Электронный каталог

26.82
К 11

    Қызылорда облысының ландшафттарына антропогендік əсерді геоэкологиялық бағалау [Текст] / Н. Е. Рамазанова, М. Ө. Аябекова, Ж. М. Карагойшин, А. Е. Аяпбекова // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 542-550.
ББК 26.82

Рубрики: Физическая география

Кл.слова (ненормированные):
ландшафт -- геожүйе -- геоэкологиялық бағалау -- антропогендік əсер -- геоақпараттық жүйе -- қашықтан зондтау -- интегралдық əдіс -- геоэкологиялық тұрақтылық
Аннотация: Мақалада Қызылорда облысы ландшафттарының антропогендік əсердің деңгейіне кешенді геоэкологиялық баға беру нəтижелері ұсынылған. Зерттеу əдістемесі интегралдық тəсілге негізделіп, алты негізгі көрсеткішті қамтиды: халықтың тығыздығы, елді мекендер, егістік жерлер мен техногендік түзілімдердің ауданы, көлік желісінің тығыздығы жəне мал жаю тығыздығы. Қашықтан зондтау деректері мен геоақпараттық талдау негізінде аймақ аумағы антропогендік əсердің деңгейлері бойынша зоналарға бөлінді. Нəтижеге сəйкес облыс аумағының 55%-ы орташа, ал 27%-ы жоғары антропогендік əсердің аймағына жатады. Ең жоғары əсер урбанизацияланған жəне аграрлық аймақтарда байқалады. Зерттеу нəтижелері табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану мен деградацияға ұшыраған экожүйелерді тұрақты мониторингтеудің қажеттілігін айқындайды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Рамазанова, Н.Е.
Аябекова, М.Ө.
Карагойшин, Ж.М.
Аяпбекова, А.Е.

28.1
Б 49
Берлигужин, М. Т.
    Батыс Қазақстан аумағынан табылған кеш плейстоцендік Coelodonta Antiquitatis (Blumenbach, 1799) морфологиясы мен экологиясы [Текст] / М. Т. Берлигужин, К. М. Ахмеденов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 567-585.
ББК 28.1

Рубрики: Палеонтология

Кл.слова (ненормированные):
кеш плейстоцен -- Жайықтың төменгі ағысы -- қазба қалдықтары -- Coelodonta antiquitatis Blum. -- 1799 -- далалық форма -- Батыс Қазақстан -- бассүйек -- иық сүйегі
Аннотация: Жүндес мүйізтұмсық (Coelodonta antiquitatis) Қазіргі Қазақстанның аумағын қоса алғанда, Еуразияның кеш плейстоцен кезеңінде кең таралған. Батыс Қазақстан облысы мен іргелес аймақтардан табылған бассүйектер, тістер жəне посткраниальды элементтер музей коллекцияларында болғанымен, көп жағдайда сипатталмаған күйінде қалып отыр. Оларды зерттеу плейстоцендік экожүйелерді қалпына келтіру жəне фауна динамикасына əсер ететін климаттың өзгеруін бағалау үшін маңызды. Жұмыстың мақсаты, Орал қаласының Табиғат жəне экология мұражайындағы палеонтологиялық коллекциялар арқылы таксономиялық байланысын, жыныстық диморфизмді, жас ерекшеліктерін жəне олардың тіршілік ету ортасын анықтау. Əдістеме морфометриялық талдауды, салыстырмалы краниологиялық зерттеуді жəне түр ішіндегі мүмкін əртүрлілікті бағалауды қамтиды. Нəтижелер зерттелген үлгілердің C. antiquitatis кеш плейстоцен жəне қоңыржай дала жағдайында өмір сүрген жыныстық жетілген аталықты көрсетеді. Бұл плейстоцендегі Жайықтың төменгі ағысында салыстырмалы түрде қыс жұмсақ жəне қар жамылғысы қалың жəне тығыз болмағандығын көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ахмеденов, К.М.