Электронный каталог

63
У 84
Утегенов, М. З.
    Ақмола облысы зеренді ауданындағы еңбекпен түзету лагерьлер тарихы (1930-1950 жж): ауызша деректер негізінде [Текст] / М. З. Утегенов, Т. Е. Сейфулин, А. Т. Жанисов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 213-227.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Еңбекпен түзеу лагерлері -- саяси қуғын-сүргін -- Ақмола облысы -- Зеренді ауданы -- архив құжаттары -- күшпен қоныстандыру -- жер аудару -- далалық экспедициялар -- немістер -- украиндар -- зиялы қауым
Аннотация: Мақалада Ақмола облысы Зеренді ауданы аумағындағы ХХ ғасырдың 30-50-ші жылдарындағы түзеу-еңбек лагерлерінің тарихын зерттеу болып табылады. Өткен ғасырдың 30-50-ші жылдарында Ақмола облысы аумағы сталиндік лагерлер, депортация, саяси жер аударудың негізгі орындарының біріне айналғаны белгілі. Зұлматты жылдары Қазақстан аумағында Карлаг, Степлаг жүйелері кең тарағаны мәлім, олардың тарихы өзіндік зерттеу тарихына ие: аталмыш лагерьлер Тәуелсіздік жылдарынан бастап зерттеушілер, тарихшылар, өлкетанушылар тарапынан зерттелуде. Соңғы жылдары архив құжаттары құпиясыздандарылып, бұрын жабық болған тақырып бойынша жаңа тың деректер жарияланып, бұл оқиғаларға жаңаша көзқарас қалыптасуына өз септігін тигізді. Алайда, Ақмола облысы, соның ішінде ХХ ғасырдың 30-шы-50-ші жылдары Зеренді аумағында құрылған еңбекпен-тузеу лагерьлерінің желісі жайлы мәліметтер өте тапшы болатын. Атап айтқанда, бұл лагерьлер желісі орны нақты қай жерде орналасқаны, бұл лагерьлерде кімдер тұтқында болғаны жайлы мәліметтер осы күнге дейін белгісіз болатын. ҚР Президенті Қ-Ж.К. Тоқаевтың 2020 жылдың 24-ші қарашасындағы «Саяси қуғын-сүргін құрбандарын толық ақтау жөнінде мемлекеттік комиссия құру» жөніндегі Жарлығынан кейін, Зеренді аумағындағы лагерьлерге далалық экспедициялар сериясы ұйымдастырылды. Ғылыми зерттеу барысында архивтік құжаттар (Ақмола облысы мемлекеттік архиві), ауызша-нарративті деректер, және далалық экспедиция барысында табылған деректер пайдаланылды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сейфулин, Т.Е.
Жанисов, А.Т.

83
М 36
Махутова, Д.
    Абай мұрасы - тағылымды парасат көзі [Текст] / Д. Махутова // Өркен. - 2025. - 27 тамыз. - №7. - Б. 2.
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті -- Абай ескерткіші -- Абай мұрасы – адамзаттық құндылықтар өзегі -- Абай
Аннотация: Осы жылғы тамыз айының 8-інде М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің Бас ғимараты алдында Абай ескерткіші жанында уақыт пен рух үндескен тағылымды сəт орын алды. Зиялы қауым мен студент жастар «Абай мұрасы – адамзаттық құндылықтар өзегі» атты парасат сұхбаты жиынында бас қосты. Шара мақсаты – Абай сынды Ұлы Дала ойшылының рухани мұрасы арқылы адамзаттық құндылықтарға бойлау, бүгінгі адами ұлттық құндылықтар туралы ойлау, тереңінен толғау.
Держатели документа:
ЗКУ

63
О-71
Орынбай, Е. М.
    Алаш зиялыларының елді рухани дамытудағы көзқарасы және дін мәселесі [Текст] / Е. М. Орынбай // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 167-172.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
қазақ зиялылары -- XX ғасыр -- ислам діні -- отарлық саясат -- медресе -- ағартушылық -- ұлттық прогресс -- рухани мұра -- саяси-идеялық ахуал -- құқықтық реформалар
Аннотация: Мақала XX ғасырдың басындағы қазақ қоғамының саяси-идеялық ахуалы мен рухани дамуына ислам діні мен отарлық саясаттың әсерін зерттейді. Авторлар қазақ зиялыларының қоғамдағы патриоттық міндеттерін, оның ішінде ислам дінін жаңа үлгідегі медреселер арқылы насихаттау, шенеуніктермен байланыстағы молдалардан арылту және халықты әлеуметтік-саяси өмірге белсенді тарту әрекеттерін қарастырады. Мақалада қазақ зиялыларының еуропалық біліммен сусындап, дінді ағартушылық, құқықтық және саяси реформалармен ұштастыру арқылы ұлттық прогреске жету жолындағы үлесі көрсетіледі. Зерттеу тарихи контексте ұлттық рухани мұраны ұрпаққа жеткізу және XIX–XX ғасыр тоғысында тұлғалардың қоғамдағы рөлін түсіну үшін маңызды.
Держатели документа:
ЗКУ

76.02
Д 97
Дюсенова, А. К.
    “Егемен Қазақстан” басылымының тарихы – ұлтымыздың тарихы, өткен күндердің дәйекті шежіресі [Текст] / А. К. Дюсенова // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 211-213.
ББК 76.02

Рубрики: Периодическая печать

Кл.слова (ненормированные):
Егемен Қазақстан -- қазақ газеті -- қоғамдық-саяси өмір -- рухани мәдениет -- ұлт тарихы -- зиялылар -- дәуірлік айна
Аннотация: Мақала «Егемен Қазақстан» газеті арқылы қазақ елінің қоғамдық-саяси және рухани-мәдени өмірінің тарихын қарастырады. Газет шежіресі – ұлт тарихының айнасы ретінде, ХХ ғасырдан бастап елдің қоғамдық пікірін қалыптастыруда маңызды рөл атқарған. Мақалада газет атауының өзгеруі арқылы саяси-әлеуметтік жағдайдың көрінісі мен ұлт зиялыларының халыққа әсер етуі талданады.
Держатели документа:
ЗКУ

74
С 32
Серғалиев, Н.
    Зиялы да зияпатты жан еді... [Текст] / Н. Серғалиев, Г. Қайсағалиева // Орал өңірі. - 2026. - №20.- 5 наурыз. - Б. 14.
ББК 74

Рубрики: Білім беру

Кл.слова (ненормированные):
асыл жан -- аяулы ұстаз -- молдашева гүлшекер мырзаханқызы -- семей облысы -- аягөз ауданы -- айғыз ауылы -- білім -- ғылым -- абай атындағы қазақ педагогикалық институты -- жаратылыстану - география факультеті -- қызыл диплом -- куратор -- еңбек ері медалі -- алғыс хат -- ұлттық ағарту ісінің үздігі --
Аннотация: Мақалада жарты ғасырдан астам ғұмырын білім мен ғылымға арнаған асыл жан, аяулы ұстаз Молдашева Гүлшекер Мырзаханқызын еске алу туралы жазылған.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Қайсағалиева, Г.