Электронный каталог

26.35
К 21

    Қаратомар жəне жоғарғы тобыл су қоймаларындағы 2017- 2024 жылдар аралығындағы оттегі режимінің денгейін мониторингілеу [Текст] / А. Ысқақ, К. А. Казбекова, А. М. Нурсеитова, С. А. Дарибаева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 467-481.
ББК 26.35

Рубрики: Гидрология

Кл.слова (ненормированные):
Қаратомар су қоймасы -- Жоғарғы Тобыл су қоймасы -- санитарлық-экологиялық жағдайы -- су сапасы -- оттегі режимі -- еріген оттегі -- ОБТ -- су pН -- экологиялық мониторинг -- су сапасының класстары
Аннотация: Мақалада Қазақстан Республикасының Қостанай облысының аумағында орналасқан Қаратомар жəне Жоғарғы Тобыл су қоймаларының санитарлық-экологиялық жағдайын зерттеу нəтижелері келтірілген. Су организмдерінің тіршілік əрекетіне жəне өзін-өзі тазарту процестеріне əсер ететін су сапасының негізгі көрсеткіштерінің бірі ретінде оттегі режимін талдауға баса назар аударылады. Зерттеу 2017-2024 жылдар аралығындағы судың температурасы, сутегі көрсеткіші, еріген оттегінің мөлшері жəне оттегінің биохимиялық тұтынуы туралы деректерді зерттеді. Сынамаларды іріктеу жəне зертханалық талдау қолданыстағы нормативтік əдістемелерді сақтай отырып жүргізілді. Нəтижелер екі су қоймасының суы су объектілерін жіктеудің бірыңғай жүйесі бойынша сапаның I–III кластарына сəйкес келетінін көрсетті, ең үлкен өзгергіштік оттегінің биохимиялық тұтынуымен көрінеді. Зерттеу параметрлердің маусымдық жəне жылдық ауытқуларын анықтады жəне аймақтың су экожүйелерінің тұрақты жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін тұрақты бақылаудың өзектілігін растады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ысқақ, А.
Казбекова, К.А.
Нурсеитова, А.М.
Дарибаева, С.А.

26.35
Т 11

    Түркістан облысының аумағындағы гидрохимиялық көрсеткіштер бойынша жер үсті суларының сапасына экологиялық мониторинг жəне болжау [Текст] / З. А. Бұқарбай, Г. У. Бектуреева, А. Н. Тілеуберді, Р. Ж. Кожагалиева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 533-541.
ББК 26.35

Рубрики: Гидрогеология

Кл.слова (ненормированные):
жерүсті сулары -- гидрохимиялық талдау -- экологиялық мониторинг -- су сапасы -- экологиялық болжау -- Түркістан облысы -- гидрохимиялық көрсеткіштер
Аннотация: Мақалада Түркістан облысының жер үсті суларының гидрохимиялық көрсеткіштері негізінде олардың экологиялық жағдайына жүргізілген мониторинг пен су сапасын болжау нəтижелері баяндалған. Зерттеу 2023–2024 жылдар аралығындағы бақылау деректеріне сүйеніп, аймақтың негізгі су нысандарын – Сырдария, Келес, Арыс, Бадам, Ақсу, Бөген өзендері мен Шардара су қоймасын қамтыған. Талдау нəтижелері өзен суларының гидрохимиялық құрамының кеңістіктік жəне уақыттық тұрғыда айтарлықтай өзгеретінін көрсетті. Көптеген су нысандарында аммоний иондары, сульфаттар, магний, қалқыма заттар жəне жалпы фосфор концентрацияларының рұқсат етілген нормативтерден тұрақты түрде асып кететіні анықталды. Ең жоғары экологиялық тəуекелдер Келес пен Арыс өзендеріне тəн, ал Сырдария, Бөген жəне Шардара су қоймасы соңғы кезеңде су сапасының жақсарғанын байқатты. Ақсу өзені зерттеу кезеңі бойы жоғары сапалы сулар санатына (I класс) жатқызылды. Алынған нəтижелер антропогендік жүктемені азайту, ағынды суларды тазарту жүйелерін жетілдіру жəне бақылау желісін кеңейту бойынша кешенді шаралардың қажеттілігін көрсетеді. Жер үсті сулары сапасының болжамы қосымша табиғатты қорғау іс-шаралары болмаған кезде проблемалы учаскелерде тұрақсыздықтың сақталуын көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Бұқарбай, З.А.
Бектуреева, Г.У.
Тілеуберді, А.Н.
Кожагалиева, Р.Ж.