Электронный каталог

85.313(2Тат)
М 92
Мухамбетжанова, А. А.
    Татар халықтарының музыкалық фольклоры мен ғұрыптарын зерттеу мəселелері [Текст] / А. А. Мухамбетжанова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 622-640
ББК 85.313(2Тат)

Рубрики: Татар халқының музыкалық мәдениеті

Кл.слова (ненормированные):
татар музыкалық фольклоры -- татар халқы -- этномузыкатану -- этнография -- дәстүрлі музыка -- музыкалық мәдениет -- түркі халықтары -- қазақ музыкалық мұрасы -- ноғай музыкалық мұрасы -- тұрмыс-салт жырлары -- бесік жыры -- балалар әндері -- ғұрыптық музыка -- Астрахань татарлары -- ноғай-қыпшақ мәдениеті -- музыкалық дәстүр -- импровизация
Аннотация: Бұл мақалада татар халқының музыкалық фольклоры мен салт-дəстүрлері этномузыкалық жəне этнографиялық тұрғыдан қарастырылады. Зерттеудің негізгі мақсаты – татар музыкалық мəдениетінің жанрлық ерекшеліктерін анықтап, оның түркі халықтарының, əсіресе қазақ жəне ноғай халықтарының дəстүрлі музыкалық мұрасымен байланысын салыстырмалы əдіс арқылы талдау. Зерттеу барысында тарихи-этнографиялық деректер, музыкалық-фольклорлық материалдар жəне экспедициялық жазбалар пайдаланылды. Мақалада татарлардың тұрмыс-салт жырлары, жоқтау дəстүрлері, бесік жырлары, балалар əндері, тақмақтар, сондай-ақ үйлену жəне жерлеу рəсімдеріндегі музыкалық үлгілер талданады. Сонымен қатар Астрахань татарларының музыкалық фольклоры, олардың диалектілік ерекшеліктері мен ноғай-қыпшақ мəдени кеңістігімен байланысы қарастырылады. Зерттеу барысында татар əуендерінің поэтикалық-музыкалық құрылымы, ладтық жəне ырғақтық ерекшеліктері, орындаушылық дəстүрлері мен импровизациялық сипаты сипатталады. Еңбекте татар хореографиялық фольклоры да қарастырылып, «Кияусы», «Акчатыр» сияқты ғұрыптық билердің мазмұны, құрылымы жəне əлеуметтік-мəдени қызметі талданады. Сонымен қатар мерекелік дəстүрлер, ұлттық тағамдар, шай ішу мəдениеті, үйлену рəсімдері жəне диаспора жағдайында сақталған этномəдени тəжірибелер сипатталады. Зерттеу нəтижесінде татар музыкалық фольклорының көне қабаттары салт-дəстүрлік рəсімдерде сақталғаны жəне оның түркі халықтарының ортақ мəдени негізімен тығыз байланыста дамығаны анықталды. Сондай-ақ қазіргі жаһандану жағдайында татар музыкалық жəне хореографиялық мұрасын сақтау, жүйелеу жəне ғылыми тұрғыдан зерттеу этномузыкатану ғылымының маңызды бағыттарының бірі екендігі көрсетілді. Сонымен, татар этностарының музыкалық фольклоры халықтың тарихи жолын, дəстүрін, дүниетанымын көрсететін маңызды мəдени мұра болып табылады. Оны зерттеу ұлттық бірегейлік пен мəдениетаралық байланыстардың қалыптасу ерекшеліктерін анықтауға мүмкіндік береді. Сонымен бірге, бұл дəстүрлерді сақтау жүйелі зерттеуді, мəдени бастамаларды қолдауды, білімді жаңа ұрпаққа жеткізуді қажет етеді.
Держатели документа:
ЗКУ

79 (5Қаз)
Т 48
Тілепбергенұлы, С.
    Байтұрсынұлы түсірген жалғыз фото [Текст] / С. Тілепбергенұлы // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №170. - 9 қыркүйек. - Б. . 8.
ББК 79 (5Қаз)

Рубрики: Тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау. Музейтану. Көрмелерді ұйымдастыру. Мұрағат ісі

   Охрана памятников истории и культуры. Музейное дело. Выставочное дело. Архивное дело

Кл.слова (ненормированные):
ұлы ұстаз ахмет байтұрсынұлы -- гүлнар міржақыпқызы -- шындық шырағы кітабы -- шолпан ахметқызы -- орталық мемлекеттік музей -- райхан имаханбет -- бадрисафа байтұрсынова -- мәшен байтұрсынұлы -- фотоаппарат
Аннотация: Ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлы ғалымдығы, қайраткерлігінен бөлек фотографиямен де айналысқан болатын. Бұл жайында Гүлнар Міржақыпқызы «Шындық шырағы» кітабында: «Ахаңның фотоаппараты болатын, көңілінің зауқы түскенде, қолы босағанда балаларды суретке түсіретін. Кешкі шайды сыртқа үстел шығарып, самаурыннан құйғызып, газет оқып отырып ішетін, сонда көзінің астымен әркімнің психологиясын бақылайтын», деп жазған.
Держатели документа:
БҚУ

83 (5Қаз)
Т 48
Тілепбергенұлы, С.
    Жұмекен және "Балдырған" [Текст] / С. Тілепбергенұлы // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №162. - 28 тамыз. - Б. . 8.
ББК 83 (5Қаз)

Рубрики: Әдебиеттану

   Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
Жұмекен Нәжімеденов -- философиялық өлеңдер -- мұқағали мақатаев -- қадыр мырза әлі -- тұманбай молдағалиев -- балалар әдебиеті -- балдырған журналы
Аннотация: Сөз өнерінің саңлағы Жұмекен Нәжі­ме­деновті көпшілік терең филосо­фия­лық өлеңдері арқылы таниды. Алай­да оның бала әлеміне де үңіліп, бал­­дырғандардың танымына сай келе­тін жып-жылы жырлар жазға­нын көп адам біле бермейді. Иә, Жұме­­кен де қа­тарластары Мұқа­ғали Ма­­қа­таев, Қадыр Мырза Әлі, Тұман­б­ай Мол­дағалиев секілді бала­лар әдебие­тінде айшықты ізін қалдырған болатын.
Держатели документа:
БҚУ

63. 5 (5Қаз)
Л 11
Құлабай, Н.
    Рух сардары [Текст] / Н. Құлабай // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №161. - 27 тамыз. - Б. . 8.
ББК 63. 5 (5Қаз)

Рубрики: Этнология

   Этнология

Кл.слова (ненормированные):
торғай өңірі -- жәдігер -- музей -- этнограф -- өзбекәлі жәнібеков -- 95 жылдық -- рух сардары атты кеш -- іс-шара -- түркістан өңірі -- әмірхан асанов -- дала өлкесі тарихы облыстық музей
Аннотация: Арқалықта мемлекет қайраткері, тұсында Торғай өңіріндегі көптеген көне жәдігерлердің музейге қойылып, аман сақталып қалуына сеп болған этнограф Өзбекәлі Жәнібековтің 95 жылдығына арналған «Рух сардары» атты кеш өтті. Іс-шараға зиялы қауым өкілдері, қайраткердің балалары, жақын туыстары, кіндік қаны тамған Түркістан өңірінен арнайы келген делегация қатысты.
Держатели документа:
БҚУ

74
Г 48
Гимранова, А.
    Білім беру саласында қабілеті бар балалардың дарындылығын дамытудың педагогикалық негіздері [Текст] / А. Гимранова // Бастауыш мектепте оқыту=Обучение в начальной школе. - 2026. - №3.-шілде-қыркүйек. - Б. 5-6
ББК 74

Рубрики: Білім беру = Образование

Кл.слова (ненормированные):
сала -- қабілеті -- балалар -- дамыту -- педагогика -- зерттеушілік -- әрекет -- тәсіл
Аннотация: Мақалада білім беру саласында қабілеті бар балалардың дарындылығын дамытудың педагогикалық негіздері туралы.
Держатели документа:
БҚУ