Электронный каталог

20.1
М 11

    Мұнай тұтқырлығын төмендетуге қабілетті микроорганизмдер ассоциацияларының мақсатты белсенділігін зерттеу [Текст] / А. А. Ибатова, Қ. Бахытұлы, Д. Оңдасынова, Н. Төлеген // БҚУ хабаршысы. - 2022. - №2. - Б. 186-192
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
микроорганизмдер -- пласттардан мұнайды жоғарылатудың микробиологиялық әдісі -- мұнай өндірудің ұлғаюы -- микроорганизмдер ассоциациялары -- мұнай-пласт сулары -- эмульсия түзу белсенділігі -- қышқыл түзілу -- тұтқырлық -- биологиялық беттік-белсенді зат -- биоэмульгатор
Аннотация: Мақалада өңделген пласттардан мұнай шығаруды жоғарылатудың микробиологиялық әдісін құрастыру үшін объект-кандидаттар ретінде мақсатты метаболиттерді бөлуге қабілетті микроорганизмдердің зерттеу нәтижелері келтірілген. Зерттеу жұмысының мақсаты өңделген мұнай пласт суларынан бөлініп алынған мұнай сұйылту және мұнай ығыстыру, мұнай тұтқырлығын төмендетуге қабілетті микроорганизмдер қауымдастықтарының мақсатты белсенділігін анықтау. Мұнай пласт суларының микроорганизмдері үлкен биотехнологиялық потенциалға ие. Сондай-ақ олар мұнай сұйылту және мұнай ығыстыру метаболиттерін (органикалық қышқылдар, биосурфактанттар, еріткіштер, газдар) өндіреді. Жүргізілген зерттеу нәтижелері бойынша меласса қосылған минималды ортада зерттелген 25 қауымастық микроорганизмдерінен белсенді қышқылтүзуші 3 ассоциация Bacillus sp. және Pseudomonas aeruginosa (D7X + D8; D8 + Cl1;D1Х + D7 +D7X + D8 + Cl1.) анықталынды, солай дақылданған ортаның рН көрсеткіші (бастапқы 7,0 бір.) максималды төмен түсу көрсеткіші 4,1- 4,2 бір. аралығында байқалды. Максимальды мұнайэмульгирлеу индексі 60,6-61 % аралығында 4 қауымдастық – D1Х + D7; D7 + D7X; D1Х + D7 +D7X; D1Х + D7 +D7X + D8 + Cl1 дақылдарында көрсетілген. Микроорганизм қауымдастықтары мұнай тұтқырлығын төмендетуге қабілетті екі және бес монодақылдан құралған екі микроорганизмдер ассоциациясы іріктелініп алынды: Bacillus sp. D7X + Bacillus sp. D8; Bacillus sp. D1Х + P. aeruginosa D7 + Bacillus sp D7X + Bacillus sp D8 + Bacillus sp. Cl1 және оларды одан әрі мұнай шығаруды жоғарылатудың микробиологиялық әдістерін құрастыру үшін перспективті микроорганизмдері ретінде зерттеуді қажет етеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ибатова, А.А.
Бахытұлы, Қ.
Оңдасынова, Д.
Төлеген, Н.

28.5
Б 61
Бимагамбетова, Г. А.
    Атмосфералық ауаны реттеуде ағаш өсімдіктерінің маңызы [Текст] / Г. А. Бимагамбетова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 54-57.
ББК 28.5

Рубрики: Ботаника

Кл.слова (ненормированные):
атмосфера -- биосфера -- Қала атмосфера -- өсімдіктер -- экологиялық шаралар -- климат -- формальдегид -- Жасыл екпелер -- Ағаштар -- Жасыл өсімдіктер
Аннотация: Қала атмосферасының тазалығы– қазіргі таңда аса маңызды мәселелердің бірі. Бүгінде адамның шаруашылық қызметінің әсерінен бүкіл биосфераның жағдайы алаңдатарлықтай өзгеріске ұшырауда. Қаламыздың көшелеріне жасыл ағаштар отырғызу, өндіріс алаңдарын көгалдандыру, санитарлық қорғаныш жасыл желек қоршаулар жасау өте қажетті экологиялық шаралар болып табылады. Мұндай жасыл аймақтар ластанған ауаның жоғарғы қабатына таралуына және ластаушы заттар қорының жиналуына мүмкіндік бермейді, шаң тозаңдар мен аэрозольды газдардың таралуын бәсеңдетеді
Держатели документа:
ЗКУ

20.1
К 38
Киізбай, А. К.
    Шымкент қаласының қоршаған орта компоненттеріне өндірістік аймақтардан ластау шығындыларының әсерін бағалау [Текст] / А. К. Киізбай, Ш. К. Шапалов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №2. - Б. 488-494.
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
қоршаған орта -- экологиялық жағдай -- индустриялық аймақ -- техногендік әсер -- шаң -- парниктік газдар -- ластану көздері -- ластаушы заттар -- жел бағыты -- атмосфераға шығарындылар
Аннотация: Бұл мақалада өнеркәсіптік аймақтардан қоршаған ортаны ластау мәселесі қарастырылады. Өнеркәсіптік шығарындылардың теріс әсері туралы жалпы ақпарат берілген. Автор парниктік газдар мен атмосфераны ластаушы заттардың шығарылуына назар аударады. Өнеркәсіптік аймақтардағы өндірістік қызмет нәтижесінде қаланың қоршаған ортаға күйе, азот оксидтері, күкірт диоксиді, көміртегі тотығы, металдар және олардың қосылыстары сияқты заттар шығарылады. Судың ластануы және қатты тұрмыстық қалдықтар (ҚТҚ) шығарындылары да орын алады. Өнеркәсіптік шығарындылардың негізгі құрамдас бөлігі бейорганикалық шаң болып табылады. Парниктік газдар мен ластаушы заттар шығарындыларының көлемі туралы ақпарат берілген. Қолданыстағы өнеркәсіптік өндірістің әсерін бағалауды талдау нәтижелері бойынша қоршаған ортаға зиянды әсерді азайту шаралары ұсынылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Шапалов, Ш.К.

51.21
А 22

    Автокөліктердің шығарылған газдарының адам денсаулығына əсері [Текст] / И. К. Жумагалиев, М. Ж. Махамбетов, Ш. Қ. Шапалов, К. Х. Кенесарина // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 457-466.
ББК 51.21

Рубрики: Коммунальная гигиена. Гигиена населенных мест

Кл.слова (ненормированные):
автомобиль көлігі -- шығарылған газдар -- ауаның ластануы -- денсаулық -- азот оксидтері -- қалқымалы бөлшектер -- онкология
Аннотация: Бұл мақалада шығарылған заттардың адам денсаулығына əсері қарастырылады. Көлік шығарындыларының құрамындағы негізгі улы заттарға ерекше назар аударылады: азот оксидтері, көміртегі тотығы, күкірт диоксиді, күйе бөлшектері жəне жеңіл органикалық қосылыстар. Мақалада ауаның ластану деңгейі мен тыныс алу жолдары ауруларының, жүрек-қан тамырлары ауруларының жəне онкологиялық аурулардың дамуы арасындағы байланысты растайтын зерттеулердің нəтижелері берілген. Бұл мақала қала тұрғындары үшін шығарылған газдар мəселесі қаншалықты қауіпті екенін түсінуге көмектеседі. Шығарылған газдар дегеніміз не, олардың адамға қандай зиянды əсері бар жəне олардан өзіңізді қорғауға болатынын қарастырылады. Шығарылған газдардың құрамында көптеген химиялық қосылыстар бар, олардың көп бөлігі улы жəне канцерогенді болып табылады. Бұл заттардың адам ағзасына əсері қысқа мерзімді жəне ұзақ мерзімді əсер ету кезінде ауыр зардаптарға əкелуі əбден мүмкін. Бұл мақаланың мақсаты - шығарылған газдардың құрамын, олардың ағзаға əсер ету механизмдерін жəне адам денсаулығына ықтимал қауіптерді талдау.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Жумагалиев, И.К.
Махамбетов, М.Ж.
Шапалов, Ш.Қ.
Кенесарина, К.Х.