Электронный каталог

63
Т 52
Төлепберген, М.
    Шындықтың шарайнасы: Шерхан Мұртазаның көзқарасы мен ұстанымы [Текст] / М. Төлепберген // Егемен Қазақстан . - 2022. - 9 қыркүйек. - №172. - Б. 11
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
Шерхан Мұртаза -- көзқарасы -- шындықтың шарайнасы -- «Алаш» пар­тиясы -- үзілмес рухынан күш-қуат -- Шер­хан Мұртазаның қоғамдық ор­ны айрықша -- қаламгер
Аннотация: Ел тарихы мен мемлекет болып қалыптасудың тар жол, тайғақ кешуінде ұлт перзенттерінің жарқын тұлғасы мен олардың қоғам үшін атқарған ерен қызметі жадыда жаңғырып тұрады.
Держатели документа:
БҚУ

78
Ш 12
Шаяхмет, А.
    Көсемсөз сардары [Текст] / А. Шаяхмет // Егемен Қазақстан. - 2022. - 3 қараша. - № 210. - Б. 11
ББК 78

Рубрики: Кітапхана ісі

Кл.слова (ненормированные):
«Қазақстан» газеті -- «Қазақ» газеті -- «Алаш» газеті -- басылым -- журнал -- Троицк -- М.Серәли
Аннотация: 1911 жылы қаңтар айында Троицк қаласында қазақ тарихындағы алғашқы журнал «Айқап» жарыққа шықты, сол жылдың 16 наурызында «Қазақстан» газетінің алғашқы саны жарияланды. Ол орыс және қазақ тілдерінде басылды. 1913 жылдың 2 ақпанынан бастап Орынборда «Қазақ» газеті шыға бастады. Ташкент қаласында Ақпан төңкерісі қарсаңында «Алаш» газеті жарық көре бастады. Бұл басылымдардың барлығының идеялық бағыты әртүрлі болды, бұл оларды шығарушылардың көзқарастарына байланысты еді.
Держатели документа:
БҚУ

63
К 33
Кенемолдин, М.
    Бияш деп елі еркелеткен [Текст] / М. Кенемолдин // Егемен Қазақстан. - 2022. - 24 қараша. - №225. - Б. 11
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
Алаш қозғалысы -- Әлихан Бөкейхан -- Биахмет Сәрсенов -- ұлттық саяси -- «Алаш» пар­тиясы
Аннотация: Алаш қозғалысы тарихында Әлихан Бөкейханның басшылығымен ұлт мүддесi жолында қалтқысыз қызмет еткен қазақ зиялыларының бiрi – Биахмет Сәрсенов. Ол 1885 жылы бұрынғы Семей облысының Зайсан уезiне қарасты Нарын болысында (қазiргi Ақсуат жерiнде) дәулеттi отбасында дүниеге келiп, 1905-1909 жылдары бастапқыда Семейдегi мұғалiмдер семинариясының даярлық бөлiмiн, одан соң толық курсын үздiк бағаға бiтiрiп шыққан жалғыз қазақ екенi, ауыл мектебiнде бес жыл сабақ берiп, бала оқытқаны, үш жылдай болыс болып ел басқарып, бастауыш мектептер ашқаны, 1917 жылғы ақпан төңкерiсiнен кейiнгi кезеңде Алашорда үкiметiнiң құрамында, ал Кеңес өкiметiнiң алғашқы жылдары халық-ағарту саласында басшылық қызметтер атқарғаны, 1921 жылы жаз айында Орынборда 36 жасында оба ауруынан қаза болғаны мәлім (бұл туралы өлкетанушы Қарпық Егiзбаевтың «Тағылым» атты кiтабында кеңірек жазылған).
Держатели документа:
БҚУ

71.0
О-65
Ордабеков, С.
    Әдебиетіміздің көкжиегін кеңейткен [Текст] / С. Ордабеков // EGEMEN QAZAQSTAN . - 2022. - 29 желтоқсан. - №249. - Б. 10.
ББК 71.0

Рубрики: Личность

Кл.слова (ненормированные):
қаламгер -- «Алаш» әдеби сыйлығының лауреаты -- Несіпбек Дәутайұлы -- проза -- еске алу -- шығарма
Аннотация: Қарымды қаламгер, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, «Алаш» әдеби сыйлығының лауреаты Несіпбек Дәутайұлының соңғы онжылдықтарда қазақ прозасында ерекше қолтаңбасымен көрінген еді.
Держатели документа:
БҚУ

63
Б 19
Бәкір, Ә.
    Әлемге танылған тұлға [Текст] / Ә. Бәкір // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 24 қаңтар. - №15. - Б. 11.
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
Мұстафа Шоқай -- Түркістан ұлт-азаттық қозғалысы -- Мұстафа Шоқай -- саяси-әлеуметтік көзқарасы -- «Алаш» партиясы
Аннотация: XX ғасырдың басында Алаш ұлт-азаттық қозғалысының жетекшілері саяси сахнаға шықты. Алайда олар кеңес өкіметінің орнауымен әртүрлі жағдайға ұшырады, жер аударылды, тұтқындалды, атылды. Ал Мұстафа Шоқай ғұмырының 20 жылдан астамын әділеттілік пен заңдылықты қатаң ұстанған Францияда, шетел­де өткізуге мәжбүр болды.
Держатели документа:
БҚУ

63
М 95
Мырзабекова, С.
    Ұлт зиялыларының бейнесі [Текст] / С. Мырзабекова // EGEMEN QAZAQSTAN . - 2023. - 10 ақпан. - №28. - Б. 11.
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
Алаш зиялылары -- қазақ қауымы -- демократиялық қағидаттар -- білім мен ұлттық мәдениет -- Алаш арландары -- Алаш арландары -- «Алаш» қоз­ғалысы
Аннотация: Алаш зиялылары қазақ қауымының санасын ұлттық деңгейге көтерді. Алаш қозғалысының басты мақсаты – қазақ еліне өзін-өзі басқарып, дербес мемлекеттілікке қол жеткізу, қазақ жеріне Ресейден қоныс аударушылар толқынын тоқтату, әлемдік озық тәжірибеге сүйене отырып жаңғыру, демократиялық қағидаттарды қолдау, білім мен ұлттық мәдениеттің өркен жаюына жол ашу болды.
Держатели документа:
БҚУ

76.02
А 65
Әнес, Ғ.
    "Қазақ" газетінің ізашар миссиясы [Текст] / Ғ. Әнес // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 2 ақпан. - №23. - Б. 4.
ББК 76.02

Рубрики: Редакции газет и журналов

Кл.слова (ненормированные):
«Қазақ» газеті -- Мұхтар Әуезов -- Қазақ -- ұлттық энциклопедия -- «Алаш» партиясын құрып
Аннотация: «Қазақ» газеті туралы сөз болғанда, біз алдымен ұлы Мұхтар Әуезовке жүгінеміз. «Қазақтың еңкейген кәрі, еңбектеген жасына түгелімен ой түсіріп, өлім ұйқысынан оятып, жансыз денесіне қан жүгіртіп, күзгі таңның салқын желіндей ширықтырған, етек-жеңін жиғызған «Қазақ» газеті болатын». Бұл «Қазақ» газетінің сүтін еміп өскен, «Ақаң салған өрнекті біліп, Ақаң ашқан мектепті оқып шыққан», «саясат толқынына түсіп ойы ашылған, мәдениет жолында аз да болса ілгері басқан» жас алашшылдың, оқиға ортасында жүрген куәгердің, замана жылнамашысының сөзі. Біз: «Қазақ» газеті – ХХ ғасыр басындағы ұлттық энциклопедия» дейміз. Оның жоқшысы мен жаршысының бірі болғандықтан айтамыз. «Қазақ» туралы жеріне жеткізіліп, толымды айтылмаған мәселенің бірі – ХХ ғасыр басында қазақ зиялыларының бастары бірігіп, саяси күрес алаңына шыққандағы «Алаш» партиясын құрудағы басылымның көзге көрінбес тарихи еңбегі. Аласапыранды, төңкерісті 1917– 1918 жылдары алып Ресейдің бұрыш-бұрышында, бұрыннан бұратана саналған өлкелерде ұлттық автономиялық құрылымдар дүниеге келіп жатқанда қазақтың да әлемдік тартыстан тыс қалмай, мемлекеттігін қайта қалпына келтіруге талпынғанын мақтанышпен еске алсақ, ол «Қазақ» газетінің жанқиярлық еңбегі мен жемісті ерлігі еді. Екі бірдей жалпықазақ сиезін өткізіп, «Алаш» партиясын құрып, Алашорда үкіметін жасақтаған, Алаш автономиясының кіндігін кескен «Қазақ газеті» (1913–1918) болатын.
Держатели документа:
БҚУ

66
А 39
Аққұлы, С.
    Алаш бүкілресейлік құрылтайсыз қазақ мемлекетін қалай құрды? [Текст] / С. Аққұлы // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 5 наурыз. - №45. - Б. 6.
ББК 66

Рубрики: саясат

Кл.слова (ненормированные):
1917 жыл -- Бүкілресейлік құрылтай -- отаршыл империя -- Бірінші жалпықазақ құрылтай -- Ресейді федеративтік демократиялық республика -- «Алаш» партия -- Әлихан Бөкейхан, Міржақып Дулатұлы, Нәзір Төреқұлұлы, т.б.
Аннотация: 1917 жылғы Ақпан төңкерісінен соң бұрынғы отаршыл империяның тағдырын Бүкілресейлік құрылтай жиналысы шешеді деген зор үміт болды. 1917 жылғы қазақ облыстық сиездері мен Бірінші жалпықазақ құрылтайы бірауыздан алда шақырылуға тиіс Бүкілресейлік құрылтайдан Ресейді федеративтік демократиялық республика деп жариялауды және қазақтың ұлттық мемлекетін құруға деген өшпес құқын мойындауды талап етті. Бірақ сол жылдың қазан (қараша) айында бәлшебектердің қылмыстық жолмен Ресей билігін басып алуы салдарынан «Алаш» партиясы жетекшілері Құрылтайдың шақырылуын тоспай-ақ ұлттық мемлекеттің шаңырағын қайта тікті.
Держатели документа:
БҚУ

63.3-8
Д 14
Дайрабай, Т.
    "Темеш-дәмеш" ерлік ән, ақ махаббат [Текст] / Т. Дайрабай // ANA TILI. - 2024. - 13 маусым. - №23. - Б. 9.
ББК 63.3-8

Рубрики: Персоналии государственных и общественно-политических деятелей

Кл.слова (ненормированные):
Дәмеш Әмірханқызы -- «Алаш» қайраткері -- Ермековтер әулеті
Аннотация: Дәмеш Әмірханқызы 1905 жылы қазіргі Қарағанды облысы (бұрынғы Семей облысы) Қарқаралы уезінде Ақтоғайдың Беріктас деген жерінде өмірге келеді. 1918–1922 жылдары атақты Ақбаевтың ұрпағының бірімен Семейдегі медициналық гимназияда оқиды (бұл деректі Ж.Ақбаевтың немересі Кәмила Ыбырайқызы беріп еді). Одан кейін әкесінің туған інісі, «Алаш» қайраткері болған Әлімхан (сол жылдары Семей губерниялық атқару комитетінде басшылық қызметтегі) Ташкент қаласындағы Орта Азия мемлекеттік университетінің медицина факультетіне оқуға түсуіне ықпал етеді. Бұл 1923 жыл болатын.
Держатели документа:
БҚУ