Электронный каталог

78
Ш 12
Шаяхмет, А.
    Көсемсөз сардары [Текст] / А. Шаяхмет // Егемен Қазақстан. - 2022. - 3 қараша. - № 210. - Б. 11
ББК 78

Рубрики: Кітапхана ісі

Кл.слова (ненормированные):
«Қазақстан» газеті -- «Қазақ» газеті -- «Алаш» газеті -- басылым -- журнал -- Троицк -- М.Серәли
Аннотация: 1911 жылы қаңтар айында Троицк қаласында қазақ тарихындағы алғашқы журнал «Айқап» жарыққа шықты, сол жылдың 16 наурызында «Қазақстан» газетінің алғашқы саны жарияланды. Ол орыс және қазақ тілдерінде басылды. 1913 жылдың 2 ақпанынан бастап Орынборда «Қазақ» газеті шыға бастады. Ташкент қаласында Ақпан төңкерісі қарсаңында «Алаш» газеті жарық көре бастады. Бұл басылымдардың барлығының идеялық бағыты әртүрлі болды, бұл оларды шығарушылардың көзқарастарына байланысты еді.
Держатели документа:
БҚУ

71
М 95
Мырза, А.
    Бас ақынды ардақтаған басылым [Текст] / А. Мырза // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 16 ақпан. - №32. - Б. 20.
ББК 71

Рубрики: Мәдениет

Кл.слова (ненормированные):
тарихи журнал -- «Қазақ» газеті -- «Сары­арқа» газе­ті­ -- «Абай» журналы -- Мәнән Тұрғанбаев -- Сабит Дөнентаев -- Сұлтанмахмұд Торайғыров
Аннотация: Бұл тарихи журнал – Абайға арнап шығарылған алғашқы мерзімді басылым. Абай есімін ұрпақ санасында сақтау, еңбектерін нәси­хаттау бағытындағы шаруа­ның бірі – «Абай» журна­лы (1918) «Қазақ» газетінің жолын жалғастырып, Абайдың руха­ни мұрасын жұрт жадына сіңі­ріп, ұлттық бағытпен жүрді. Оқыр­мандарын Абай көк­сеген жолға салуға тырысты. «Сары­арқа» газе­ті­мен қанаттас, пікір­лес болды. «Бірлік туы» (1917-1918), «Жас-азамат» (1918-1919) газеттеріне рухани қол­дау көрсетіп отырды.
Держатели документа:
БҚУ

Әлиман, Ж.
    Сұлтанмахмұттың наласы [Текст] / Ж. Әлиман // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 20 қараша. - №221. - Б. 12.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Сұлтанмахмұт Торайғыров -- белгілі әдебиет -- Қараңғы қазақ көгіне өрмелеп шығып Күн болам -- жазушы – Мұх­тар Мағауин -- Нала -- Күнделік дәптерінен -- «Қазақ» газеті мен «Айқап» журналы
Аннотация: Сұлтанмахмұт Торайғыровтың арманы мен мұраты, ойы мен мүддесі белгілі әдебиетте. Өзі айтпақшы, «Қараңғы қазақ көгіне өрмелеп шығып Күн болам» дегеннен асқан не мұрат керек. Ақыры солай болды да. Мұрат-мүддесі бол­ған соң оның қайғысы мен қапасы, мұңы мен наласы және бар. Біздіңше, Сұл­танмахмұттың наласы деген оқшау тақырыпты әдебиетке енгізген жазушы – Мұх­тар Мағауин. Жиырма жеті жыл ғана жасаған ақынның күнделігінде бірер сөй­лем, бір топ өлең ретінде сақталып, күллі қазақ даласына тараған, өң өкі­ніштісі, сол кезде, заманында қалып қойған нала емес. Және жалғыз Сұлтан­махмұт Торайғыровтың ғана емес, күллі қазақтың наласы мен көз жасы.
Держатели документа:
ЗКУ

83
Ш 23
Күмісбек, М.
    Ілиястың ескерілмеген кітабы [Текст] / М. Күмісбек // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 15 желтоқсан. - №240. - Б. 10.
ББК 83

Рубрики: әбедиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Ілияс Жансүгіров -- кинорежиссер Ербол Бораншаұлы -- «Өтірік» атты өлең -- кітап -- Жан­сү­гіров оқулары -- Қап­тағай -- «Қазақ» газеті -- фотоархивтер
Аннотация: Жетісудың қияқ пен ұшқат, жусан мен алаботасына дейін елжірей жырлаған Ілияс Жансүгіровтің мұрасының жаңа парағы ашылып отыр. Туған жерге деген перзенттік махаббаты, табиғатқа деген дарқан мейірі, парасат биігінде шалқыған көл-көсір сезімі архивтен ақтарылып жатыр. Күні кеше кинорежиссер Ербол Бораншаұлының жеке кітапханасынан құлагер ақынның төте жазумен жазылған «Өтірік» атты өлеңдер жинағы табылды.
Держатели документа:
БҚУ

76.02
А 65
Әнес, Ғ.
    "Қазақ" газетінің ізашар миссиясы [Текст] / Ғ. Әнес // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 2 ақпан. - №23. - Б. 4.
ББК 76.02

Рубрики: Редакции газет и журналов

Кл.слова (ненормированные):
«Қазақ» газеті -- Мұхтар Әуезов -- Қазақ -- ұлттық энциклопедия -- «Алаш» партиясын құрып
Аннотация: «Қазақ» газеті туралы сөз болғанда, біз алдымен ұлы Мұхтар Әуезовке жүгінеміз. «Қазақтың еңкейген кәрі, еңбектеген жасына түгелімен ой түсіріп, өлім ұйқысынан оятып, жансыз денесіне қан жүгіртіп, күзгі таңның салқын желіндей ширықтырған, етек-жеңін жиғызған «Қазақ» газеті болатын». Бұл «Қазақ» газетінің сүтін еміп өскен, «Ақаң салған өрнекті біліп, Ақаң ашқан мектепті оқып шыққан», «саясат толқынына түсіп ойы ашылған, мәдениет жолында аз да болса ілгері басқан» жас алашшылдың, оқиға ортасында жүрген куәгердің, замана жылнамашысының сөзі. Біз: «Қазақ» газеті – ХХ ғасыр басындағы ұлттық энциклопедия» дейміз. Оның жоқшысы мен жаршысының бірі болғандықтан айтамыз. «Қазақ» туралы жеріне жеткізіліп, толымды айтылмаған мәселенің бірі – ХХ ғасыр басында қазақ зиялыларының бастары бірігіп, саяси күрес алаңына шыққандағы «Алаш» партиясын құрудағы басылымның көзге көрінбес тарихи еңбегі. Аласапыранды, төңкерісті 1917– 1918 жылдары алып Ресейдің бұрыш-бұрышында, бұрыннан бұратана саналған өлкелерде ұлттық автономиялық құрылымдар дүниеге келіп жатқанда қазақтың да әлемдік тартыстан тыс қалмай, мемлекеттігін қайта қалпына келтіруге талпынғанын мақтанышпен еске алсақ, ол «Қазақ» газетінің жанқиярлық еңбегі мен жемісті ерлігі еді. Екі бірдей жалпықазақ сиезін өткізіп, «Алаш» партиясын құрып, Алашорда үкіметін жасақтаған, Алаш автономиясының кіндігін кескен «Қазақ газеті» (1913–1918) болатын.
Держатели документа:
БҚУ

83
И 50
Имаханбет, Р.
    Қастерлі құндылық [Текст] / Р. Имаханбет // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 1 ақпан. - №21. - Б. 6.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
«Қазақ» газеті -- Ахмет Байтұрсынұлы -- «Газета – халықтың көзі, құлағы һәм тілі»
Аннотация: ХХ ғасыр басында патшалық өкіметтің еркіндік пен теңдікке қиғаш әрекеттері және қазақ ұлтының атауын ресми қасақана бұрмалауы ел зиялыларының жалпыхалықтық ұлт баспасөзіне «Қазақ» ныспысын беруіне әсер етті. Бұл туралы Ахмет Байтұрсынұлы: «Аталы жұртымыздың, ауданды ұлтымыздың аруақты аты деп, газетамыздың есімін «Қазақ» қойдық» дегені мәлім. Ұлт ұстазы газеттің қоғам өмірінде атқарар айрықша қызметі мен мәніне тоқталып: «Газета – халықтың көзі, құлағы һәм тілі» деп ғасырлар сынына төтеп беретін даналық қалдырды.
Держатели документа:
БҚУ