Электронный каталог

85.31
К 35
Кенжеғалиева, А.
    Қазанғап мұрасы - қазақ күй өнерінің асыл қазынасы [Текст] / А. Кенжеғалиева // Өркен. - 2025. - 30 мамыр. - №5. - Б. 11.
ББК 85.31

Рубрики: Музыка

Кл.слова (ненормированные):
әдістемелік айлық -- Мәдениет -- өнер -- музыкалық білім беру -- А.Ж.Кенжегалиева -- Қазанғап Тілепбергенұлы -- шығармашылығы -- заманауи технологиялар
Аннотация: «Мәдениет және өнер саласында кәсіби кадрларды даярлаудың заманауи технологиялары» атты әдістемелік айлық аясында музыкалық білім беру бағдарламасының аға оқытушысы, магистр А.Ж.Кенжегалиева студенттердің қатысуымен арнайы музыкалық аспап «домбыра» пәні бойынша Қазанғап Тілепбергенұлының шығармашылығына арналған дәріс-презентация өткізді.
Держатели документа:
ЗКУ

75.81
К 14

    Қазақстан Республикасының аумағында туристік бағыттарды ілгерілету перспективаларын зерттеу [Текст] / Ә. A. Амангелді, В. K. Крыстев, О. Б. Мазбаев, Е. Н. Сагатбаев // БҚУ хабаршысы. - 2024. - №4. - Б. 205-220.
ББК 75.81

Рубрики: Туризм

Кл.слова (ненормированные):
туристік инфрақұрылым -- мәдени көрнекті орындар -- экологиялық тұрақтылық -- туристік бағыттар -- рекреациялық әлеует -- мемлекеттік қолдау -- туризм индустриясының әсері
Аннотация: Мақаланың мақсаты Қазақстанның туристік секторындағы қазіргі жағдай туралы толық түсінік беріліп, оның өсуіне әсер ететін маңызды айнымалыларды анықтап және ұзақ мерзімді кеңейту бойынша ұсыныстар беру. Мақалада Қазақстанның туристік орындарын жан-жақты зерттеуді қамтамасыз ету үшін зерттеу сапалық және сандық тәсілдерді біріктіреді. Мазмұнға арналған жарнамалық материалдарды талдау сапалы тәсілдердің құрамдас бөлігі болып табылады. Зерттеудің негізгі қорытындылары Қазақстанның туристік индустриясының өсу мүмкіндіктерін көрсетеді. Оның құрамына Қазақстанның қазіргі туристік инфрақұрылымын бағалау, елдің мәдени және табиғи байлықтарын сараптау, мүмкін болатын тауашалық нарықтарды іздеу және ондағы туристік индустрияға әсер ететін заңдар мен ережелерді зерттеу кіреді. Зерттеудің тұжырымдамасы оның Қазақстан Республикасының ерекше жағдайына назар аударуында жатыр, бұл елдің туристік индустриясын дамытудағы әлеуеті мен қиындықтары туралы ерекше көзқарасты қамтамасыз етеді. Мақала бірнеше көздерден алынған ақпаратты біріктіру, бүгінгі туризмнің жай-күйін мұқият зерттеуді ұсыну және тұрақты өсудің шығармашылық тәсілдерін ұсыну арқылы білім қорын толықтырады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Амангелді, Ә.A.
Крыстев, В.K.
Мазбаев, О.Б.
Сагатбаев, Е.Н.

20.1
К 38
Киізбай, А. К.
    Шымкент қаласының қоршаған орта компоненттеріне өндірістік аймақтардан ластау шығындыларының әсерін бағалау [Текст] / А. К. Киізбай, Ш. К. Шапалов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №2. - Б. 488-494.
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
қоршаған орта -- экологиялық жағдай -- индустриялық аймақ -- техногендік әсер -- шаң -- парниктік газдар -- ластану көздері -- ластаушы заттар -- жел бағыты -- атмосфераға шығарындылар
Аннотация: Бұл мақалада өнеркәсіптік аймақтардан қоршаған ортаны ластау мәселесі қарастырылады. Өнеркәсіптік шығарындылардың теріс әсері туралы жалпы ақпарат берілген. Автор парниктік газдар мен атмосфераны ластаушы заттардың шығарылуына назар аударады. Өнеркәсіптік аймақтардағы өндірістік қызмет нәтижесінде қаланың қоршаған ортаға күйе, азот оксидтері, күкірт диоксиді, көміртегі тотығы, металдар және олардың қосылыстары сияқты заттар шығарылады. Судың ластануы және қатты тұрмыстық қалдықтар (ҚТҚ) шығарындылары да орын алады. Өнеркәсіптік шығарындылардың негізгі құрамдас бөлігі бейорганикалық шаң болып табылады. Парниктік газдар мен ластаушы заттар шығарындыларының көлемі туралы ақпарат берілген. Қолданыстағы өнеркәсіптік өндірістің әсерін бағалауды талдау нәтижелері бойынша қоршаған ортаға зиянды әсерді азайту шаралары ұсынылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Шапалов, Ш.К.

26.82
Г 13

    Гаж-технологияларын қолдану арқылы биологиялық алуантүрлілікті сақтаудағы ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың рөлі [Текст] / Э. С. Бөрібай, Б. Х. Тусупова, Н. Н. Карабкина [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 419-435.
ББК 26.82

Рубрики: География

Кл.слова (ненормированные):
ерекше қорғалатын табиғи аумақтар -- Солтүстік Қазақстан облысы -- тұрақты даму -- биоалуантүрлілік -- табиғатты Жерді қашықтықтан зондтау -- географиялық ақпараттық жүйелер -- ГАЖ
Аннотация: Табиғи ресурстарды ұтымсыз пайдалану, экологиялық теңгерімнің бұзылуы және ұланғайыр аумақтардағы табиғи экожүйелердің деградациясымен байланысты экологиялық проблемалардың шиеленісуі жағдайында бірегей табиғи аумақтарды сақтау қажеттілігі ерекше өзекті. Мұндай сын-қатерлерге жауап ретінде табиғи кешендерді бастапқы күйінде сақтауға және антропогендік факторлардың әсерінен бұзылған экожүйелерді қалпына келтіруге көмектесетін экологиялық негіз ретінде қызмет ететін ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды (ЕҚТА) құру маңызды. Мақалада ГАЖ технологиялары арқылы биоалуантүрлілікті сақтауды біріктіру контексінде Солтүстік Қазақстан облысының ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың рөлі қарастырылған. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды халықтың экологиялық сауаттылығын арттыру, экологиялық жауапкершілікті дамыту және сирек кездесетін, жойылып бара жатқан түрлерді сақтау бағдарламаларын іске асыру платформасы ретінде пайдаланудың заманауи тәсілдері талданған. Өңірдегі қорғауға алынған табиғи аумақтарға шолу жасалып және олардың білім беру, ғылыми зерттеулер мен экологиялық білімді танымал ету мүмкіндіктеріне сипаттама берілген. Табиғатты қорғау іс-қимылының негізгі бағыттары көрсетіліп, өңірдің тұрақты дамуын қамтамасыз етуде ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың рөлін күшейту бойынша ұсыныстар белгіленді. Зерттеу жұмысында ЕҚТА сипаттама беруде 1:250 000 масштабтағы Жерді қашықтықтан зондтау деректері негізінде Солтүстік Қазақстан облысының туристік-рекреациялық картасы, Айыртау өңірінің рекреациялық карталары әзірленді. Географиялық ақпараттық жүйелер, жерді қашықтықтан зондтау құралдарын пайдалану туристік және рекреациялық әрекеттерді жоспарлаудың тиімділігін арттырады, экожүйені қорғау шараларын білім беру және халыққа хабардар ету бастамаларымен біріктіруді оңтайландырады. Мұндай технологиялар табиғи нысандарды, ерекше экологиялық статусы бар аймақтарды және әлеуетті рекреациялық ресурстарды нақты картаға түсіруді қамтамасыз етеді, аймақтың неғұрлым тұрақты дамуына ықпал етеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Бөрібай, Э.С.
Тусупова, Б.Х.
Карабкина, Н.Н.
Мурзакулов, Г.Т.
Арыстанов, А.
Арыстанова, Р.

65.32
Х 15
Хаируллина, А. К.
    Батыс Қазақстан облысындағы тауарлы мал шаруашылығының қазіргі жағдайы мен даму ерекшелігі [Текст] / А. К. Хаируллина // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 220-224.
ББК 65.32

Рубрики: Экономика

Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан облысы -- Орал қаласы -- мал шаруашылығы -- ауыл шаруашылығы экономикасы -- құс фабрикасы -- сүт өндірісі -- ет өндірісі -- асыл тұқымды мал -- Big Dutchman технологиясы -- стратегиялық даму
Аннотация: Мақалада Батыс Қазақстан облысының мал шаруашылығы саласының қазіргі жай-күйі мен даму перспективалары қарастырылған. Аймақтың табиғи-климаттық ерекшеліктеріне байланысты аудандардың (Бәйтерек, Ақжайық, Казталов және т.б.) мамандану бағыттары — ет-сүт өндірісі, қой және жылқы шаруашылығы бойынша жіктелуі берілген. Сондай-ақ, «Орал Құс Фабрикасы» ЖШС мысалында заманауи технологияларды (Big Dutchman) қолданудың өндіріс тиімділігіне әсері талданған. Автор асыл тұқымды мал басын көбейту мен технологиялық жаңғыртуды саланың тұрақты дамуының негізгі стратегиялық бағыттары ретінде ұсынады.
Держатели документа:
ЗКУ

74.202
М 94
Мырзагалиева, С. У.
    PISA талаптары негізінде оқушылардың ғылыми сауаттылығын дамытудағы биологияның рөлі [Текст] / С. У. Мырзагалиева // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - 25-26 қыркүйек. - Б. 236-238.
ББК 74.202

Рубрики: Дидактика

Кл.слова (ненормированные):
функционалдық сауаттылық -- PISA зерттеуі -- жаратылыстану-ғылыми сауаттылық -- биологияны оқыту -- құзыреттілік тәсіл -- білім сапасы -- ұлттық іс-қимыл жоспары -- білім беру реформасы -- өмірлік жағдаяттар -- танымдық дағдылар
Аннотация: Мақалада жаһандану дәуіріндегі білім сапасының негізгі көрсеткіші ретінде оқушылардың функционалдық сауаттылығын қалыптастыру мәселесі талданған. Автор PISA халықаралық зерттеулерінің нәтижелеріне сүйене отырып, Қазақстандағы жаратылыстану-ғылыми сауаттылық деңгейінің қазіргі жай-күйін саралайды. Биология пәнін оқыту барысында теориялық білімді өмірлік жағдаяттарда қолдану дағдыларын дамытудың стратегиялық маңызы негізделген. Жұмыста білім беру реформаларының барысы мен мектеп бағдарламасы аясында оқушылардың ғылыми құзыреттіліктерін арттырудың тиімді жолдары қарастырылады
Держатели документа:
ЗКУ

63.4
У 86
Утубаев, Ж. Р.
    Солтүстік-Шығыс Арал маңы қола дəуірі ескерткіштері: кезеңделуі жəне жаңа зерттеулер [Текст] / Ж. Р. Утубаев, Ы. С. Құрманиязов, С. Ж. Рахимжанова // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 206-217.
ББК 63.4

Рубрики: Археология

Кл.слова (ненормированные):
Тарих -- археология -- деректер -- Арал -- қола дəуірі -- мəдениеттер -- ескерткіштер
Аннотация: Мақалада Арал маңы қола дəуірі мен ерте темір дəуірі ескерткіштерінің қысқаша зерттелу тарихы қарастырылған. 2024 жылдың далалық маусымында жаңадан ашылған ескерткіштер төңірегіндегі зерттеулер, соңғы уақыттағы Солтүстік Арал маңы жəне Арал маңы Қарақұмындағы ашылып жатқан ашық аспан астындағы, апаттық қола дəуірі мен ерте темір дəуірі қоныстары мен қорымдары алғашқы нəтижелері мерзімделу мəселесі қарастырылып отыр. Жаңадан ашылған нысандар Қызылорда облысы Арал жəне Қазалы аудандары аумағында орналасқан, қазіргі таңда ежелгі адамдардың Арал маңы аймағында қалдырған ескерткіштерін тұрақты зерттеу нəтижесінде жеткілікті дерекнамалық база жасақталып отыр. қола дəуірі мен ерте темір дəуірінің ондаған қоныстары ашылып, зерттелуде, сондай-ақ, осы кезеңінде аймақта болған негізгі тарихи- мəдени процестерді түсіндіруге мүмкіндік беретін археологиялық материалдарға талдау жасалды. Соған қарамастан, біз назар аударып отырған хронологиялық кезеңдегі өмір сүрген тайпалардың тіршілік ету жүйесі мен экономикалық жəне əлеуметтік-рухани қызметінің қалыптасу ерекшеліктеріне байланысты бірқатар мəселелердің басы ашық күйінде қалып отыр. Аймақтың тарихи дамуы Арал маңының аталған кезеңдерде кезеңіндегі экологиялық үдерістердің өзгеру динамикасымен тығыз байланысты болып отыр.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Құрманиязов, Ы.С.
Рахимжанова, С.Ж.

51.21
А 22

    Автокөліктердің шығарылған газдарының адам денсаулығына əсері [Текст] / И. К. Жумагалиев, М. Ж. Махамбетов, Ш. Қ. Шапалов, К. Х. Кенесарина // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 457-466.
ББК 51.21

Рубрики: Коммунальная гигиена. Гигиена населенных мест

Кл.слова (ненормированные):
автомобиль көлігі -- шығарылған газдар -- ауаның ластануы -- денсаулық -- азот оксидтері -- қалқымалы бөлшектер -- онкология
Аннотация: Бұл мақалада шығарылған заттардың адам денсаулығына əсері қарастырылады. Көлік шығарындыларының құрамындағы негізгі улы заттарға ерекше назар аударылады: азот оксидтері, көміртегі тотығы, күкірт диоксиді, күйе бөлшектері жəне жеңіл органикалық қосылыстар. Мақалада ауаның ластану деңгейі мен тыныс алу жолдары ауруларының, жүрек-қан тамырлары ауруларының жəне онкологиялық аурулардың дамуы арасындағы байланысты растайтын зерттеулердің нəтижелері берілген. Бұл мақала қала тұрғындары үшін шығарылған газдар мəселесі қаншалықты қауіпті екенін түсінуге көмектеседі. Шығарылған газдар дегеніміз не, олардың адамға қандай зиянды əсері бар жəне олардан өзіңізді қорғауға болатынын қарастырылады. Шығарылған газдардың құрамында көптеген химиялық қосылыстар бар, олардың көп бөлігі улы жəне канцерогенді болып табылады. Бұл заттардың адам ағзасына əсері қысқа мерзімді жəне ұзақ мерзімді əсер ету кезінде ауыр зардаптарға əкелуі əбден мүмкін. Бұл мақаланың мақсаты - шығарылған газдардың құрамын, олардың ағзаға əсер ету механизмдерін жəне адам денсаулығына ықтимал қауіптерді талдау.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Жумагалиев, И.К.
Махамбетов, М.Ж.
Шапалов, Ш.Қ.
Кенесарина, К.Х.

28.1
Б 49
Берлигужин, М. Т.
    Батыс Қазақстан аумағынан табылған кеш плейстоцендік Coelodonta Antiquitatis (Blumenbach, 1799) морфологиясы мен экологиясы [Текст] / М. Т. Берлигужин, К. М. Ахмеденов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 567-585.
ББК 28.1

Рубрики: Палеонтология

Кл.слова (ненормированные):
кеш плейстоцен -- Жайықтың төменгі ағысы -- қазба қалдықтары -- Coelodonta antiquitatis Blum. -- 1799 -- далалық форма -- Батыс Қазақстан -- бассүйек -- иық сүйегі
Аннотация: Жүндес мүйізтұмсық (Coelodonta antiquitatis) Қазіргі Қазақстанның аумағын қоса алғанда, Еуразияның кеш плейстоцен кезеңінде кең таралған. Батыс Қазақстан облысы мен іргелес аймақтардан табылған бассүйектер, тістер жəне посткраниальды элементтер музей коллекцияларында болғанымен, көп жағдайда сипатталмаған күйінде қалып отыр. Оларды зерттеу плейстоцендік экожүйелерді қалпына келтіру жəне фауна динамикасына əсер ететін климаттың өзгеруін бағалау үшін маңызды. Жұмыстың мақсаты, Орал қаласының Табиғат жəне экология мұражайындағы палеонтологиялық коллекциялар арқылы таксономиялық байланысын, жыныстық диморфизмді, жас ерекшеліктерін жəне олардың тіршілік ету ортасын анықтау. Əдістеме морфометриялық талдауды, салыстырмалы краниологиялық зерттеуді жəне түр ішіндегі мүмкін əртүрлілікті бағалауды қамтиды. Нəтижелер зерттелген үлгілердің C. antiquitatis кеш плейстоцен жəне қоңыржай дала жағдайында өмір сүрген жыныстық жетілген аталықты көрсетеді. Бұл плейстоцендегі Жайықтың төменгі ағысында салыстырмалы түрде қыс жұмсақ жəне қар жамылғысы қалың жəне тығыз болмағандығын көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ахмеденов, К.М.