлы көптеген жерлеріндегі қола, темір дәуіріне жататын жартастарға қашалған суреттерде аң-құс аулауға қатысты бейнелер өте көп сақталған. Бұл дала мәдениетінде сақталып қалған көне жәдігерлер арасында адамзаттың бағзыдан бергі аспанда қалықтап ұщу арманынан туындаған қанатын жайған құс пішіндес адамдардың бейне суреті ерекше назар аударады
Держатели документа:
БҚМУ
Қ 64
Қонысбайұлы, Е.
Қазақтың құсбегілік өнерінің ерекшеліктері [Текст] / А. Қонысбайұлы // «Қазіргі әдебиеттану, тілтану мәселелері және жазушы-драматург Рахымжан Отарбаев шығармашылығы» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдарының Ж И Н А Ғ Ы. - 24 қараша 2016. - Орал = С Б О Р Н И К научных статей республиканской научно-практической конференции на тему: «Актуальные проблемы современного литературоведения и языкознания и творчество писателя-драматурга Рахымжана Отарбаева». - Б. 92-98
Рубрики: Зоология
Кл.слова (ненормированные):
құсбегілік өнер -- қазақ -- табиғат
Аннотация: Кіндік Азиядан бастау алатын көшпенділердің аңшылық кәсібінде қолданылған ең бір ерекше айла тәсілдердің бірі қыран құсты баптап, онымен аң аулайтын ежелгі дәстүрлі аңшылығы. Қазірге дейін мәлім болған тарихи деректерге қарағанда бұл өнердің аса көнеден келе жатқандығын көрсетеді. Монгол елінің Баян-Өлгий аймағының Алтай таулы өлкесінің Ойгор, Шивээтхайрхан, Арал төбе қатарлы көптеген жерлеріндегі қола, темір дәуіріне жататын жартастарға қашалған суреттерде аң-құс аулауға қатысты бейнелер өте көп сақталған. Бұл дала мәдениетінде сақталып қалған көне жәдігерлер арасында адамзаттың бағзыдан бергі аспанда қалықтап ұщу арманынан туындаған қанатын жайған құс пішіндес адамдардың бейне суреті ерекше назар аударады
Держатели документа:
БҚМУ
23.
Подробнее
85.315.3
Е 69
Ергалиева, А. Т.
Древний казахский инструмент кылкобыз [Текст] / А. Т. Ергалиева // Школа передового педагогического опыта сборник материалов. - Уральск, 2019. - С. 97-106
ББК 85.315.3
Рубрики: Музыкальные инструменты
Кл.слова (ненормированные):
Казахский кобыз -- музыка -- музыкальные инструменты -- кыяк -- струнные щипковые -- кылкобыз
Аннотация: Казахский кобыз относитсякдревнейшему виду инструментов,источником звука которых являются натянутые струны, звучащие от трения смычка. Подобные ему инструменты сохранилисьународов Сибири, Средней Азии, Поволжья, Закавказья, и функционируют на огромной территории Северо-Восточной Азии (ныне территория Киргизии, Казахстана, Узбекистана, Горно-Алтайской, Хакасской и Тувинской автономных республик). Это – кыяк у киргизов, икили у горноалтайцев, игил у тувинцев, ыых у хакасов, хур и моринхур у монголов и бурят,кобуз у туркмен и узбеков (малоупотребителен в современной практике), кобуз и кал-кобуз у ногайцев, адыгейцев, карачаевцев и балкар, апхьарца у абхазцев, киссын-фандыр у осетин, кубас и купас у башкир, татар и чувашей, ия ковыж у марийцев, сигудэк у коми, гудок у русских (в прошлом), гадулка у болгар и др.
Держатели документа:
ЗКУ
Е 69
Ергалиева, А. Т.
Древний казахский инструмент кылкобыз [Текст] / А. Т. Ергалиева // Школа передового педагогического опыта сборник материалов. - Уральск, 2019. - С. 97-106
Рубрики: Музыкальные инструменты
Кл.слова (ненормированные):
Казахский кобыз -- музыка -- музыкальные инструменты -- кыяк -- струнные щипковые -- кылкобыз
Аннотация: Казахский кобыз относитсякдревнейшему виду инструментов,источником звука которых являются натянутые струны, звучащие от трения смычка. Подобные ему инструменты сохранилисьународов Сибири, Средней Азии, Поволжья, Закавказья, и функционируют на огромной территории Северо-Восточной Азии (ныне территория Киргизии, Казахстана, Узбекистана, Горно-Алтайской, Хакасской и Тувинской автономных республик). Это – кыяк у киргизов, икили у горноалтайцев, игил у тувинцев, ыых у хакасов, хур и моринхур у монголов и бурят,кобуз у туркмен и узбеков (малоупотребителен в современной практике), кобуз и кал-кобуз у ногайцев, адыгейцев, карачаевцев и балкар, апхьарца у абхазцев, киссын-фандыр у осетин, кубас и купас у башкир, татар и чувашей, ия ковыж у марийцев, сигудэк у коми, гудок у русских (в прошлом), гадулка у болгар и др.
Держатели документа:
ЗКУ
24.
Подробнее
81.2-3
С 28
Сейітова, Ш. Б.
Тарбағатай аймағының топонимдік аңыздары [Текст] / Ш. Б. Сейітова, М. Е. Мамышева // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №1. - Б. 225-231
ББК 81.2-3
Рубрики: Лексикология
Кл.слова (ненормированные):
топоним -- фольклор -- аңыз -- этимология -- орал-алтай тілдері -- түркі-монғол тілдері
Аннотация: Мақалада топонимге бай өңірдің бірі болып саналатын Тарбағатай аймағы аңыздарының ішінде көп таралған атауларының қойылуы туралы нұсқалар салыстырыла қарастырылады. Тарбағатай тауы, Арғанаты тау шоқылары және Толағай тауы туралы аңыздардың мазмұнына, атаулардың шығуына, тілдік негіздеріне тоқтала келе, ғылыми тұжырымдарды негізге ала отырып, тілдік, фольклортанулық аспектіде талдаулар жасалады. Тарбағатай топонимдік аңыздарының ішінде осы атауларға қатысты айтылған топонимдік аңыздардың тым көне және атаулардың этимологиясы өте ежелгі дәуірлерге тән екені талдаулар арқылы көрсетілді. Атаулардың шығуын ілкібаба (демиург) есімімен байланыстыратын аңыздар да ескеріліп, Тарғытай баба туралы аңыз нұсқасын ескеруге назар аударылады. Аңыз нұсқалары өзара салыстырылып, атаудың шығуы тілдік тұрғыда түсіндіріледі. Топонимдік аңыздардың атау мәнін түсіндірудегі орны анықталады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мамышева, М.Е.
С 28
Сейітова, Ш. Б.
Тарбағатай аймағының топонимдік аңыздары [Текст] / Ш. Б. Сейітова, М. Е. Мамышева // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №1. - Б. 225-231
Рубрики: Лексикология
Кл.слова (ненормированные):
топоним -- фольклор -- аңыз -- этимология -- орал-алтай тілдері -- түркі-монғол тілдері
Аннотация: Мақалада топонимге бай өңірдің бірі болып саналатын Тарбағатай аймағы аңыздарының ішінде көп таралған атауларының қойылуы туралы нұсқалар салыстырыла қарастырылады. Тарбағатай тауы, Арғанаты тау шоқылары және Толағай тауы туралы аңыздардың мазмұнына, атаулардың шығуына, тілдік негіздеріне тоқтала келе, ғылыми тұжырымдарды негізге ала отырып, тілдік, фольклортанулық аспектіде талдаулар жасалады. Тарбағатай топонимдік аңыздарының ішінде осы атауларға қатысты айтылған топонимдік аңыздардың тым көне және атаулардың этимологиясы өте ежелгі дәуірлерге тән екені талдаулар арқылы көрсетілді. Атаулардың шығуын ілкібаба (демиург) есімімен байланыстыратын аңыздар да ескеріліп, Тарғытай баба туралы аңыз нұсқасын ескеруге назар аударылады. Аңыз нұсқалары өзара салыстырылып, атаудың шығуы тілдік тұрғыда түсіндіріледі. Топонимдік аңыздардың атау мәнін түсіндірудегі орны анықталады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мамышева, М.Е.
25.
Подробнее
4
А 52
Алтай, Г. Е.
Батыс Қазақстан облысы Қазталов ауданы жерлерін тиімді пайдаланудағы шекарааралық өзендердің ықпалы [Текст] / Г. Е. Алтай, М. Қ. Оңаев // Орда орман шаруашылығының 120 жылдығына арналған халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының баяндамаларының материалдары: «Орман өсіру және қуаншылық экожүйелердің биологиялық және ландшафттық алуантүрлілігін сақтау: тарихы, қазіргі жағдайы және болашағы». - Орал, 2010. - 5-6 қараша. - Б. 177-179
ББК 4
Рубрики: Сельское и лесное хозяйство
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан облысы -- Қазталов ауданы -- шекарааралық өзендер -- шекарааралық үлкен өзендер -- шекарааралық кіші өзендер -- сокрыл рөлі -- су -- ұлттық табиғи -- экология
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Оңаев, М.Қ.
А 52
Алтай, Г. Е.
Батыс Қазақстан облысы Қазталов ауданы жерлерін тиімді пайдаланудағы шекарааралық өзендердің ықпалы [Текст] / Г. Е. Алтай, М. Қ. Оңаев // Орда орман шаруашылығының 120 жылдығына арналған халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының баяндамаларының материалдары: «Орман өсіру және қуаншылық экожүйелердің биологиялық және ландшафттық алуантүрлілігін сақтау: тарихы, қазіргі жағдайы және болашағы». - Орал, 2010. - 5-6 қараша. - Б. 177-179
Рубрики: Сельское и лесное хозяйство
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан облысы -- Қазталов ауданы -- шекарааралық өзендер -- шекарааралық үлкен өзендер -- шекарааралық кіші өзендер -- сокрыл рөлі -- су -- ұлттық табиғи -- экология
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Оңаев, М.Қ.
26.
Подробнее
86
Ж 72
Жиналиев, Ғ. Т.
Қазақтың дәстүрлі неке салтының ислам дінімен ара – қатынасы [Текст] / Ғ. Т. Жиналиев // «Кушаев оқулары» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы. - Орал, 2022. - Б. 41-42
ББК 86
Рубрики: Религия
Кл.слова (ненормированные):
қазақтың дәстүрлі -- ислам -- дін -- Орта Азия -- имам -- зороастризм -- мүфтиі -- дінтанушы -- Айнур Абдрасилқызы
Аннотация: Бұрыннан келе жатқан қазақтың дәстүрлі той өткізү салты ислам дінімен тығыз байланысты. Оның бірден – бір себебі, екі жас қосылып жаңа отау құрған бойда, міндетті түрде неке қиылатыны хақ. Белгілі исламтанушы Халифа Алтай: «Мәдени үәделесу түріндегі неке, бір тарапынан алғанда да ғибадат болып табылады», - деп айтып кеткен болатын. Себебі Пайғамбарымыз (с.ғ.с.): «Некелену менің сүннетім. Кімде – кім сүннетімді орындамаса менен емес. Мен сендердің басқа үмметтерден көп болуларыңды қалаймын және көбеюлеріңнен қуанамын», - деп үйлену яғни некеге тұру ислам дінінің міндетті шарты деп үзілді – кесілді нақты айтып тұр
Держатели документа:
ЗКУ
Ж 72
Жиналиев, Ғ. Т.
Қазақтың дәстүрлі неке салтының ислам дінімен ара – қатынасы [Текст] / Ғ. Т. Жиналиев // «Кушаев оқулары» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы. - Орал, 2022. - Б. 41-42
Рубрики: Религия
Кл.слова (ненормированные):
қазақтың дәстүрлі -- ислам -- дін -- Орта Азия -- имам -- зороастризм -- мүфтиі -- дінтанушы -- Айнур Абдрасилқызы
Аннотация: Бұрыннан келе жатқан қазақтың дәстүрлі той өткізү салты ислам дінімен тығыз байланысты. Оның бірден – бір себебі, екі жас қосылып жаңа отау құрған бойда, міндетті түрде неке қиылатыны хақ. Белгілі исламтанушы Халифа Алтай: «Мәдени үәделесу түріндегі неке, бір тарапынан алғанда да ғибадат болып табылады», - деп айтып кеткен болатын. Себебі Пайғамбарымыз (с.ғ.с.): «Некелену менің сүннетім. Кімде – кім сүннетімді орындамаса менен емес. Мен сендердің басқа үмметтерден көп болуларыңды қалаймын және көбеюлеріңнен қуанамын», - деп үйлену яғни некеге тұру ислам дінінің міндетті шарты деп үзілді – кесілді нақты айтып тұр
Держатели документа:
ЗКУ
27.
Подробнее
83
С 14
Садуова, Д. Д.
Асқар Алтайдың тарихты қозғаған шығармалары [Текст] / Д. Д. Садуова // Қазақтың рухани көсемі, Алаш ардақтысы, Ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлының туғанына 150 жыл толуына орай «А.Байтұрсынұлы мұрасы: зерттеу, жүйелеу жəне насихаттау» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының материалдары. - Орал, 2022. - Б. 129-132.
ББК 83
Рубрики: Литературоведение.
Кл.слова (ненормированные):
Асқар Алтай -- шығармалар -- Алтай таулар -- жазушы -- Дулат Исабеков -- Роман -- Байбура -- проза
Аннотация: Асқар Алтайдың қай шығармасын алсаңыз да, көтерер жүгі салмақты, айтар ойы терең. Өзі өмір сүріп жатқан қоғамның зəру мəселелеріне дер кезінде үн қосып, туындыларына өзек етіп алып, оны оқырманына шынайы жеткізе білетін қаламгерлік қыры жазушы шығармаларының тақырыптық ауқымының кең болуына əсерін тигізбей қоймайды. Оның идеялық-мазмұндық пішіні айрықша əр туындысы жеке-жеке талдап-таразылауға лайық. Өзіміз өмір сүріп отырған дəуір көріністерін қаз- қалпында бейнелеп беріп қоймай, тарих қатпарларына үңіліп, ақиқатты көрсетуге ұмтылды
Держатели документа:
ЗКУ
С 14
Садуова, Д. Д.
Асқар Алтайдың тарихты қозғаған шығармалары [Текст] / Д. Д. Садуова // Қазақтың рухани көсемі, Алаш ардақтысы, Ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлының туғанына 150 жыл толуына орай «А.Байтұрсынұлы мұрасы: зерттеу, жүйелеу жəне насихаттау» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының материалдары. - Орал, 2022. - Б. 129-132.
Рубрики: Литературоведение.
Кл.слова (ненормированные):
Асқар Алтай -- шығармалар -- Алтай таулар -- жазушы -- Дулат Исабеков -- Роман -- Байбура -- проза
Аннотация: Асқар Алтайдың қай шығармасын алсаңыз да, көтерер жүгі салмақты, айтар ойы терең. Өзі өмір сүріп жатқан қоғамның зəру мəселелеріне дер кезінде үн қосып, туындыларына өзек етіп алып, оны оқырманына шынайы жеткізе білетін қаламгерлік қыры жазушы шығармаларының тақырыптық ауқымының кең болуына əсерін тигізбей қоймайды. Оның идеялық-мазмұндық пішіні айрықша əр туындысы жеке-жеке талдап-таразылауға лайық. Өзіміз өмір сүріп отырған дəуір көріністерін қаз- қалпында бейнелеп беріп қоймай, тарих қатпарларына үңіліп, ақиқатты көрсетуге ұмтылды
Держатели документа:
ЗКУ
28.
Подробнее
28
Т 87
Тургумбаев, А. А.
Батыс Қазақстан облысы климатына әсер етуші факторларды талдау [Текст] / А. А. Тургумбаев // «Иванов оқулары – 2023» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2023. - 12 қазан. - Б. 35-39.
ББК 28
Рубрики: Биологические науки
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан облысы -- климат -- география -- Тянь-Шань тау -- Еділ өзені -- Ауа райы -- метеорология -- Күн -- ауа температурасы
Аннотация: Қазақстан аумағының жер көлемі – 2,7 млн км². Жерінің ауданы жағынан Қазақстан дүние жүзіндегі ең ірі мемлекеттердің қатарына кіреді. Қазақстан Ресей, Канада, АҚШ, Қытай, Бразилия, Аустралия, Үндістан және Аргентинадан кейін 9 орын алады. Қазақстан Еуразия материгінің орталығында орналасқан. Қазақстан Тынық мұхит пен Атлант мұхитынан, сондай-ақ Үнді мұхиты мен Солтүстік Мұзды мұхиттан бірдей дерлік қашықтықта жатыр. Оның мұхиттардан шалғай жатқандығы, әрі аумағының орасан үлкендігі климатына әсер етеді. Қазақстан батысында Еділдің төменгі ағысынан, шығысында Алтай тауларының етегіне дейін 3 мың км-ге созылып жатыр. Солтүстіктегі Батыс Сібір жазығынан оңтүстіктегі Қызылқұм шөлі мен Тянь-Шань тау жүйесіне дейін 1600 км-ге созылады. Сөйтіп, республиканың географиялық орны оның табиғат жағдайларын анықтай
Держатели документа:
ЗКУ
Т 87
Тургумбаев, А. А.
Батыс Қазақстан облысы климатына әсер етуші факторларды талдау [Текст] / А. А. Тургумбаев // «Иванов оқулары – 2023» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2023. - 12 қазан. - Б. 35-39.
Рубрики: Биологические науки
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан облысы -- климат -- география -- Тянь-Шань тау -- Еділ өзені -- Ауа райы -- метеорология -- Күн -- ауа температурасы
Аннотация: Қазақстан аумағының жер көлемі – 2,7 млн км². Жерінің ауданы жағынан Қазақстан дүние жүзіндегі ең ірі мемлекеттердің қатарына кіреді. Қазақстан Ресей, Канада, АҚШ, Қытай, Бразилия, Аустралия, Үндістан және Аргентинадан кейін 9 орын алады. Қазақстан Еуразия материгінің орталығында орналасқан. Қазақстан Тынық мұхит пен Атлант мұхитынан, сондай-ақ Үнді мұхиты мен Солтүстік Мұзды мұхиттан бірдей дерлік қашықтықта жатыр. Оның мұхиттардан шалғай жатқандығы, әрі аумағының орасан үлкендігі климатына әсер етеді. Қазақстан батысында Еділдің төменгі ағысынан, шығысында Алтай тауларының етегіне дейін 3 мың км-ге созылып жатыр. Солтүстіктегі Батыс Сібір жазығынан оңтүстіктегі Қызылқұм шөлі мен Тянь-Шань тау жүйесіне дейін 1600 км-ге созылады. Сөйтіп, республиканың географиялық орны оның табиғат жағдайларын анықтай
Держатели документа:
ЗКУ
29.
Подробнее
81.2
А 52
Алтай, А. А.
Қазіргі ғылым парадигмасындағы «лингвистикалық интеллект» ұғымы [Текст] / А. А. Алтай, А. М. Абызова, Б. Ж. Каримова // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 87-100.
ББК 81.2
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
интеллект -- лингвистикалық интеллект -- вербалды интеллект -- тілдік операциялар -- коммуникация -- риторика -- металингвистикалық аспект
Аннотация: Ғылыми мақалада «лингвистикалық интеллект» ұғымының қазіргі ғылым кеңістігіндегі орны мен зерттелу мәселесі қарастырылады. Зерттеудің мақсаты – «лингвистикалық интеллект» терминінің ерекшеліктері, қалыптасуы және оның ішкі құрамдас компоненттерін айқындау болып табылады. Жаһандану мен цифрлық өркениет ықпалының артуына байланысты жеке тұлғаның лингвистикалық әлеуетін арттыру өзекті мәселеге айналды. Адамның ақыл-ой қабілетінің айқын көрінісі саналатын бұл ұғымды түбегейлі зерттеп, лингвистикалық интеллектіні қалыптастыру және дамыту, жүзеге асу формаларын белгілеу, басты тілдік операцияларға сипаттама беру арқылы негізгі ғылыми міндет жүзеге асады. Зерттеу әдістемесіне лингвистикалық интеллект ұғымын нақты айқындауға мүмкіндік беретін лексикографиялық анализ, концептуалды саралау мен құрылымдық модельдеу тәсілдері кіреді. Зерттеліп отырған құбылысқа отандық және шетелдік ғалымдардың берген тұжырымдамалары мен бақылауларына сүйеніп оның басты белгілері анықталды. Сондай-ақ соңғы зерттеулер қорытындысы лингвистикалық интеллектінің дербес ерекшеліктерін көрсетіп отыр. Ұсынылған модельдер мен сызбалар нақты ғылыми дәлелдемелерді саралау нәтижесінде қалыптасты. Негізгі тұжырымдар лингвистикалық интеллектінің қазіргі уақытта жіті зерделеуді қажет ететін тұжырым екендігін дәлелдеді. Зерттеу тіл біліміне үлес қоса отырып, тың түсінік арқылы жаңа ғылыми нәтижелер алуға болатынын айғақтайды. Жұмыстың практикалық мәні лингвистикалық интеллекті ұғымының ерекшеліктеріне назар аудара отырып оны қалыптастыру мен дамыту мәселесін белгілеумен айқындалады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Абызова, А.М.
Каримова, Б.Ж.
А 52
Алтай, А. А.
Қазіргі ғылым парадигмасындағы «лингвистикалық интеллект» ұғымы [Текст] / А. А. Алтай, А. М. Абызова, Б. Ж. Каримова // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 87-100.
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
интеллект -- лингвистикалық интеллект -- вербалды интеллект -- тілдік операциялар -- коммуникация -- риторика -- металингвистикалық аспект
Аннотация: Ғылыми мақалада «лингвистикалық интеллект» ұғымының қазіргі ғылым кеңістігіндегі орны мен зерттелу мәселесі қарастырылады. Зерттеудің мақсаты – «лингвистикалық интеллект» терминінің ерекшеліктері, қалыптасуы және оның ішкі құрамдас компоненттерін айқындау болып табылады. Жаһандану мен цифрлық өркениет ықпалының артуына байланысты жеке тұлғаның лингвистикалық әлеуетін арттыру өзекті мәселеге айналды. Адамның ақыл-ой қабілетінің айқын көрінісі саналатын бұл ұғымды түбегейлі зерттеп, лингвистикалық интеллектіні қалыптастыру және дамыту, жүзеге асу формаларын белгілеу, басты тілдік операцияларға сипаттама беру арқылы негізгі ғылыми міндет жүзеге асады. Зерттеу әдістемесіне лингвистикалық интеллект ұғымын нақты айқындауға мүмкіндік беретін лексикографиялық анализ, концептуалды саралау мен құрылымдық модельдеу тәсілдері кіреді. Зерттеліп отырған құбылысқа отандық және шетелдік ғалымдардың берген тұжырымдамалары мен бақылауларына сүйеніп оның басты белгілері анықталды. Сондай-ақ соңғы зерттеулер қорытындысы лингвистикалық интеллектінің дербес ерекшеліктерін көрсетіп отыр. Ұсынылған модельдер мен сызбалар нақты ғылыми дәлелдемелерді саралау нәтижесінде қалыптасты. Негізгі тұжырымдар лингвистикалық интеллектінің қазіргі уақытта жіті зерделеуді қажет ететін тұжырым екендігін дәлелдеді. Зерттеу тіл біліміне үлес қоса отырып, тың түсінік арқылы жаңа ғылыми нәтижелер алуға болатынын айғақтайды. Жұмыстың практикалық мәні лингвистикалық интеллекті ұғымының ерекшеліктеріне назар аудара отырып оны қалыптастыру мен дамыту мәселесін белгілеумен айқындалады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Абызова, А.М.
Каримова, Б.Ж.
30.
Подробнее
82
Б 37
Бегежанова, К. Ж.
Түркітану және тарих [Текст] / К. Ж. Бегежанова // Профессор Отарәлі Бүркіттің лингвистикалық мұрасы, қазіргі қазақ филологиясының парадигмалары: Қазақстан Республикасы білім беру ісінің Құрметті қызметкері, филология ғылымдарының докторы, профессор Бүркітов Отарәлі Бүркітұлының туғанына 70 жыл толуына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Орал, 2024. - 13 желтоқсан. - Б. 114-118.
ББК 82
Рубрики: Филология
Кл.слова (ненормированные):
Түркітану -- классификация -- Орхон-Енисей жазба ескерткіштері -- Отарәлі Бүркіт -- тіл білімі
Аннотация: Баяндамада профессор, филология ғылымдарының докторы түрколог Отарәлі Бүркіт және тіл білімі қолөнершілерінің еңбектері ұсынылды.Академик Ә.Т. Қайдаров пен профессор М. Оразова "Түркологияны зерттеуге кіріспе", Н.А .Баскакова" түркі тілдерін зерттеуге кіріспе","Алтай тілдер отбасы", А. Н. Кононов" Ресейдегі түркі тілдерін оқыту тарихы".Бартольдтағы Еңбектер, Ғ. Айдарова. Түркология-мәдениет, әдебиет,тіл,тарих, этнография, география, түркі халықтарының әлеуметтік жағдайы мен философиялық көзқарастары туралы ғылымның бір саласы.
Держатели документа:
ЗКУ
Б 37
Бегежанова, К. Ж.
Түркітану және тарих [Текст] / К. Ж. Бегежанова // Профессор Отарәлі Бүркіттің лингвистикалық мұрасы, қазіргі қазақ филологиясының парадигмалары: Қазақстан Республикасы білім беру ісінің Құрметті қызметкері, филология ғылымдарының докторы, профессор Бүркітов Отарәлі Бүркітұлының туғанына 70 жыл толуына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Орал, 2024. - 13 желтоқсан. - Б. 114-118.
Рубрики: Филология
Кл.слова (ненормированные):
Түркітану -- классификация -- Орхон-Енисей жазба ескерткіштері -- Отарәлі Бүркіт -- тіл білімі
Аннотация: Баяндамада профессор, филология ғылымдарының докторы түрколог Отарәлі Бүркіт және тіл білімі қолөнершілерінің еңбектері ұсынылды.Академик Ә.Т. Қайдаров пен профессор М. Оразова "Түркологияны зерттеуге кіріспе", Н.А .Баскакова" түркі тілдерін зерттеуге кіріспе","Алтай тілдер отбасы", А. Н. Кононов" Ресейдегі түркі тілдерін оқыту тарихы".Бартольдтағы Еңбектер, Ғ. Айдарова. Түркология-мәдениет, әдебиет,тіл,тарих, этнография, география, түркі халықтарының әлеуметтік жағдайы мен философиялық көзқарастары туралы ғылымның бір саласы.
Держатели документа:
ЗКУ
Страница 3, Результатов: 32