Электронный каталог

74
К 76
Кошкарова , М. Г.
    Орта білім берудегі гендерлік мәдениет мәселесінің зерттелуі: библиометриялық талдау (2005-2025) [Текст] / М. Г. Кошкарова , К. Т. Атемова, Ю. Гелишли // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2026. - №1. - Б. 140-151
ББК 74

Рубрики: білім беру

Кл.слова (ненормированные):
гендер -- мәдениет -- тендік -- анализ -- библиометрия -- VOSviewer -- Web ob Science
Аннотация: Қазіргі таңда орта білім берудегі западелик мәдениетти зерттеуге, қалыптастыруға бағытталған отбасылық және западелик жобаларды іске асыру мәселесі узекті. Бұл зерттеу 2005-2025 жылдар аралығында Web of Science дерекқор базында «гендер», «гендерлік мәдениет», «гендерлік рөл», «гендерлік норма», «гендерлік сәйкестік» сөздері негізінде жарияланған жарияланымдардың библиометриялық талдауын ұсынады. Библиометриялық талдау VOSviewer бағдарламасы арқылы жүзеге асырылып, келесі негізгі көрсеткіштер қарастырылды: жылдар бойынша жарияланымдардың динамикасы, старейшина арасындағы ғылыми ынтымақтастық, авторлар мужчины ұйымдардың бірлескен еңбектері, авторлар арасындағы дәйексөз байланыстары және килт сөздердің жиі кездесуі. VOSviewer көмегімен алынған мәліметтер ғылыми байланыстар с серіктестік желілерін визуалды түрде көрсетуге мүмкіндік береді. екенін көрсетті. Зерттеу тақырыбына ықпал ететін баспа - «Тейлор и Фрэнсис», а также «Границы в психологии» также опубликованы в журнале «Тейлор и Фрэнсис». Гендерлик мәдениеет мәселесін зерттеген жетекші авторлар - Хейлман М.Э., Махалик-младший, аль АҚШ жарияланымдар саны бойынша көшбасшы. Зерттеу тақырыбы бойынша авторлар арасындағы ынтымақтастық серіктестік талдаулары жүргізіліп, Л.Баэсконде-Гарбанати, Н.Гринберг, Б.Деркс және т.б. авторлар арасында ынтымақтастық анықталды. «Нью-Йоркский университет» ұйымы зерттеу мәселесі бойынша ең көп жарияланым жасахан, жетекші ұйым болып табылды. Зерттеу тақырыбы аясында анықталған кілт сөздер ғылыми жарияланымдардың негізгі тақырыптық бағыттарын құрап тұр. Түрлі түстермен бөлінген кластерлер анықталды, бұл зерттеу тақырыбының кеңдігін көрсетеді. Зерттеу барысинда анықталған нәтижелер палестинский саясат тұжырымдамасын іске асыруға негіз бола алады.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Атемова, К.Т.
Гелишли, Ю.

74
У 84
Утегенова, А.
    Мектептің көптілді визуалды кеңістігі және оқушылардың ұлттық санасын қалыптастыру: Қазақстан мептептері материалдары негізінде [Текст] / А. Утегенова, А. А. Жумагулова , Г. А. Ажкеева // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2026. - №1. - Б. 152-163
ББК 74

Рубрики: Білім беру

Кл.слова (ненормированные):
тілдік ландшафт -- мектептің визуалды кеңістігі -- көптілділік -- ұлттық сана -- Білім беру ортасы -- семиотикалық талдау -- фотофиксация -- тілдік саясат
Аннотация: Аңдатпа. Мақалада мектептің көптілді визуалды кеңістігінің оқушылардың ұлттық санасын қалыптастырудағы рөлі қарастырылады. Зерттеудің мақсаты – Қазақстан мектептеріндегі қазақ, орыс және ағылшын тілдерінің визуалды көрінісін анықтап, олардың білім алушылардың ұлттық сана-сезімін қалыптастыруға ықпалын айқындау. Эмпирикалық материал ретінде Қазақстанның әр өңіріндегі мектептердің тілдік ландшафты алынды. 2025 жылы жоба аясында зерттеу тобы Алматы, Астана және Ақтөбе қалаларындағы, сондай-ақ Ақмола облысының ауылдық мектептеріндегі білім беру ұйымдарында далалық зерттеу жұмыстарын жүргізді. Зерттеу барысында әр мектептің ішкі және сыртқы кеңістігі фотофиксация әдісі арқылы құжатталып, барлығы N = 426 визуалды бірлік тіркелді. Әрбір материал тілдік (қазақ, орыс, ағылшын), функционалдық (ақпараттық, тәрбиелік, бағыттаушы) және семиотикалық параметрлер бойынша сипатталып, сандық және сапалық талдауға түсірілді. Талдау нәтижелері мектептің визуалды тілдік ортасы тек ақпарат жеткізу құралы ғана емес, сонымен қатар ұлттық құндылықтарды, мәдени кодтарды және тілдік басымдықтарды бейсаналық деңгейде қалыптастыратын маңызды педагогикалық фактор екенін көрсетті. Зерттеу қорытындылары мектептің тілдік ландшафты білім беру кеңістігінің жасырын тәрбиелік ресурсы ретінде қарастырылуы тиіс екенін және оны мақсатты түрде жобалау оқушылардың ұлттық бірегейлігін қалыптастыруда тиімді құрал бола??алатынын дәлелдейді.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Жумагулова , А.А.
Ажкеева, Г.А.

63.5
М 91
Мурзагалиева, А.З.
    Этнографиялық лексиканы оқыту арқылы білім [Текст] / А.З. Мурзагалиева, Ж.Н. Касабаева, Ә.М. Байбосын // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2026. - №1. - Б. 164-174
ББК 63.5

Рубрики: этнография

Кл.слова (ненормированные):
этнография -- этнографиялық лексика -- құзыреттілік -- лингвомәдени құзыреттілік -- оқыту
Аннотация: Мақалада этнографиялық лексиканы оқыту арқылы білім алушылардың лингвомәдени құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі қарастырылады. Зерттеудің өзектілігі қазіргі білім беру жүйесінде ұлттық кодты, тарихи ақпаратты және тілдік мәдениетті сақтай отырып, лингвомәдени білім кеңістігін дамыту қажеттілігімен айқындалады. Зерттеу барысында жасырын сауалнама, деңгейлік тест, бақылау,??сұхбат, квазиэксперимент пен сандық, сапалық талдау әдістері қолданылды. Зерттеу нәтижесінде білім алушылардың этнографиялық атауларды тану, семантикасын түсіну, контексте дұрыс қолдану, ұлттық мазмұнын пайымдау көрсеткіштерінің артқаны байқалды. Эксперименттік сыныптарда этнографиялық бірліктердітану– 84%, лингвомәдени құзыреттілік – 87%, жазбаша және ауызша тілдік дағдылардың қалыптасуы – 86% деңгейінде анықталып, бақылау сыныптарына қарағанда жоғары нәтиже көрсетті. Қорыта айтқанда, этнографиялық лексиканы оқыту білім алушылардың ұлттық дүниетанымын кеңейтіп, лингвомәдени құзыреттілігін дамытуға мүмкіндік береді.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Касабаева, Ж.Н.
Байбосын, Ә.М.

81
Р 27
Рахимова , Д.Б.
    Қазақ және қырғыз тілдеріндегі нағашы жұртқа қатысты туыстық атаулардың лингвомәдени ерекшеліктері және олардың білім беру үдерісінде қолданылу әлеуеті [Текст] / Д.Б. Рахимова , Б. Ахмер, Ж. А. Акимишева // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2026. - №1. - Б. 184-197
ББК 81

Рубрики: тіл білімі

Кл.слова (ненормированные):
нағашы жұрт -- туыстық атаулар -- этнолингвистика -- салыстырмалы тіл білімі -- мақал - мәтелдер -- білім беру -- этнопедагогика
Аннотация: Қазіргі білім беру үдерісінде ұлттық құндылықтарды тіл арқылы меңгерту өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Осы тұрғыдан алғанда, туыстық атаулардың лингвомәдени мазмұнын оқыту олардың тәрбиелік және танымдық әлеуетін айқындауды қажет етеді. Мақаланың мақсаты – қазақ және қырғыз тілдеріндегі «нағашы» жұртқа қатысты туыстық атаулардың лингвомәдени ерекшеліктерін анықтау және оларды орта білім беру мазмұнында қолдану мүмкіндіктерін көрсету. Зерттеу барысында салыстырмалы-тарихи, лексика-семантикалық, этнолингвистикалық және паремиологиялық талдау әдістері қолданылды. Нәтижесінде екі тілдегі туыстық атаулардың ортақ түркілік негізден бастау алатыны, алайда олардың семантикалық және функционалдық ерекшеліктері бар екені анықталды: қазақ тілінде «нағашы» ұғымы жинақтаушы сипатқа ие болса, қырғыз тілінде «тай» компоненті арқылы нақтыланған жүйе қалыптасқан. Сонымен қатар бұл атауларды мектеп бағдарламасында қолдану білім алушылардың ұлттық дүниетанымын қалыптастыруға ықпал ететіні негізделді. Қорытындысында туыстық атауларды метатанымдық тұрғыдан оқытуға негізделген модель ұсынылып, оны орта білім беру үдерісінде тиімді қолдану жолдары айқындалды.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Ахмер, Б.
Акимишева, Ж.А.

74
Т 12
Тайболатова, А.Қ.
    Тіл сабағында дислексиясы бар балаларды оқыту: библиометриялық талдау [Текст] / А.Қ. Тайболатова, Ш. Қапантайқызы, Ф. Кырмызы // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2026. - №1. - Б. 225-235
ББК 74

Рубрики: Білім беру

Кл.слова (ненормированные):
инклюзивті білім беру -- ерекше білім беруді қажет ететін балалар -- дислексия, тілді оқыту -- библиометриялық талдау -- VOSViewer -- Scopus
Аннотация: Қазіргі таңда инклюзивті білім беру – білім беруді дамытудың басым бағыттарының бірі. Ол барлық білім алушылардың ерекше білім беру қажеттілік-тері мен жеке мүмкіндіктерін ескере отырып, олардың сапалы білімге тең қол-жетімділігін қамтамасыз етуге бағытталған. Бұл мақалада ерекше қажеттіліктердің бір тобын құрайтын оқытудағы қиындықтарға, оның ішінде дислексияға ерекше назар аударылды. Зерттеудің мақсаты – тіл сабақтарында дислексиясы бар бала-ларды оқытуға қатысты ғылыми жарияланымдарға талдау жасау. Зерттеу библи-ометриялық талдауға негізделген және 2000-2024 жылдар аралығында Scopus базасында жарияланған деректерді талдауды қамтыды. Сондай-ақ мақалада зерт-теудің негізгі тақырыптық бағыттарын анықтау, негізгі терминдерді визуализаци-ялау мақсатында VOSViewer бағдарламалық құралы пайдаланылды. Зерттеу нәти-желері берілген мәселеге қатысты ғылыми қызығушылықтың тұрақты түрде артып жатқанын көрсетті, сонымен қатар зерттеудің негізгі бағыттарын анықтауға мүм-кіндік берді. Зерттеудің пәнаралық сипатқа ие екендігі және педагогика, психо-логия және лингвистика салаларын қамтитындығы анықталды. Алынған нәтиже-лер бұл тақырыптың негізгі тенденцияларын анықтап қана қоймай, болашақтағы зерттеулердің перспективалы бағыттарын белгілеуге және инклюзивті білім беру жағдайында дислексиясы бар балаларды оқытуды жетілдіру жолдарын анықтауға мүмкіндік берді.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Қапантайқызы, Ш.
Кырмызы, Ф.