Электронный каталог

75.81(5Каз)
Л 38
Левыкин, С. В.
    Построение фундаментальных основ и разработка принципиальной схемы развития степного агротуризма и научного туризма в Западно-Казахстанской области [Текст] / С. В. Левыкин, А. А. Чибилев, Г. В. Казачков // Вестник ЗКУ. - 2026. - №2. - С. 265-274
ББК 75.81(5Каз)

Рубрики: Туризм в Республике Казахстан

Кл.слова (ненормированные):
агротуризм -- вторичный степь -- животноводства -- степеведческий туризм -- экосистема -- туристические ресурсы -- природные объекты -- природные ландшафты -- степные экосистемы -- целинные степи -- экологический туризм -- особо охраняемые природные территории
Аннотация: Выполнено обобщение собранных данных по природным, культурно-историческим и иным объектам перспективным для развития туризма в ЗКО и в сопредельных районах Оренбургской области. Сделано принципиальное заключение: в основном, ранее предложенные объекты так или иначе не являются зональными степными, а приннадлежат к интразональным, азональным и экстразональным элементам ландшафтов. Наиболе популярны среди исследователей возвышенности, горы, меловые горы, шиханы, холмы, увалы, лесные колки, водные объекты, река Урал, р. Утва, Хобда, Чаган, озёра, прежде всего Шалкар, и др. Выделены наиболее интересные и популярные природные объекты ЗКО, такие как гора Ичка, Миргородские меловые горы, река Урал с её поймой и урёмами, оз. Аралсор, Рын-пески, Оз. Шалкар и ряд других объектов перспективных для развития туризма. Актуализация данных о состоянии массивов целинных и вторичных степей как перспективных объектов мониторинга, туризма и развития ООПТ
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Чибилев, А.А.
Казачков, Г.В.

26.17(5Каз)
G37

    Geoinformation mapping of pasture lands in the southern regions of Kazakhstan based on earth remote sensing data [Текст] / R. Arystanova, А. Arystanov, А. Mamayeva [и др.] // Bulletin WKU. - 2026. - №2. - Р. 367-387
ББК 26.17(5Каз)

Рубрики: Картография Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
пастбищные угодья -- дистанционное зондирование Земли -- ГИС -- биофизические параметры -- геоботаническое обследование -- пастбищная нагрузка -- южный Казахстан -- LAI -- FAPAR -- FCOVER -- допустимая пастбищная нагрузка
Аннотация: В статье представлены результаты геоинформационного картографирования пастбищных угодий южных регионов Казахстана на основе данных дистанционного зондирования Земли, ГИС-анализа и материалов полевых геоботанических обследований. Объектами исследования являлись пастбищные территории Алматинской, Жамбылской, Жетысуской, Кызылординской и Туркестанской областей, различающиеся контрастными природно-климатическими условиями, неоднородным почвенно-растительным покровом, степенью аридности и уровнем антропогенной нагрузки. Актуальность исследования определяется необходимостью формирования объективной цифровой основы для оценки состояния пастбищ, уточнения их пространственного распространения и обоснования допустимой пастбищной нагрузки на районном уровне. В качестве исходных материалов использованы административные границы областей и районов, спутниковые снимки среднего пространственного разрешения, цифровые слои землепользования, результаты визуально-экспертного дешифрирования, а также полевые данные о видовом составе, проективном покрытии, высоте травостоя, продуктивности и кормовой ценности пастбищной растительности. Методика включала формирование пространственной базы данных, выделение пастбищных угодий, исключение непастбищных объектов, расчет биофизических параметров растительности и сопоставление спутниковой информации с материалами полевых обследований. При выборе тестовых полигонов также учитывались различия природных зон, сезонная динамика травостоя и спектральная однородность растительных формаций. На основе ГИС-обработки были созданы цифровые карты пастбищ пяти областей и выполнена оценка показателей LAI, FAPAR и FCOVER, характеризующих развитие листовой биомассы, фотосинтетическую активность и долю поверхности, покрытую зеленой растительностью. Результаты показали выраженную региональную дифференциацию состояния пастбищ: более благоприятные значения биофизических параметров установлены для Алматинской и Жетысуской областей, тогда как пастбища Туркестанской, Жамбылской и Кызылординской областей характеризуются более ограниченным биопродукционным потенциалом. Полевые геоботанические обследования позволили уточнить типы растительных формаций, провести верификацию результатов дешифрирования и повысить достоверность тематического картографирования. Полученные материалы могут быть использованы для рационального пастбищепользования, пространственного планирования пастбищной нагрузки, разработки районных нормативов и предотвращения деградации пастбищных экосистем южного Казахстана.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Arystanova, R.
Arystanov, А.
Mamayeva, А.
Kabzhanova, G.
Sagin, J.
Abdikhalykova, D.

28.082(5Қаз)
С 31
Сенбаева, Х. С.
    Коловертное көлінің су түбі омыртқасыздарының таксономиялық құрамы мен сандық көрсеткіштері [Текст] / Х. С. Сенбаева, А. Е. Сарманов // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 450-457
ББК 28.082(5Қаз)

Рубрики: Қазақстанның гидробиологиясы

Кл.слова (ненормированные):
Коловертное көлі -- макрозообентос -- қауымдастықтардың түрлік əртүрүрлілігі -- таксономиялық құрамы -- Батыс Қазақстан облысы -- су түбі омыртқасыздары -- зообентос -- су экожүйесі -- гидробиология -- шаянтәрізділер -- жәндіктер
Аннотация: Бұл мақалада Коловертное көлінің 2024–2025 жылдардағы су түбі омыртқасыздарының түрлік құрамы, сандық көрсеткіштері зерттелді. Зерттеу барысында көлден барлығы 14 таксон тіркелді, олардың құрамына аз қылтанды құрттар, шаянтəрізділер жəне жəндіктер топтары кіретіні анықталды. Маусым бойынша түрлік əртүрліліктің өзгеруі байқалып, ең жоғары көрсеткіштер күз (2168,7 дана/м², 1,4 г/м²) жəне көктем (580 дана/м², 6,01 г/м²) мезгілдерінде тіркелді. Бұл жағдай көлдің Жайық өзенімен толығуы жəне жауын-шашын мөлшерінің артуымен түсіндірілуі мүмкін. Сонымен қатар, алынған нəтижелер əдеби деректермен салыстырылып, БҚО-дағы бірқатар көлдермен түрлік ұқсастық деңгейі анықталды. Коловертное көліндегі таксономиялық əртүрліліктің Батыс Қазақстан облысының бірқатар су айдындарымен салыстырғанда орташа деңгейде екені анықталды. БҚО-дағы жүргізілген зерттеулерге сəйкес бентос үлгілерінен Oligochaeta, Hirudinea, Bivalvia, Gastropoda, Crustacea жəне Insecta топтарына жататын барлығы 82 таксон организмдері анықталды. Олардың ішінде олигохеталар – 2 түр, сүліктер – 1 түр, қосжақтаулы жəне бауыраяқты моллюскалар – əрқайсысы 3 түрден, шаянтəрізділер – 7 түр, ал жəндіктер – 66 таксонды құрады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сарманов, А.Е.

28.082(5Қаз)
Т 12
Таңатарова, Қ. Т.
    Брусянное көліндегі Rotatoria класы өкілдерінің түрлік құрамы мен сандық көрсеткіштері [Текст] / Қ. Т. Таңатарова, Е. С. Султанов // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 475-482
ББК 28.082(5Қаз)

Рубрики: Қазақстан гидробиологиясы

Кл.слова (ненормированные):
Брусянное көлі -- Rotatoria -- коловраткалар -- зоопланктон -- гидробиология -- су экожүйесі -- түрлік құрам -- таксономиялық әртүрлілік -- сандық көрсеткіштер -- биомасса -- маусымдық динамика -- таксономиялық жіктелу
Аннотация: Бұл мақалада Брусянное көліндегі Rotatoria класы өкілдерінің түрлік құрамы мен сандық көрсеткіштері қарастырылған. Зерттеу барысында көлден 16 таксон анықталды, олардың негізін Transversiramida отрядының өкілдері құрады. Таңдалып алынған үш стационарлық станция бойынша, əр жыл мезгілдерінде орташа биомассасы мен саны есептелінді. Қыс мезгілінде орташа биомассасы 40,03 мг/м³, ал орташа саны 78,98 мың дана/м³ деңгейінде тіркелді. Көктемде биомасса 162,25 мг/м³, саны 163,03 мың дана/м³ болып, Keratella cochlearis, Keratella quadrata, Polyarthra longiremis, Polyarthra luminosa жəне Asplanchna sieboldi түрлері басым болды. Жазда биомасса 150,77 мг/м³, саны 102,02 мың дана/м³ деңгейінде сақталып, сандық басымдықты Keratella cochlearis, Branchionus angularis жəне Branchionus calyciflorus түрлері құрады. Күзде биомасса 156,63 мг/м³, саны 165,61 мың дана/м³ деңгейінде тіркелді, ал басым түрлер Transversiramida өкілдері болып қалды. Алынған деректер Rotatoria қауымдастығының маусымдық динамикасын жəне жетекші түрлердің экологиялық бейімделуін көрсетеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Султанов, Е.С.

51.24(5Каз)
А 64

    Анализ воздействия вредных производственных факторов на здоровье рабочих открытых карьеров [Текст] / К. Ж. Дакиева, Г. Е. Соспугаева, К. К. Толубаева [и др.] // Вестник ЗКУ. - 2026. - №2. - С. 531-544
ББК 51.24(5Каз)

Рубрики: Гигиена труда в Казахстане

Кл.слова (ненормированные):
горнорудная промышленность -- Восточный Казахстан -- гигиена труда -- профессиональные вредности -- производственные факторы -- тяжелые металлы -- профессиональная заболеваемость -- гемостаз -- система гемостаза -- коагуляция крови -- антикоагуляционная система -- коагулограмма
Аннотация: Широкое загрязнение различных объектов окружающей среды металлами, сопровождается ухудшением показателей здоровья населения, ростом общей и профессиональной заболеваемости. К числу наиболее распространённых загрязнителей, обладающих высокой токсичностью, относятся свинец, сурьма, ртуть, селен мышьяк, являющиеся индикаторными загрязнителями воздуха рабочей зоны на предприятиях горнорудной промышленности Восточного Казахстана. Актуальность изучения показателей гемостаза обусловлена тем, что у горняков, занятых на открытых горных разработках, подобного рода исследования вообще не проводились, тогда как все основные технологические процессы добычи руд (буровзрывные работы, экскавация горной массы, её погрузка и транспортировка, обогащение) сопровождаются выделением комплекса химических веществ, наиболее вредными загрязнителями среди которых являются металлы. Необходимость в проведении данного рода исследований возрастает ещё и потому, что у рабочих горнорудной промышленности в патологический процесс чаще всего вовлекаются органы и системы, имеющие непосредственное отношение к регуляции гемостаза. Учитывая вышесказанное, целью исследования явилось изучения влияния ряда производственных факторов на коагуляционную и антикоагуляционную систему крови у рабочих открытых карьеров в зависимости от стажа. Нами выяснилось, что на основании коагулогического исследования у рабочих карьеров по стажу обнаружены изменения следующих показателей коагулограммы: укорочение времени рекальцификации, коалинового и силиконового времени, укорочение данных ауткоагуляционного теста, повышение концентрации фибриногена крови, положительная реакция фибриногена «В». Эти показатели подтверждают увеличение коагулирующего потенциала крови, что безусловно таит в себе опасность при определённых условиях способствовать тромбообразованию и развитию таких заболеваний как: тромбозов, тромбофлебитов, тромбоэмболий, инфарктов и инсультов
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Дакиева, К.Ж.
Соспугаева, Г.Е.
Толубаева, К.К.
Тунгушбаева, З.К.
Гармашова, С.А.
Калелова, Г.Ж.
Дəукенова, Б.С.

28.080(5Каз)
В 58

    Влияние синтетических и аборигенных биопрепаратов на разложение нефти и нефтепродуктов в почве [Текст] / А. Б. Ниязбекова, Л. И. Байтлесова, К. Х. Кенесарина, А. М. Амиргалиева // Вестник ЗКУ. - 2026. - №2. - С. 559-569
ББК 28.080(5Каз)

Рубрики: Общая экология Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
нефтезагрязненные почвы -- нефтепродукты -- загрязнение почв -- биоремедиация -- биологическая рекультивация -- биопрепараты -- аборигенные микроорганизмы -- биологическая очистка почвы -- нефтезагрязнение -- синтетический микробный консорциум -- аборигенные микроорганизмы -- биоремедиация -- катионно-анионный состав -- скорость разложения нефти -- остаточные углеводороды
Аннотация: Загрязнение почв нефтью и нефтепродуктами представляет собой актуальную экологическую проблему, требующую разработки эффективных и экологически безопасных методов ремедиации. В настоящей работе проведена оценка сравнительной эффективности двух типов биопрепаратов для очистки нефтезагрязненных почв: готового синтетического биопрепарата (СБП) и специально разработанного биопрепарата на основе консорциума аборигенных почвенных микроорганизмов (АБП). Исследования проводились на образцах почвенного грунта, отобранных в районе промышленной зоны ТОО «Алемтрансойл» (Западно-Казахстанская область), загрязненных нефтью Чинаревского нефтяного месторождения. Экспериментальные исследования выполнены в лабораторных условиях при пониженной температуре окружающей среды (16–17°С), имитирующей прохладный климатический режим. Процесс биологической очистки осуществлялся с применением экспериментальных партий биопрепаратов. Оценка степени загрязнения и эффективности ремедиации проводилась на основе определения ключевых физико-химических параметров почвы, включая pH среды и катионно-анионный состав, до и после проведения очистки. Статистическая обработка экспериментальных данных проводилась с использованием t-критерия Стьюдента в программе Microsoft Excel. Результаты исследования позволили определить оптимальные подходы к биологической рекультивации нефтезагрязненных территорий с учетом локальных климатических условий
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ниязбекова, А.Б.
Байтлесова, Л.И.
Кенесарина, К.Х.
Амиргалиева, А.М.

7 (5Қаз)
Ж 95
Жұмабай, Н.
    Қазақ сахнасының қайталанбас саңлағы [Текст] / Н. Жұмабай // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №167. - 4 қыркүйек . - Б. . 11.
ББК 7 (5Қаз)

Рубрики: Мәдениет. Ғылым. Білім

   Культура. Наука. Просвещение

Кл.слова (ненормированные):
жүсіпбек елебеков -- хабиба қарақбайқызы -- сахна қос саңлағы -- театр -- қасиетті қарқаралы -- болат атабаев -- өнербаян
Аннотация: Қазақ өнерінің маңдайына біткен қос саңлағы – Жүсіпбек Елебеков пен Хабиба Қарақбайқызының есімі бала күнімізден құлағымызға сіңіп өсті. Қасиетті Қарқаралының ұлылығын сөз еткенде де осы екі есімді ұмытпай айтып отырушы еді елдің естілері. Сондықтан болса керек, Алматы деп арман қуып, білім іздеп Арқадан алыс мекенге қоныс аударғанда һәм өзімізге таныс та бейтаныс шаһардың топырағына алғаш табан тигізгенде де «Қарқаралыдан Қалибек Қуанышбаев, Жүсіпбек пен Хабиба Елебековтердей ұлт өнерінің тарландары шыққан» деп марқая тіл қатушы едік туған жер туралы. Бұл кісілермен тілдесу тұрмақ, тіпті бір топырақта бірге туғанымызды айтып өзімізді таныстырудың өзі зор мәртебе болатын.
Держатели документа:
БҚУ

63 (5Қаз)
С 92
Сүйінбай , Т.
    «Теңіз». Чернобыль. Желтоқсан: Ел құлағын елеңдеткен 1986 жылғы үш оқиға туралы эссе-естелік [Текст] / Т. Сүйінбай // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №167. - 4 қыркүйек. - Б. . 13.
ББК 63 (5Қаз)

Рубрики: Тарих

   История

Кл.слова (ненормированные):
1986 жыл -- михаил горбачев -- рональд рейган -- демократия -- атырау аумағы -- теңізшевройл -- мұнай бұрқағы -- м.келдыш -- меңдеш салихов халелұлы -- маңғыстау мұнайгаз -- массачусетс
Аннотация: 1986-ның жылашар түні, яғни, 1985 жылдың 31 желтоқсаны еді. КСРО Бас хатшысы Михаил Горбачев пен АҚШ Президенті Рональд Рейган екі елдің халқын теледидар арқылы алғаш рет Жаңа жыл мерекесімен алма-кезек құттықтады. Қайта құру мен демократия аясындағы «жаңаша ойлау идея­сы» әлем жұртшылығы алдында осылайша салтанат құрды.Жүзі жайдары, сөзі әдеттегідей жарқын да екпінді болғанмен КСРО Бас хатшысының көңілінде бір кірбің барын, бір түйткілдің тұрғанын кеңес одағының халқы сезбегенмен, ол америкалық әріптесіне жақсы мәлім-тін. Өйткені алты айдан бері… иә, алты айдан бері кеңес одағының мұнайлы Атырау аумағында №37 мұнай ұңғымасынан, 4 467 метр тереңдіктен зор қысыммен атқылаған мұнай тасқыны жер бетінде биіктігі 300 метрлік көмірсутекті отбұрқаққа айналып, жалын шашып жанып жатқан. Дүлей құбылыс кеңес адамының қолынан келген бар амалға бағынбады. Ең қызығы, Мексика шығанағынан мұндай тереңдіктен мұнай сорған америкалықтар техногендік тосын апаттың технологиялық жолмен тоқтату тәсілін өте жақсы білетін. Қол ұшын беруге қазір-әзір! Бірақ апатты өз күшімен жоймаққа жанталасқан кеңестік «намысты» ғалымдар кертартып, партия басшыларын «жоққа» сендіріп әлектенді-ай. Осы жылы қазақ өз басынан үш қасіретті оқиғаны өткізді. Сонымен...
Держатели документа:
БҚУ

75 (5Қаз)
Н 91
Нұрданбекұлы, Қ,
    Ат спортының алар асуы алда [Текст] / Қ, Нұрданбекұлы // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №165. - 2 қыркүйек. - Б. . 10.
ББК 75 (5Қаз)

Рубрики: Спорт

   Спорт

Кл.слова (ненормированные):
ұлттық спорт күні -- наурызнама -- үлық мейрам -- танымдық-тағылымдық іс-шара -- ұлттық ойын -- түрлі сайыс -- еркебұлан ілиясов -- көшпелілер ойындары -- жамбы ату -- асық ату
Аннотация: Бүгін – Ұлттық спорт күні. Мем­­лекет басшысының қолдауымен «Наурыз­нама» тұжырымдамасы бекітіліп, ұлық мейрам 10 күн бойы танымдық-тағылымдық іс-шара аясында өтеді. Жылдан-жылға бұл мереке жалпыхалықтық парасатпен астасып келеді. 20 наурызды Ұлттық спорт күні деп бекітудің де мәні зор. Ұлттық ойындардың қарқынды дамуына ұлық мерекеде ұйымдастырылатын түрлі сайыстар зор серпін береді. Күн мен түн теңеліп, тіршілік атаулының түлеп, жаңаруымен тұспа-тұс келетін ұлттық спорт мерекесі ел ішін дүбірге бөлейді. Атаулы мереке қарсаңында Ұлттық спорт қауымдастығының прези­денті лауазымына жақында тағайындалған Еркебұлан ІЛИЯСОВПЕН сұхбаттасудың орайы келген еді.
Держатели документа:
БҚУ