Электронный каталог

63.3
Т 50
Тогабаева, Г.
    Енисейские этнонимы на периферии Тюркского Каганата [Текст] / Г. Тогабаева // Сборник научных статей международной научно-практической конференции "Индустриально-инновационное развитие Казахстана: тренды, проблемы и перспективы", посвященной международной выставке "EXPO-2017", 9 июня . - 2016. - С.105-109.
ББК 63.3

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Енисейские этнонимы -- Тюркский Каганат
Аннотация: Изучение этнонимии имеет больше свою предысторию, нежели давнюю историю. Отдельные этнонимические разъяснения содержатся в древних памятниках вместе с упоминаниями племен и родов. Однако их систематизация происходит намного позже. Изучение этнонимии начинается приблизительно в XIX веке в период сравнительно - исторического языкознания. Хоть изучение этой отрасти и начинается, тем не менее трудов, посвященных именно этнонимии, ее общим свойствам как отдельного лексико-семантического пласта не предпринимается, рассматривается лишь как вспомогательный источник для изучения языка и этногенеза того или иного народа.
Держатели документа:
ЗКГУ

81
К 13
Кажимова, Н. Ш.
    Тілдің салт-дәстүрмен байланысы [Текст] / Н. Ш. Кажимова // Кушаев оқулары халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы . - Орал, 2021. - Б. 112-115
ББК 81

Рубрики: языкознание

Кл.слова (ненормированные):
Тіл -- тарих -- Тарихи оқиғалар -- Халық -- Қазақ тілі -- Орхон-Енисей ескерткіштері -- салт-дәстүрлері -- Дәстүр -- Той малы -- Дәмету -- Сыңсу -- Қорықтық құю
Аннотация: Тіл мен тарих – бір-бірімен сабақтаса байланысқан егіз құбылыс. Тарихи оқиғалар да халықтың сөйлеу тіліне байланысты өрбиді. Халық – тіл мұрасын бар байлығымен, көркемдік қуатымен ұрпақтан-ұрпаққа жеткізуші, әрі қарай өркендетіп дамытушы қозғаушы зор күш.
Держатели документа:
ЗКУ

63
Р 95
Рысбаева, Г. Қ.
    Түркі халықтарының рухани мұрасы [Текст] / Г. Қ. Рысбаева Г.Қ., Ж. Т. Исаева, Ғ. Ж. Тұңғышбаева, С. А. Алиева // БҚУ хабаршысы. - 2021. - №3. - Б. 76-82
ББК 63

Рубрики: Истор

Кл.слова (ненормированные):
рухани мұра -- Орхон-енисей ескерткіші -- культтік сөздер -- Алла -- Құдай -- Тәңірі
Аннотация: Бұл мақалада автор түркі халықтарының рухани мұрасы жайлы сөз қозғайды. Бүкіл дүние жүзі мәдениетінің тарихында елеулі орын алатын ескерткіштердің бірі - бүкіл әлемге әйгілі болған VІІІ ғасырдағы Орхон- енисей ескерткіштегі жазулардан «Алла», «Құдай», «Тәңірі» культтік сөздерінің әлемнің тілдік бейнесі тұрғысынан қарастырады. Араб-парсы тілдерінен енген «Құдай», «Алла», «Тәңірі» культтік лексемалар негізгі тірек компонент қызметін атқарып, «берді», «берген» деген етістіктермен тіркесіп келіп Аллаберген, Тәңірберген, Құдайберген, Жасаған берген, Аллаберді, Құдайберді, Тәңірберді сияқты ер адамдардың есімдері жасалады. Ұлттық дүниетанымдағы «жаратушы күштер» концептісінің когнитивтік моделін - «Құдай», «Алла», «Тәңірі» синонимдес концептілер арқылы анықтап, этностық дүниетаным мен салт-дәстүрге, наным-сенімдерге қатысты байырғы лексикадан қалыптасқан когнитивтік бірліктерге этнолингвистикалық талдау жасалады. «Құдай», «Алла», «Тәңірі» тірек-сөздерімен келген культтік фразеологизмдердің түркі халықтарының дүниетанымдық жүйесінде алатын орны айырықша, мифтік-танымдық бірліктер болып табылады. Адам санасында дүниенің көрінісі когнитивтік құрылым, когнитивтік бірліктер арқылы іске асырылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Исаева, Ж.Т.
Тұңғышбаева, Ғ.Ж.
Алиева, С.А.

83
С 11
Сұлтанғалиева, Р. Б.
    Мемуарлық прозадағы шығармашыл тұлғаның көркем бейнесі: ой әлемі және портреттер типологиясы [Текст] / Р. Б. Сұлтанғалиева, А. Т. Ибатолла // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 107-119.
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
проза -- мемуар -- автобиография -- мемуар -- роман -- күнделік -- естелік мемуар
Аннотация: Зерттеудің мақсаты – қазақ әдебиетіндегі мемуар жанрының ерекшеліктерін айқындау, мемуарлық шығармаларды зерделеу, шығармалардың тілі мен табиғатына тоқталу. Мемуар жанрында жазылған шығармалардың баяндау бірлігін талдау, көркем бірлік тұрғысынан зерделеу. Бұл мақалада қазақ әдебиетіндегі мемуарлық жанрдың табиғаты туралы сөз қозғалады. Қазақ әдебиетінде мемуарлық жанр ерте дами бастады. Өз алдына бөлек жанр ретінде өзіндік типологиясымен ерекшеленетін бұл жанрдың тарихы өте ертеден, Орхон-Енисей жазбаларынан бастау алған. Мақалада мемуарлық жанрдың формалары мен жазылу түрлеріне қарай талдау жасалады. Мемуарлық жанрдың түрлеріне естелік, автобиография, естелік мемуар, хат, күнделіктер жатады. Автордың баяндауына қарай мемуарлық жанрдың ерекшеліктерін байқауға болады. Кейбір шығармаларда үзік-үзік естеліктер жазылса, ал кейбіреуінде балалық шағынан бастап автор өзі тоқтаған өмірінің кезеңіне дейін жазады. Өмірінің соңына дейін жазу не жазбауды автор өзі шешеді. Өмірінің белгілі бір кезеңіне дейін жазуды жөн көруі де мүмкін. Мемуарлық шығармалар арқылы біз сол замандағы халық мұраты мен ұлт тағдырын, халық үнін ести аламыз. Тарих жалпылама жазылатын болса, мемуарда біз жеке бір тұлғаның өзіндік ойы мен өзіне аян шындығын білеміз. Мемуар жанры жалаң баяндаудан тұрмайды. Олай болса, оқырманды еліктіре алмас еді. Баяндау шеберлігі, образды жасау тәсілдері, характерді ашатын диалогтар құруы, мінездеме мен портреттерді жазу жолдары ерекше рөл ойнайды. Мемуарлық шығармалардың ішіндегі М.Мағауин, Ә.Нұршайықов, Қ.Жұмаділов сынды жазушылардың романдарындағы шығармашыл тұлғаның бейнесі талқыланады. Аталған авторлардың өзіндік қолтаңбалары мен жазу стильдері айқындалады. Шығармаларға арқау болған өмір шындығы мен көркемдік ізденістері, автор мен кейіпкер өзара байланысы танылады. Мемуарлық жанр мен тарихи романдардың аражігі айқындалады. Мемуарлық шығармада тарихты берудің, шындықты жеткізудің көркемдік тәсілдері, автордың қалай жүзеге асырғандығы жайлы сөз болады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ибатолла, А.Т.

82
Б 37
Бегежанова, К. Ж.
    Түркітану және тарих [Текст] / К. Ж. Бегежанова // Профессор Отарәлі Бүркіттің лингвистикалық мұрасы, қазіргі қазақ филологиясының парадигмалары: Қазақстан Республикасы білім беру ісінің Құрметті қызметкері, филология ғылымдарының докторы, профессор Бүркітов Отарәлі Бүркітұлының туғанына 70 жыл толуына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Орал, 2024. - 13 желтоқсан. - Б. 114-118.
ББК 82

Рубрики: Филология

Кл.слова (ненормированные):
Түркітану -- классификация -- Орхон-Енисей жазба ескерткіштері -- Отарәлі Бүркіт -- тіл білімі
Аннотация: Баяндамада профессор, филология ғылымдарының докторы түрколог Отарәлі Бүркіт және тіл білімі қолөнершілерінің еңбектері ұсынылды.Академик Ә.Т. Қайдаров пен профессор М. Оразова "Түркологияны зерттеуге кіріспе", Н.А .Баскакова" түркі тілдерін зерттеуге кіріспе","Алтай тілдер отбасы", А. Н. Кононов" Ресейдегі түркі тілдерін оқыту тарихы".Бартольдтағы Еңбектер, Ғ. Айдарова. Түркология-мәдениет, әдебиет,тіл,тарих, этнография, география, түркі халықтарының әлеуметтік жағдайы мен философиялық көзқарастары туралы ғылымның бір саласы.
Держатели документа:
ЗКУ